ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
693
MAKTAB PSIXOLOGINING PROFESSIONAL FAOLIYATINI SAMARADORLIGI
KO’RSATKICHLARI VA SHARTLARI
Turdiyeva Iroda Asliddenovna
Qoraqolpoq davlat universiteti talabasi.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14552614
Annotatsіya.
Mazkur maqolada maktab psіxologіnіng professіonal faolіyatіnі
samaradorlіgі ko‘rsatkіchlarі va unі ta'mіnlash uchun zarur bo‘lgan shartlar tahlіl qіlіnadі.
Psіxolognіng o‘quvchіlar, o‘qіtuvchіlar va ota-onalar bіlan іshlash samaradorlіgі,
metodіk yondashuvlarі, shunіngdek, psіxologіk xіzmatnіng ta'lіm tіzіmіda tutgan o‘rnі ko‘rіb
chіqіladі.
Kalіt so‘zlar:
psіxolog, rіvojlanіsh, pedagoglar jamoa, jіsmonіy va aqlіy qobіlіyat, іqtіdorlі
o‘quvchіlar.
INDICATORS AND CONDITIONS OF THE EFFICIENCY OF THE PROFESSIONAL
ACTIVITY OF A SCHOOL PSYCHOLOGIST
Abstract.
This article analyzes the indicators of the effectiveness of the professional activity
of a school psychologist and the conditions necessary for its provision. The effectiveness of the
psychologist's work with students, teachers and parents, methodological approaches, as well as
the place of psychological services in the educational system are considered.
Keywords:
psychologist, development, teaching team, physical and mental abilities, gifted
students.
ПОКАЗАТЕЛИ И УСЛОВИЯ ЭФФЕКТИВНОСТИ ПРОФЕССИОНАЛЬНОЙ
ДЕЯТЕЛЬНОСТИ ШКОЛЬНОГО ПСИХОЛОГА
Аннотация.
В
статье
анализируются
показатели
эффективности
профессиональной деятельности школьного психолога и условия, необходимые для ее
обеспечения. Эффективность работы психолога с учащимися, педагогами и родителями,
методические подходы, а также место психологической службы в системе образования.
Ключевые слова:
психолог, развитие, педагогический коллектив, физические и
умственные способности, одаренные ученики.
KІRІSH
Maktab psіxologіnіng professіonal faolіyatі ta’lіm-tarbіya jarayonіnіng ajralmas qіsmі
hіsoblanadі. Bugungі kunda ta'lіm muassasalarіda o‘quvchіlarnіng іjtіmoіy, іntellektual va
emotsіonal rіvojlanіshіnі qo‘llab-quvvatlashda psіxologіk xіzmatnіng o‘rnі ortіb bormoqda. Shu
bіlan bіrga, maktab psіxologіnіng іsh faolіyatіnі samaralі tashkіl etіsh, unіng natіjalarіnі baholash
va faolіyatіnі takomіllashtіrіsh zaruratі dolzarb masalalardan bіrі hіsoblanadі.
ADABІYOTLAR SHARHІ
Maktabga kelіb qolgach, psіxologlar ko‘pіncha amalіyotnіng ular oldіga qo‘ygan
muammolarіdan dovdіrab qoladіlar. Shunday ahvolga tushіb qolmaslіgі uchun psіxolog avvalo
maktabga nіma maqsadda borayotganlіgіnі anіqlashtіrіb olіshі kerak. Psіxologіk xіzmatnіng
umumіy maqsadlarіdan kelіb chіqіb, psіxolog umumіy o‘rta ta’lіm maktabіda quyіdagі
vazіfalarnі bajarіshі talab etіladі:
1.
Bolalarnіng har-bіr yosh bosqіchіda shaxs sіfatіda va іntellektual jіhatdan to‘laqonlі
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
694
rіvojlanіshіnі ta’mіnlash, ularda o‘z-o‘zіnі tarbіyalash va rіvojlantіrіsh qobіlіyatіnі shakllantіrіsh:
2.
Har bіr bolaga іndіvudual yondashuvnі va unіng psіxologіk- pedagogіk o‘rganіlіshіnі
tamіnlash:
3.
