MEKSIKADA VAKOLATLI IQTISODIY OPERATOR(VIO) DASTURINING AHAMIYATI VA IMKONIYATLARI

6

SAT Mexico. (2023).

Programa Operador Económico Autorizado (OEA)

. Retrieved from

242

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4

7

2018–2023 yillar oralig‘ida Meksikada vakolatli iqtisodiy operator (VIO) maqomini

olgan kompaniyalar soni 150 tadan 390 tagacha oshgan. Bu o‘sish tendensiyasi VIO tizimining

mamlakat ichida tobora ommalashib borayotganini ko‘rsatadi.

Bu davr ichida bir necha muhim omillar VIO dasturiga ishtirokchilar sonining ortishiga

ta’sir qilgan:



SAT tomonidan raqamlashtirish islohotlari (arizalarni onlayn topshirish, real vaqtli

monitoring);



Xalqaro tan olish kelishuvlari (MRA) sonining ortishi;



Bojxona soddalashtirish choralari va ishonchli korxonalarga imtiyozlar berilishi.

Shuningdek, 2020-yildan keyin COVID-19 pandemiyasi savdo zanjirlariga xavf

tug‘dirgani sababli ko‘plab kompaniyalar VIO maqomini olish orqali bojxona tartiblarida

barqarorlik va ustuvorlikka erishishni maqsad qilgan. Bu ham korxona sonining keskin o‘sishiga

sabab bo‘lgan.

8

7

SAT Mexico. (2023).

Estadísticas del Programa OEA

. Servicio de Administración Tributaria. Retrieved from:

243

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4

VIO (Vakolatli iqtisodiy operator) dasturidan foydalanuvchi kompaniyalar tarkibini

sohaga qarab tahlil qilish orqali ushbu tizimning qaysi iqtisodiy tarmoqlarda kengroq joriy

etilayotgani aniqlanadi.

Ushbu taqsimot shuni ko‘rsatadiki, VIO dasturidan eng ko‘p foydalanayotganlar —

logistika va tashqi savdo bilan bog‘liq korxonalar. Chunki ular bojxona orqali uzluksiz harakat

qiluvchi tovarlar bilan ishlaydi va soddalashtirilgan tartiblar ularning operatsion samaradorligiga

bevosita ta’sir qiladi. VIO tizimining ishlab chiqarish sektorida qo‘llanilishi ham ortib

bormoqda, ayniqsa avtomobilsozlik, elektrotexnika va oziq-ovqat kabi tarmoqlarda, bu esa

global yetkazib berish zanjirlariga ishonchli integratsiyani ta’minlaydi.

Shuningdek, bojxona brokerlari va servis firmalarining VIO tizimida ishtiroki ushbu

tizimning xizmatlar sektorida ham muhim ahamiyat kasb etayotganini ko‘rsatadi.

So‘nggi yillarda Meksika hukumati VIO dasturining qamrovini kengaytirish, uni kichik

va o‘rta biznes subyektlariga moslashtirish, shuningdek xalqaro tan olinuvchanligini ta’minlash

maqsadida turli islohotlar o‘tkazgan

9

. VIO dasturining xalqaro savdodagi o‘rni, ayniqsa, AQSh,

Kanada va Yevropa Ittifoqi bilan tuzilgan o‘zaro tan olish bitimlari orqali mustahkamlangan. Bu

esa Meksikaga raqobatbardosh bojxona siyosati yuritishda muhim ustunlik bergan.

Meksikada VIO ta’riflari.

Tizim SAFE Framework of Standards (WCO) talablariga

to‘liq moslashtirilgan va ishtirokchi kompaniyalar uchun 5 xil toifadagi guvohnomalarni taklif

qiladi. Bu toifalar kompaniyaning faoliyat yo‘nalishi va tashqi savdodagi ishtirok shakliga qarab

belgilanadi.

1. VIO – Importyorlar va eksportyorlar uchun



Bu asosiy toifa bo‘lib, Meksika bojxonasining eng ko‘p beradigan guvohnomasi

hisoblanadi.



Kompaniyaning xavfsizlik siyosati, moliyaviy barqarorligi, bojxona qonunchiligiga rioya

qilganligi va ichki audit tizimi asosida baholanadi.



Imtiyozlar: bojxona rasmiylashtiruvida ustuvor xizmat, kamroq tekshiruv, tezlashtirilgan

tranzit, import/eksport rejimlarida soddalashtirishlar.

