Authors

  • Temurbek Fayziyev
  • G’anijon Ibragimov

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.science-research.59930

Keywords:

ESG atrof-muhit ijtimoiy mas'uliyat boshqaruv tamoyillari barqarorlik greenwashing qayta tiklanadigan energiya korporativ iqtisodiyot axloqiy amaliyotlar uzoq muddatli qiymat yaratish innovatsiyalar investor talabi.

Abstract

Ushbu maqola Atrof-muhit, Ijtimoiy va Boshqaruv (ESG) investitsiyalarining korporativ iqtisodiyotga ta'sirini o'rganadi. Unda ESG tamoyillarining kelib chiqishi, o'sish omillari, korporatsiyalar strategiyasidagi o'zgarishlar, mavjud muammolar va ESG investitsiyalarining kelajagi haqida batafsil ma'lumot berilgan. Maqola ESG tamoyillarining nafaqat korporativ barqarorlikni oshirishi, balki uzoq muddatli iqtisodiy o'sishni ta'minlashi mumkinligini ko'rsatadi. Shuningdek, O'zbekistondagi ESG amaliyotlarining rivojlanish jarayoni va istiqbollari ham yoritilgan.

background image

ISSN:

2181-3906

2025

International scientific journal

«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»

VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ

105

KORPORATIV IQTISODIYOTGA ESG INVESTITSIYALARINING TA’SIRI

Fayziyev Temurbek Xurshidbek o‘g‘li

ТDIU, “Menejment” fakulteti 3-kurs talabasi.

Ibragimov G’anijon G’ayratovich

ТDIU,

“Innovatsion Menejment” kafedrasi PhD dotsenti.

https://doi.org/10.5281/zenodo.14617351

Annotatsiya.

Ushbu maqola Atrof-muhit, Ijtimoiy va Boshqaruv (ESG) investitsiyalarining

korporativ iqtisodiyotga ta'sirini o'rganadi. Unda ESG tamoyillarining kelib chiqishi, o'sish

omillari, korporatsiyalar strategiyasidagi o'zgarishlar, mavjud muammolar va ESG

investitsiyalarining kelajagi haqida batafsil ma'lumot berilgan. Maqola ESG tamoyillarining

nafaqat korporativ barqarorlikni oshirishi, balki uzoq muddatli iqtisodiy o'sishni ta'minlashi

mumkinligini ko'rsatadi. Shuningdek, O'zbekistondagi ESG amaliyotlarining rivojlanish jarayoni

va istiqbollari ham yoritilgan.

Kalit so’zlar.

ESG, atrof-muhit, ijtimoiy mas'uliyat, boshqaruv tamoyillari, barqarorlik,

greenwashing, qayta tiklanadigan energiya, korporativ iqtisodiyot, axloqiy amaliyotlar, uzoq

muddatli qiymat yaratish, innovatsiyalar, investor talabi.

THE IMPACT OF ESG INVESTMENTS ON CORPORATE ECONOMY

Abstract.

This article examines the impact of Environmental, Social and Governance

(ESG) investments on corporate economics. It provides detailed information on the origins of ESG

principles, growth drivers, changes in corporate strategy, current challenges and the future of

ESG investments. The article shows that ESG principles can not only increase corporate

sustainability, but also ensure long-term economic growth. It also covers the development process

and prospects of ESG practices in Uzbekistan.

Keywords:

ESG, environment, social responsibility, governance principles, sustainability,

greenwashing, renewable energy, corporate economics, ethical practices, long-term value

creation, innovation, investor demand.

ВЛИЯНИЕ ESG-ИНВЕСТИЦИЙ НА КОРПОРАТИВНУЮ ЭКОНОМИКУ

Аннотация.

В данной статье рассматривается влияние инвестиций в

окружающую среду, социальную сферу и управление (ESG) на корпоративную экономику.

В нем подробно рассказывается об истоках принципов ESG, факторах роста, изменениях

в корпоративной стратегии, текущих проблемах и будущем ESG-инвестирования. В


background image

ISSN:

2181-3906

2025

International scientific journal

«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»

VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ

106

статье показано, что принципы ESG могут не только улучшить корпоративную

устойчивость, но и способствовать долгосрочному экономическому росту. Также

освещен процесс развития и перспективы ESG-практик в Узбекистане.

Ключевые слова:

ESG, окружающая среда, социальная ответственность,

принципы управления, устойчивое развитие, «зеленое промывание», возобновляемые

источники энергии, корпоративная экономика, этические практики, долгосрочное

создание стоимости, инновации, спрос инвесторов.

