ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 10
ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2
98
“MIRANDA QOIDASI” NING QONUNCHILIGIMIZDA AKS ETTIRILISHI
Otaxonova Munisaxon Xamidjon qizi
Toshkent davlat traansport universiteti,
Iqtisodiyot fakulteti 3-kurs Yu-2 guruh talabasi.
Pochta manzili:
munisaotaxonova244@gmail.com
Telefon raqami:
+998913240334.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14328479
Annotatsiya.
Miranda huquqlari AQShda hibsga olingan shaxslarning konstitutsiyaviy
huquqlarini himoya qilish uchun joriy etilgan qoidalar to‘plamidir. Ushbu huquqlar, jumladan,
shaxsning o‘ziga qarshi guvohlik bermaslik huquqi va advokat yollash imkoniyati, politsiya
tomonidan gumondor so‘roq qilinishi oldidan ogohlantirilishi kerak. Miranda huquqlari jinoyat
protsessida adolatni ta'minlash va huquq-tartibot organlarining haddan tashqari bosimiga qarshi
himoya qilishda muhim rol o‘ynaydi. Ushbu huquqlarni buzish natijasida olingan dalillar sudda
rad etilishi mumkin.
Kalit so’zlar:
Miranda huquqlari, hibsga olish, konstitutsiyaviy huquqlar, advokat,
guvohlik bermaslik, politsiya so‘rovi, jinoyat protsessi, dalillarni chiqarish.
REFLECTION OF THE "MIRANDA RULE" IN OUR LEGISLATION
Abstract.
Miranda Rights are a set of guidelines established in the United States to protect
the constitutional rights of individuals who are taken into custody. These rights, including the right
to remain silent and the right to an attorney, must be communicated to a suspect before police
questioning. The Miranda Rights play a crucial role in ensuring fairness in the criminal justice
process and protecting individuals from coercive law enforcement practices. Violations of these
rights can lead to the exclusion of evidence obtained during interrogations.
Key words:
Miranda Rights, custody, constitutional rights, attorney, right to remain silent,
police interrogation, criminal justice, evidence exclusion.
ОТРАЖЕНИЕ «ПРАВИЛА МИРАНДЫ» В НАШЕМ ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВЕ
Аннотаця.
Права Миранды представляют собой набор правил, введенных в США
для защиты конституционных прав задержанных лиц. Эти права, включая право не давать
показания против себя и право на адвоката, должны быть сообщены подозреваемому до
начала допроса. Права Миранды играют ключевую роль в обеспечении справедливости в
уголовном процессе и защите от чрезмерного давления со стороны правоохранительных
органов. Нарушение этих прав может привести к исключению доказательств, полученных
во время допроса.
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 10
ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2
99
Ключевые слова:
Права Миранды, задержание, конституционные права, адвокат,
право хранить молчание, допрос, уголовный процесс, исключение доказательств.
1.Dolzarbligi.
1966 yilda AQSh Oliy sudining Mirandaga qarshi Arizona ishidan kelib
chiqqan Miranda huquqlari butun dunyo bo'ylab shaxsiy erkinliklarni himoya qilish va adolatni
targ'ib qilish ramziga aylandi. Politsiya hibsga olingan shaxslarning jim turish va qonuniy vakillik
qilish huquqi to'g'risida xabardor qilinishini ta'minlaydigan ushbu huquqlar adolatli huquqiy
amaliyotning asosidir. Ularning ahamiyati Qo'shma Shtatlar chegaralaridan tashqariga chiqadi,
chunki ular adolatning butun dunyoda tan olingan asosiy tamoyillarini o'zida mujassam etgan.
Asosan, Miranda huquqlari shaxslarni o'z-o'zini ayblashdan va politsiyaning majburlash
amaliyotidan himoya qiladi va har bir inson aybi isbotlanmaguncha aybsiz hisoblanadi degan
tushunchani qo'llab-quvvatlaydi. Ushbu kontseptsiya huquqiy tizimlarda inson qadr-qimmatini
himoya qilish, majburan tan olishning oldini olish va huquqni muhofaza qilish organlarining
qonun doirasida faoliyat yuritishini ta'minlashda muhim ahamiyatga ega.
Xalqaro miqyosda ko'plab huquqiy tizimlar Miranda huquqlariga o'xshash printsiplarni
qabul qilgan. Misol uchun, mamlakatimizda amalga oshirilgan islohotlardan eng ahamiyatlisi
O’zbekiston Respublikasi Knstitutsiyasining yangilanishi deb olsak, aynan shu islohotdan so’ng
“Miranda qoidasi” ham bizning mamlakatimizda inson huquqlarini saqlashga hizmat qilmoqda.
Ya’ni, konstitutsiyamizning VII bobi “Shaxsiy huquq va erkinliklar”ning 26-35-
moddalarida aks etgani kabi, shaxs aybdorligi to’laqonli isbotini topmaguncha u aybdor deb
atalmaydi, shuningdek gumondor shaxsni ushlash chog‘ida unga tushunarli tilda uning huquqlari
va ushlab turilishi asoslari tushuntirilishi shart.
1
Bu bilan ular jinoiy tergov jarayonida shaxslarning
huquqlarini himoya qilishning global ahamiyatini kuchaytiradilar. Ushbu tamoyillarni tarqatish
huquqni qo‘llash amaliyotida shaffoflik va adolatni ta’minlashga, yuridik institutlarga ishonchni
rag‘batlantirishga va nohaq sudlanganlik xavfini kamaytirishga yordam beradi.
Miranda huquqlari, shuningdek, huquqiy islohotlarni amalga oshirayotgan mamlakatlar
uchun namuna bo'lib, samarali huquqni muhofaza qilish va shaxs erkinliklarini himoya qilish
o'rtasidagi muvozanatni namoyish etadi. Inson huquqlari xalqaro munozaralarda tobora birinchi
o'rinda borayotgan dunyoda Miranda huquqlarining ahamiyati sud zalidan ancha uzoqqa cho'zilib,
adolat, adolat va shaxsiy erkinliklarni va daxlsizlikni himoya qilish uchun global kurash ramzidir.
1
O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 10
ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2
100
2.Metodlar.
Ushbu maqola qiyosiy-huquqiy tahlil, qiyosiy-mantiqiy tahlil, ketma-ketlik,
tarixiy, xolislik metodlari asosida yoritilgan bo’lib, unda mamlakatimizda inson huquqlarining
daxlsizligi va erkinligini taminlash tizimini rivojlantirish maqsadida taklif va xulosalar berilgan.
3.Tadqiqot natijalari:
Huquq tizimining yaratilinishi uzoq o’tmishga borib taqaladi va bu
tizimning asosiy maqsadi jamiyatda tartibni saqlash, va inson huquqlarini himoya qilishdir. Bunga
ko’plab misollar keltira olamiz, bulardan biri esa Miranda qoidasidir. Bu qoida uzoq yillar
davomida va hozirgi kunda ham butun dunyoda keng qo’llaniladigan qoida hisoblanadi,
shuningdek, buning asosiy xususiyati, gumondor tarafning ogohlantirilishidir, yani ogohlantirilish
hibisga olish jarayonida gumondorga uniga tegishli bo’lgan bir qator huquqlarini hodimlar
tomonidan takidlab o’tilishi. Oddiy til bilan aytilganda, hodim gumondorni hibisga olish
jarayonida ba’zi huquqlarini, misol uchun sukut saqlash, advakat olish va shu kabi huquqlari
tushuntirilib o’tiladi.
Bu qoidaning kalib chiqishi va keng tarqalishi Amerika qonunchiligi bilan bog’liqdi. Bu
norma 1966 yil 28 fevralda Ernesto Miranda Feniksningh Arizonaga qarshi № 759 raqamli ishi
bilan bog’liq. U paytda beshinchi tuzatishga ko‘ra, hibsda saqlanayotgan ayblanuvchining so‘roq
paytida aytgan har qanday bayonoti, agar huquqni muhofaza qilish organlari sudlanuvchiga sukut
saqlash va so‘roq boshlanishidan oldin advokat bilan gaplashish huquqini bildirgan bo‘lsa, jinoiy
sud jarayonida dalil sifatida qabul qilinadi va ayblanuvchilar huquqlarini bilgan holda, ixtiyoriy
va ongli tarzda bu huquqdan foydalanishgan yoki undan voz kechishgan.