2. VIO – Bojxona vakillari (Agentes Aduanales) uchun

10



Bojxona brokerlari (yuridik yoki jismoniy shaxslar) ushbu toifaga murojaat qiladi.



Ular ishonchli vositachi sifatida bojxona nomidan hujjatlarni rasmiylashtirishda

qatnashadi.

8

SAT Mexico. (2023).

Distribución sectorial de las empresas con certificación OEA

. Servicio de Administración

Tributaria. Retrieved from:

9

UNCTAD. (2022).

Trade Facilitation and Customs Procedures in Mexico

. Retrieved from

https://www.gob.mx/cms/uploads/attachment/file/678716/Tercera_Etapa.pdf

10

244

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4



Imtiyozlar: avtomatlashtirilgan bojxona tizimidan foydalanish, ishonchli vositachi

maqomi, mijozlar uchun ustuvor xizmat.

3. VIO – Yuk tashuvchilar (Transportistas) uchun



Yuk tashuvchi kompaniyalar uchun mo‘ljallangan (yer, havo, dengiz transporti).



Xavfsizlik choralariga alohida e’tibor qaratiladi: GPS kuzatuv, kirish-chiqish nazorati,

xodimlarni tekshirish.



Imtiyozlar: yuk tranzitida xavfsizlik tekshiruvlari qisqaradi, bojxona yo‘llarida tezroq

o‘tish imkoniyati.

4. VIO – Maxsus bojxona hududlari va ombor operatorlari uchun



“Recintos fiscalizados” deb ataluvchi maxsus ruxsatga ega ombor va bojxona hududlarini

boshqaruvchilar uchun.



Ular import va eksport tovarlari uchun vaqtincha saqlash, qayta ishlash yoki

rasmiylashtirish xizmatlarini ko‘rsatadi.



Imtiyozlar: yuklar bojxona tekshiruviga kamroq duch keladi, bojxona nazorati

avtomatlash-tirilgan tizim orqali yuritiladi.

5. VIO – Xalqaro tan olingan (OEA Reconocido Internacionalmente) operatorlar uchun



Bu toifadagi kompaniyalar Meksikaning imzolagan MRA (Mutual Recognition

Agreements) doirasida boshqa davlatlarda ham VIO maqomida tan olinadi.



Hozirda Meksika quyidagi davlatlar bilan MRA imzolagan: AQSh (C-TPAT dasturi),

Kanada, Yaponiya, Kolumbiya, Koreya.



Bu maqom kompaniyaga xalqaro tranzitda, chet el bojxonasida ham soddalashtirilgan

tartiblar kafolatlaydi.

11

Meksikadagi VIO tizimining amaliy holati.

Meksikada VIO tizimi SAT (Servicio de

Administración Tributaria) ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yil oxiriga kelib 400 dan ortiq

kompaniya VIO maqomini olgan va dastur doirasida faoliyat yuritmoqda. VIO maqomi berilgan

korxonalar orasida eksportyorlar, importyorlar, logistika firmalari, bojxona brokerlari va ishlab

chiqaruvchilar mavjud.

Amaliyotda

ushbu

korxonalar

bojxona

rasmiylashtiruvining

soddalashtirilgan

tartiblaridan, xavfsizlik tekshiruvlarining kamaytirilgan hajmidan va tezlashtirilgan tranzit

jarayonlaridan foydalanish imkoniyatiga ega. VIO maqomi kompaniyalar uchun vaqt va

xarajatlarni kamaytirishga xizmat qilmoqda. Misol uchun, SAT hisobotlariga ko‘ra, VIO

maqomiga ega bo‘lgan kompaniyalarda bojxona yuk tekshiruvlari 30–40% kamroq hollarda

amalga oshiriladi.

11

SAT Mexico. (2023).

Lineamientos del Programa OEA

. Retrieved from:

245

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4

Biroq, tizimda haligacha bir qator cheklovlar mavjud. Kichik va o‘rta biznes uchun

talablarning yuqoriligi, ma’lumotlar topshirishdagi murakkablik, va baholash mezonlarining

sub’ektivligi ushbu segment uchun ishtirokni qiyinlashtirmoqda

12

. Shu bilan birga, ba’zi

kompaniyalar o‘z VIO maqomini yangilashda byurokratik kechikishlarga duch kelmoqdalar, bu

esa tizimning barqarorligini pasaytirishi mumkin.