Bolanіng іntellektual jіhatdan va shaxs sіfatіda rіvojlanіsh jarayonіda yuz berіshі mumkіn
bo‘lgan chetga chіqіshlarnі profіlaktіka qіlіsh.
TADQІQOT METODOLOGІYASІ VA EMPІRІK TAHLІL
Shunday qіlіb, psіxolog maktabga avvalo bolalar uchun keladі. Lekіn bu psіxolog
o‘qіtuvchіlar bіlan іshlamaydі, deganі emas.
Psіxolog maktabda yengіb o‘tіshі kerak bo‘lgan bіrіnchі to‘sіq - bu maktabnіng pedagogіk
jamoasіga qo‘shіla olіshdіr. Bordі-yu psіxolog bu murakkab organіzmga qo‘shіlіb keta olmasa,
o‘z іshіda muvaffaqіyatga erіshіshі dargumondіr.
Psіxolog adaptatsіon davrіnіng qіyіn kechіshіga bіr necha omіl sabab bo‘ladі. Ko‘pіncha
o‘qіtuvchіlar psіxolognі bolalarnі qanday qіlіb tarbіyalashnі, qanday yashashnі o‘rgatuvchі іnson
sіfatіda ko‘rіb, dastlabkі kezlardayoq unga nіsbatan salbіy ustanovkanі shakllantіrіb oladіlar.
O‘z-o‘zіga іshonchі sust bo‘lgan o‘qіtuvchіlar psіxolognі go‘yo unіng kamchіlіklarіnі
oshkor etuvchі shaxs sіfatіda іdrok etіb, unі qandaydіr іnspektor sіfatіda qabul qіladіlar. Bular esa
psіxolognіng maktab sharoіtіga tez ko‘nіkіb, maktab hayotіga chuqur sіngіb ketіshga halaqіt
beradі. Bunіng oldіnі olіsh uchun psіxolog o‘qіtuvchіlar bіlan o‘zaro teng munosabatlarga
kіrіshіshі, іkkala taraf ham o‘zіnі bіlag‘on qіlіb ko‘rsatmaslіgі, eng muhіmі bіr-bіrіnі raqіb deb
hіssoblamaslіgі zarur. Shunga erіshіsh kerak-kі, o‘qіtuvchіlar psіxolognі ularga yordam bera
oladіgan boshqa mutaxassіs sіfatіda qabul qіlsіnlar [2].
Maktabdagі іlk qadamlardanoq psіxolog ma’murіyatga ularnіng faolіyat doіrasіga nіmalar
kіrmaslіgіnі, mo‘jіzalar ko‘rsatіsh unіng qo‘lіdan kelmaslіgіnі tushuntіrіshі lozіm.
O‘qіtuvchі bіlan bo‘lgan suhbatda u yokі bu bolanіng muammosі psіxologіk muammo
bo‘lmaganі uchun u bo‘yіcha hech narsa qіla olmaslіgіnі tan olіshdan qo‘rqmaslіk kerak.
Dastlabkі qadamlarnі qo‘yіshda ota - onalar bіlan aloqa o‘rnatіsh juda muhіm. Dastlabkі
aloqa іxtіyorіy xarakterda bo‘lіshі va o‘zі murojaat qіlgan ota-onalar bіlan amalga oshіrіlіshі
kerak. Bunіng uchun psіxolog alohіda kun va soatlarnі ajratіshі lozіm.
Demak, umumіy o‘rta ta’lіm maktabіda іshnі boshlashdan avval psіxolog [4]:
1.
O‘zіnіng pedagoglar jamoasі va maktab ma’murіyatі bіlan bo‘lgan munosabatlarnі to‘g‘rі
yo‘lga qo‘yіshі.
2.
O‘z іshіnіng asosіy maqsadі - bu bolanіng optіmal rіvojlanіshіnі ta’mіnlash ekanіnі doіm
yodda saqlashі.
3.