Atrof-muhit, Ijtimoiy va Boshqaruv (Environmental, Social, and Governance (ESG)) –

investitsiyalari moliyaviy qarorlar qabul qilishda moliyaviy bo‘lmagan elementlarni, ya’ni

barqarorlik va axloqiy qadriyatlarni hisobga olishni nazarda tutadi. Bu yondashuv

kompaniyaning ekologik ta’siri, ijtimoiy majburiyatlari va boshqaruv tartiblari uning uzoq

muddatli natijalari va xavf omiliga sezilarli ta’sir ko‘rsatishi mumkinligini anglashning o‘sib

borayotgan darajasini ifodalaydi.

ESGning uchta asosiy ustuni:

Atrof-muhit (Environmental): Kompaniyaning tabiiy muhitga ta’sirini baholaydi,

jumladan karbonat chiqindilari, resurslardan foydalanish va chiqindilarni boshqarish.

Ijtimoiy (Social): Xodimlar, yetkazib beruvchilar, iste’molchilar va jamoalar bilan bo‘lgan

munosabatlarni mehnat amaliyotlari, xilma-xillik va jamoatchilik bilan aloqalar kabi masalalarga

e’tibor qaratib tahlil qiladi.

Boshqaruv (Governance): Kompaniya rahbariyatining tuzilmasi, bosh direktorning

kompensatsiyasi, ichki nazorat va aksiyadorlar huquqlarini tekshiradi, shaffoflik va axloqiy xulq-

atvorni ta’minlashga qaratilgan.

So‘nggi yillarda ESG investitsiyalari sezilarli darajada o‘sdi va moliyaviy muhitni tubdan

o‘zgartirdi. 2020 yilda ESG fondlari $51 milliard yangi aktivlarni jalb qildi, bu 2018 yilga nisbatan

o‘n baravar ko‘p va 2019 yilgi rekorddan ikki baravar yuqori.

1

Bu o‘sish investorlarning barqaror va mas’uliyatli investitsiya variantlariga bo‘lgan

qiziqishining oshganligini ko‘rsatadi.

1

https://www.greenbuildermedia.com/blog/esg-investing-weathering-market-storms-and-driving-growth-in-2024


background image

ISSN:

2181-3906

2025

International scientific journal

«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»

VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ

107

Bundan tashqari, ESGga qaratilgan institutsional investitsiyalar 2026 yilga kelib $33,9

trillionga yetishi kutilmoqda, bu ESG omillarining investitsiya strategiyalaridagi o‘sib borayotgan

ahamiyatini tasdiqlaydi.

2

ESG investitsiyalarining o‘sishini ta’minlovchi omillar:

Iqlim o‘zgarishi haqidagi xabardorlik: Atrof-muhit barqarorligi bilan bog‘liq

xavotirlarning ortishi natijasida investorlar kompaniyalarning iqlim o‘zgarishi sharoitida uzoq

muddatli barqarorligini baholashga e’tibor qaratmoqdalar.

Ijtimoiy adolat harakatlari: Ijtimoiy masalalar bo‘yicha xabardorlikning oshishi

investorlarni kompaniyalarning ijtimoiy amaliyotlarini, jumladan xilma-xillik, tenglik va

inklyuziya tashabbuslarini sinchkovlik bilan o‘rganishga undamoqda.

Korporativ janjallar: Korporativ noto‘g‘ri xatti-harakatlar holatlari kuchli boshqaruv

tuzilmalari zarurligini ta’kidlab, investorlarni mustahkam boshqaruv amaliyotlariga ega

kompaniyalarni afzal ko‘rishga undamoqda.

ESG investitsiyalarining korporativ strategiyalarga ta’siriga (ESG) omillariga bo‘lgan ortib

borayotgan e’tibor korporativ strategiyalarni sezilarli darajada o‘zgartirib, kompaniyalarni

barqaror va axloqiy amaliyotlarni o‘z faoliyatlariga kiritishga majbur qilmoqda. Ushbu harakat

asosan investorlar tanlovi, qonuniy o‘zgarishlar va jamiyat kutgan talablari tomonidan

rag‘batlantirilmoqda, natijada kompaniyalar siyosatlari va faoliyatlarida katta o‘zgarishlar yuz

bermoqda.

