1469
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6
GANDBOL BOYÍNSHA STUDENTLER KOMANDALARÍNÍŃ JARÍS ISKERLIGI
Kuralbaev Azizbek Kuralbaevich
Ózbekstan mámleketlik dene tárbiyası hám sport universiteti Nókis filialı “Dene tárbiyası
teoriyası hám gumanitar pánler”
kafedrası baslıǵı, p.i.b.f.d (PhD) docent.
+998913725586
kuralbaevazizbek3@gmail.com
Rejepova Mavlyuda Muratbay qızı
Ózbekstan mámleketlik dene tárbiyası hám sport universiteti Nókis filialı Sport iskerligi: Oq
jaydan atıw qánigeligi 1
-kurs studenti.
https://doi.org/10.5281/zenodo.15763231
Annotaсiya.
Studentler komandasınıń gandbol boyınsha tayarlıǵın dúziw olardıń jarıs
iskerliginiń ózine tán tárepleri haqqındaǵı maǵlıwmatlarǵa tiykarlanıwı kerek. Izertlewdiń
tiykarǵı maqseti gandbol boyınsha studentler komandalarınıń jarıs iskerliginiń muǵdarlıq
ózgesheliklerin úyreniwden ibarat. Sonday
-
aq, maqalada gandbol boyınsha studentler hám
onnan joqarı mamanlıqtaǵı komandalardıń jarıs nátiyjelerin salıstırmalı tallaw nátiyjeleri
keltirilgen. Gandbol boyınsha studentler komandalarınıń jarıs iskerliginiń muǵdarlıq
kórsetkishleri shınıǵıw sabaqları mazmunınıń tiykarǵı baǵdarın belgileydi.
Tayan
ısh sózler:
gandbol, studentler sportı, jarıs iskerligi.
Аннотация.
Подготовка студенческой команды по гандболу должна
основываться на информации об особенностях их соревновательной деятельности.
Основная цель исследования
-
изучение количественных характеристик
соревновательной деятельности студенческих команд по гандболу. В статье также
представлены результаты сравнительного анализа результатов соревнований
студенческих и более квалифицированных команд по гандболу. Количественные
показатели соревновательной деятельности студенческих команд по гандболу
определяют основное направление содержания тренировочных занятий.
Ключевые слова:
гандбол, студенческий спорт, соревновательная деятельность.
Annotation.
Building up the trаining for the student hаndbаll teаms should be bаsed on
informаtion аbout the specifics of their competitive аctivitiyes. The mаin purpose of the reseаrch
wаs to study the quаntitаtive chаrаcteristics of the competitive аctivitiyes of the student teаms in
hаndbаll. The аrticle аlso presents the results of the compаrаtive аnаlysis of the indicаtors of
competitive аctivity of student hаndbаll teаms аnd teаms of higher quаlificаtion. Quаntitаtive
indicаtors of the competitive аctivity of student teаms on hаndbаll determine the mаin focus of the
contents of trаining sessions.
Keywords:
hаndbаll, student sport, competitive аctivity.
KIRISIW:
Bárshemizge málim, hár bir sport túriniń rawajlanıwında áwele bul sport túri
menen shuǵıllanatuǵın sportshılardıń ornı hám áhmiyeti joqarı bolıp tabıladı. Yaǵnıy, bunda jas
sportshılardıń tańlaǵan sport baǵdarı boyınsha sheberligin baslanǵısh tayarlıq basqıshınan baslap
rawajlandırıp barıw kerek. Bul proceste sport mektepleri tiykarǵı wazıypanı orınlawshı
esaplanadı.
Gandboldıń házirgi rawajlanıw dárejesi tájiriybeli gandbolshılar tayarlıǵınıń túrli
táreplerine talaplardı asırdı. Jarıs iskerligi natiyjeliligine tásir etiwshi faktorlardan biri fizikalıq
rawajlanıw kórsetkishleri, onıń múmkinshilikleri bolıp, olar uzaq múddetli shınıǵıwlardıń túrli
basqıshlarında tańlawda, komandalardı toltırıwda, ampluanı belgilewde esapqa alınadı.