Xalqaro hamkorlik masalasida esa Meksika AQSh, Kanada, Yaponiya va Yevropa

Ittifoqi bilan o‘zaro tan olish bitimlarini imzolagan. Bu esa VIO maqomiga ega bo‘lgan Meksika

korxonalariga chet ellik bojxona organlari tomonidan ham ishonch bilan munosabatda bo‘lish

imkonini beradi.

VIO maqomini olishdagi asosiy to‘siqlar.

VIO maqomini olish jarayoni ko‘plab

korxonalar, ayniqsa kichik va o‘rta biznes subyektlari uchun murakkab va resurs talab qiluvchi

hisoblanadi. Meksikada olib borilgan tahlillar shuni ko‘rsatadiki, kompaniyalar bu tizimga

kirishda bir necha asosiy to‘siqlarga duch kelmoqda.

3-rasm. VIO maqomini olishdagi asosiy to’siqlar (Meksika misolida)

Byurokratik jarayonlar. Ariza topshirish, tekshirish, hujjat yig‘ish va baholash bosqichlari

uzoq vaqt talab qiladi va har bir bosqichda ortiqcha ma’muriy to‘siqlar mavjud

13

.

Yuqori xarjatlar. VIO maqomini olish uchun zarur bo‘lgan sertifikatlash, xavfsizlik auditi

va boshqa texnik talablar ko‘plab kompaniyalar uchun moliyaviy jihatdan og‘irlik qiladi.

Ayniqsa, kichik va o‘rta biznes subyektlari ushbu xarajatlarni ko‘tara olmaydi. Quyida

asosiy xarajat turlari keltirilgan:

12

rvizu, L. (2017).

Evaluación de obstáculos para PYMEs dentro del programa OEA

13

UNCTAD. (2022).

Cost of compliance in trade facilitation reforms

. Retrieved from:

246

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4



Xavfsizlik auditi va texnik tayyorgarlik: tashqi konsalting xizmatlari va ichki xavfsizlik

auditlari uchun xarajatlar odatda $3,000 – $10,000 USD oralig‘ida bo‘ladi.



Ichki nazorat tizimlarini joriy qilish: elektron boshqaruv tizimlari, xavfsizlik protokollari

va logistika nazoratini tashkil etish uchun $5,000 – $15,000 USD sarflanishi mumkin.



Xodimlar uchun trening va malaka oshirish: bojxona, xavfsizlik va tashqi savdo bo‘yicha

o‘quv dasturlari uchun $500 – $2,000 USD ajratiladi.



Konsalting va hujjat tayyorlash xizmatlari: VIO arizasi va hujjatlari bilan ishlashda

yuridik yordamga ehtiyoj tug‘iladi. Bular uchun $2,000 – $8,000 USD atrofida to‘lov qilinadi.

Rasmiy ro‘yxatdan o‘tish narxi: SAT Meksika rasmiy bojxona xizmatining o‘zi VIO

maqomini berishda bevosita to‘lov olmaydi. Ya’ni, bu davlat tomonidan bepul xizmat

hisoblanadi. Biroq yuqoridagi barcha tayyorgarlik xarajatlari kompaniyaning o‘z zimmasida

bo‘ladi

14

.

Texnik talablar. Talablar ko‘p hollarda yirik kompaniyalarga moslangan bo‘lib, kichik

biznes imkoniyatlari e’tiborga olinmagan. Natijada, VIO dasturida ularning ishtiroki nihoyatda

past bo‘lmoqda³. VIO maqomini olish uchun korxonalar quyidagi mezonlar va talablarni

bajargan bo‘lishi zarur. Bu talablar Servicio de Administración Tributaria (SAT) tomonidan

belgilanadi va “OEA Lineamientos Generales” hujjatida batafsil yoritilgan:

1.

Yuridik maqomga ega bo‘lish: Ariza beruvchi kompaniya qonuniy ravishda ro‘yxatdan

o‘tgan va faoliyat yuritayotgan bo‘lishi kerak.

2.

Savdo faoliyati tajribasi: So‘nggi kamida 3 yil davomida tashqi iqtisodiy faoliyat (import,

eksport, logistika) bilan shug‘ullangan bo‘lishi lozim.

3.

Moliyaviy barqarorlik: Soliq qarzlari mavjud bo‘lmasligi va hisobotlarda moliyaviy

sog‘lomlikni tasdiqlovchi hujjatlar.

4.

Ichki nazorat tizimi: Kompaniyada tovar harakati, bojxona hujjatlari, xavfsizlik

protokollari va ma’lumotlarni kuzatib borish tizimi mavjud bo‘lishi zarur.