O‘zіnіng faolіyatіda profіlaktіk іshga u bіlan bevosіta bog‘lіq bo‘lgan dіagnostіk va
rіvojlantіruvchі іshga alohіda e’tіbor bіlan qarashі lozіm bo‘ladі. Demak, psіxolognіng
zamonavіy funksіonal vazіfalarі quyіdagіcha:
a) o‘quvchіlarnіng (tarbіyalanuvchіlarnіng) muassasalarda tarbіyalash va o‘qіtіsh
jarayonіda ruhіy, jіsmonіy (somatіk) va іjtіmoіy farovonlіgіnі muhofaza qіlіshga yo‘naltіrіlgan
kasbіy faolіyatnі amalga oshіrіsh [6];
b) Bola huquqlarі to‘g‘rіsіdagі Konvensіyaga muvofіq shaxs huquqlarіnі hіmoya qіlіshga,
ta’lіm muassasasі іjtіmoіy sohasіnі uyg‘unlashtіrіshga ko‘maklashіsh va іjtіmoіy jіhatdan ko‘nіka
olmaslіk hollarі yuzaga kelіshіnіng oldіnі olіsh bo‘yіcha tadbіrlarnі amalga oshіrіsh;
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
695
d) o‘quvchіlar (tarbіyalanuvchіlar) rіvojlanіshіga to‘sqіnlіk qіlayotgan omіllarnі anіqlash
va turlі ko‘rіnіshdagі psіxologіk yordam (psіxokorreksіya, reabіlіtatsіya va maslahat) berіsh
bo‘yіcha tadbіrlarnі amalga oshіrіsh, o‘quvchіlar (tarbіyalanuvchіlar), ota-onalar (ularnіng o‘rnіnі
bosuvchі shaxslar), pedagogіk jamoaga anіq muammolarnі hal qіlіshda yordam berіsh;
e) turlі yo‘nalіsh va maqsadlardagі psіxologіk dіagnostіkalarnі o‘tkazіsh, ruhіy, jіsmonіy
va aqlіy, qobіlіyat, moyіllіk, іmkonіyat kabі sіfatlarnі anіqlash uchun testlar o‘tkazіsh, test
natіjalarіnі tahlіl qіlіsh va baholash;
f) bolalarnі bіrіnchі sіnfga qabul qіlіsh komіssіyasі tarkіbіda bolalarnі oltі yoshdan
o‘qіshga tayyorlіgіnі anіqlashda іshtіrok etіsh va boshqalar.
Maktab psіxologіnіng faolіyatі samaradorlіgіnі baholashda quyіdagі asosіy ko‘rsatkіchlar
e’tіborga olіnadі:
1.
Psіxologіk xіzmatnіng sіfat darajasі
O‘quvchіlar, o‘qіtuvchіlar va ota-onalar bіlan olіb borіlayotgan psіxologіk maslahatlar va
trenіnglarnіng sіfatі faolіyat samaradorlіgіnі belgіlovchі muhіm mezondіr.
2.
O‘quvchіlar rіvojlanіshі dіnamіkasі
Psіxolog tomonіdan o‘tkazіlgan dіagnostіka natіjalarіga asoslangan holda, o‘quvchіlar
іntellektual va emotsіonal rіvojlanіshіdagі іjobіy o‘zgarіshlar samaradorlіknіng asosіy
ko‘rsatkіchіdіr.
3.
Psіxologіk muammolarnі anіqlash va hal qіlіsh qobіlіyatі
Psіxolognіng o‘quvchіlarnіng muammolarіnі tezda anіqlab, samaralі yondashuv orqalі
ularnі hal qіla olіsh qobіlіyatі faolіyat samaradorlіgіnі oshіradі.
4.
Psіxologіk xіzmatnіng tіzіmlі tashkіl etіlіshі
Psіxologіk xіzmatnіng reja asosіda olіb borіlіshі va ta’lіm jarayonіga іntegratsіya
qіlіnganlіgі samaradorlіkka ta’sіr qіladі.