Yana tarixga qaytsak, Ernesto Miranda Feniksda odam o'g'irlash va zo'rlashda ishtirok
etganiga oid aniq dalillar mavjudligi tufayli hibsga olingan. U uzoq davom etgan so‘roqdan so‘ng
o‘z aybiga iqror bo‘ldi va bu iqrorlik bila turib va o‘z ixtiyori bilan qilingani aytilgan bayonotga
imzo chekdi. Mirandaga hech qachon jim turish huquqi, advokatga ega bo'lish huquqi yoki so'roq
paytida bergan har qanday bayonoti sudda unga qarshi ishlatilishi mumkinligi haqida aytilmagan.
U o‘z aybiga iqrorligining yozma nusxasi sud majlisida dalil sifatida kiritilishiga e’tiroz
bildirdi va o‘z huquqlarini bilmasligi iqror bo‘lishini beixtiyor qilib qo‘yganini aytdi.
E'tiroz bekor qilinganda, Miranda o'g'irlash va zo'rlashda hech bo'lmaganda qisman yozma
iqrorlik tufayli aybdor deb topildi va u 20-30 yilga ozodlikdan mahrum qilindi. Arizona Oliy sudi
tomonidan e'tirofning ixtiyoriy tabiatiga asoslangan apellyatsiya rad etildi.
2
O'sha paytda bu qaror jinoyatchilarga jinoiy ta'qibdan nohaq qochish uchun qo'shimcha
yo'llarni bergani uchun keng tanqidlarga uchragan.
2
https://supreme.justia.com/cases/federal/us/384/436/
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 10
ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2
101
Kongress Klark tomonidan qo'llab-quvvatlangan holatlar sinovini o'z ichiga olgan qonunni
kiritish orqali uni bekor qilishga urindi, ammo federal prokurorlar dalillarni kiritish uchun bu
qonundan aslida foydalanmadilar. Biroq, keyingi qarorlar Mirandaning ba'zi arizalarini cheklab
qo'ydi, masalan, gumonlanuvchi ushbu huquqlardan to'g'ri foydalanishi uchun ogohlantirishlarni
olgandan so'ng aniq va tasdiqlab berishi kerakligini aniqlab berdi. Sudlar, shuningdek,
sudlanuvchilarning aybiga iqror bo'lishlari va o'z-o'zidan paydo bo'lgan bayonotlari o'rtasidagi
farqni ishlab chiqdilar, bu hatto Mirandaning ogohlantirishlari berilmagan bo'lsa ham sud
muhokamasida qabul qilinishi mumkin va "qamoqqa olish" ma'nosiga cheklovlar qo'yilgan bo'lsa
ham, bu yagona vaziyatdir. ogohlantirishlar qo'llaniladi. Boshqa tomondan, sudlar Miranda
huquqlaridan voz kechish, agar u ixtiyoriy, bilimli va aqlli bo'lsa, himoyachilarga voz kechish
asosida kiritilgan dalillarga e'tiroz bildirish uchun asoslar taqdim etsagina samarali bo'ladi, deb
hisoblaydi.
Ajablanarlisi shundaki, bu ish Amerika jinoiy adliya tizimiga katta ta'sir ko'rsatgan bo'lsa-
da, Mirandaning o'z holatiga juda oz ta'sir ko'rsatdi. U jinoyati uchun boshqa dalillardan
foydalangan holda qayta ko‘rib chiqilib, yana 20-30 yilga qamalgan, garchi besh yildan keyin
shartli ravishda ozodlikka chiqarilgan. Kichkina mahalliy taniqli shaxs, u Feniksdagi politsiya
xodimlari (mamlakatning boshqa ko'plab shaharlarida bo'lgani kabi) gumonlanuvchilarga tegishli
ogohlantirishlar berganliklarini tekshirish uchun ishlatadigan "Miranda kartalari"ga imzo qo'ydi.
Miranda oxir-oqibat politsiya hech qachon hal qila olmaydigan voqeada o'ldirilgan, bu
qisman Mirandaning jim turish huquqidan foydalanganligi sababli.
3
Shu asnoda bu qonun vaqtlar o’tgani sayin dunyo mamlakatlarining ichki qonunchiligida
ham inson huquq va erkinligi daxlsizligini ta’minlash maqsadida keng tarqala boshlaydi. Bizning
mamlakatimiz ham mustaqillika erishganidan so’ng davlat ichki qonunchiligini yaratishda ko’plab
islohotlar amalga oshirdi va ular davom etmoqda. Bularning qatorida inson huquqlari va
erkinligini ta’minlash borasida olib borilga islohotlar keng ko’lamlidir. Va ularning eng
asosiylaridan biri 2008-yilda eng og’ir jazo turi sifatida hisoblab kelinadiga “O’lim jazosi” bekor
qilinadi. Bu islohotning amalga oshirilishi Miranda qoidasining ahamiyatini oshiradi va 2009-yil
1-yanvar sanasidan boshlab bu qoida O’zbekiston Respublikasi qonunchilik tizimiga joriy etiladi.
4
Hozirda bu norma sifatida O’zbekiston Respulikasi Konstitutsiyada (yangi tahrir 2023-yil)
alohida o’rin olib, mamlakatimizning asosiy qonuni bilan mustahkamlanib qo’yilgan.
3
https://supreme.justia.com/cases/federal/us/384/436/
4
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 10
ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2
102
Miranda qoidasining ahamiyati shundaki, qoida bo‘yicha hibsga olingan shaxsga uni
so‘roq qilishdan oldin albatta:
sukut saqlashga haqliligi;
aytgan gaplari sudda unga qarshi qo‘llanishi mumkinligi va qo‘llanishi; so‘roqda uning
advokati ishtirok etishi mumkinligi;
advokat to‘lovini qila olmasa unga davlat tomonidan advokat berilishi tushuntirilishi
hamda «haq-huquqlaringiz sizga tushunarlimi?» deb so‘ralishi;
o‘z advokatiga yoki yaqinlariga bir marta qo‘ng‘iroq qilish imkoni berilishi shart.
5
O’zbekiston Respublikasi Jinoyat Proseeual kodeksi 48-moddasiga ko’ra, sukut saqlash
yoki gapirmaslik huquqi gumonllanuvchining asosiy huquqlaridan biridir. Shu sababli, so’roq
qilishdan oldin har bir gumonlanuvchining bu huquqi to’g’risida ogohlantirilishi katta ahamiyat
kasb etadi. O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 29-moddasiga ko’ra, Har kimga
malakali yuridik yordam olish huquqi kafolatlanadi. Qonunda nazarda tutilgan hollarda yuridik
yordam davlat hisobidan ko‘rsatiladi. Har bir shaxs jinoyat protsessining har qanday bosqichida,
shaxs ushlanganida esa uning harakatlanish erkinligi huquqi amalda cheklangan paytdan e’tiboran
o‘z tanloviga ko‘ra advokat yordamidan foydalanish huquqiga ega. Gumon qilinuvchi,
ayblanuvchi yoki sudlanuvchi ayblovning mohiyati va asoslari to‘g‘risida xabardor qilinish, unga
qarshi yoki uning foydasiga guvohlik berayotgan shaxslarning so‘roq qilinishini talab etish,
tarjimon yordamidan foydalanish huquqiga ega.
6
Advakat ishtiroki asosan so’roq payti va undan
keying proseslarda ham gumonlanuvchining huquqlarining poymol bo’lishini va qonunchilikka
qarshi amalga oshirilishi mumkun bo’lgan havlarni oldini olishga zamin bo’ladi.
Jinoyatda gumon qilinayotgan shaxsning shaxsiy advakat yollashga yetarli mablag’ga ega
emasligi ham, so’roq qilish jarayoni advakat ishtirokisiz bo’lishini anglatmaydi. O’zbekiston
Respublikasi Jinoyat Protsessual kodeksi 50-moddasiga ko’ra, har bir gumondor shaxs davlat
tomonidan advakat bilan ta’minlanadi, qachonki u buni amalga oshirish uchun yetarli moliyaviy
layoqatga ega emas deb topilganda. Bu omillar qonun bilan himoya qilinadigan huquqlarning
poymol bo’lishini oldini olishga hizmat qiladi.
Yana bir ahamiyatli jihati shundaki, yuqoridagi ogohlantirilishlar berilgandan so’ng albatta
gumondor shaxs bularni tushungani to’g’risida so’ralishi shart.
5
6
https://lex.uz/docs/-6445145#-6445509
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 10
ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2
103
Bu esa ogohlantirilishlar shunchaki rasmiyatchilik uchun aytib o’tilishini va gumodorning
huquqlariga bo’lishi mumkun bo’lgan loqaydlikni oldini olish cuhun hizmat qiladi.
O’zbekiston Respublikasi Jinoyat Protsessual kodeksi 48-moddasiga ko’ra, jinoyatda
gumon qilinayotgan shaxs o’z yaqinlariga yoki shaxsiy advakatiga “bir marta qo’ng’iroq qilish
huquqi” ga ham ega. Bu esa uning yaqinlarini va advakatini ogohlantirishga hizmat qiladi. Lekin,
agar gumondor bu huquqidan vos kecha, uni hibsga olgan hodim uning yaqinlari va advakatini
ogohlantirishi va u qanday huquqlarga ega ekanini tushuntirib o’tishi shart qilib belgilangan.
Bularni biz shunchaki ogohlantirish sifatida emas, balki bu norma inson huquqining qay
darajada himoya qilinishini va har qanday shaxs, uning kimligidan qat’iy nazar, qonun oldida
tengligini va uning himoyasi ostida ekanligini anglatadi, ya’ni har bir ogohlantirilgan gumondor
shaxs aynan qo’lga olish jarayonida o’ziga kerakli va uning himoyasini ta’minlab beruvchi
protsessual huquqlaridan ogoh bo’ladi va bu tergov oldi surishtiruv yoki tergov payti
gumondorning bo’yniga “aybni ilish” kabi nohaqlikni oldini olib, haqqoniy adolat o’rnatishga
katta hissa qo’shadi.
Lekin alohida takidlash joizki, har diom ham normalarni yaxshi, afzal tomonlari haqida
ta’kidlash emas, uning keltirib chiqarayotgan yoki chiqrishi mumkin bo’lgan qiyinchilikalri va
kamchiliklarini vaqtida aniqlab, ularga tuzatishlar kiritish afzalroqdir. Bu normadan ham ko’plab
insonlar o’z foydasiga foydalanishlari yoki shu orqali qonunni aylanib o’tish yo’lini o’ylab
topishlari mumkin. Tarixdan ma’lumki har bir norma belgilangibdiki, albatta jinoyat olami
vakillari undan qanday tarzda qochish, aylanib o’tish yoki uni qanday qilib buzish yo’llarini ham
o’ylab topishadi. Misol uchun aytganda, Miranda ogohlantirishi ko’plab afzalliklarga ega. Bular:
Shaxs huquqlarini himoya qilish: Miranda huquqlari odamlarning o'z huquqlaridan
xabardor bo'lishini ta'minlashga yordam beradi, ayniqsa sukut saqlash huquqi va o'z-o'zini
ayblashdan himoya qiluvchi advokat huquqi.
Sud jarayonidagi adolatlilik: Gumon qilinayotgan shaxslarga ularning huquqlari to'g'risida
ma'lumot berish orqali Miranda huquqlari jinoiy adliya tizimida adolatni targ'ib qiladi, so'roq
paytida e'tirof yoki bayonotlar ixtiyoriy va xabardor bo'lishini ta'minlaydi.
Majburiy so'roq qilish amaliyotini qisqartirish: Miranda huquqlarini o'qish talabi
politsiyani majburlab so'roq qilish usullaridan foydalanishga to'sqinlik qiladi va shu bilan axloqiy
huquqni qo'llash amaliyotini targ'ib qiladi.
Huquqiy ravshanlik: Miranda ogohlantirishlari huquqni muhofaza qilish organlari va
gumonlanuvchilar uchun aniq asos yaratadi, bu esa huquqlar buzilgan taqdirda yanada to'g'ridan-
to'g'ri sud jarayonlari va shikoyatlarga olib kelishi mumkin.
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 10
ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2
104
Jamoatchilik ishonchi: Miranda huquqlarining ta'minlanishi aholining huquq tizimiga
ishonchini oshirishi mumkin, chunki fuqarolar o'z huquqlari himoya qilinayotganiga ishonishadi.
