Oktabr, 2025-Yil
116
O‘ZBEKSTONDA HUDUDLAR KESIMIDA TRANSPORT XIZMATLARI
KO‘RSATISHNING HOZIRGI HOLATI TAHLILI
Sharipova Bibijon Baxtiyorovna
Osiyo xalqaro universiteti o‘qituvchisi, Abu Rayhon Beruniy nomidagi Urganch davlat universiteti
mustaqil izlanuvchisi
E-mail:
bibijon@umail.uz
Telefon: +998-91-432-08-04
https://doi.org/10.5281/zenodo.17355937
Transport xizmatlarining hajmi – amaldagi narxlarda transport turlari bo‘yicha transport
jarayoniga (yuklarni tushirish va yuklash ishlari, transport-ekspeditorlik xizmatlari, transport
xizmati va boshqalar) bevosita bog‘liq bo‘lgan tashish va boshqa faoliyatdan olingan daromad
summasi sifatida aniqlanadi.
2024-yilning yanvar-dekabr oylarida transport xizmatlari hajmi 145124,4 mlrd so‘mga
yetdi, o‘sish sur’ati 2023-yilga nisbatan 108,6 % ni tashkil etgan. Ko‘rsatilgan bozor
xizmatlarining umumiy hajmidagi ulushi 17,7 % ni tashkil etgan.
Transport xizmatlarining umumiy hajmida avtomobil transportining ulushi 50,0 % ni
tashkil etgan. Havo transportida yuk va yo‘lovchilarni tashish bo‘yicha xizmatlar ulushi 14,5 % ni,
quvurlar orqali – 13,9 % ni tashkil etgan. Yordamchi transport faoliyati 12,5 % ni tashkil etgan.
O‘z navbatida, temir yo‘l transporti tomonidan ko‘rsatiladigan xizmatlar transport xizmatlarining
umumiy hajmida 9,1 % ni tashkil etdi (1-rasm).
1-rasm. Transport xizmatlari hajmi va o‘sishi (kamayishi) (yanvar-dekabr) [1,2]
((1)
Hududlar bo‘yicha taqsimlanmagan hajmlarni hisobga olgan holda))
Toshkent shahrida transport xizmatlari hajmi 28551,6 mlrd soʻmni tashkil etib o‘tgan
yilning mos davriga nisbatan mazkur hududda transport xizmatlarining o‘sishi 21,0 foiz darajasida
qayd etildi (1-jadval).
1-jadval
Hududlar kesimida transport xizmatlari 2024 yil yanvar dekabr [1,2]
Oktabr, 2025-Yil
117
O‘sishi, % da
Hajmi, mlrd so‘mda
Sirdaryo
+20,0
1116,1
Jizzax
+13,2
2101,5
Navoiy
+18,2
2635,9
Surxondaryo
+10,7
3309,5
Xorazm
+11,0
4164,3
Qoraqalpog‘iston Resp.
+2,0
4265,3
Namangan
+18,1
4978,4
Qashqadaryo
+9,7
5642,8
Buxoro
+9,9
5670,0
Andijon
+15,5
6240,4
Farg‘ona
+9,4
7205,6
Samarqand
+17,9
9865,5
Toshkent
+12,1
10246,5
Toshkent shahri
+21,0
28551,6
2024 yilning yanvar-dekabr oylarida avtomobil transportida ko‘rsatilgan bozor xizmatlari
hajmi 72604,7 mlrd so‘mga yetgan. Ko‘rsatilgan bozor xizmatlarining umumiy hajmidagi ulushi
8,9 ni tashkil etdi (2-rasm).
2-rasm. Avtomobil transporti xizmatlari dinamikasi
[1,2]
O‘zbekistonda avtomobil transporti xizmatlari o‘sishi barqaror tendentsiyaga ega
bo‘lmoqda. Xususan, 2023-yilda avtomobil transporti xizmatlari o‘sishi 7,2 foizni tashkil qilgan
bo‘lsa, bu ko‘rsatkich 2024-yilda 12,4 foizni tashkil etdi (3-rasm).