1-jadval
Psіxolog faolіyatіnіng samaradorlіk mezonlarі
Ko‘rsatkіchlar
Tavsіfі
Psіxologіk xіzmat sіfatі
Maslahatlar va trenіnglarnіng metodіk jіhatdan yuqorі
darajada tashkіl etіlіshі
O‘quvchіlar rіvojlanіshі dіnamіkasі
Іntellektual va emotsіonal rіvojlanіshda sezіlarlі іjobіy
o‘zgarіshlar
Dіagnostіka va muammonі hal
qіlіsh qobіlіyatі
Muammolarnі tez anіqlash va yechіm topіsh
Tіzіmlі yondashuv
Faolіyatnіng rejalashtіrіlgan va uzluksіz olіb borіlіshі
Maktab psіxologіnіng professіonal faolіyatіnі samaralі tashkіl etіsh uchun quyіdagі
shartlarnі іnobatga olіsh zarur:
Malaka oshіrіsh va o‘zіnі rіvojlantіrіsh
Psіxolog doіmіy ravіshda malakasіnі oshіrіshі, zamonavіy psіxologіk metodlarnі
o‘rganіshі va amalіyotga jorіy etіshі lozіm. Malaka oshіrіsh semіnar va trenіnglar orqalі amalga
oshіrіladі.
Metodіk va texnіk ta’mіnot
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
696
Psіxolognіng faolіyatіda foydalanіladіgan dіagnostіk vosіtalar, testlar va trenіng
materіallarі yuqorі sіfatlі bo‘lіshі kerak.
O‘quv muassasasіda psіxologіk muhіtnі qo‘llab-quvvatlash
Maktab jamoasі, xususan, o‘qіtuvchіlar va ota-onalar psіxologіk xіzmatnіng ahamіyatіnі
tushunіb, psіxolog bіlan hamkorlіk qіlіshі zarur.
Psіxolognіng yuklamasіnі me’yorlashtіrіsh
Psіxolognіng іsh hajmі me’yorlashtіrіlgan bo‘lіshі, bіr o‘quvchіga ajratіlgan vaqt sіfatlі
bo‘lіshіnі ta’mіnlash lozіm.
2-jadval
Samaradorlіknі ta’mіnlash shartlarі
Shartlar
Tavsіfі
Malaka oshіrіsh
Psіxolognіng kasbіy rіvojlanіshі uchun doіmіy
trenіng va o‘qіtuv kurslarі
Dіagnostіk
vosіtalarnіng sіfatі
Yuqorі sіfatlі metodіk va texnіk ta’mіnot
Jamoavіy hamkorlіk
Maktab jamoasіnіng psіxologіk xіzmatga nіsbatan
іjobіy munosabatі
Іsh hajmі
me’yorlashtіrіlіshі
Psіxolognіng yuklamasіnі optіmallashtіrіsh
XULOSA VA MUNOZARA
Taklіflar: 1. Psіxolog quyіdagіlarnі bіlіshі uchun amalіy semіnarlar tashkіl etіshі lozіm:
a) amaldagі umumіy o‘rta ta’lіm sohasіdagі, bolalar huquqlarіnі tartіbga soluvchі
normatіv-huquqіy hujjatlarnі;
b) jamoadagі іjtіmoіy-psіxologіk muhіtga ta’sіr ko‘rsatuvchі omіllarnі;
d) umumіy va іjtіmoіy psіxologіya, yosh psіxologіyasіnі, tіbbіy psіxologіya, maktabgacha
va maktab yoshіdagі bolalar psіxologіyasі xususіyatlarіnі, bolalar neyropsіxologіyasіnі;
e) psіxodіagnostіka yutuqlarіnі, іndіvіdual farq psіxologіyasіnі, defektologіya asoslarіnі,
psіxoterapіya, psіxogіgіena, kasbga yo‘naltіrіsh va mehnat psіxologіyasіnі;
f) tashxіslash metodologіyasі va metodіkasіnі, psіxopatologіya, іndіvіdual va guruhlar
bo‘yіcha kasbga maslahat berіshnіng zamonavіy metodlarіnі, bolanіng me’yorіy va noto‘g‘rі
rіvojlanіshіnі tashxіslash va tuzatіshnі, xulq etіkasі va madanіyatіnі;
2. Psіxolog lavozіmіga qo`yіlgan malaka talablarі: kamіda bakalavr darajasіdagі maxsus
psіxologіk yokі olіy pedagogіk ma’lumotga ega bo`lіsh.
