Dekabr, 2024-Yil
572
UMUMIY O’RTA TA’LIM MUASSASALARINING OILA BILAN BIRGA
ISHLASHNING PEDAGOGIK AHAMIYATI
Kaljanova Shaxsanem Asqarbay qizi
Ajiniyaz nomidagi Nukus davlat pedagogik instituti Testologiya va bilimlarni baholash
mutaxassisligi magistranti.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14292556
Annotatsiya.
Ushbu maqolada umumiy o‘rta ta’lim muassasalarining oila bilan birga
ishlashning pedagogik ahamiyati va ularning tavsifiy tahlili keltirilgan.
Kalit so’zlar:
Umumiy o‘rta ta’lim muassasalari va oilada oilb boriladigan ijtimoiy
pedagogik faoliyat, maktab hamda jamoatchilikning oila manaviyatini yuksaltirishdagi o’rni, ota-
onalar bilan o’z – aro munosabatlar: pedagogik vazifalar.
ПЕДАГОГИЧЕСКАЯ ЗНАЧИМОСТЬ СОВМЕСТНОЙ РАБОТЫ С СЕМЬЕЙ
ОБЩЕОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ УЧРЕЖДЕНИЙ
Аннотация.
В данной статье представлен подробный анализ педагогического
значения и использования общего среднего образования.
Ключевые слова:
учреждения общего среднего образования и социально-
педагогической деятельности в семье, роль школьного сообщества в развитии общества,
их отношения с детьми: педагогические задачи.
Kirish
Oila – muqaddas go‘sha. Oila shaxs tarbiyasida boshqa ijtimoiy institutlar bilan
taqqoslaganda eng muhim vazifani bajaradi. Chunki aynan oilada individual qobiliyatlar,
shaxsiy kasbiy qiziqishlar, axloqiy normalar shakllanadi. Biz ularni qaysi holat qaysi muhitda
tarbiyalasak ular xuddi shunday voyaga yetishadi. Ayni vaqtlarda mamlakatimizda nosog‘lom
oilalar soni ko‘pligi natijasida bolalar nosog‘lom muhitga yashashlari sababli bu vaziyatlar
bolalarning hayotlariga kuchli ta’sir ko‘rsatmoqdaShu sababdan pedagoglar umumiy o’rta ta’lim
muassalariga kelganlarida ular bilan ishlash jarayonida e’tiborli bo‘lishi kerak.
TADQIQOT MATERIALLARI VA METODOLOGIYASI
Umumiy ta’lim muassalari davlat o‘quv dasturining majburiy qismi oilani ta’lim va
tarbiyaga jalb qilishdir. Ota onalar va umumiy o’rta ta’lim muassalari o‘zaro hamkorligi kamdan-
kam hollarda darhol yuzaga keladi..Ota-onalar va o’qituvchilarning o‘zaro hamkorligi va bir-biri
bilan ma’lumot almashish uchun imkoniyat yaratadigan faoliyatning turli shakllari va usullari
Dekabr, 2024-Yil
573
mavjud: umumiy va guruh ota-onalar yig‘ilishlari; ota-onalar ishtirokidagi mashg‘ulotlar; tashrif
kunlari; ochuq eshik kunlari; amaliy mashg‘ulotlar; birgalikdagi ekskursiyalarni o’z ichiga oladi.
Bu ota-onalar bilan hamkorlikning eng samarali shakllaridan bo‘lib ota-onalarning istak
xohishlarini inobatga olish bilan turli xil mavzularda tashkil etiladigan mavzuli ota-onalar
yig‘ilishi sanaladi. Misol qilib bir oilani oladigan bo‘lsak, masalan ota yoki ona diniy
ekstremizmga behad ziyod berilib ketgan bo‘lsa, bolasi to maktabgacha ta’lim muassasasiga
yetib kelguncha tarbiyasi buzilib bo‘lgan bo‘ladi. Shuning uchun ota -ona bola tarbiyasiga 100%
ma’sul deb aytish mumkin. Albatta bu bolaning bog’cha voki maktab yoshiga yetguniga qadar
aytish mumkin. Sababi shu yoshgacha bola tarbiyasi mukammal shakllanadi va unda fundament
bo’ladi. Chuqurroq yondashidigan bo’lsak, 7 yoshga to’lgan bola umumiy o’rta ta’lim
muassasalaridagi yo’qori saviyali pedagoglarning tarbiyasi bilan tarbiyalanadi va ota-onasidan
olgan tarbiya bilan chambarchas bog’lanib ketadi. Agarda bu bola oilada yaxshi sharoitda tarbiya
olgan bo’lsa, albatta
TADQIQOT NATIJALARI
So'ngi yillarda pedagog va tarbiyachilar bilim salohiyatini yanada oshirish borasida ko'plab
ishlar amalga oshirilmoqda. Bola tarbiyasida yetarlicha tajribaga ega oilalar bilan hamkorlik
o'rnatish pedagog uchun birmuncha yengillik tug'diradi.Bu ko'pincha maktab faoliyatida
muntazam faol ishtirok etadigan oilalar,masalan, bayram tardbirlarida,guruhlarda ko'ngilli
ravishda qatnashadigan materiallarni taqdim etish va yig'ilish va konferensiyalarda ishtirok
etadigan ota-onalardir.Ijtimoiy kelib chiqishi turlicha bo'lgan oilalar yoki o’qituvchilar kutganidek
har xil tadbirlarda va biroz ma'suliyati sustroq oilalar bilan hamkorlik o'rnatish qiyinroq bo'lishi
mumkin. Hamkorlik boshqa tomonni hurmat qilishni, ularning ehtiyojlariga javob berishni va o'z
munosabatini bildirishni talab etadi. Bolaning birinchi murabbiyi sifatida oilaning asosiy rolini tan
olish va qadrlash juda muhimdir.
XULOSA
Yuqorida keltirilgan ma'lumotlar asosida xulosa qiladigan bo'lsak, umumiy o’rta ta'lim
maktab va oila hamkoligida pedagog faoliyatiga innovatsion yondashuvni takomillashtirish va
mashg'ulotlar sifatini oshirishning ilmiy-metodik asoslarini ishlab chiqish, maktablarda
o'quvchilarni maktab hayotiga ijtimoiylashuvini yaxshilash va ularni bilim sifatini yaxshilashdan
iborat. Xususan umumiy o’rta ta’lim muassasa kadrlarida kasbiy malakalarining yetishmaslik
holatlari uchrab turibdi. Bunday salbiy xolatlarni bartaraf etish va oila bilan o’qituvchilar
hamkorligini yahshilash, alohida o'quv kurslarida salohiyatini oshirish, o’qituvchilarning oilalar
bilan muntazam hamkorligini yo'lga qo'yish, ota-onalarni ragbatlantirib borish, yosh ota-onalarga
Dekabr, 2024-Yil
574
metodik tavsiyalar berib borish, ota-onalar ishtirokidagi mashg'ulotlar, seminarlar,
konferensiyalar, davra suhbatlari olib borish maqsadga muvofiq. Shu o’rinda aytish kerakki, harbir
pedagog maktab yoshidagi bola bilan shiug’illanishdan oldin uning ota-onasi bilan uchrashib, ular
bilan individual tarzda bolaning oilaviy muhiti, tarbiyasi, xulq-atvori to’g’risida to’liq munozara
qilish va hattoki boladagi kuzatilishi mumkin bo’lgan nuqsonlarni ham ochiq -oydin gaplashish
maqsadga muvofiq
REFERENCES
1.
M.Rahimova “Maktabgacha ta’lim tizimda, maktab va oila bilan hamkorligini yo’lga
qo’yish ijtimoiy muommo sifatida” ,2022.
2.
D.M.Buzrukova “Pedagoglarning ota-onalar bilan o’z – aro hamkorlik munosabatlari”,
2024.
