ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
969
«EKONOMIKA PÁNIN» OQITIWDA INNOVATSION USILLARDAN
PAYDALANIW
E.Tolepov
NMPI, Tariyx fakulteti, «Geografiya oqıtıw metodikası» kafedrası oqıtıwshısı
Z.Daljanova
NMPI, Tariyx fakulteti, «Jamiyetlik pánler» kafedrasi oqitiwshisi
https://doi.org/10.5281/zenodo.12574046
Annotaciya
. Bul maqalada Ekonomika pánin oqitiwda innovacion formalardan
paydalanilip,bilim aliwshilarga elede qolayliq jaratip,ken’nen imkaniyatlar beriw ham olardi
oqitiw barasinda qadaǵalaw funkciyasinan paydalaniw haqqinda keltirilgen
Tayanish sozler
: Ekonomika, kadr, talim, oqitiw, virtual, magliwmatlar analizi.
USE OF INNOVATIONS IN THE STUDY OF ECONOMICS
Abstract.
This article is devoted to the use of innovative forms of training in economics,
the creation of accessible and wide opportunities for students, and their use as a teaching function
Key words:
Economics, human resources, education, energy, virtual, and data analytics
are also included.
ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ИННОВАЦИОННЫХ ИСТОЧНИКОВ В ОБУЧЕНИИ
ЭКОНОМИКЕ
Аннотация.
Эта статья посвящена использованию инновационных форм в
обучении экономике, созданию доступных и широких возможностей для обучающихся, а
также представлено использование функции контроля при их обучении.
Ключевые слова
: экономика, кадры, образование, активный, виртуальный, анализ
контента.
«Bilimlendiriw haqqında»ǵı nızam, Kadrlar tayarlawdın` milliy baǵdarlaması ha`m
Mektep bilimlendiriwin rawajlandırıwdıń Ma`mleketlik ulıwmamilliy bag`darlamasın turmısqa
engiziw dawamında zaman talaplarına juwap beretuǵın, barlıq tarawlarda elimizdi izbe-iz
rawajlandırıwdı ta`miyinlew sharayatlarına say keletugın, pu`tkil du`n`yada ta`n alıng`an ten`i-
tayı joq u`zliksiz bilimlendiriwdin` milliy modeli jaratıldı. Bul sistemanın` na`tiyjeli jumıs islewi
ushın za`ru`rli bekkem materiallıq-texnikalıq baza qa`liplestirildi, maman pedagog kadrlar
tayarlandı, jan`a ma`mleketlik bilimlendiriw standartları menen oqıw-metodikalıq a`debiyatlar
islep shıg`ıldı.
O`zbekstan Respublikasının` «Ta`lim tuwrısında»g`ı nızamı ha`m «Kadrlar tayarlawdın`
milliy da`sturi» ne tiykarlanıp joqarı ta`limnin` maqseti, ha`zirgi da`wir talaplarına juwap
beretug`ın,
ilimiy-texnikalıq,
ekonomikalıq,
sotsiallıq
ha`m
ma`deniy
rawajlanıwdı
ta`miyinleytug`ın ha`m joqarı ruwxıy ha`m ta`rbiyalıq sıpatlarg`a iye bolg`an joqarı qa`niygeli
kadrlar menen ta`miyinlew bolıp esaplanadı.
Sonlıqtanda jan`a bilimlerdi u`yretiw usılları, o`tilgen materiallardı bekkemlew ja`ne
ta`rtiplestiriw, talabalardın` bilimlerin qadag`alaw ja`ne tekseriw h.t.b. ajıratıladı. Bul
pedagogikalıq jan`alıqlar, birinshi gezekte, ta`lim-ta`rbiyanı jedellestiriwge, ha`r bir pa`nge
bolg`an qızıg`ıwshılıqtı ko`teriwge, talabalardın` do`retiwshilik uqıbın teren`lestiriwge,
a`tiraptag`ı ha`r bir ha`diysege sın ko`z benen qarap erkin bayan etiwge u`yretiwge
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
970
bag`darlang`an. Bul tendentsiya ulıwma bilim beriw ma`kemelerinde de, ka`siplik bilim beriwshi
kolledjlerde de, joqarı oqıw orınlarında da dawam etpekte.
Oqıtıwdın` jan`a formaları menen usılları ekonomikalıq pa`nlerdi oqıtıwda jedelirek
qollanbaqta. Bul, birinshiden, ja`miyettin` bazar sharayatlarına o`tiwi barısında ekonomikalıq
bilimlerge ja`ne zamanago`y biznes ta`limi texnologiyalarına qızıg`ıwshılıqtın` ku`sheyiwine
baylanıslı bolsa, ekinshiden, ha`zirgi informatsiyalıq-texnologiya a`sirinde turmıstın` barlıq
salalarına, sonın` ishinde bilimlendiriw tarawına da sırt ellerdin` aldın`g`ı ta`jiriybelerinin` jedel
kirip keliwi oqıtıwdın` jan`a usılların qollanıwdı talap etedi. Sonlıqtanda jan`a bilimlerdi u`yretiw
usılları, o`tilgen materiallardı bekkemlew ja`ne ta`rtiplestiriw, talabalardın` bilimlerin qadag`alaw
ja`ne tekseriw h.t.b. ajıratılıp bul, birinshi gezekte, ta`lim-ta`rbiyanı jedellestiriwge, ha`r bir
pa`nge bolg`an qızıg`ıwshılıqtı ko`teriwge, talabalardın` do`retiwshilik uqıbın teren`lestiriwge,
a`tiraptag`ı ha`r bir ha`diysege sın ko`z benen qarap erkin bayan etiwge u`yretiwge
bag`darlang`an.
Ekonomikaliq funkciyalar:
Bilimlendiriw
Ámeliy
Prognostik
Jáhánǵa qaraw
Stilistik
Ideologik
Sın
kózqarastan Teoriyalıq
Ekonomika pánin oqıtıwda innovciyalıq úlgilerden paydalanıw ushın bir neshe joldi atap
otsek boladi:
1. “virtual tálim quralları” : virtual tálim quralları, mısalı, veb-saytlar, qosımsha tiykarında sabaqlıqlar
hám onlayn platformalar, studentlerge ekonomikanıń kórsetiw usılların ilimiy hám ámeliy túrde
úyreniw múmkin. Bul, oqıwshılarǵa aralıqtan oqıw hám muwapıqlastırılgan tálim tájiriybesin
usınıw múmkinshiligin beredi.
2. “Maǵlıwmatlar analizi” : Ekonomikadaǵı innovciyalıq jańalıqlar, mısalı, maǵlıwmatlar
analizi,studentler ushın ekonomikanıń ámeliyat tiykarların úyreniw ushın ájayıp bir qollanba
bolıwı múmkin.Bul, real waqıt esap kitapları, ekonomikalıq maǵlıwmatlar modelleri, siyasat tálim,
hám tagi basqalar kiredi.
3. “Blockchain hám cryptocurrency” : Blockchain hám kriptovalyuta texnologiyaları,
finanslıq sistemalar, kripto-valyutalar hám olardıń finanslıq salasındaǵı roli haqqında oqıw ushın
jaqsı jańalıqlar keltiredi. Bul tarawlardıń oqıwshılarǵa blockchain texnologiyaların túsiniwge hám
olardan qanday paydalanıwların úyreniwge járdem beriwi múmkin.
4. “Ekonomikadaǵı innovciyalıq texnologiyalar hám start” : Startaplar hám
ekonomikadaǵı basqarıw innovciyalıq texnologiyaları haqqında maǵlıwmatlar oqıw, oqıwshılardı
jańa ekonomika jantasıwları hám jaratıwshilikti úyreniwge xoshametlewi múmkin.
5. “Simulyaciya hám modellestiriw programmaları” : Ekonomikalıq modeller hám
simulyaciyalar, mısalı, ekonometrika modeller hám basqa bilimlendiriwge tiyisli programmalar
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
971
arqalı, oqıwshılarǵa ekonomikada orın alǵan mashqalalardı qanday analiz qılıwdı úyreniw ushın
arnalǵan.
Oqıwshılar ekonomika pánin úyreniwde innovciyalıq texnikaler, mısalı, kollektiv ilimiy
islerdi aparıw, basqalar menen sheriklik qılıw hám xalıq aralıq tálim programmalarına qatnasıw,
global ekonomikanı úyreniwlerin usınıwları múmkin.
Bul innovciyalıq úlgiler, oqıwshılarǵa ekonomikanı úyreniwde járdem beriwi múmkin.
Oqıwshılar ózlerin ózlerin úyreniwi hám dúnyadaǵı ózgerislerge tayarlawları ushın zárúrli
esaplanadı.Oqıtıw protsesindegi en` baslı wazıypalardın` biri alıng`an bilim ha`m ko`nlikpelerdi
o`z waqtında qadag`alap ha`m tekserip barıwdan ibarat. Alıng`an bilimlerdi bahalawda
talabalardın` qoyılg`an sorawg`a anıq ha`m tolıq juwap beriwi, ekonomikalıq terminlerdi ha`m
tu`siniklerdi biliwi, o`z pikirlerin bayan etiwdegi logikalıq izbe-izlik, o`z pikirlerin da`lillew
uqıbı, statistikalıq, illyustrativ materiallardı qollana biliwi, mag`lıwmattı o`z betinshe analizlewi,
keltirilgen pikirlerden juwmaq shıg`arıwı, ma`selege tolıq ha`m anıq jeke pikir bildiriw uqıbı
esapqa alınadı.
Juwmaqlap aytqanda, oqıtıw protsesinde engizilip atırg`an jan`a pedagogikalıq texnologiya
usılları ha`r ta`repleme teren` bilimge iye, a`dep-ikramlı, zaman talaplarına juwap beretug`ın
qa`niygelerdi tayarlawda u`lken a`hmiyetke iye.
REFERENCES
1.
https://uz.m.wikipedia.org/wiki/Iqtisodiyot
2.
"Teaching Economics Creatively" - Edited by Peter Davies and Elaine Doyle
3.
"Teaching Innovations in Economics" - Edited by Philip E. Graves and Bruce L. Benson
4.
"Economics Education and Research in the Digital Age" - Edited by Serhiy Kozmenko
and Nataliia Ostapenko
5.
"Innovative Methods in Economic Education" - Edited by William E. Becker and
Michael Watts
6.
"Economic Experiments: Methodology, Applications, and Perspectives" - Edited by Todd
Cherry, Stephan Kroll, and Jason F. Shogren