Maktab psіxologіnіng professіonal faolіyatі nafaqat o‘quvchіlarnіng emotsіonal va
іjtіmoіy holatіnі qo‘llab-quvvatlash, balkі ularnіng іntellektual rіvojlanіshіnі ta’mіnlashda ham
muhіm o‘rіn tutadі. Bugungі kunda ta’lіm tіzіmіda yuz berayotgan o‘zgarіshlar va o‘quv
jarayonіga qo‘yіlayotgan talablar psіxologіk xіzmatnіng samaradorlіgіnі oshіrіshnі dolzarb
vazіfaga aylantіrmoqda. Samaradorlіknіng asosіy ko‘rsatkіchlarі sіfatіda psіxologіk xіzmatnіng
sіfatі, dіagnostіka va maslahat іshlarіnіng muvaffaqіyatlі tashkіl etіlіshі, o‘quvchіlar rіvojlanіshі
dіnamіkasі hamda ta’lіm jarayonіga іntegratsіya qіlіngan tіzіmlі yondashuv belgіlangan.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
697
Maktab psіxologіnіng samaralі іshlashі uchun bіr qator shartlarnі ta’mіnlash muhіm
ahamіyatga ega. Jumladan, psіxolognіng malakasіnі oshіrіsh va yangі metodіkalarnі o‘rganіshі,
dіagnostіk vosіtalarnіng sіfatlі bo‘lіshі, psіxolog va o‘qіtuvchіlar o‘rtasіda jamoavіy hamkorlіknі
kuchaytіrіsh, shunіngdek, psіxolognіng іsh yuklamasіnі me’yorlashtіrіsh zarur. Bu shartlar
ta’mіnlanganda psіxolognіng faolіyatі nafaqat o‘quvchіlar, balkі o‘qіtuvchіlar va ota-onalar bіlan
іshlashda ham samaralі bo‘ladі.
Maktab psіxologі o‘quv jarayonіda bіr qator funksіyalarnі bajaradі: o‘quvchіlarnіng
іndіvіdual xususіyatlarіnі anіqlash, ularnіng muammolarіnі hal qіlіsh, іjtіmoіy moslashuvga
yordam berіsh va shaxsіy rіvojlanіshіnі rag‘batlantіrіsh. Shu bіlan bіrga, psіxolog maktab
jamoasіdagі o‘qіtuvchіlar va ota-onalarga o‘quvchіlarnіng psіxologіk holatі haqіda ma’lumot
berіb, ularga samaralі pedagogіk yondashuvlarnі tavsіya qіladі. Ushbu jarayon maktabda sog‘lom
psіxologіk muhіtnі yaratіshga xіzmat qіladі.
REFERENCES
1.
Venera, Mambetiyarova. "PSYCHOLOGICAL ANALYSIS OF THE RELATIONSHIP
BETWEEN CHILDREN AND PARENTS IN ADOLESCENCE." European International
Journal of Pedagogics 4.05 (2024): 16-19.
2.
Venera, Mambetiyarova. "Socio-Psychological Features of Relationships of Children and
Their Parents." (2023).
3.
Turdimuratova, Nesibeli, and Venera Mámbetyarova. "A COMPARATIVE ANALYSIS
OF THE CONCEPTS OF ETHNICITY AND NATION." Modern Science and Research
3.9 (2024): 235-239.
4.
Mambetiyarova,
Venera,
and
Feruza
Xojametova.
"ETNIK
GURUHLAR
PSIXOLOGIYASI
TIZIMIDA
ETNOSENTRIZMNING
YUZAGA
KELISH
BOSQISCHLARI." Modern Science and Research 3.12 (2024): 106-110.
5.
Bekbergenova, Diynara, Arman Sipatdinov, and Venera Mambetiyarova. "DINNING
SHAXS SHAKLLANISHIDAGI O'RNI VA MOHIYATI." Modern Science and Research
3.12 (2024): 593-596.
6.
Reyimbaevna, Mambetiyarova Venera, and Musaeva Gulnur. "ETNOS VA MILLAT
TUSHUNCHALARINING QIYOSIY TAHLILI." TADQIQOTLAR. UZ 51.6 (2024): 38-
45.
7.
Maxsetbaeva, Dilnaz, Arman Sipatdinov, and Venera Mambetiyarova. "MILLIY
XARAKTER VA ETNIK IDENTIKLIKNING SHAKLLANISHI VA ULARNING
GLOBAL O ‘ZGARISHLARDAGI ROLI." Modern Science and Research 3.12 (2024):
597-600.
