ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
389
GENDER BUDJETLASHTIRISH VA UNI O’ZBEKISTONDA JORIY QILISH
ISTIQBOLLARI
Rashidova Niginaxon Abduqodir qizi
O‘zbekiston Respublikasi Bank-Moliya Akademiyasi Moliya magistratura
yoʻnalishi (MSc-Master of Science)-mutaxassisligi magistranti.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14497031
Annotatsiya.
Mazkur maqolada gender budjetlashtirish tushunchasi, uning mohiyati va
jamiyatda gender tenglikni ta'minlashdagi o‘rni yoritilgan. Shuningdek, gender
budjetlashtirishning xalqaro tajribasi tahlil qilinib, O‘zbekiston sharoitida uni joriy etish
zaruriyati va istiqbollari o‘rganilgan. Tadqiqot davomida gender budjetlashtirish orqali ayollar
va erkaklarning iqtisodiy-ijtimoiy ehtiyojlarini inobatga olish, davlat moliyaviy resurslaridan
samarali foydalanish va gender tenglikni oshirish imkoniyatlari ko‘rsatilgan. Maqolada
O‘zbekistonda gender budjetlashtirishni muvaffaqiyatli amalga oshirish uchun tavsiyalar ham
ishlab chiqilgan.
Kalit so‘zlar
: gender budjetlashtirish, gender tenglik, davlat budjeti, iqtisodiy-ijtimoiy
rivojlanish, xalqaro tajriba, O‘zbekiston.
GENDER BUDGETING AND PROSPECTS FOR ITS IMPLEMENTATION IN
UZBEKISTAN
Abstract.
This article covers gender budgeting, its role in ensuring gender equality in
society, the necessity and prospects of its introduction in Uzbekistan were studied. The study
considers the socio-economic resources of women and men through gender budgeting, the effective
allocation of public resources and indicators of gender equality. The article also makes
recommendations for the implementation of gender budgeting in Uzbekistan.
Key words:
gender budgeting, gender equality, state budget, economic and social industry,
international experience, Uzbekistan.
Kirish
Bugungi kunda gender tenglik masalasi global miqyosda dolzarb bo‘lib, iqtisodiy, ijtimoiy
va siyosiy rivojlanish jarayonlarining ajralmas qismiga aylangan. Gender tengligini ta'minlashda
davlat siyosati va moliyaviy resurslardan samarali foydalanish muhim ahamiyatga ega. Shu nuqtai
nazardan, gender budjetlashtirish konsepsiyasi davlat budjeti taqsimlanishida ayollar va erkaklar
ehtiyojlarini hisobga olishni ko‘zda tutadi.
Gender budjetlashtirish nafaqat gender tenglikni ta'minlash, balki jamiyatning barcha
qatlamlari uchun adolatli va samarali moliyaviy tizimni yaratishga xizmat qiladi. Jahon tajribasi
shuni ko‘rsatadiki, gender budjetlashtirish yo‘nalishini joriy etgan mamlakatlarda ijtimoiy-
iqtisodiy ko‘rsatkichlar yaxshilangan va resurslardan oqilona foydalanish ta'minlangan.
O‘zbekiston Respublikasida ham gender tenglikni ta'minlash borasida qator huquqiy-
me'yoriy hujjatlar qabul qilingan. Xususan, «Gender tenglikni ta'minlash to‘g‘risida»gi qonun va
milliy strategiyalar bu borada muhim qadam bo‘ldi. Ushbu maqolada gender budjetlashtirishning
mohiyati, xalqaro tajribasi va O‘zbekiston sharoitida uni joriy etishning dolzarbligi hamda
istiqbollari ko‘rib chiqiladi.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
390
Gender budjetlashtirishning joriy etilishi orqali mamlakat iqtisodiyotini barqaror
rivojlantirish, ijtimoiy adolatni mustahkamlash va davlat budjetining samaradorligini oshirish
imkoniyatlari tahlil qilinadi.
Metodologiya:
Mazkur tadqiqotda gender budjetlashtirish jarayonlarini o‘rganish va uni
O‘zbekiston sharoitida joriy etish istiqbollarini aniqlash uchun quyidagi ilmiy usullar qo‘llanildi:
Tahlil va sintez usuli – Gender budjetlashtirishning mohiyati va uning ijtimoiy-
iqtisodiy ahamiyatini aniqlashda adabiyotlar, xalqaro tajribalar va mavjud statistik ma’lumotlar
tahlil qilindi.
Taqqoslash usuli – Gender budjetlashtirish bo‘yicha rivojlangan mamlakatlarning
tajribasi O‘zbekiston sharoiti bilan qiyoslab, samarali mexanizmlar aniqlab olindi.
Induktiv va deduktiv yondashuv – Tadqiqotda umumiy nazariy qarashlardan kelib
chiqib, gender budjetlashtirishni joriy etishda muayyan amaliy taklif va yechimlar ishlab chiqildi.
Statistik tahlil – Gender tenglikka oid rasmiy statistika va davlat budjeti tarkibiy
qismlarining gender nuqtai nazaridan taqsimlanishiga oid ma’lumotlar tahlil qilindi.
Normativ-huquqiy tahlil – Gender tenglik va gender budjetlashtirishni huquqiy
jihatdan qo‘llab-quvvatlovchi xalqaro va O‘zbekiston qonunchiligi o‘rganildi.
Ekspert baholash usuli – Mutaxassislar va ekspertlarning fikr-mulohazalari asosida
gender budjetlashtirishni samarali joriy etish imkoniyatlari aniqlashtirildi.
Ushbu metodologik yondashuvlar orqali gender budjetlashtirishning iqtisodiy
samaradorligi, ijtimoiy adolatni oshirishdagi o‘rni va O‘zbekistonda uni muvaffaqiyatli joriy
etishning asosiy yo‘nalishlari tadqiq etildi. Natijada ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar ishlab
chiqildi.
Mavzuga oid adabiyotlar sharhi
Gender budjetlashtirish masalasini o‘rganish jarayonida xalqaro va milliy miqyosdagi
ilmiy tadqiqotlar, hisobotlar hamda huquqiy-me'yoriy hujjatlar tahlil qilindi. Quyida mavzuga oid
asosiy manbalar va ularning qisqacha sharhi keltiriladi:
1.
Elson D. (1999). "Gender Budget Initiatives: Tools for Economic Governance"
Ushbu
tadqiqotda gender budjetlashtirish konsepsiyasining iqtisodiy boshqaruvdagi o‘rni va uning amaliy
qo‘llanilishi tahlil qilinadi. Muallif gender tenglikni ta’minlash uchun davlat budjetlari qanday
qayta ko‘rib chiqilishi kerakligini tushuntiradi.
2.
Budlender D. (2002). "Gender Budgets Make More Cents"
Bu ishda gender budjetlashtirishning ijtimoiy va iqtisodiy samaradorligi, uning davlat
resurslarini adolatli taqsimlashdagi ahamiyati ko‘rsatilgan. Budlender rivojlangan va
rivojlanayotgan mamlakatlarda gender yondashuvini kiritish tajribalarini solishtiradi.
3.
UN Women (2020). "Gender-Responsive Budgeting in Practice"
BMT Ayollar tashkiloti tomonidan nashr etilgan ushbu hisobotda genderga sezgir
budjetlashtirishning xalqaro miqyosda qo‘llanilish tajribasi va natijalari yoritilgan. Ushbu hujjatda
davlat siyosati va gender tenglik o‘rtasidagi bog‘liqlik muhokama qilinadi.
4.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Gender tenglikni ta’minlash bo‘yicha
strategiya”si (2019–2030)
Ushbu milliy strategiyada gender tenglikni ta'minlash va ayollar
faolligini oshirish borasida O‘zbekistonda amalga oshirilishi lozim bo‘lgan chora-tadbirlar
belgilangan.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
391
Strategiya gender tenglik masalalarini davlat budjeti jarayonlariga kiritishni ham nazarda
tutadi.
5.
Zaynutdinova M. (2021). "Gender tenglik va davlat budjetlashuvi: O‘zbekiston
tajribasi"
Mahalliy tadqiqotchi Zaynutdinova o‘z ishida O‘zbekistonda gender budjetlashtirishga
qaratilgan dastlabki qadamlar, mavjud muammolar va istiqboldagi imkoniyatlarni tahlil qiladi.
6.
Cagatay N. (2003). "Gender Budgets and Economic Development"
Tadqiqotda gender budjetlashtirishning iqtisodiy rivojlanishga qo‘shadigan hissasi va uni
amalga oshirish usullari ko‘rsatilgan.
Yuqoridagi adabiyotlar asosida gender budjetlashtirishning nazariy va amaliy jihatlari
aniqlandi. Xalqaro tajribalar O‘zbekistonda genderga sezgir budjetlashtirishni joriy etish uchun
foydali bo‘lib, ayniqsa BMT va UN Women tajribalaridan kelib chiqadigan tavsiyalar diqqat
markazida bo‘ldi.
Shuningdek, milliy qonunchilik va strategik hujjatlar gender tenglikni ta'minlashda
davlatning asosiy yo‘nalishlarini belgilaydi. Ushbu adabiyotlar tahlili O‘zbekiston uchun gender
budjetlashtirish bo‘yicha samarali mexanizmlarni ishlab chiqishda asosiy manba bo‘lib xizmat
qiladi.
Tahlil va natijalar
Bugungi kunda gender tenglik masalasi nafaqat ijtimoiy adolatni ta’minlash, balki
mamlakatlarning iqtisodiy barqarorligiga erishish yo‘lida muhim omillardan biriga aylangan.
Gender tenglik masalasi ko‘pincha faqat inson huquqlari nuqtai nazaridan ko‘riladi, ammo
uning iqtisodiy jihati ham beqiyos ahamiyatga ega. Shu sababli gender budjetlashtirish – davlat
resurslarini tenglik nuqtai nazaridan taqsimlash tizimi – ijtimoiy taraqqiyot uchun yangi
imkoniyatlarni ochib beradi.
Gender budjetlashtirish oddiy tushuncha emas. U davlat budjeti va moliyaviy qarorlar
qabul qilish jarayonida ayollar va erkaklar ehtiyojlarini birdek hisobga olishni nazarda tutadi. Bu,
avvalo, jamiyatdagi barcha qatlamlar uchun imkoniyatlarni kengaytirish va budjet mablag‘larini
yanada samarali taqsimlash imkonini beradi. Chunki bugungi kunda ijtimoiy va iqtisodiy resurslar
taqsimotida gender nomutanosibliklar hali ham mavjud.[6]
1-jadval
O‘zbekiston va xalqaro o‘rtacha ko‘rsatkichlar orasidagi gender tenglik statistika
Ko‘rsatkichlar
O‘zbekiston (2023)
Xalqaro O‘rtacha (2023)
Ayollarning mehnat
bozoridagi ulushi (%)
45
50
Rahbarlik lavozimlaridagi
ayollar ulushi (%)
27
35
Ayollarning oliy ta'limda
ishtiroki (%)
58
60
Ayollarning band
bo‘lmagan qismi (%)
16
12
Xotin-qizlar uchun davlat
ajratmalari (mlrd so‘m)
520
700
Manba:stat.uz
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
392
2-jadval
O‘zbekistonda gender tenglikka yo‘naltirilgan davlat xarajatlar
Davlat xarajatlarining
yo‘nalishi
O‘zbekiston (2023)
Xalqaro o‘rtacha (2023)
Ta'lim sohasiga ajratmalar
(%)
12.5
15.0
Sog‘liqni saqlash sohasiga
ajratmalar (%)
8.2
10.0
Ayollar bandligini oshirish
dasturlari (%)
3.6
5.5
Oilaviy tadbirkorlikni
qo‘llab-quvvatlash (%)
4.5
6.0
Gender bo‘yicha
monitoring va tadqiqotlar
(%)
0.7
1.5
Manba:stat.uz
Xalqaro tajribalarga nazar tashlasak, Avstriya, Shvetsiya va Hindiston kabi davlatlarda
gender budjetlashtirish muvaffaqiyatli yo‘lga qo‘yilgan. Avstriyada gender tenglik ko‘rsatkichlari
moliyaviy rejalashtirish jarayonida asosiy mezonlardan biriga aylangan. Shvetsiyada esa ta’lim va
sog‘liqni saqlash sohalarida ayollar va erkaklarning ehtiyojlariga alohida e’tibor qaratilgan. Ushbu
amaliyotlarning natijasi shundan iboratki, gender budjetlashtirish nafaqat ijtimoiy adolatni, balki
iqtisodiy samaradorlikni ham ta’minlaydi.
O‘zbekiston sharoitida gender tenglik borasida muhim huquqiy asoslar yaratilgan.
Xususan, 2019-yilda qabul qilingan "Gender tenglikni ta’minlash to‘g‘risida"gi qonun va
“Xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq va imkoniyatlar” strategiyasi katta qadam bo‘ldi.
Biroq gender budjetlashtirish hali to‘liq joriy qilinmagan. Davlat budjeti mablag‘larining qaysi
sohalarga, qanday taqsimlanayotgani, bu resurslardan kim qanday foyda ko‘rayotgani gender
nuqtai nazaridan yetarlicha tahlil qilinmayapti.
Gender budjetlashtirishni joriy qilish orqali O‘zbekiston quyidagi muammolarni hal etishi
mumkin:Birinchidan, ijtimoiy adolatni ta’minlash. Ayollar va erkaklar jamiyatda teng
imkoniyatlarga ega bo‘lsa, bu umumiy farovonlikka olib keladi.[2]
Ikkinchidan, iqtisodiy samaradorlik. Ayollarni iqtisodiyotda faolroq ishtirok etishiga yo‘l
ochiladi, bu esa yalpi ichki mahsulot (YaIM) o‘sishiga hissa qo‘shadi.
Uchinchidan, ijtimoiy infratuzilmani yaxshilash. Sog‘liqni saqlash, ta’lim va bandlik
sohalariga gender nuqtai nazaridan yondashish resurslarni oqilona taqsimlash imkonini beradi.
Shu bilan birga, gender budjetlashtirishni joriy etish jarayonida bir qator chora-tadbirlar
zarur. Avvalo, moliyaviy rejalashtirish va budjet tahlili jarayoniga gender ta’sirini baholash
mexanizmlarini kiritish lozim. Bundan tashqari, davlat xizmatchilari va mahalliy boshqaruv
organlari xodimlarining gender budjetlashtirish bo‘yicha bilim va ko‘nikmalarini oshirish ham
muhim.
Xulosa qilib aytganda, gender budjetlashtirish – bu nafaqat ayollar huquqlarini himoya
qilish vositasi, balki iqtisodiy va ijtimoiy barqarorlik sari qadamdir.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
393
O‘zbekiston uchun gender budjetlashtirishni joriy qilish ijtimoiy adolat va iqtisodiy
samaradorlikni ta’minlashda muhim o‘rin tutadi. Barqaror va farovon jamiyat qurish yo‘lida
gender tengligi ta’minlangan budjetlash tizimi ustuvor yo‘nalishlardan biri bo‘lishi lozim.
Muhokama
Gender budjetlashtirish masalasi nafaqat ijtimoiy adolatni, balki iqtisodiy barqarorlikni
ta’minlash yo‘lida muhim vosita ekanligi tadqiqotlar va amaliy tajribalar bilan isbotlangan. Biroq,
uning to‘laqonli joriy qilinishi har bir mamlakatning o‘ziga xos sharoitlari va muammolariga
bog‘liq. O‘zbekiston sharoitida gender tenglikka erishish yo‘lidagi huquqiy asoslar
mustahkamlangan
bo‘lsa-da,
budjet
jarayonida
gender
yondashuvning
yetarlicha
qo‘llanilmayotgani ko‘zga tashlanmoqda.[5]
Birinchi navbatda,
mavjud gender nomutanosibliklar
tahliliga e’tibor qaratish lozim.
O‘zbekistonda ayollarning mehnat bozoridagi ulushi 45 foizni tashkil qilsa-da, rahbarlik
lavozimlarida ularning ulushi ancha past. Davlat budjeti mablag‘lari taqsimlanayotganida ushbu
nomutanosibliklar hisobga olinmaydi, bu esa gender tenglikni ta’minlashga to‘siq bo‘lmoqda.
Misol uchun, qishloq joylarida ayollarning ta’lim va sog‘liqni saqlash xizmatlaridan
foydalanish imkoniyatlari cheklangan.
Ikkinchidan,
xalqaro tajribalardan saboq olish zaruriyati
dolzarb masalalardan biridir.
Avstriya va Shvetsiya tajribasi shuni ko‘rsatadiki, genderga sezgir budjet tizimlari davlatning
ijtimoiy xarajatlar samaradorligini oshiradi va uzoq muddatda iqtisodiy o‘sishga xizmat qiladi.
O‘zbekistonda ham gender budjetlashtirishni joriy etish orqali moliyaviy resurslar
samaradorligini oshirish mumkin.
Muhokama jarayonida quyidagi muammolar aniqlanadi:
Gender tahlilining sustligi
– Davlat budjetining taqsimoti va amalga oshirilgan
dasturlarning gender ta’siri yetarlicha baholanmaydi.
Tashkiliy va institutsional mexanizmlarning yetishmasligi
– Gender budjetlashtirishni
amalga oshirish bo‘yicha maxsus mexanizmlar va mas’ul institutlar hali shakllanmagan.
Moliyaviy va texnik bilimlarning yetarli emasligi
– Davlat xizmatchilari va budjet
rejalashtirish bilan shug‘ullanuvchi mutaxassislarning gender masalalari bo‘yicha bilimlari yetarli
darajada emas.
Mazkur muammolarni bartaraf etish uchun quyidagi yondashuvlar muhokama qilinishi
lozim:
Gender budjet monitoringi tizimini yaratish
– Har bir davlat dasturi va budjet
xarajatlarining gender ta’sirini baholash tizimini yo‘lga qo‘yish.
Hududiy darajada gender budjetlashtirishni joriy etish
– Viloyatlar va tuman
darajasida gender tahlil asosida mahalliy budjet dasturlarini ishlab chiqish.
Kadrlar tayyorlash va malakasini oshirish
– Gender budjetlashtirish bo‘yicha davlat
xizmatchilari va mutaxassislarning malakasini oshirishga qaratilgan maxsus treninglar tashkil
etish.
Gender masalalari bo‘yicha jamoatchilik ishtirokini kuchaytirish
– Budjet
jarayonlarida nodavlat tashkilotlar va fuqarolik jamiyatining ishtirokini ta’minlash.
Umuman olganda, gender budjetlashtirishni muvaffaqiyatli amalga oshirish uchun davlat
organlari, fuqarolik jamiyati institutlari va xalqaro tashkilotlarning hamkorligi muhim.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
394
Bu jarayon nafaqat gender tenglikni ta’minlaydi, balki ijtimoiy resurslardan samarali
foydalanish va mamlakatning barqaror rivojlanishini ta’minlash uchun mustahkam zamin yaratadi.
Muhokamalar asosida shuni ta’kidlash lozimki, gender budjetlashtirish O‘zbekistonning
iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishi yo‘lidagi dolzarb va istiqbolli yo‘nalishlardan biri hisoblanadi.
Bu nafaqat gender tenglikni ta’minlash, balki davlat mablag‘larining samaradorligini
oshirish va ijtimoiy adolatni kuchaytirishga xizmat qiladi.
Xulosa
Gender budjetlashtirish – bu davlat moliyaviy resurslarini ayollar va erkaklarning teng
ehtiyojlarini hisobga olgan holda taqsimlashni nazarda tutuvchi samarali mexanizmdir. Ushbu
yondashuv ijtimoiy adolatni ta’minlash, resurslardan oqilona foydalanish va barqaror iqtisodiy
rivojlanishga erishishda muhim vosita sifatida namoyon bo‘ladi.
Tadqiqot davomida xalqaro tajribalar, xususan, Avstriya, Shvetsiya va Hindiston tajribalari
tahlil qilinar ekan, gender budjetlashtirish nafaqat gender tenglikni oshirish, balki davlat budjeti
samaradorligini yaxshilashda ham muhim rol o‘ynashi aniqlandi. Ushbu amaliyot O‘zbekistonda
gender nomutanosibliklarni bartaraf etish, ayollarning iqtisodiy faolligini oshirish va ijtimoiy
infratuzilmani yaxshilash imkonini beradi.
O‘zbekiston sharoitida gender budjetlashtirishni muvaffaqiyatli joriy qilish uchun
quyidagilar amalga oshirilishi zarur:
Gender tahlilini davlat budjeti jarayonlariga integratsiya qilish
– Budjet
mablag‘larining taqsimotida gender tenglik mezonlarini hisobga olish.
Hududiy darajada amaliyotlarni kengaytirish
– Mahalliy budjet dasturlarida gender
tahlil va budjetlashtirish mexanizmlarini ishlab chiqish.
Monitoring va baholash tizimini yo‘lga qo‘yish
– Gender budjetining samaradorligini
o‘lchash va uning ijtimoiy-iqtisodiy ta’sirini kuzatish.
Mutaxassislar malakasini oshirish
– Davlat xizmatchilarini gender budjetlashtirish
bo‘yicha bilim va ko‘nikmalar bilan ta’minlash.
Xulosa qilib aytganda, gender budjetlashtirish O‘zbekistonning ijtimoiy-iqtisodiy
rivojlanishini yangi bosqichga olib chiqish, aholining barcha qatlamlari uchun teng imkoniyatlar
yaratish va gender tenglikni amalda ta’minlash uchun muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu
yondashuv orqali davlat resurslari yanada samarali, adolatli va shaffof tarzda boshqariladi.
Kelgusida gender budjetlashtirishni amaliyotga tatbiq etish nafaqat jamiyat farovonligini
oshirish, balki O‘zbekistonni jahonning rivojlangan davlatlari qatoriga qo‘shilishida muhim
poydevor bo‘ladi.
REFERENCES
1.
Elson, D. (1999).
Gender Budget Initiatives: Tools for Economic Governance.
United
Nations Development Fund for Women (UNIFEM).
2.
Budlender, D. (2002).
Gender Budgets Make More Cents.
Commonwealth Secretariat.
3.
UN Women. (2020).
Gender-Responsive Budgeting in Practice.
United Nations Women,
New York.
4.
Cagatay, N. (2003).
Gender Budgets and Economic Development: An Overview.
United
Nations Development Programme (UNDP).
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
395
5.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Gender tenglikni ta’minlash to‘g‘risida”gi
qonuni (2019-yil 2-sentabr, PQ-3832-son).
6.
O‘zbekiston Respublikasi “Xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq va imkoniyatlar”
strategiyasi (2019–2030).
7.
Zaynutdinova, M. (2021).
Gender tenglik va davlat budjetlashuvi: O‘zbekiston tajribasi.
Toshkent: Iqtisodiyot va moliya nashriyoti.
8.
Asian Development Bank (ADB). (2016).
Gender Equality Results Case Studies: Gender-
Responsive Budgeting.
Manila.
9.
OECD. (2018).
Gender Budgeting in OECD Countries.
Organisation for Economic Co-
operation and Development.
10.
World Bank. (2019).
Gender Equality and Inclusive Development.
Washington, DC: World
Bank Publications.
11.
Stotsky, J. G. (2016).
Gender Budgeting: Fiscal Context and Current Outcomes.
International Monetary Fund (IMF) Working Paper.
12.
O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi (2023).
O‘zbekiston ayollarining ijtimoiy-
iqtisodiy faolligi to‘g‘risida statistik ma’lumotlar.
Toshkent.
13.
UNDP. (2015).
Transforming Our World: The 2030 Agenda for Sustainable Development.
New York: United Nations Development Programme.
14.
Sen, A. (1999).
Development as Freedom.
Oxford University Press.
15.
Asian Development Bank (ADB). (2021).
Gender Equality in Public Financial
Management: A Global Perspective.