Shu bilan birga bu normaning ham ba’zi kamchiliklari mavjud. Bular:
Huquqni muhofaza qilish organlari uchun murakkablik: Miranda ogohlantirish talabi
huquqni muhofaza qiluvchi organlar tartib-qoidalarini murakkablashtirishi mumkin, ayniqsa
shoshilinch so'roq qilish jamoat xavfsizligi uchun muhim bo'lishi mumkin bo'lgan favqulodda
vaziyatlarda.
Tushunmovchilik ehtimoli: Ba'zi shaxslar o'z huquqlarini yoki ulardan voz kechish
oqibatlarini to'liq tushunmasligi mumkin, ayniqsa, agar ular huquqiy tizim bilan tanish bo'lmasa
yoki stress ostida bo'lsa.
Dalillarni to'plashga ta'siri: Tanqidchilarning ta'kidlashicha, Miranda huquqlari huquqni
muhofaza qilish organlarining ma'lumot to'plash qobiliyatiga to'sqinlik qilishi mumkin, bu esa
aybdor shaxslarning jim turishni tanlagan taqdirda, adolatdan qochishlariga imkon beradi.
Xavfsizlikning noto'g'ri tuyg'usi: Ba'zilar, ularning huquqlarini shunchaki o'qib chiqish o'z-
o'zini ayblashdan himoyalanishni kafolatlaydi, deb ishonishi mumkin, bu esa so'roq paytida
noto'g'ri qarorlar qabul qilishga olib kelishi mumkin.
Huquqiy muammolar: Miranda huquqlarini qo'llash huquqlar to'g'ri etkazilmagan yoki
tushunilmaganligi haqidagi da'volarga asoslangan huquqiy e'tirozlarga va shikoyatlarga olib
kelishi mumkin, bu esa sud jarayonini murakkablashtirishi va uzaytirishi mumkin.
7
Xulosa qilib aytganda, Miranda huquqlari beshinchi tuzatishning o'z-o'zini ayblashdan
himoya qilishiga asoslangan muhim huquqiy kafolatni anglatadi, uning muhimligi ham aynan
mana shundadir. Ularning AQSh Oliy sudi tomonidan Mirandaga qarshi Arizona ishida tashkil
etilishi huquqni muhofaza qilish tartib-taomillariga katta ta'sir ko'rsatdi va shaxslarni hibsga olish
so'roqlarida ularning konstitutsiyaviy huquqlaridan xabardor qilishlarini ta'minladi. Biroq, ushbu
huquqlarni qo'llash, ayniqsa, ularning cheklovlari va qonuniy jarayonning o'zgaruvchan
standartlari bo'yicha muhim huquqiy munozaralarni keltirib chiqarishda davom etmoqda. Huquqiy
tizimlar yangi muammolarga moslashgani sababli, Miranda huquqlarining doimiy dolzarbligi
individual erkinliklarni samarali huquqni muhofaza qilish imperativlari bilan muvozanatlash
zarurligini ta'kidlaydi.
7
https://www.quora.com/What-are-the-advantages-and-disadvantages-of-Miranda-rights
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 10
ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2
105
REFERENCES
1.
O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi.
2.
O’zbekiston Respublikasi Jinoyat Protsessual Kodeksi
3.
https://supreme.justia.com/cases/federal/us/384/436/
4.
https://supreme.justia.com/cases/federal/us/384/436/
https://kun.uz/news/2019/05/26/sukut-saqlash-huquqiga-egasiz-miranda-qoidasi-
ozbekiston-qonunchiligida-qanday-aks-
etgan?q=%2Fuz%2Fnews%2F2019%2F05%2F26%2Fsukut-saqlash-huquqiga-egasiz-
miranda-qoidasi-ozbekiston-qonunchiligida-qanday-aks-etgan
https://kun.uz/news/2019/05/26/sukut-saqlash-huquqiga-egasiz-miranda-qoidasi-
ozbekiston-qonunchiligida-qanday-aks-
etgan?q=%2Fuz%2Fnews%2F2019%2F05%2F26%2Fsukut-saqlash-huquqiga-egasiz-
miranda-qoidasi-ozbekiston-qonunchiligida-qanday-aks-etgan
7.
https://lex.uz/docs/-6445145#-6445509
8.
https://www.quora.com/What-are-the-advantages-and-disadvantages-of-Miranda-rights