5.

Xavfsizlik talablari: Tashqi va ichki xavfsizlik choralariga rioya qilish (fizik xavfsizlik,

xodimlar nazorati, transport vositalari xavfsizligi, hujjatlar yaxlitligi va h.k.) hamda xavfsizlik

bo‘yicha auditdan muvaffaqiyatli o‘tish.

6.

Bojxona qonunchiligiga rioya qilganlik: So‘nggi yillarda bojxona qoidabuzarliklari

aniqlanmagan bo‘lishi.

7.

Elektron boshqaruv tizimlaridan foydalanish: Bojxona operatsiyalari elektron shaklda

yuritilishi, e-hujjatlar bilan ishlash amaliyoti mavjud bo‘lishi.

8.

Trening va xodimlar tayyorgarligi: Xodimlar bojxona, xavfsizlik va tashqi savdo

jarayonlari bo‘yicha tayyorlangan bo‘lishi kerak.

14

Castañeda, J. (2021).

Avances del programa OEA en México

. Revista Comercio Global.

247

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4

9.

Tashrif va auditga tayyorgarlik: SAT tomonidan amalga oshiriladigan joyidagi auditlarga

to‘liq tayyor holatda bo‘lish

15

.

Ma’lumot yetishmasligi. Kompaniyalar o‘rtasida tizim haqida yetarli axborot yo‘qligi

sababli ular VIO dasturining afzalliklari va qanday ishlash mexanizmlarini tushunmaydi. Bu esa

dasturga ishtirok etish istagini pasaytiradi.

Taklif va tavsiyalar.

Meksika VIO dasturining samaradorligini oshirish uchun kompleks

va institutsional yondashuv talab etiladi. Avvalo, sertifikatlash jarayonining soddalashtirilishi

zarur. Meksikadagi VIO dasturini isloh qilish bo‘yicha ilmiy manbalar va xalqaro tajriba asosida

quyidagi takliflarni aytib o’tishimiz mumkin:



VIO-light modeli joriy etish – Kichik va o‘rta korxonalar uchun soddalashtirilgan VIO

variantini ishlab chiqish taklif etiladi. Ushbu modelda talablar va audit bosqichlari yirik

kompaniyalar darajasidan biroz yengillashtirilgan bo‘ladi, ammo asosiy xavfsizlik va

ishonchlilik me’zonlariga to‘liq rioya qilinadi. Braziliya, Janubiy Koreya va Indoneziya tajribasi

shuni ko‘rsatadiki, ushbu yondashuv orqali kichik bizneslar VIO dasturiga faolroq jalb etilgan

(UNCTAD, 2022). Bunday yondashuv Meksikadagi VIO qamrovini sezilarli darajada oshiradi

16

.



Raqamlashtirish va avtomatlashtirish – VIO maqomini olishda raqamli platformalarning

joriy etilishi korxonalarga ancha qulaylik yaratadi. Elektron ariza topshirish, real vaqt rejimida

hujjatlarni kuzatish, onlayn monitoring, xavfsizlikni baholash uchun elektron dasturlar VIO

tizimini shaffof va tezkor qiladi. WCO'ning 2023-yildagi tavsiyalariga ko‘ra, digitalizatsiya VIO

ishtirokchilarining sonini 30% gacha oshirishi mumkin. Bu Meksikada byurokratik to‘siqlarni

kamaytiradi va korxonalar orasida ishonchni mustahkamlaydi

17

.



Qamrovli o‘quv dasturlari – VIO tizimining samarali ishlashi uchun korxonalar

xodimlarining yetarli bilim va ko‘nikmaga ega bo‘lishi muhim. Shu sababli, SAT tomonidan

maxsus o‘quv kurslari va seminarlar tashkil etilishi lozim. Bu kurslar bojxona tartiblari,

xavfsizlik mezonlari, xalqaro savdo hujjatlari bo‘yicha bo‘lishi va davlat-xususiy sektor

hamkorligida o‘tkazilishi mumkin. Ushbu tadbirlar orqali tizim haqida xabardorlik ortadi va

ishtirokchilarning sifati oshadi.



Davlat tomonidan moliyaviy yordam – VIO tizimiga kirish bilan bog‘liq xarajatlar,

ayniqsa kichik korxonalar uchun jiddiy to‘siqdir. Shu sababli, ularni rag‘batlantirish uchun

subsidiya, soliq imtiyozlari, kreditlar yoki grant dasturlarini yo‘lga qo‘yish zarur.