Kompaniyalar ESG mezonlariga moslashish uchun faol harakat qilmoqdalar, chunki

barqaror amaliyotlar uzoq muddatda foyda keltirishi va manfaatdor tomonlarning ishonchini

oshirishi mumkinligini tushunmoqdalar. Ushbu moslashtirish “ecofriendly” texnologiyalarni joriy

etishni, ijtimoiy mas’uliyatni rag‘batlantirishni va kuchli boshqaruv tizimlarini rivojlantirishni o‘z

ichiga oladi. Masalan, Microsoft atrof-muhit barqarorligi, ijtimoiy mas’uliyat va boshqaruv

bo‘yicha standart o‘rnatgan va ESG reytingida eng yuqori o‘rinlarni egallagan kompaniya

hisoblanadi.

3

Investorlarning barqaror va mas’uliyatli biznes amaliyotlariga bo‘lgan talabi korporativ

siyosatlarning o‘zgarishiga katta ta’sir ko‘rsatmoqda. “CEO”larning katta qismlari ESG

investitsiyalarini strategik qiymat yaratishning muhim omili sifatida tan olishadi.

4

2

https://www.keyesg.com/article/50-esg-statistics-you-need-to-know-in-2024

3

https://www.evergreen.so/blog/6-esg-examples-driving-success-in-business

4

McKinsey Quarterly. (2019) Five ways that ESG creates value.


background image

ISSN:

2181-3906

2025

International scientific journal

«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»

VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ

108

Investitsiyalarni jalb qilish va saqlab qolish maqsadida, kompaniyalar barqaror

amaliyotlarni qabul qilib, boshqaruv tizimlarini yaxshilamoqda va shaffoflikni oshirmoqda.

Korporativ Strategiyalarda ESGni Integratsiya Qilish Misollari:

Atrof-muhit tashabbuslari: Texnologiya kompaniyalari faol ravishda o‘z karbon izlarini

kamaytirishmoqda. Masalan, Microsoft 2030 yilga qadar karbon izini nolga tenglashtirishga va’da

berdi, bu esa atrof-muhitga bo‘lgan mas’uliyatni sezilarli darajada oshirayotganini ko‘rsatadi.

5

Ijtimoiy dasturlar: Kompaniyalar xilma-xillik va inklyuziya tashabbuslarini joriy etishga

kirishmoqda, bu esa tenglikni ta’minlaydigan ish joylarini yaratishga yordam beradi. Bunday

dasturlar nafaqat kompaniya madaniyatini yaxshilaydi, balki moliyaviy natijalarni ham

yaxshilaydi, chunki ular innovatsiyalarni rag‘batlantiradi va turli jamiyatdan bo‘lgan xodimlarni

jalb qiladi.

ESG investitsiyalarining muammolari va tanqidlariga (ESG) omillariga bo‘lgan

e’tiborning ortishi bir qator muammolar va tanqidlarni yuzaga keltirishini misol qilsak bo‘ladi.

Asosiy qiyinchiliklar orasida "greenwashing" (yashil yuvish), ESG o‘lchovlarining aniq

belgilanishi yo‘qligi va foyda bilan maqsad o‘rtasidagi ziddiyat mavjud. Ushbu muammolar ESG

investitsiyalarining moliyaviy natijalarini yaxshilashi yoki qo‘shimcha xarajatlarni keltirib

chiqarishi haqidagi munozaralarni keltirib chiqardi. Shuningdek, kompaniyalar va regulyatorlar

ESG siyosatlarini ishonchli va samarali qilish uchun ushbu qiyinchiliklarni hal qilishda faol

ishlamoqdalar.

"Greenwashing" atamasi kompaniyalar tomonidan ekologik foydali amaliyotlarning

haddan tashqari ta’riflanishi yoki noto‘g‘ri taqdim etilishi holatini anglatadi. Bu muammo

investorlarni chalg‘itishi va barqaror investitsiyalar bo‘yicha to‘g‘ri qarorlar qabul qilishni

qiyinlashtirishi mumkin. Masalan, ba’zi kompaniyalar o‘z mahsulotlarini ekologik toza deb

taqdim etishadi, ammo ularning amaliyotlari atrof-muhitga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda.

6

Yana bir asosiy qiyinchilik ESG o‘lchovlarining bir xil bo‘lmasligi, bu esa investorlar

uchun

kompaniyalar

faoliyatining

ESG

natijalarini

baholashni

qiyinlashtiradi.

Bu

standartlashuvning yo‘qligi investitsiya qarorlarini qabul qilishda noaniqlikni keltirib chiqaradi.

Tadqiqotlarga ko‘ra, ESG reytinglari ko‘p hollarda reyting provayderiga qarab sezilarli

darajada farq qiladi, bu esa ularni moliyaviy natijalarni tahlil qilishda foydaliligi kamayishiga olib

keladi.

