ISSN:
2181-3906
2024
International scientifijournal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
1287
PROKURATURA ORGANLARIDA KADRLAR SIYOSATINING HUQUQIY VA
TASHKILIY ASOSLARI
Mirzomiddinov Shoxrux Qaxramon o'g'li
https://orcid.org/0009-0000-0443-9756
https://doi.org/10.5281/zenodo.11095938
Annotatsiya.
Ushbu maqolada Prokuratura organlarida kadrlar siyosatining huquqiy va
tashkiliy asoslari haqida ma’lumotlar keltirilgan.
Kalit so’zlar:
Prokuratura, qonun ustuvorligini, qonun ustuvorligini, qonun ustuvorligini,
kadrlarini tayyorlash.
LEGAL AND ORGANIZATIONAL FOUNDATIONS OF PERSONNEL POLICY
IN PROSECUTOR'S OFFICES
Abstract.
This article provides information on the legal and organizational basis of
personnel policy in the Prosecutor's Office.
Keywords:
Prosecutor's office, rule of law, rule of law, rule of law, training of personnel.
ПРАВОВЫЕ И ОРГАНИЗАЦИОННЫЕ ОСНОВЫ КАДРОВОЙ ПОЛИТИКИ
В ОРГАНАХ ПРОКУРАТУРЫ
Аннотация.
В данной статье представлена информация о правовых и
организационных основах кадровой политики в прокуратуре.
Ключевые слова:
прокуратура, правопорядок, правопорядок, правопорядок,
подготовка кадров.
Qonun hukmron boʻlgan jamiyatda albatta adolat, siyosiy-ijtimoiy barqarorlik, iqtisodiy
oʻsish va yuksalish boʻladi, inson qadri, huquq va manfaatlari taʼminlanadi.
Shavkat Mirziyoyev
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti.
Mamlakatda amalga oshirilayotgan o‘zgarishlar, ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishning yangi
ustuvor yo‘nalishlari hamda qonun ustuvorligini ta’minlash va qonuniylikni mustahkamlash
vazifalari prokuratura organlari kadrlarini tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini
oshirishni tashkil etish tizimini yanada takomillashtirish zaruriyatini taqozo etmoqda.
Soʻnggi yillarda prokuratura sohasini tubdan isloh etish, bu borada ochiqlik va adolatga
asoslangan, fuqarolar va jamiyat manfaatiga xizmat qiladigan, xalqparvar qarorlar qabul qilish,
oʻz nazariy va amaliy maktabiga, fidoyi va professional xodimlar korpusiga ega boʻlgan tizimni
shakllantirish boʻyicha ulkan ishlarni amalga oshirmoqda.
Xususan, 2007-yildan O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi tuzilmasida rahbar
kadrlarni qayta tayyorlash va prokuratura organlari xodimlarining malakasini oshirish bilan
shug‘ullanuvchi Oliy o‘quv kurslari faoliyat yuritmoqda. Oliy o‘quv kurslarida 2007 — 2017-
yillar davomida 4 318 nafar xodimning malakasini oshirish va 186 nafar rahbar kadrlarni qayta
tayyorlash ta’minlandi.
2017-2021 yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor
yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasida belgilangan vazifalarga muvofiq, shuningdek,
ISSN:
2181-3906
2024
International scientifijournal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
1288
prokuratura organlari kadrlarini tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishning
zamonaviy tizimini yaratish maqsadida:
Prokuratura organlari xodimlarida bilim va ko‘nikmalarni, shu jumladan, tizimli tahlil va
tanqidiy fikrlashni, shaxsiy va ishchanlik sifatlarini rivojlantirish va takomillashtirishni,
qonunlarga, fuqarolarning huquq va erkinliklariga so‘zsiz rioya etilishi yuzasidan adolat va
mas’uliyat kabi yuksak tuyg‘ularini shakllantirish va mustahkamlashni ta’minlovchi xodimlarni
tayyorlash, qayta tayyorlash va ular malakasini oshirishning yagona tizimini tashkil etish;
Prokuratura organlari faoliyatini ilmiy-metodik jihatdan ta’minlash, fundamental, amaliy
va innovatsion tadqiqotlar o‘tkazish, qonun ustuvorligini ta’minlash, qonuniylikni
mustahkamlash, fuqarolar hamda tadbirkorlik subyektlarining huquq va erkinliklarini, jamiyat va
davlatning qonun bilan muhofaza qilinadigan manfaatlarini qo‘riqlash, huquqbuzarliklar
profilaktikasining dolzarb muammolari yuzasidan tizimli asosda ilmiy-tadqiqot dasturlari va
loyihalarini, shu jumladan, milliy, xorijiy va xalqaro grantlarni jalb qilgan holda amalga oshirish;
Huquqbuzarliklar profilaktikasi, jinoyatchilik va korrupsiyaga qarshi kurashish sohasida
o‘zaro hamkorlik masalalari yuzasidan davlat organlari va boshqa tashkilotlar xodimlarining
malakasini oshirish;
Prokuratura organlari faoliyatini psixologik jihatdan ta’minlash, nomzodlarni xizmatga
qabul qilishda kasbiy-psixologik tanlov o‘tkazish, prokuratura organlaridagi ma’naviy-psixologik
muhitni o‘rganish va uni yaxshilash yuzasidan tavsiyalar ishlab chiqish;
Qo‘shma ilmiy tadqiqotlar o‘tkazish, normativ-huquqiy, metodik va tahliliy xususiyatga
ega bo‘lgan ma’lumotlarni almashish, o‘quv jarayoniga xorijiy mutaxassislarni jalb qilish,
pedagog, ilmiy xodimlar va tinglovchilarning stajirovkalarini tizimli ravishda tashkil etish
sohalarida xalqaro hamkorlikni amalga oshirish;
O‘quv jarayonining sifatini oshirish bo‘yicha tajriba almashish, sa’y-harakatlarni
birlashtirish maqsadida yuridik kadrlarni tayyorlovchi, qayta tayyorlovchi va ularning malakasini
oshiruvchi ta’lim va ilmiy-tadqiqot, shu jumladan, xorijiy davlatlar muassasalari bilan samarali
idoralararo hamkorlikni chuqurlashtirish kabi muhim vazifalar amalga oshirish kelinmoqda.
Prokuraturaning qonunlar ijrosi ustidan nazorat olib borish faoliyati tubdan oʻzgartirildi.
Ilgari qonun buzilishi holatlarini aniqlash va jazolashga asosiy oʻrin berilgan boʻlsa, endi
asosiy eʼtibor bunday holatlarning oldini olish, mavjud muammolarni bartaraf etishga
qaratilmoqda.
Eng muhimi, prokuratura tizimida ham odamlarimizning unga nisbatan munosabati
oʻzgarmoqda. Bugungi kunda yurtimiz prokuratura timsolida “jazolovchi idorani” emas, balki
aholi va tadbirkorlarning buzilgan huquqlarini tiklashga koʻmaklashadigan, ularning dardiga
sherik, madadkor boʻlishga harakat qiladigan xalqparvar tuzilmani koʻrmoqda.
Prokuratura organlaridagi kadrlar siyosati kontseptsiyasga to’xtaladigan bo’lasak,
davlatimizdagi ijtimoiy-siyosiy va ijtimoiy-iqtisodiy omillarni, printsiplar, maqsadlar,
funktsiyalar, o'ziga xos tarkibiy qismlar, sub'ektlar va mexanizmlarni hisobga olishi kerak.
Shuningdek, prokuratura organlarining davlat xizmatchilarining mehnat bozorida
raqobatbardosh tuzilma sifatida davlat xizmatining rivojlanishiga to'sqinlik qiladigan maqomi,
ijtimoiy va moddiy himoyasi masalalariga e'tibor qaratish lozim.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientifijournal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
1289
Prokuratura organlaridagi kadrlar siyosati prokuratura organlarida davlat xizmatining
o'tishi bilan bog'liq mavjud muammolarni hisobga olishi va hal qilishi kerak. Ushbu muammolarga
quyidagilar kiradi: prokuratura organlarining davlat xizmatchilarini rejalashtirish, baholash va
rag'batlantirishning yagona tizimining yo'qligi; lavozimlarga, lavozimlarga ko'tarilish va kadrlar
rotatsiyasiga oid nomukammal tanlov tizimi; prokuratura organlari davlat xizmatchilarining
ijtimoiy himoyasi pastligi va mehnatga haq to'lashning samarasiz tizimi: prokuratura organlari
xodimlarini tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirishning nomukammal tizimi.
Yurtimizda samarali kadrlar siyosatini olib borish maqsadida
1
.
va eng malakali ishchilarni davlat xizmatiga jalb qilish ularning mehnatini rag'batlantirish
va rag'batlantirish, rag'batlantirish va ijtimoiy qo'llab-quvvatlashni kuchaytirishi kerak.
Prokuratura organlarida kadrlar siyosatining maksimal samaradorligiga erishish uchun
uning ustuvorliklari va asosiy vazifalarini chetlab o'tish mumkin emas. Bizning nuqtai nazarimizga
ko'ra, prokuratura organlarida kadrlar siyosatini shakllantirish va amalga oshirishning ustuvor
vazifalari quyidagilardan iborat bo'lishi kerak: 1) Uzbekiston Respublikasi "prokuratura
to'g'risida" gi qonunining qabul qilinishi, unda prokuratura organlarida kadrlar siyosatining
asoslari aniqlanadi; 2) prokuratura organlari xodimlarining malakasi va vakolatlarini baholash va
tasdiqlash, ularni qayta tayyorlash va malakasini oshirish uchun kasbiy standartlarni,
mexanizmlarni ishlab chiqish; 3) prokuratura organlari xodimlarining malakasi va vakolatlarini
tasdiqlash tizimini isloh qilish; 4) prokuratura organlarining kadrlar tayyorlash va malakasini
oshirish bo'yicha davlat kafolatlari asosida davlat kafolatlari asosida kadrlar zaxirasini
shakllantirish; hayot oqimi, 5) shaxslarning axloqiy fazilatlariga davlat e'tiborini kuchaytirish.
shuningdek, korrupsiyaning namoyon bo'lishini nazorat qilish, intizomiy ish yuritish tartib-
taomillarini takomillashtirish.
Prokuratura organlaridagi kadrlar siyosati – Respublika bosh prokuraturasi tomonidan
shakllantirilishi va amalga oshirilishi kerak, bu mamlakat aholisining aksariyat qismi tomonidan
shakllantirilgan jamoat manfaatlarini ta'minlash va prokuratura organlarining kadrlar salohiyatini
yaxshilashga qaratilgan. o'z navbatida, bu umuman prokuratura organlari faoliyati sifatining
oshishiga olib keladi.
Prokuratura organlarining kadrlar siyosati murakkab xarakterga ega bo'lishi va huquqiy,
iqtisodiy, ta'limiy kombinatsiyani ta'minlashi kerak.ta'lim, tashkiliy va boshqa tadbirlar. Shu bilan
birga, ular prokuratura organlarining kadrlar ta'minotini yaxshilashga rahbarlik qilishlari kerak.
kadrlar ishi va boshqalar.
Prokuratura tarafdorlari organlarining kadrlar siyosati printsiplarga asoslanishi kerak.
Prokuratura tarafdorlari organlarida kadrlar siyosatining asosiy printsiplari quyidagilar
bo'lishi kerak: ijtimoiy adolat, uni amalga oshirishning murakkabligi va ketma-ketligi: jamoat
manfaatlari va alohida jamoat guruhlari manfaatlarining muvozanati; professionallik: gender
tengligini hisobga olgan holda tajribali va yosh ishchilarning vakilligini muvozanatlash; insonning
hayotiy manfaatlarini amalga oshirish uchun sharoit yaratish, fuqarolarning ta'lim olish huquqini
amalga oshirish uchun davlatning javobgarligi va mehnat; shaxs va davlat, ishchi va ish beruvchi
1
Kovbasyuk, K. O. Vashchenko, yul Surmsh ta sh.; zag. Y. V. Konbasyuk nasli. Q. O. va-shchonka. Y. P. Surmsha
(qor. loyiha). NLDGA. 2012. 62-sahifa.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientifijournal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
1290
o'rtasidagi munosabatlarda o'zaro hurmat; davlat va nodavlat sektor hamkorligi; ta'limning
uzluksizligi.
Shunday qilib, prokuratura organlaridagi kadrlar siyosati prokuratura organlarini yuqori
malakali kadrlar bilan ta'minlashning ustuvor yo'nalishlari, yangi mexanizmlari va
texnologiyalarini tanlash uchun asos bo'lishi kerak asosiy e'tibor prokuratura organlari
xodimlarining qobiliyatlarini izlash, boyitish va ulardan oqilona foydalanish, prokuratura organlari
xodimlarini saqlash va sifatli mustahkamlashga qaratilishi kerak.
Kadrlar siyosatini shakllantirishning nazariy va uslubiy bazasini takomillashtirish
muammolari ularning echimi juda muhimdir. prokuratura organlarida kadrlar siyosatining
kompleks konsepsiyasini ishlab chiqishni ta'minlashga imkon beradi. uni amalga oshirish
mexanizmi va texnologiyasi keyingi ilmiy tadqiqotlar uchun istiqbolli yo'nalish hisoblanadi.
REFERENCES
1.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni, 08.05.2018 yildagi PF-5438-son
PROKURATURA
ORGANLARI
KADRLARINI
TAYYORLASH,
QAYTA
TAYYORLASH VA ULARNING MALAKASINI OSHIRISH TIZIMINI TUBDAN
TAKOMILLASHTIRISH CHORA-TADBIRLARI TO‘G‘RISIDA
2.
O‘zbekiston Prezidentining 2017—2021-yillarda O‘zbekistonni rivojlantirishning beshta
ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasi.
3.
Kovbasyuk, K. O. Vashchenko, yul Surmsh ta sh.; zag. Y. V. Konbasyuk nasli. Q. O. va-
shchonka. Y. P. Surmsha (qor. loyiha). NLDGA. 2012.
4.
https://yuz.uz/file/newspaper/1b9e1105dd47db7a1d041174b90294eb.pdf