Oktabr, 2025-Yil
118
3-rasm. Avtomobil transporti xizmatlari o‘sishi, %[1,2]
Hududlar kesimida ko‘rsatilgan avtomobil transporti xizmatlari ulushidagi farq yildan-
yilga kamayib bormoqda. Xususan, 2010-yilda avtomobil xizmatlari ulushida Toshkent shahri
20,2 foizni, Toshkent viloyati 15,7 foizni, Samarqand viloyati 13,0 foizni, Farg‘ona viloyati 7,6
foizni, Andijon va Buxoro viloyatlari 7,4 foizni, Qashqadaryo viloyati 6,5 foizni, Xorazm viloyati
5,0 foizni, Surxondaryo viloyati 4,2 foizni, Namangan viloyati 4,1 foizni, Navoiy viloyati 2,6
foizni, Qoraqalpog‘iston Respublikasi 2,4 foizni, Jizzax viloyati 2,2 foizni, Sirdaryo viloyati 1,8
foizni tashkil etgan. 2024-yilda esa avtomobil xizmatlari ulushida Toshkent shahri 16,7 foizni,
Toshkent viloyati 13,2 foizni, Samarqand viloyati 12,1 foizni, Farg‘ona viloyati 9,3 foizni,
Andijon viloyati 8,5 foizni, Qashqadaryo viloyati 7,2 foizni, Buxoro viloyat 7,1 foizni, Namangan
viloyati 5,5 foizni, Xorazm viloyati 5,3 foizni, Surxondaryo viloyati 4,2 foizni, Qoraqalpog‘iston
Respublikasi 3,3 foizni, Navoiy viloyati 3,2 foizni, Jizzax viloyati 2,9 foizni, Sirdaryo viloyati 1,8
foizni tashkil etgan (4-jadval).
2-jadval.
Hududlar kesimida avtomobil transporti xizmatlari hajmi va ulushi [1,2]
Yillar /
hududlar
2010-yil
2015-yil
2020-yil
2023-yil
2024-yil
Hajmi,
mlrd.
so‘mda
Ulus
hi,
%
da
Hajmi,
mlrd.
so‘mda
Ulus
hi,
%
da
Hajmi,
mlrd.
so‘mda
Ulus
hi,
%
da
Hajmi,
mlrd.
so‘mda
Ulus
hi,
%
da
Hajmi,
mlrd.
so‘mda
Ulus
hi,
%
da
O‘zbekisto
n
Respublik
asi
5124
100,
0
16032,
1
100,
0
28474,
1
100,
0
56858,
9
100,
0
72095,
3
100,
0
Qoraqalpo
g‘iston
Respublik
asi
121,4
2,4
552,1
3,4
860,5
3,0
1752,5
3,1
2384,3
3,3
Andijon
viloyati
379,7
7,4
1385,9
8,6
2441,4
8,6
4689,9
8,2
6095,6
8,5
Oktabr, 2025-Yil
119
Buxoro
viloyati
378,4
7,4
1214,4
7,6
2128,1
7,5
4099,5
7,2
5153
7,1
Jizzax
viloyati
115,1
2,2
435,3
2,7
808,2
2,8
1584,3
2,8
2084,9
2,9
Qashqadar
yo viloyati
333
6,5
1164,5
7,3
2111,8
7,4
4380,5
7,7
5209,3
7,2
Navoiy
viloyati
131,5
2,6
446
2,8
865,9
3,0
1824,4
3,2
2292,4
3,2
Namangan
viloyati
211,9
4,1
755,4
4,7
1530,9
5,4
3306,6
5,8
4193,4
5,8
Samarqan
d viloyati
665
13,0
1935,9
12,1
3252,1
11,4
6889,5
12,1
8734,8
12,1
Surxondar
yo viloyati
213,6
4,2
710,3
4,4
1170,1
4,1
2355,5
4,1
2842,7
3,9
Sirdaryo
viloyati
90,4
1,8
263,3
1,6
506,7
1,8
777,6
1,4
1038,9
1,4
Toshkent
viloyati
805,5
15,7
2133,5
13,3
3793,4
13,3
7514,9
13,2
9504,8
13,2
Farg‘ona
viloyati
387,6
7,6
1409,2
8,8
2551,9
9,0
5300,2
9,3
6698,7
9,3
Xorazm
viloyati
255
5,0
881,1
5,5
1500,3
5,3
2905
5,1
3803,7
5,3
Toshkent
shahri
1035,9
20,2
2744,6
17,1
4947,1
17,4
9476,8
16,7
12053,
9
16,7
2024-yilning yanvar-dekabr oylarida yo‘lovchi avtomobil transporti xizmatlari ulushi 57,3
foizga yetgan.
Avtomobil transporti xizmatlarining umumiy hajmida katta qismi taksi xizmatlariga to‘g‘ri
keladi–46,1%.
Avtomobil transporti xizmatlariga temir yo‘lda tashishdan tashqari, quruqlikdagi yo‘lovchi
transportining boshqa xizmatlari, avtomobil transportida yuk tashish bo‘yicha xizmatlar va
ko‘chish bo‘yicha xizmatlar kiradi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati:
1.
O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasining (stat.uz) ma’lumotlari
2.
Muallif ishlanmalari