ÁDEBIYATLAR ANALIZI:
Studentler gandbol jarıs iskerliginiń uluwma dúzilisi hám
1470
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6
mazmunın saqlaǵan halda student
-
sportshılardıń tayarlıq dárejesi bir qansha ózgeshe bolıwı
menen ajıralıp turadı [1]. Sońǵı waqıtlarda gandbol oyınınıń júdá intensivlesiwi baqlanbaqta [2,
3]. Bul sportshınıń oyındaǵı úzliksiz aktivliginde, hújim hám qorǵanıw háreketleriniń ulıwma
kóleminiń ósiwinde, háreketleniw tezliginiń artıwında hám top penen usıllardı orınlawda, topsız
oyın sapasınıń jaqsılanıwında, hár bir sportshınıń hár qanday oyın epizodındaǵı kúshlirek
gúresinde kórinedi. Bulardıń barlıǵı házirgi zaman gandbolı sportshılar organizminiń háreket
hám funkcional imkaniyatlarına joqarı talaplar qoyıp atırǵanlıǵınan derek beredi [4]. Gandbolshı
jarıslarda qatnasıp, kólemli hám intensiv háreket jumısın hújimde qorǵanıwda hám ótiwlerde
orınlaydı.
Studentler komandası óz quramınıń dinamikalıǵı menen ajıralıp turadı
-
hár jılı oǵan 1
-
kurs studentleri qosılıp, joqarı oqıw orınlarınıń pitkeriwshileri pitkeredi. Student
-
sportshılar
komandasındaǵı qánigelik dárejesi
-
sport ustasınan baslap, sport razryadına iye bolmaǵan
sportshılarǵa shekem. Usıǵan sáykes fizikalıq, funkcional hám texnikalıq
-
taktikalıq tayarlıq
dárejesi bir
-
birinen sezilerli dárejede parıqlanıwı múmkin. Bul haqqında basqa avtorlardıń
maǵlıwmatları da tastıyıqlaydı (G.G.Garyagdiyev, G.N.Germanov, 2008; Rıbakov G.P., 2004).
Sonıń ushın studentler gandbol komandaları tayarlıǵınıń strukturası hám mazmunın
rejelestiriw ushın jarıs iskerliginiń mazmunı hám muǵdar kórsetkishlerin anıqlastırıw zárúr[5, 6,
7].
IZERTLEW MAQSETI
Jas, sport tájriybesi hám oyın ampluası menen belgilenetuǵın
fizikalıq rawajlanıw kórsetkishlerin, onıń imkaniyatları hám psixomotor qábiletlerin salıstırıw
analiz islewdi óz ishine aladı.
IZERTLEW MATERIALLARÍ HÁM USÍLLARÍ.
Gandbolshılardıń fizikalıq
rawajlanıwı, onıń islewi hám psixomotor qábiletlerin bahalaw ushın Qaraqalpaqstan
Respublikasındaǵı gandbol sport túri menen shugıllanıwshı hár qıylı kvalifikaciyadaǵı hám
ampluadaǵı oyınshılardan
alınǵan maǵlıwmatlarınan paydalanıldı. Izertlew dawamında Toptı
uzatıw,
ılaqtırıw
, b
asqarıw, Tezlesiw, Hújimdegi hám qorǵanıwdaǵı julqınıwlar hám hújimdegi
sekiriwler sıyaqlı fizikalıq rawajlanıw kórsetkishlerin esaplaw jolı menen, olardıń óz
-ara
baylanıslılıǵındaǵı belgiler kompleksi tiykarında fizikalıq rawajlanıwǵa hár tárepleme
m
atematikalıq qayta islew usınıslarǵa muwapıq ámelge asırıldı
IZERTLEW NÁTIYJELERI
Gandbolshılardıń ózine tán háreketleniwleri: júriw, toqtawı menen juwırıw, háreket
baǵıtın hám ritmin ózgertiw, 3
-
6 m li qısqa kesindilerge tezlesiw, 16
-18 m ge shekem tezlesiw
sekiriw, top ushın gúreste hám dárwazaǵa ılaqtırıwda jıǵılıw.
Hújimge tez ótiwde hám hújimnen óz dárwazasın qorǵawǵa ótiwde gandbolshı bir oyın
dawamında basıp ótiletuǵın barlıq aralıqtıń 25% ın basıp ótip, 17 mártege shekem silkiniw hám
48 tezlesiwdi ámelge asırıwı múmkin. Bunda joqarı tezlikte háreketleniw, kópshilik jaǵdaylarda
qarsılaslar tárepinen aktiv kúsh qarsılıǵı payıtında, toptı alıp júriw, uslap alıw, beriw hám
qarsılaslar dárwazasına ılaqtırıw menen birgelikte alıp barıladı hám sol arqalı háreketlerdiń
joqarı koordinaciyası hám anıqlıǵına bolǵan talaplardı arttıradı.