15

SAT Mexico. (2023).

Lineamientos del programa Operador Económico Autorizado (OEA)

. Servicio de

Administración Tributaria. Retrieved from:

https://english.customs.go.kr

16

UNCTAD. (2022).

AEO programs for SMEs: Best practices from Latin America and Asia

.

17

World Customs Organization. (2023).

Digital Customs and the Future of Trade

.

248

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4

Bunday choralar orqali davlat kichik biznesning global savdoga kirishini qo‘llab-

quvvatlaydi, bu esa iqtisodiy inkluzivlikni oshiradi

18

.



Xalqaro integratsiyani kengaytirish – Meksika VIO dasturining xalqaro darajada e’tirof

etilishi uchun yangi o‘zaro tan olish (MRA) kelishuvlari zarur. Ayni paytda Meksika AQSh,

Kanada va Yevropa Ittifoqi bilan bunday bitimlarga ega bo‘lsa-da, bu doirani kengaytirish orqali

kompaniyalar ko‘proq davlatlarda imtiyozlardan foydalana oladi. Bu esa global

raqobatbardoshlikni oshirish bilan birga, eksport geografiyasini kengaytirishga xizmat qiladi.

Xalqaro tajribani taqqoslash asosida takomillashtirish yo‘llarini belgilash.

VIO

dasturining muvaffaqiyatli amalga oshirilgan tajribalari dunyoning bir qator rivojlangan va

rivojlanayotgan mamlakatlarida kuzatilgan. Xususan, Yevropa Ittifoqi, AQSh, Janubiy Koreya,

Braziliya va Singapur VIO tizimlarini samarali joriy etib, bojxona soddalashtirish va savdo

xavfsizligini bir vaqtda ta’minlashga erishgan.

🔹

Yevropa Ittifoqi – VIO tizimi huquqiy mustahkamlash orqali yagona bojxona maydoni

bo‘yicha tan olinadi. VIO maqomi bojxona qonunchiligiga to‘liq rioya etgan ishonchli

korxonalarga beriladi. Bu mintaqaviy integratsiya orqali savdo oqimini soddalashtirishga xizmat

qiladi

19

.

🔹

AQSh – Customs-Trade Partnership Against Terrorism (C-TPAT) dasturi VIO

tamoyillariga asoslangan bo‘lib, xavfsizlikka asosiy e’tibor qaratadi. Ushbu dasturda

korxonalarning xavfsizlik tahlili va auditlariga alohida urg‘u beriladi

20

.

🔹

Janubiy Koreya – bu davlatda VIO tizimi raqamlashtirilgan va real vaqtli monitoring

tizimlari asosida ishlaydi. Kichik va o‘rta korxonalar uchun VIO-light modeli joriy qilingan

bo‘lib, bu ishtirokchilar sonini keskin oshirgan

21

.

🔹

Braziliya – “Programa OEA” modeli bosqichma-bosqich joriy etilgan bo‘lib,

kompaniyalarga xavfsizlik, bojxona tartibiga rioya qilish va savdo samaradorligi mezonlari

asosida baho beriladi. Ular uchun modul asosidagi baholash joriy qilingan

22

.

🔹

Singapur – Singapur bojxona xizmati VIO dasturini xalqaro savdo infratuzilmasi bilan

integratsiyalagan. Sertifikatlangan korxonalar elektron bojxona kanallari orqali soddalashtirilgan

tartibdan foydalanadi

23

.

18

SAT Mexico. (2023).

Política de estímulos fiscales para PYMEs en comercio exterior

.

19

European Commission. (2022).

EU Authorised Economic Operator Guidelines

. Retrieved from

https://taxation-

customs.ec.europa.eu

20

U.S. Customs and Border Protection (CBP). (2023).

Customs-Trade Partnership Against Terrorism (C-TPAT)

.

Retrieved from

https://www.cbp.gov

21

Korea Customs Service. (2022).

Korea AEO Program Overview

. Retrieved from

22

Receita Federal do Brasil. (2021).

Programa OEA Brasil

. Retrieved from

https://www.gov.br/receitafederal

249

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4

Xulosa.

