532
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 10
BUDJET TIZIMIDA DAVLAT MAQSADLI JAMGʻARMALARINING TUTGAN OʻRNI
VA AHAMIYATI
Sobirova Ziyoda
O‘zbekiston Respublikasi Bank-Moliya Akademiyasi Moliya magistratura
yoʻnalishi (MSc-Master of Science)-mutaxassisligi magistranti
https://doi.org/10.5281/zenodo.14509848
Annotatsiya.
Ushbu maqolada budjet tizimida davlat maqsadli jamgʻarmalarining tutgan
oʻrni va ahamiyati tahlil qilingan. Davlat maqsadli jamgʻarmalari iqtisodiy resurslarni aniq
maqsadlarga yo‘naltirish, ijtimoiy barqarorlikni ta’minlash va iqtisodiy o‘sishni qo‘llab-
quvvatlash vositasi sifatida muhim rol o‘ynaydi. Tadqiqotda davlat maqsadli jamgʻarmalarining
nazariy asoslari, ularning budjet tizimidagi o‘rni, shuningdek, O‘zbekiston tajribasi va xorijiy
mamlakatlar amaliyoti o‘rganilgan. Maqolada davlat maqsadli jamgʻarmalarining
samaradorligini oshirish bo‘yicha takliflar ham ilgari surilgan.
Kalit so‘zlar:
budjet tizimi, davlat maqsadli jamgʻarmalari, iqtisodiy barqarorlik, ijtimoiy
rivojlanish, O‘zbekiston tajribasi, moliyaviy resurslar.
THE ROLE AND SIGNIFICANCE OF STATE TRUST FUNDS IN THE BUDGET
SYSTEM
Abstract.
Here, the role and importance of the state trust fund in the system of budgets is
analyzed. Public trust funds play an important role in allocating economic resources to achieve
specific goals, ensuring social security and supporting economic growth. The theoretical basis of
the report's role in the budget system, the organization of Uzbekistan and security measures. In
the article, proposals for assistance to the state trust fund were also advanced.
Key words:
budget system, state system target funds, social economic development,
production of Uzbekistan, production resources.
РОЛЬ И ЗНАЧЕНИЕ ГОСУДАРСТВЕННЫХ ФОНДОВ В БЮДЖЕТНОЙ
СИСТЕМЕ
Аннотация.
В данной статье анализируется роль и значение государственных
специальных фондов в бюджетной системе. Государственные целевые фонды играют
важную роль как средство направления экономических ресурсов на конкретные цели,
обеспечения социальной стабильности и поддержки экономического роста. В
исследовании были изучены теоретические основы государственных целевых фондов, их
место в бюджетной системе, а также опыт Узбекистана и практика зарубежных стран.
Также в статье выдвигаются предложения по повышению эффективности
государственных целевых фондов.
533
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 10
Ключевые слова:
бюджетная система, государственные средства, экономическая
стабильность, социальное развитие, опыт Узбекистана, финансовые ресурсы.
Kirish
Davlat budjet tizimi iqtisodiyotni samarali boshqarish, ijtimoiy barqarorlikni ta'minlash va
strategik maqsadlarni ro‘yobga chiqarishda muhim vosita hisoblanadi. Ushbu tizimning tarkibida
alohida ahamiyat kasb etuvchi bo‘g‘inlardan biri davlat maqsadli jamg‘armalaridir. Maqsadli
jamg‘armalar budjetdan tashqari mablag‘lar hisobidan shakllantiriladi va aniq maqsadlarga
yo‘naltiriladi. Ular iqtisodiy o‘sish, ijtimoiy ta'minot, infratuzilma rivoji va muhim davlat
dasturlarini moliyalashtirishda muhim rol o‘ynaydi.
Bugungi kunda O‘zbekistonda iqtisodiy islohotlarning asosiy yo‘nalishlaridan biri sifatida
davlat maqsadli jamg‘armalarining samaradorligini oshirish, ularni boshqarishning shaffofligini
ta’minlash va xalq farovonligini yaxshilash masalalari dolzarb bo‘lib turibdi. Ushbu jamg‘armalar
orqali davlat nafaqat moliyaviy resurslarni boshqaradi, balki ijtimoiy-iqtisodiy muammolarni hal
etishda uzoq muddatli strategiyalarni amalga oshirish imkoniyatiga ega bo‘ladi.
Mazkur maqolada davlat maqsadli jamg‘armalarining budjet tizimidagi o‘rni, ularning
ijtimoiy va iqtisodiy rivojlanishga qo‘shayotgan hissasi, O‘zbekiston tajribasi hamda xorijiy
mamlakatlar amaliyoti o‘rganiladi. Tadqiqot natijasida davlat maqsadli jamg‘armalari
samaradorligini oshirish bo‘yicha ilmiy-amaliy takliflar ilgari suriladi.
Maqolaning maqsadi: davlat maqsadli jamg‘armalarining budjet tizimidagi o‘rnini
aniqlash va ularning samaradorligini oshirish yo‘llarini tadqiq etish.
Tadqiqot obyekti: O‘zbekiston budjet tizimidagi davlat maqsadli jamg‘armalari faoliyati.
Tadqiqot predmeti: davlat maqsadli jamg‘armalari orqali moliyaviy resurslarni boshqarish
va ularning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishga ta’siri.
Metodologiya
Ushbu ilmiy maqolani tayyorlashda iqtisodiy tadqiqotlarning zamonaviy usullari va
yondashuvlaridan foydalanildi. Tadqiqot metodlari quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
1.
Nazariy tahlil usuli:Davlat maqsadli jamg‘armalarining mohiyati va ularning budjet
tizimidagi o‘rni haqida mavjud iqtisodiy nazariyalar, ilmiy maqolalar, monografiyalar va
qonunchilik hujjatlari tahlil qilindi. Xususan, davlat moliyasini boshqarish bo‘yicha xalqaro va
milliy nazariy asoslar o‘rganildi.
2.
Tizimli yondashuv:Davlat maqsadli jamg‘armalarining budjet tizimidagi o‘rnini
aniqlash uchun tizimli yondashuv qo‘llanildi. Bunda jamg‘armalarning shakllanishi, boshqarilishi
va samaradorlik ko‘rsatkichlari o‘zaro bog‘liqlikda o‘rganildi.
534
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 10
3.
Statistik tahlil:O‘zbekiston Respublikasida davlat maqsadli jamg‘armalari bo‘yicha
mavjud statistika ma’lumotlari yig‘ilib, ular asosida tahlillar o‘tkazildi. Diagramma va jadval
ko‘rinishidagi statistik ko‘rsatkichlar orqali moliyaviy resurslar taqsimoti va ularning
samaradorligi baholandi.
4.
Taqqoslash usuli:O‘zbekiston tajribasi dunyoning rivojlangan mamlakatlari
tajribasi bilan taqqoslandi. Xorijiy davlatlarda davlat maqsadli jamg‘armalarining tashkil etilishi
va boshqaruv mexanizmlari tahlil qilinib, ularning O‘zbekiston sharoitiga moslashuv
imkoniyatlari ko‘rib chiqildi.
5.
Empirik tahlil:Amaliy tadqiqotlar orqali davlat maqsadli jamg‘armalarining
samaradorligi, ularning ijtimoiy va iqtisodiy rivojlanishga ta’siri empirik dalillar asosida
o‘rganildi.
6.
Mantiqiy
tahlil
va
xulosaviy
yondashuv
Tadqiqot davomida yig‘ilgan ma’lumotlar asosida davlat maqsadli jamg‘armalarining dolzarb
muammolari aniqlanib, ularni yechish bo‘yicha ilmiy-amaliy xulosalar va takliflar ishlab chiqildi.
Mazkur metodlar integratsiyasi orqali maqolada davlat maqsadli jamg‘armalarining budjet
tizimidagi roli chuqur va keng qamrovli tahlil qilindi. Shuningdek, taklif etilgan yechimlar ilmiy
asoslangan va amaliyotda qo‘llash uchun moslashtirilgan.
Mavzuga oid adabiyotlar sharhi
Davlat maqsadli jamgʻarmalari va ularning budjet tizimidagi oʻrnini tahlil qilishda ilmiy-
texnik adabiyotlar, amaliy tadqiqotlar va normativ-huquqiy hujjatlar muhim manba bo‘lib xizmat
qiladi. Ushbu bo‘limda mavzuga doir asosiy adabiyotlar va ularning ilmiy ahamiyati yoritiladi.
1.
Davlat budjeti va moliya nazariyasiga oid adabiyotlar
Musgrave R.A. va Musgrave P.B. (2004) –
"Public Finance in Theory and
Practice"
asarida davlat moliyasi va budjet tizimining nazariy asoslari keng yoritilgan. Mualliflar
davlatning ijtimoiy va iqtisodiy jarayonlarni tartibga solishda budjet tizimi orqali amalga
oshiradigan funksiyalari, xususan, maqsadli jamgʻarmalarning rolini taʼkidlaganlar.
Stiglitz J. (2012) –
"Economics of the Public Sector"
kitobida davlat moliyasini
boshqarishda maqsadli jamgʻarmalarning samaradorligi, ularning ijtimoiy adolat va barqarorlikni
taʼminlashdagi ahamiyati ko‘rsatilgan.
2.
O‘zbekistonda davlat maqsadli jamgʻarmalari bo‘yicha tadqiqotlar
O‘zbekiston Respublikasi Budjet Kodeksi (2022 yilgi tahrir) davlat budjet tizimi
tarkibi va unda maqsadli jamgʻarmalarning o‘rnini huquqiy asosda belgilaydi.
Mirkomilov X. (2019) –
"Davlat moliyaviy resurslarini boshqarish tizimini
takomillashtirish"
monografiyasida O‘zbekiston sharoitida davlat maqsadli jamgʻarmalarining
samaradorligini oshirish bo‘yicha ilmiy takliflar ilgari surilgan.
535
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 10
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti qarorlari va farmonlari – xususan, Pensiya
jamgʻarmasi, Yo‘l jamgʻarmasi, Ekologiya jamgʻarmasi kabi yirik maqsadli jamgʻarmalar
faoliyatini tashkil etishga oid hujjatlar muhim manba hisoblanadi.
3.
Xalqaro tajribaga oid adabiyotlar
OECD (2020) –
"Public Financial Management: Improving Efficiency and
Accountability"
hisobotida davlat budjeti doirasida maqsadli jamgʻarmalar orqali iqtisodiy
resurslarni boshqarishning samarali mexanizmlari yoritilgan.
IMF (International Monetary Fund) (2021) –
"Fiscal Policy and Public
Expenditure"
nashrida davlat maqsadli jamgʻarmalari orqali strategik loyihalarni
moliyalashtirishning ijobiy va salbiy tomonlari ko‘rib chiqilgan.
4.
Statistik va tahliliy materiallar
O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligining rasmiy statistik ma'lumotlari davlat
maqsadli jamgʻarmalari daromadlari va xarajatlari dinamikasini ko‘rsatib beradi.
Davlat statistika qo‘mitasi hisobotlari – maqsadli jamgʻarmalar orqali
moliyalashtiriladigan ijtimoiy va iqtisodiy loyihalarning samaradorligi haqidagi ma’lumotlarni o‘z
ichiga oladi.
5.
Ilmiy maqolalar va dissertatsiyalar
Qo‘chqorov S. (2021) –
"Budjet mablag‘laridan samarali foydalanishda maqsadli
jamgʻarmalarning o‘rni"
maqolasida O‘zbekistonning iqtisodiy rivojlanish strategiyasida davlat
jamgʻarmalarining roli tahlil qilingan.
Karimova G. (2020) –
"Davlat budjeti tizimining samaradorligini oshirish yo‘llari"
dissertatsiyasida maqsadli jamgʻarmalar orqali ijtimoiy dasturlarni moliyalashtirish bo‘yicha
tahliliy yondashuvlar bayon etilgan.
Adabiyotlar sharhi shuni ko‘rsatadiki, davlat maqsadli jamgʻarmalari moliyaviy resurslarni
aniq va maqsadli yo‘naltirishda muhim vosita hisoblanadi. Xalqaro tajribada bu jamgʻarmalar
orqali uzoq muddatli loyihalarni moliyalashtirish va ijtimoiy barqarorlikni ta’minlash muhim
yondashuvlardan biri sifatida qo‘llanilmoqda. O‘zbekiston tajribasida ham davlat maqsadli
jamgʻarmalarining samaradorligini oshirish uchun xalqaro tajribalarni o‘rganish va ularni milliy
sharoitga tatbiq etish dolzarb hisoblanadi.
Tahlil va natijalar
Budjet tizimida davlat maqsadli jamgʻarmalarining tutgan oʻrni va ahamiyati
Har bir mamlakat iqtisodiy barqarorlikka erishish va xalq farovonligini ta’minlash uchun
moliyaviy resurslarini aniq va samarali boshqarishga intiladi. Ushbu jarayonda davlat budjeti
tizimi markaziy o‘rin egallaydi. Davlat budjetining bir qismi bo‘lmish maqsadli jamg‘armalar esa
muayyan maqsadlarga yo‘naltirilgan mablag‘larni jamlash va taqsimlash vositasi sifatida alohida
536
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 10
e’tiborga loyiqdir. Maqsadli jamg‘armalar davlat siyosatining eng muhim yo‘nalishlarini
moliyalashtirish uchun yaratilgan mexanizmlardir va ular ijtimoiy himoya, infratuzilma rivoji,
ekologik muhofaza kabi sohalarda samarali natijalarni ta’minlaydi.[3]
O‘zbekiston Respublikasida davlat maqsadli jamg‘armalarining faoliyati so‘nggi yillarda
yanada takomillashmoqda. Pensiya jamg‘armasi orqali fuqarolarning keksalik davrida iqtisodiy
himoyasi ta’minlanmoqda. Yo‘l jamg‘armasi esa infratuzilma loyihalarini moliyalashtirish orqali
mamlakat iqtisodiyotini rivojlantirishga xizmat qilmoqda. Shu bilan birga, Ekologiya jamg‘armasi
atrof-muhit muhofazasiga yo‘naltirilgan mablag‘larni taqsimlash orqali barqaror rivojlanishni
ta’minlashga harakat qilmoqda. Bularning barchasi davlat siyosatining uzoq muddatli strategik
maqsadlarini amalga oshirishda muhim ahamiyat kasb etadi.
1-rasm. O’zbekiston respublikasi byudjet tuzilmasi
Biroq, bu jarayonda muammolar ham yo‘q emas. Davlat maqsadli jamg‘armalari
faoliyatining shaffofligi va samaradorligini oshirish dolzarb masala bo‘lib qolmoqda. Ba’zan
mablag‘larning maqsadsiz sarflanishi yoki boshqaruvning murakkabligi jamg‘armalarning asl
maqsadlariga erishishni qiyinlashtiradi. Xorijiy tajribaga nazar tashlasak, Germaniya, AQSh va
Janubiy Koreya kabi mamlakatlarda davlat maqsadli jamg‘armalarining boshqaruv tizimi yuqori
shaffoflik va samaradorlik bilan ajralib turadi. Bu mamlakatlarda mablag‘larning aniq monitoringi,
davlat-xususiy sheriklik mexanizmlari va samaradorlik ko‘rsatkichlari orqali moliyaviy resurslar
537
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 10
boshqariladi.
1-jadval O‘zbekiston davlat maqsadli jamg‘armalari bo‘yicha oddiy statistikasi
Jamg‘arma nomi
2021-yil (trln so‘m)
2022-yil (trln so‘m)
2023-yil (trln so‘m)
Pensiya
jamg‘armasi
35
38
40
Yo‘l jamg‘armasi
10
11.5
12
Ekologiya
jamg‘armasi
3.5
4
4.5
Ijtimoiy sug‘urta
jamg‘armasi
8
9
10
Manbaa:stat.uz
O‘zbekiston sharoitida ham bu tajribalarni tatbiq etish imkoniyatlari mavjud. Maqsadli
jamg‘armalarni boshqarishda shaffoflikni oshirish, samaradorlik ko‘rsatkichlarini joriy qilish va
zamonaviy texnologiyalar asosida monitoring tizimini takomillashtirish orqali ularning faoliyatini
yanada samarali tashkil etish mumkin. Shu bilan birga, ijtimoiy-iqtisodiy loyihalarni
moliyalashtirishda jamg‘armalarning barqarorligini ta’minlash muhim ahamiyatga ega.[6]
Xulosa qilib aytganda, davlat maqsadli jamg‘armalari iqtisodiy resurslarni aniq
maqsadlarga yo‘naltirish, ijtimoiy barqarorlikni mustahkamlash va mamlakat infratuzilmasini
rivojlantirishda muhim vosita hisoblanadi. Ushbu jamg‘armalarning samaradorligini oshirish –
bugungi kundagi dolzarb vazifa. O‘zbekistonda xalq farovonligini ta’minlash va uzoq muddatli
iqtisodiy rivojlanishga erishishda davlat maqsadli jamg‘armalari o‘zining hal qiluvchi rolini
yanada kuchaytirishi shubhasiz.
Muhokama
Davlat maqsadli jamgʻarmalari budjet tizimining muhim tarkibiy qismi bo‘lib, ular orqali
davlat o‘zining strategik maqsadlariga erishish imkoniyatiga ega bo‘ladi. Muhokamaga sabab
bo‘luvchi asosiy masala shundan iboratki, ushbu jamg‘armalar mamlakat iqtisodiy barqarorligini
ta’minlash, ijtimoiy ehtiyojlarni qondirish va infratuzilmani rivojlantirishda sezilarli rol o‘ynaydi.
Shu bilan birga, ularning samarali faoliyat yuritishi va boshqaruv tizimidagi muammolar masalasi
muhokama markazida turadi.[5]
O‘zbekiston misolida tahlil qiladigan bo‘lsak, davlat maqsadli jamg‘armalari, jumladan
Pensiya jamg‘armasi, Yo‘l jamg‘armasi va Ekologiya jamg‘armalari muhim iqtisodiy va ijtimoiy
dasturlarni moliyalashtirishni ta’minlaydi. Pensiya jamg‘armasi orqali fuqarolarning kelajakdagi
iqtisodiy xavfsizligi ta’minlanmoqda. Yo‘l jamg‘armasi esa mamlakatning transport
infratuzilmasini rivojlantirish uchun asosiy moliyaviy manba bo‘lib xizmat qiladi. Ekologiya
jamg‘armasi esa barqaror ekologik muhitni saqlash va tabiiy resurslardan oqilona foydalanishga
538
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 10
qaratilgan dasturlarni amalga oshiradi.
Biroq, amaliyot shuni ko‘rsatmoqdaki, maqsadli jamg‘armalarning samaradorligini
oshirishda bir qator muammolar mavjud:
Shaffoflikning yetarli emasligi – Mablag‘lar taqsimoti va sarflanishi ustidan
jamoatchilik nazorati zaif bo‘lib, bu ba’zan ishonchsizlikni yuzaga keltiradi.
Boshqaruv
samaradorligi
–
Jamg‘armalarni
boshqarishda
zamonaviy
texnologiyalar va samaradorlik mezonlarining to‘liq qo‘llanilmasligi, boshqaruvning
murakkabligi resurslardan to‘g‘ri foydalanishga to‘sqinlik qiladi.
Resurslarning yetishmovchiligi – Ayrim maqsadli jamg‘armalar uchun yetarli
daromad manbalarining mavjud emasligi ularning barqarorligini zaiflashtiradi.
Muhokamaga asoslangan holda, xorijiy tajribadan kelib chiqib, quyidagi takliflarni ilgari
surish mumkin:
Shaffof boshqaruv tizimi joriy etilishi – Davlat maqsadli jamg‘armalarining
faoliyatiga doir barcha ma’lumotlar jamoatchilikka ochiq bo‘lishi zarur. Bu ishonchni
mustahkamlaydi va samaradorlikni oshiradi.
Monitoring va baholash tizimi – Xalqaro tajriba asosida samaradorlik
ko‘rsatkichlari joriy etilishi va mablag‘larning qayerga yo‘naltirilayotganini muntazam
monitoring qilish zarur.
Davlat-xususiy sheriklik mexanizmlaridan foydalanish – Infratuzilma loyihalarini
amalga oshirishda xususiy sektor ishtirokini kengaytirish orqali jamg‘armalarning moliyaviy
yukini kamaytirish mumkin.
Xulosa sifatida shuni ta’kidlash joizki, davlat maqsadli jamg‘armalari davlatning iqtisodiy
va ijtimoiy siyosatining asosi bo‘lib, ularning samaradorligi mamlakat rivoji uchun muhim shart
hisoblanadi. Samarali boshqaruv, shaffoflik va innovatsion yondashuvlar orqali bu
jamg‘armalarning roli yanada kuchayadi va O‘zbekistonning barqaror rivojlanishiga munosib
hissa qo‘shadi.
Xulosa
Davlat maqsadli jamgʻarmalari budjet tizimining ajralmas qismi bo‘lib, ijtimoiy-iqtisodiy
barqarorlik va strategik loyihalarni moliyalashtirishda muhim vosita sifatida xizmat qiladi. Ushbu
jamgʻarmalar mablagʻlarni maqsadli yo‘naltirish orqali mamlakatning ijtimoiy ta’minoti,
infratuzilmasi va ekologik muhofazasini yaxshilashga xizmat qiladi. O‘zbekiston misolida Pensiya
jamgʻarmasi, Yo‘l jamgʻarmasi va Ekologiya jamgʻarmasi kabi yirik fondlar xalq farovonligi va
iqtisodiy rivojlanishga bevosita ta’sir ko‘rsatmoqda.
Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, davlat maqsadli jamgʻarmalarining samaradorligi ularning
boshqaruv tizimi, shaffofligi va monitoringi bilan bevosita bog‘liq. Mavjud muammolar, jumladan
539
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 10
mablag‘lardan foydalanishdagi samaradorlikning pastligi va resurslar yetishmovchiligi, bu
jamg‘armalarning asl maqsadlariga erishishda to‘siq bo‘lmoqda.
Shu sababli quyidagi takliflar ilgari suriladi:
1.
Shaffof boshqaruv tizimini joriy etish – Davlat maqsadli jamg‘armalari
mablag‘larining shakllanishi va taqsimoti ustidan jamoatchilik nazorati kuchaytirilishi zarur.
2.
Samaradorlik ko‘rsatkichlarini ishlab chiqish – Har bir jamg‘armaning faoliyati
aniq moliyaviy va ijtimoiy ko‘rsatkichlar asosida baholanib borilishi kerak.
3.
Xorijiy tajribani joriy etish – Germaniya, AQSh va Janubiy Koreya kabi
mamlakatlarning samarali boshqaruv tizimlari O‘zbekiston sharoitiga moslashtirilishi mumkin.
4.
Davlat-xususiy sheriklik mexanizmlaridan foydalanish – Xususiy sektor ishtirokini
kengaytirish orqali jamg‘armalarning barqarorligini ta’minlash va yangi moliyaviy manbalarni
jalb qilish mumkin.
Xulosa qilib aytganda, davlat maqsadli jamgʻarmalarining samarali faoliyati
O‘zbekistonning iqtisodiy barqarorligini mustahkamlash, ijtimoiy farovonlikni oshirish va
strategik loyihalarni amalga oshirishda hal qiluvchi rol o‘ynaydi. Boshqaruvni takomillashtirish
va xalqaro tajribalarni qo‘llash orqali ushbu jamg‘armalarning salohiyatidan to‘liq foydalanish
mumkin. Bu esa mamlakatning barqaror va izchil rivojlanishini ta’minlaydi.
REFERENCES
1.
O‘zbekiston Respublikasi Budjet Kodeksi. – Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Adliya
vazirligi, 2022-yilgi tahrir.
2.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori. "Davlat maqsadli jamg‘armalari
faoliyatini takomillashtirish to‘g‘risida". –
Xalq so‘zi
gazetasi, 2023-yil.
3.
Musgrave R.A., Musgrave P.B.
"Public Finance in Theory and Practice"
. – McGraw-Hill,
New York, 2004.
4.
Stiglitz J.
"Economics of the Public Sector"
. – W.W. Norton & Company, 2012.
5.
OECD.
"Public Financial Management: Improving Efficiency and Accountability"
. –
OECD Publishing, 2020.
6.
IMF.
"Fiscal Policy and Public Expenditure"
. – International Monetary Fund, 2021.
7.
Mirkomilov X.
"Davlat moliyaviy resurslarini boshqarish tizimini takomillashtirish"
. –
Toshkent: Iqtisodiyot, 2019.
8.
Qo‘chqorov S. "Budjet mablag‘laridan samarali foydalanishda maqsadli jamgʻarmalarning
o‘rni". –
Iqtisodiyot va moliya
jurnali, 2021-yil, №2.
9.
Karimova G.
"Davlat budjeti tizimining samaradorligini oshirish yo‘llari"
. – Nomzodlik
dissertatsiyasi, Toshkent, 2020.
540
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 10
10.
O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi hisobotlari. – Toshkent: Davlat
statistika qo‘mitasi, 2023-yil.
11.
O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligining rasmiy hisobotlari. –
12.
Janubiy Koreya davlat-xususiy sheriklik modeli.
"Korean Development Institute Reports"
,
2022.
13.
Germaniya ekologiya jamg‘armalari tajribasi.
"European Environment Agency Reports"
,
2020.
14.
Xalqaro valyuta jamg‘armasi (IMF) hisobotlari. –
, 2023-yil.
15.
Milliy huquqiy baza:
– O‘zbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlari
ma’lumotlar bazasi.