Shólkemlestirilgen zonalıq qorǵanıwǵa qarsı hújimde oyınshılar kóbinese top alıw ushın
shıǵıw, qorǵawshınıń qorǵawınan qashıw hám dárwazaǵa hújim etiw waqtında 3
-
8 m li qısqa
silkiniwler menen háreketlenedi hám bir oyın dawamında ortasha 670 m ge shekem aralıqtı basıp
ótedi. Toptı uzatıw gandbol oyınında jaqın, orta hám uzaq aralıqqa orınlanadı. Toptı beriw hár
qıylı usıllar menen, kóbinese bir qol menen, hárekettegi sherikke, qısqa hám ortasha háreket
amplitudası menen hám hár qıylı tezlik penen orınlanadı.
1471
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6
Toptı ótkeriwdi orınlaw waqıt hám aralıq boyınsha esaplaw, úlken anıqlıq hám tańlap
alıw menen baylanıslı.
Toptı dárwazaǵa ılaqtırıw bir qol menen hám tiykarınan maksimal kúsh penen orınlanadı.
Toptı dárwazaǵa ılaqtırıwdıń xarakterli ózgesheligi háreket apparatı deneniń, ayaqlardıń,
qollardıń kúshli hám muwapıqlasqan islewi bolıp esaplanadı. Háreket oyınshı tárepinen tez,
úlken hám ortasha amplituda menen orınlanadı hám júdá anıq bulshıq et ishindegi
koordinaciyanı talap etedi
.
Qorǵanıw funkciyaların orınlawda oyınshılar qorǵanıwshınıń tik turǵan jerinde 4
-6 m ge
shekem, ortasha 640 m ge shekem qısqa ilgerilewler menen qádem taslap háreketlenedi.
Bunday ilgerilewler keskin toqtawlar hám qarsılasqa tosıq qoyıwlar menen birgelikte
ámelge asırıladı, joqarı baslanǵısh tezlik hám texnikalıq usıllardıń hár qıylılıǵı menen ajıralıp
turadı. Qorǵanıwda sportshı jaqsı reakciyaǵa, joqarı hárekesheńlikke iye bolıwı kerek, yaǵnıy
hújimshi aldınǵı háreketti orınlap, onı aylanıp óte almawı kerek.
Toptı dárwazaǵa jetkerip beriw hám ılaqtırıwlar shólkemlesken qorǵawǵa qarsı hújimde
qollanıladı. Bir oyın procesinde gandbolshı ortasha 24 uzatıw hám 8 dárwazaǵa ılaqtırıwdı
orınlawı múmkin. Toptı dárwazaǵa jollaw hám ılaqtırıwlar sanı oyınshılar arasında teń
bólistirilmeydi:
-
yarım ortadaǵi oyınshılar ortasha 31 uzatıw hám 6 top ılaqtırıw;
-
múyeshtaǵı oyınshılar ortasha 9 pasqa shekem hám 6 top taslaw;
-
sızıq oyınshılar ortasha 18 ge shekem top uzatıw hám 2 top ılaqtırıw;
-
oraylıq oyınshılar ortasha 48 ge shekem assist hám 10 ılaqtırıw.
Bul kórsetkishler komandadaǵı qaysıdır sportshınıń ózine tán oyın funkciyaların
xarakterleydi, olar óz náwbetinde sportshınıń qábileti hám sport sheberligi dárejesine baylanıslı.
Studentlerdin gandbol boyınsha erler komandaları hám hár qıylı sport qánigeligine iye
gandbolshılar komandalarınıń jarıs iskerligi boyınsha alınǵan maǵlıwmatlardı salıstırıw (1
-
keste), sonday-
aq, oyınshılardıń ampluaları, sonday
-
aq, sport qánigeligi dárejesi boyınsha da
ayırmashılıqlar bar ekenligin kórsetedi. Gandbolshılardıń sheberligi qansha joqarı bolsa,
oyınshılar orınlaytuǵın texnikalıq usıllar kólemi sonsha joqarı boladı.
Hár túrli ampluadaǵı hám qánigeliktegi gandbolshılardıń oyında háreket iskerligi
kórsetkishleri
1-keste
O
yın usılları
Kvalifikaciy
a
Amplua
Oraylıq
Y
arım
orta
Múyesh
S
ızıq
U
zatıw
XDSU
100±4,5
100±12,5
45±2,3
25±4
ÓzbSU
120±20,6
131±24,6
55,8±11,7
14±5,2
SUT
81±15
69,8±13,6
45,5±11,6
15,3±4,6
I
laqtırıw
XDSU
5±2,7
10±2,9
8±3,1
8±3,1
ÓzbSU
14,2±3,5
12,9±1,3
9,4±2
9,4±3
SUT
8,1±4,3
10,6±3,5
8±4,2
7,1±3,7
B
asqarıw
XDSU
15±2
20±8,6
8±4,1
1±0,8
ÓzbSU
16±0,8
15,7±6,8
13,1±3
4±0,5
SUT
25,7±8,7
23,9±5,9
15,5±4,6
3,3±2,9
Tezlesiw
XDSU
25±3,9
27±4
32±4,1
22±3,7
ÓzbSU
23±5,7
21,5±6,9
31±9,4
21,5±5
1472
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6
SUT
14,4±5,6
15,1±8,1
27±7,3
13,5±4,3
Hújimdegi julqılawlar
XDSU
35±3,9
50±7,9
42±11,4
43±19,7
ÓzbSU
31±9,7
31,3±8,9
47±7,3
36±16,6
SUT
23±8,4
21,2±6,2
15,8±6,4
31,6±12,4
Qorǵanıwdaǵı
julqınıwlar
XDSU
83±30,8
74±23,5
36±13,9
74±14,1
ÓzbSU
49,2±20,
5
55±13,7
35±9,1
44,5±28,2
SUT
21,7±13,
7
33,5±18,5
18±11,7
28,1±16,3
Hújimde sekiriw
XDSU
7±1,4
11±4,6
8±2,6
1±1,1
ÓzbSU
6,2±2
18,5±5,3
13,5±5,2
1,5±1,2
SUT
10,1±2,9
18,5±6,5
6,1±3,4
4,2±3
Túsindirme:
XDSU
–
Xalıq aralıq dárejedegi sport ustası,
ÓzbSU
-
Ózbekstan sport ustası,
SUT-
Sport ustalıǵına talaban.
DODALAW:
Sekiriwler ushıw waqtında háreketleniw quralı sıpatında toptı dárwazaǵa
ılaqtırıwda, joqarı ushıp baratırǵan toptı iyelewde, qorǵanıwda toptı tosıp alıwda qollanıladı.
Oyın dawamında hár bir oyınshı, onıń ampluasına qaramastan, ortasha esapta 3 mártege
shekem hár qıylı sekiriwlerdi orınlaydı, yarım orta ampluasındaǵı oyınshılardıń bul kórsetkishi
bir oyında 8
-
10 mártege shekem. Tayanıshsız jaǵdayda top ılaqtırıwdı orınlaw ushın yarım
ortadaǵı oyınshılardıń bir ayaǵı menen (kemnen
-
kem eki ayaǵı menen) joqarıǵa, múyeshtegi
oyınshılardıń aldına
-
joqarıǵa, sızıqlı oyınshılardıń aldına sekiriwi qollanıladı. Topı iyelew yaki
onı tosıw ushın qorǵanıwda bir yamasa eki ayaq penen joqarıǵa sekiriwden paydalanıladı.
Oraylıq poziciyalarda qorǵalatuǵın aktiv qorǵawshılarǵa qısqa silkiniwler menen
háreketleniwge eń úlken talaplar qoyıladı. Olar bir oyın dawamında ortasha 10 márteden 17
mártege shekem háreketleniwdi orınlaydı, qarsılastıń hújimdegi háreketleriniń kelisilgenligin
buzadı, shıǵıwlardı orınlaydı hám dárwazaǵa qaray sekirip atırǵan oyınshıǵa tosqınlıq etedi,
bunıń ushın da tez pikirlewdiń jaqsı islewi hám oraylıq nerv sistemasınıń hárekesheńligi zárúr.
Oynap atırǵan oyınshınıń hújimdegi funkciyasın orınlawdıń tiykarǵı shártleri
tómendegilerden ibarat: dárwazaǵa keskin hám hár túrli top ılaqtırıw, anıq hám kútilmegen
uzatıwlar isley biliw. Gandbol standart emes háreketler hám dinamikalıq kúshli oyın
bolǵanlıqtan ózgermeli quwatlı oyın waqıtlarınıń intensivligi úzliksiz ózgerip turadı. Buǵan
maydandaǵı jaǵday hám oyınnıń belgili bir jaǵdayı sebep boladı. Oyınshınıń háreket iskerliginde
aktiv hám passiv fazalardıń almasıwı tiykarınan 3
-20 sekundtan keyin keledi. Aktiv fazalar - tez
háreketleniw, topqa iyelik etiw, qarsılas penen jeke gúres, passiv fazalar
-
topsız áste
háreketleniw hám toqtaw.
Dárwazamannıń háreket iskerligi maydan oyınshısınıń iskerliginen ádewir parıq qıladı.
Dárwazaman oyınınıń tiykarģı bólimleri
-
sekiriwler, julqınıwlar, hújimler, siltiniwler,
topti ótkeriw. Dárwazaman iskerliginiń aktiv fazaları toptı qarsılas komanda iyelep turǵan
waqıtqa shekem dawam etedi. Dárwazaǵa uship kiyatırǵan top irkilgennen keyin, dárwazaman
toptı óz komandası oyınshılarına ılaqtıradı hám onıń iskerliginde salıstırmalı passiv faza
baslanadı. Dárwazaman iskerliginde aktiv hám passiv fazalardıń almasıwı tiykarınan 10
-35
sekundtan keyin júz beredi. Oqıw
-
trenirovka shınıǵıwların rejelestiriw ushın gandbolshı jarıs
procesinde qanday júklemeni sezetuǵınlıǵı haqqında maǵlıwmat kerek.
Gandbolshılardıń jarıs júklemelerin úyreniw sonı anıqlaw imkaniyatın berdi, hár 10
1473
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6
sekundta júrek soqqısı 2
-
3 soqqıǵa ózgeredi, bul gandbolshınıń oyın maydanındaǵı ózgermeli
oyın iskerligin sáwlelendiredi. Oyınnıń birinshi minutlarınan baslap
-
aq gandbolshı gúreske
kirisedi hám onı joqarı jedellik penen alıp baradı.
Intensivligi boyınsha salmaqlı bolǵan jarıs iskerligi energiya támiynatınıń anaerob
dereklerine joqarı talaplar qoyadı, al dawamlı jumıs eń joqarı dárejedegi joqarı aerob
ónimdarlıqtı (dem alıw funkciyasınıń rawajlanıwın) talap etedi. Hár qıylı ampluadaǵı
sportshılardıń oyındaǵı energiya jumsalıwı ózgeshelikke iye. Bir oyın dawamında sportshı óz
denesiniń salmaǵın 2
-
4 kg ǵa shekem azdırıwı múmkin. Oyında gandbolshılardıń háreket
iskerliginiń ózgesheliklerin biliw trenerge shınıǵıw sharayatında usı processti modellestiriwshi
arnawlı shınıǵıwlardı islep shıǵıw imkaniyatın beredi. Oyındaǵı energiyanıń jumsalıwın biliw
gandbolshınıń jumıs qábiletin tezirek tiklew ushın onıń awqatlanıw hám dem alıw tártibin durıs
rejelestiriwge járdem beredi.
Solay etip, gandbolshılardıń oyın iskerligi mazmunınıń baylıǵı hám háreketlerdiń hár
qıylılıǵı menen xarakterlenedi. Gandboldaǵı shınıǵıwlar hám usıllardıń hár tárepleme xarakteri
gandbolshılardıń oyın iskerliginiń nátiyjeliligin támiyinleytuǵın psixomotor funkciyalardı
shınıǵıwǵa kompleksli qatnastı talap etedi.
JUWMAQ:
Sport shınıǵıwınıń teoriyası hám metodikasında shınıǵıw procesin dúziwdiń
nátiyjeliligi usı sport túrindegi jarıs iskerliginiń strukturası hám mazmunı haqqındaǵı sapalı
maǵlıwmatqa, sonday
-
aq, trenerdiń bul bilimlerdi óziniń ámeliy iskerliginde ámelge asırıw
qábiletine baylanıslı degen belgili kóz
-
qaras bar. Sanlı kórsetkishler gandbolshılardıń sport
shınıǵıwınıń eń tásirsheń quralları hám usılların anıqlawǵa, oyın iskerliginiń sapa kórsetkishleri
bolsa shınıǵıw tapsırmalarınıń tiykarǵı baǵdarın anıqlawǵa, sportshılardıń jarıslarǵa joqarı
tayarlıǵın hám olardıń joqarı nátiyjeliligin támiyinlewge imkaniyat beredi.
Bunnan tısqarı, hár bir ayrıqsha oyınshınıń básekige shıdamlılıq kórsetkishleriniń ózine
tán ózgeshelikleri, oyın sızıqları hám ampluaları haqqındaǵı bilimler studentler komandası
gandbolshıları ushın shınıǵıwlardıń mazmunına qoyılatuǵın optimal talaplardı anıqlaw
imkaniyatın beredi.
Izertlewde alınǵan maǵlıwmatlardan kórinip turǵanınday, studentler komandalarınıń oyın
iskerliginiń muǵdarlıq xarakteristikaları kópshilik kórsetkishleri boyınsha tek joqarı tájiriybeli
gandbolshılar komandalarınan ǵana emes, al kópshilik kórsetkishleri boyınsha 1
-
razryadlı
gandbolshılar komandalarınan da parıq qıladı.
Studentler komandaları ushın sabaq waqtınıń sheklengen kólemi oqıw quralların hám
usılların puqta tańlaw, sabaqlardıń mazmunın optimallastırıw, oqıw júklemeleriniń kólemi hám
intensivligin belgileydi.
Paydalan
ı
l
ǵ
an
á
debiyatlar
1.
Гарягдыев,
Г.Г.
Факторная
структура
подготовленности
у
гандболистов
-
студентов
млад
-
шых и
старших
курсов
обучения вуза
/ Г.Г. Гарягдыев, Г.Н. Германов
//
Ученые записки
университета им. П.Ф. Лесгафта. –
2014.
–
№ 9 (115). –
С. 18
-24.
2.
Жийяр,
М.В.
Алгоритм
системного
анализа
при
проектировании
подготовки
в
командно
-
игровых
видах
спорта
/
М.В.
Жийяр,
М.С.
Обивалина
//
Спортивные
игры
в
физическом
воспитании, рекреации и спорте: материалы XI Международной
научно
-
практической конференции. –
Смоленск,
2017.
–
С. 107
-110.
3.
Зотов, В.П. Моделирование подготовки
гандболистов высокой
квалификации / В.П.
Зотов, А.И. Кондратьев. –
Киев: Здоровье, 1982. –
128 с.
1474
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6
4.
Игнатьева,
В.Я.
Соревновательная
двигательная
деятельность
гандболистов:
методические разработки для студентов, слушателей и
аспирантов ГЦОЛИФК /
В.Я. Игнатьева. –
М.: [б.и.], 1983. –
48 с.
5.
Рыбаков, Г.П. Использование сопряженного метода развития скоростно
-
силовых
способностей и техники броска по воротам у гандболисток
-
студенток старших
разрядов: автореф. дис. ... канд. пед. наук : 13.00.04 / Рыбаков Георгий Павлович. –
СПб., 2004. –
23
6.
Kuralbaev, A. Methodology of improving the training process of young handball players in
primary preparation stage.
7.
Эштаев, А. К., & Тойлибаев, С. М. (2022). Гимнастика и методика
преподавания.
Уч. пособие. Чирчик. УзГУФКС
.
REFERENCES
8.
Garyagdyev, G.G. and Germanov, G.N. (2014),
“Factorial
structure of readiness at
handballers students younger and older years of higher education institution”,
Uchenye
zapiski universiteta imeni P.F. Lesgafta
, No. 9 (115), pp. 18-24.
9.
Gillard, M.V. and Obivalina, M.S. (2017),
“Algorithm
of system analysis in the design of
train- ing in team-
team sports”,
Sport games in physical education, recreation and sport:
materials of the XI In- ternational Sciyentific and Practical Conference
, Smolensk, pp.
107-110.
10.
Zotov, V.P. and Kondratiyev, A.I. (1982),
Modeling the training of highly qualifiyed
handball players
, Health, Kiyev.
11.
Ignatiyeva, V.Ya. (1983),
Competitive motor activity of handball players: methodological
devel- opments for students, trainees and postgraduates SCOLIPE
, Moscow.
12.
Rybakov, G.P. (2004),
The use of the conjugate method for the development of speed-
power abilitiyes and throwing techniques on goal for senior female student handball
players
, dissertation, St. Pe- tersburg.
13.
Kuralbaev, A. Methodology of improving the training process of young handball players in
primary preparation stage.
14.
Eshtaev, A. K., & Toylibaev, S. M. (2022). Gymnastics and teaching methodology. Study
Guide. Chirchik. UzGUFCS.