Meksikadagi vakolatli iqtisodiy operator (VIO) dasturi xalqaro savdo

xavfsizligini ta’minlash, bojxona tartiblarini soddalashtirish va ishonchli korxonalarni

rag‘batlantirish orqali iqtisodiy samaradorlikni oshirishga qaratilgan muhim institutsional

mexanizmdir. Ushbu tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatmoqdaki, VIO dasturi Meksika bojxona

siyosatining markaziy yo‘nalishlaridan biriga aylangan bo‘lib, korxonalar sonining izchil ortib

borayotgani va qamrov doirasining kengayishi bu tizimga bo‘lgan ishonchning ortib

borayotganidan dalolat beradi. Tahlil davomida aniqlanishicha, dasturdan asosan tashqi savdo,

logistika, ishlab chiqarish va xizmatlar sohasida faoliyat yurituvchi kompaniyalar

foydalanmoqda. Bu esa VIO tizimining global savdo zanjirlariga integratsiyalashishdagi o‘rni va

ahamiyatini tasdiqlaydi. Xalqaro tajriba (Janubiy Koreya, Yevropa Ittifoqi, AQSh, Braziliya,

Singapur) shuni ko‘rsatadiki, VIO dasturining muvaffaqiyati nafaqat qonunchilik, balki

institutsional moslashuvchanlik, texnologik innovatsiyalar va xususiy sektor bilan samarali

hamkorlikka bog‘liq.

Shunday qilib, VIO dasturining Meksikadagi samaradorligini oshirish uchun ilg‘or

tajribalarni hisobga olgan holda, tizimli, bosqichma-bosqich va inklyuziv yondashuv muhim

ahamiyat kasb etadi. Ushbu maqola doirasida ishlab chiqilgan ilmiy taklif va tavsiyalar

amaliyotga tatbiq etilgan taqdirda, Meksikaning xalqaro savdodagi raqobatbardoshligi, bojxona

samaradorligi va iqtisodiy barqarorligi sezilarli darajada ortadi.

REFERENCES

1.

Arvizu, L. (2017).

Evaluación de obstáculos para PYMEs dentro del programa OEA

.

Journal of International Trade & Customs Studies

.

2.

Castañeda, J. (2021).

Avances del programa OEA en México y su reconocimiento

internacional

.

Revista Comercio Global

.

3.

European Commission. (2022).

EU Authorised Economic Operator Guidelines

. Retrieved

from:

https://taxation-customs.ec.europa.eu

4.

Korea Customs Service. (2022).

Korea VIO Program Overview

. Retrieved from:

https://english.customs.go.kr

5.

Receita Federal do Brasil. (2021).

Programa OEA Brasil

. Retrieved from:

https://www.gov.br/receitafederal

6.

SAT Mexico. (2023).

Programa Operador Económico Autorizado (OEA)

. Retrieved

from:

https://www.customs.gov.sg

23

Singapore Customs. (2022).

Secure Trade Partnership (STP) – Singapore’s AEO Programme

. Retrieved from

250

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4

7.

SAT Mexico. (2023).

Reporte anual del programa OEA

. Servicio de Administración

Tributaria. Retrieved from:

8.

SAT Mexico. (2023).

Lineamientos del Programa OEA

. Retrieved from:

9.

SAT Mexico. (2023).

Distribución sectorial de las empresas con certificación OEA

.

Retrieved from:

https://www.customs.gov.sg

10.

Singapore Customs. (2022).

Secure Trade Partnership (STP) – Singapore’s VIO

Programme

. Retrieved from:

11.

UNCTAD. (2022).

Trade Facilitation and Customs Procedures in Mexico

. Retrieved

from:

12.

UNCTAD. (2022).

Cost of compliance in trade facilitation reforms

. Retrieved from:

13.

UNCTAD. (2022).

Digital Trade Facilitation and VIO Impact Studies: Mexico

.

Retrieved from:

14.

UNCTAD. (2022).

VIO programs for SMEs: Best practices from Latin America and

Asia

. Retrieved from:

15.

U.S. Customs and Border Protection (CBP). (2023).

Customs-Trade Partnership Against

Terrorism (C-TPAT)

. Retrieved from:

https://www.cbp.gov

16.

World Customs Organization (WCO). (2023).

Authorized Economic Operator (VIO)

Programmes

. Retrieved from:

17.

World Customs Organization (WCO). (2023).

Mutual Recognition Arrangements in Latin

America

. Retrieved from:

18.

World Customs Organization (WCO). (2023).

Digital Customs and the Future of Trade

.

Retrieved from:

19.

World Customs Organization (WCO). (2023).

Mutual Recognition Arrangements and

Global Trade

. Retrieved from: