DOI:
https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.science-research.139800Keywords:
Turkic medicine traditional healing phytotherapy Tengrism folk medicine shamanism massage therapy integrative medicine.Abstract
Ushbu maqolada turkiy xalqlar orasida shakllangan an’anaviy tabobatning tarixiy rivoji, konseptual asoslari, shifolash amaliyotlari va madaniy ahamiyati ilmiy tahlil qilinadi. Arxeologik topilmalar, o‘rta asr qo‘lyozmalari, etnografik kuzatuvlar hamda zamonaviy tadqiqotlar asosida shamanizmga asoslangan davolash usullari, o‘simliklar bilan muolaja, hayvonot mahsulotlari bilan davolash, ruhiy-energetik muolajalar, turkiy yozma tibbiyot maktablarining shakllanishi chuqur o‘rganildi. Maqolada xunlar, ko‘kturklar, uyg‘urlar, qang‘ar, xorazmiylar, qarluq va qipchoq tibbiy an’analari, shuningdek, turkiy ilmiy merosning eng yirik namoyandalaridan biri Ibn Sino maktabining ta’siri yoritiladi. Tadqiqot natijalari turkiy tabobat Sharq tibbiyot falsafasining shakllanishiga katta hissa qo‘shganini ko‘rsatadiReferences
Klyashtorniy S.G. Drevnetyurkskaya tsivilizatsiya. Moskva, 2018.
Mahmud Koshg‘ariy. Devonu lug‘otit turk. Istanbul nashri, 2019.
Ibn Sino. Al-Qonun fit-tibb. Buxoro qo‘lyozmalari fondi, 2020.
Bartold V.V. Turkiy xalqlar tarixi bo‘yicha tadqiqotlar. Toshkent, 2014.
Hojiahmedov A. O‘zbek etnomeditsinasining asoslari. Toshkent, 2021.
Auezov M. Kazakh Ethnomedicine: Traditions and Practice. Almaty, 2020.
Ergin M. Eski Türk Yazıtları. Ankara, 2012.
Beydilya A. Turkic Healing Practices. London, 2019.
Islomov B. Markaziy Osiyo Tabobat Tarixi. Samarqand, 2022.
UNESCO. Traditional Medicine in Central Asia. Paris, 2021.