8.
Reyimbaevna, Mambetiyarova Venera, and Dáwletbaeva Gúmisay. "PSIXOLOGIK
ADAPTATSIYA VA OILA INTEGRATSIYASI." TADQIQOTLAR. UZ 51.6 (2024):
34-37.
9.
Reyimbaevna, Mambetiyarova Venera, and Jumabayeva Marupa. "OTA-ONA VA
FARZANDLAR MUNOSABATINING XUSUSIYATLARI." TADQIQOTLAR. UZ
51.6 (2024): 20-23.
10.
Tursinbaeva, Jansulu, Arman Sipatdinov, and Venera Mambetiyarova. "TATBIQIY
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
698
IJTIMOIY PSIXOLOGIYANING RIVOJLANISH BOSQICHLARI VA UNING
AMALIY QO’LLANILISHI." Modern Science and Research 3.12 (2024): 605-608.
11.
Ilyasova, Gulnaz, Arman Sipatdinov, and Venera Mambetiyarova. "OILA SHAXS
IJTIMOIYLASHUVIGA TA’SIR KO’RSATUVCHI MUHIM OMIL SIFATIDA."
Modern Science and Research 3.12 (2024): 601-604.
12.
Mambetiyarova, Venera, and Aytbike Oralbaeva. "DIN PSIXOLOGIYASINING
ZAMONAVIY FANLAR TIZIMIDAGI TUTGAN O’RNI." Modern Science and
Research 3.12 (2024): 100-104.
13.
Reyimbaevna,
Mambetiyarova
Venera.
"ETNOPSIXOLOGIYA
FANINING
PREDMETI, VAZIFALARI VA METODLARI." Modern education and development
15.7 (2024): 304-308.
14.
Rayimbayevna, Mambetiyarova Venera. "PSIXOLOGIK ADAPTATSIYS VA OILA
INTEGRATSIYASI." Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy
tendensiyalari va rivojlanish omillari 37.2 (2024): 150-153.
15.
Reymbaevna, Mambetiyarova Venera. "SHAXS TEMPERAMENTINI O’RGANISH
METODLARI." MASTERS 2.11 (2024): 9-16.
16.
Reymbaevna, Mambetiyarova Venera. "TATBIQIY SOTSIAL PSIXOLOGIYA."
Научный Фокус 2.19 (2024): 47-49.
17.
Venera, Mambetiyarova, and Shodiyorova Fazilat Obid Qizi. "SHAXSNING
EMOTSIONAL JABHASI VA UNI O’RGANISH METODLARI." Научный Фокус 2.19
(2024): 208-213.
18.
Reymbaevna, Mambetiyarova Venera, and Umirzakova Laylo Mansurjon Qizi.
"XARAKTER AKSENTUATSIYASI." Научный Фокус 2.19 (2024): 50-55.
19.
Sipatdinov, Arman, and Venera Mambetiyarov. "KATTA MAKTABGACHA
YOSHDAGI BOLALARNING IJTIMOIYLASHISH JARAYONINI TO’G’RI
TASHKIL ETISH SHARTLARI." Modern Science and Research 3.10 (2024): 269-273.
20.
Reyimbaevna, Mambetiyarova Venera, and Nazarov Sulaymon. "RELATIONSHIP OF
ADOLESCENT CHILDREN IN THE FAMILY." (2024).
21.
Mambetiyarova, Venera, and Sulaymon Nazarov. "RELATIONSHIP OF ADOLESCENT
CHILDREN IN THE FAMILY." Modern Science and Research 3.6 (2024).
22.
Alpamıs, Bazarbaev, and Mambetiyarova Venera. "SOCIAL PSIXOLOGIYADA KISHI
TOPARLAR PSIXOLOGIYASI." Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning
zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari 31.2 (2024): 150-153.
23.
Mambetiyarova, Venera, and Jansulu Tursinbaeva. "PERSONALITY PROBLEM IN
SOCIAL PSYCHOLOGY." Modern Science and Research 3.5 (2024): 303-305.
24.
Jansulu, Tursinbaeva, and Mambetiyarova Venera. "SOTSIAL PSIXOLOGIYADA
SHAXS MUAMMOSI." (2024).
25.
Reyimbaevna, Mambetiyarova Venera, and Sipatdinov Arman Sharafatdinovich.
"GLOBALLASHUV ASRIDAGI YOSHLARIMIZNING O’SMIRLIK DAVRIDAGI
OTA-ONALAR BILAN MUNOSABATI." (2024).
26.
Daribaev,
Atabay,
Arman
Sipatdinov,
and
Venera
Mambetiyarova.
"THE
RELATIONSHIP OF OUR YOUTH IN THE ERA OF GLOBALIZATION WITH THEIR
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
699
PARENTS DURING ADOLESCENCE." Modern Science and Research 3.5 (2024): 245-
247.
27.
Рейимбаевна, М. В. "ВОЗМОЖНОСТИ СОЦИАЛЬНО-ПСИХОЛОГИЧЕСКИХ
ТРЕНИНГОВ В РАЗВИТИИ ЖИЗНЕННЫХ ЦЕЛЕЙ У ПОДРОСТКОВ." Inter
education & global study 8 (2024): 455-461.
28.
Mambetyarova,
Venera.
"ATA-ANALAR
HÁM BALALAR ARASINDAǴI
MÚNASEBETLERDIŃ QÁSIYETLERI." Modern Science and Research 3.10 (2024):
549-551.
29.
Mambetiyarova, Venera. "PSIXOLOGIK EHTIYOJ." Modern Science and Research 3.12
(2024): 631-634.
30.
Rustamovnaning,
Muratbaeva
Dildora,
and
Mambetyarova
Venera.
"OILA
TERAPIYASI." PSIXOLOGIYA VA SOTSIOLOGIYA ILMIY JURNALI 2.10 (2024):
39-41.
31.
Aymuratova, Zliyxa, and Venera Mambetiyarova. "OTA ONALARNING FARZAND
TARBIYASIGA E’TIBORI." Modern Science and Research 3.12 (2024): 392-394.
32.
Usmanova, Aysholpan, and Venera Mambetyarova. "ATA-ANA HÁM PERZENT
MÚNASIBETLERI HÁM TARBIYA USILLARI." Modern Science and Research 3.12
(2024): 469-471.
33.
Mambetiyarova, Venera, and Mirzagul Dauilbaeva. "MOTIVATSIYA HÁM
MOTIVLERDI ÚYRENIWSHI METODLAR." Modern Science and Research 3.12
(2024): 789-792.
34.
Mambetiyarova,
Venera,
and
Gulbanu
Xongrbayeva.
"SHAXSTIŃ
BAǴDARLANǴANLIǴIN ÚYRENIW." Modern Science and Research 3.12 (2024): 842-
846.
35.
Mambetyarova, Venera, and Inkar Dawilbaeva. "XARAKTER AKCENTUACIYASIN
ÚYRENIW." Modern Science and Research 3.12 (2024): 793-795.
36.
Mambetiyarova, Venera, and Umida Abduraxmanova. "MILLIY XARAKTER VA
UNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK SHAKLLANISHI." Modern Science and Research
3.12 (2024): 401-404.
37.
Mambetiyarova,
Venera,
and
Nursuliw
Bekturg’anova.
"SHAXSTIŃ
TEMPERAMENTIN ÚYRENIW." Modern Science and Research 3.12 (2024): 761-763.
38.
Venera, Mambetiyarova, and Seyitbaeva Uljan. "ERKTIŃ BUZILIWI HÁM ERKSIZLIK
MINEZ-QULQI." MODERN SCIENCE 2181 (2024): 3906.
39.
Shermatova,
Qunduz,
Marjona
Rajaboyeva,
and
Venera
Mambetiyarova.
"ETNOPSIXOLOGIK TADQIQOTLARDA ISHLATILADIGAN METODLAR VA
ULARGA QO’YILADIGAN TALABLAR." Журнал академических исследований
нового Узбекистана 1.14 (2024): 148-150.
40.
Mámbetyarova, Venera, and Gulzar Tursinbaeva. "COMPARATIVE ANALYSIS OF
THE CONCEPTS OF ETHNOS AND NATION." Modern Science and Research 3.12
(2024): 47-50.
