Sentabr, 2025-Yil
87
GEMOLITIKO-UREMIK SINDROM: TURLARI, SABABLARI, SIMPTOMLARI,
DIAGNOSTIKA
Abdialimova Zamira Asomiddin qizi
Bolalar Milliy Tibbiy Markazi klinik Ordinatori.
https://doi.org/10.5281/zenodo.17114014
Dolzarbligi:
Gemolitiko-uremik sindrom bolalarda o’tkir buyrak yetishmovchiligiga olib
keladigan asosiy sabablardan biridir. U belgilar triadasi: Gemolitik anemiya (shizositlar),
Trombositopeniya va o’tkir buyrak yetishmovchiligi bilan xarakterlanadi.
Kasallikning kelib chiqish etiologik faktorlari turli xil:
a) 90-95% hollarda bolalarda Escherichia coli qo’zg’atuvchi diareyadan keyin paydo
bo’luvchi va organizmda Shigatoxinе ishlab chiqaruvchi Gemolitiko-uremik sindrom
b) Atipik Gemolitiko-uremik sindrom kam hollarda uchrovchi(10% hollarda) va komplement
aktivlashtiruvchi oqsillar anomaliyasiga olib keluvchi turi.
Maqsad.
Bolalarda turli etiologik gemolitiko-uremik sindom paydo bo’lish chastotasi va natijalarni
tahlil qilish
.
Materiallar va usullar
. Bolalar Milliy Tibbiyot Markazi nefrologiya bo’limida 2023-2025
yillarda O’tkir buyrak yetishmovchiligi tashxisi bilan stasionar davo maqsadida tashrif buyurgan
210 ta bolalar orasida 12 (5.7%) bolalar Escherichia coli qo’zg’atuvchi diareyadan keyin paydo
bo’lgan Gemolitiko-uremik sindrom bilan kasallangan. Bemorlarda kompleks klinik-laborator,
instrumental tekshiruv usullari o’tkazildi.
Natijalar
. Ko’pchilik holatlarda Gemolitiko-uremik sindrom erta bolalik davrida uchraydi.
Ularning barchasini 4yoshgacha bo’lgan bolalar tashkil qildi. Bemorlarning 90-92%ida
diareya, hamda 30-60% hollat larda qusish, qorinda og’riq kuzatildi. 70% bemorlarda 1-2
kundan so’ng axlatida qon aniqlandi.
Gemolitik anemiya: qonda gemoglobin miqdorining <80 g/l dan kamligi; 70% bemorlar qon
transfuziyasiga muhtojligi aniqlandi.
Trombositopeniya: (taxminan 50000-70000 /mm3)
Leykositoz 20000 /mm3
O’tkir buyrak yetishmovchiligi : qonda mochevina, kreatinin miqdorining yuqoriligi 10% holatlarda
kuzatildi.
Taxminan 50% bemorlarda oligouriya, anuriya kuzatilib, dializga muhtojligi aniqlandi.
Markaziy nerv sistemasining zararlanishi 20% bolalarda kuzatildi. Asosiy simptomlar:
generallashgan talvasa, es-hushning buzilishi kuzatildi.
10% hollarda Me’daosti bezining shishi Ultratovush tekshiruvida aniqlanib, qon tahlillarda amilaza
va lipaza miqdorining oshishi kuzatildi.
Davolash taktikasi o’z ichiga suv-elektrolit balansini korreksiyalash, qon quyish, parhez, dializ,
spesifik terapiya: geparin, antiagregantlar, steroidlar ni o’z ichiga oldi
Xulosa
. Olingan natijalardan shuni aytish mumkinki, bolalarda uchrovchi gemolitiko-uremik
sindrom kelib chiqish etiologik faktoriga qarab ko’pchilik holatlarda ijobiy prognozlandi.