7

5

https://www.evergreen.so/blog/6-esg-examples-driving-success-in-business

6

https://www.deepki.com/blog/greenwashing-esg-reporting/

7

Deloitte. (2022). Does a company’s ESG score have a measurable impact on its market value?


background image

ISSN:

2181-3906

2025

International scientific journal

«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»

VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ

109

Ba’zi tanqidchilar ESG siyosatlari kompaniyaning asosiy maqsadi bo‘lgan foyda olishga

zarar yetkazishi mumkin, deb hisoblashadi. Ularning fikriga ko‘ra, ESG omillariga e’tibor qaratish

qo‘shimcha xarajatlarni keltirib chiqaradi va bu esa daromadni kamaytiradi. Ushbu bahslar davom

etmoqda, chunki kompaniyalar moliyaviy foyda olish va axloqiy maqsadlarni amalga oshirish

o‘rtasida muvozanatni topishga harakat qilishmoqda.

Biroq, boshqa tadqiqotlar ESG amaliyotlari operatsion samaradorlikni yaxshilash,

aksiyalar narxini oshirish va kapital xarajatlarini kamaytirish orqali moliyaviy natijalarga ijobiy

ta’sir ko‘rsatishi mumkinligini ko‘rsatmoqda. Masalan, NYU Stern tadqiqotida ESG tashabbuslari

operatsion samaradorlik, aksiyalar narxlarini va kapital xarajatlarini pasayishi bilan bog‘liq

bo‘lganligi aniqlandi.

8

Kompaniyalar va regulyatorlar ESG investitsiyalarining yuzaga kelayotgan muammolarini

hal qilish uchun faol ish olib bormoqdalar. Misol uchun, Avstraliyada yangi qonunchilik joriy

etilmoqda, bu kompaniyalarni barqarorlik haqida kengaytirilgan hisobotlarni taqdim etishga

majbur qiladi. Ushbu tashabbusning maqsadi shaffoflikni oshirish va "greenwashing" xavfini

kamaytirishdir.

Shuningdek, ESG reytinglarini standartlashtirish va hisobotlarda shaffoflikni oshirish

bo‘yicha chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Ushbu tashabbuslar ESG amaliyotlarining

ishonchliligini oshirishga va investorlarning yanada ongli qarorlar qabul qilishiga yordam beradi.

ESG investitsiyalari bilan bog‘liq bo‘lgan qiyinchiliklar va tanqidlarga qaramay,

kompaniyalar va regulyatorlar ushbu muammolarni hal qilishda faol ishlamoqdalar. ESG

mezonlarini standartlashtirish va shaffoflikni oshirish orqali ESG investitsiyalarining ishonchliligi

va samaradorligi oshishi kutilmoqda, bu esa investorlar uchun yanada ishonchli bo‘lib, moliyaviy

natijalarga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.

ESG investitsiyalarining kelajagi biznes iqtisodiyotiga katta ta'sir ko'rsatishi kutilmoqda.

Bu yo'nalishda yuqori huquqiy talablar, takomillashtirilgan baholash usullari va ESG

yo'nalishidagi portfellarga investorlarning oshib borayotgan talabi kabi tendensiyalar kuzatiladi.

ESG Investitsiyalarining Kelajakdagi Tendensiyalari:

Qonunchilik talablarining oshishi: Hukumatlar va nazorat organlari ESG hisoboti va rioya

qilish bo‘yicha ko‘proq talablarni joriy etishi kutilmoqda. Masalan, Buyuk Britaniyada Barqarorlik

bo‘yicha hisobot talablarini (Sustainability Disclosure Requirements, SDR) portfel boshqaruvi va

8

NYU Stern. (2021). ESG and Financial Performance.


background image

ISSN:

2181-3906

2025

International scientific journal

«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»

VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ

110

xalqaro fondlarga kengaytirish rejalashtirilgan, bu esa ESG hisoboti bo‘yicha shaffoflik va

javobgarlikni oshiradi.

9

Takomillashtirilgan o‘lchov vositalari: ESG ko‘rsatkichlari va hisobot tizimlarini

standartlashtirishga qaratilgan ishlar amalga oshirilmoqda. Bu nomuvofiqliklarni bartaraf etish va

taqqoslash imkoniyatlarini oshirishga yordam beradi. Masalan, Tabiat bilan bog‘liq moliyaviy

hisobotlar bo‘yicha ishchi guruh (TNFD) kompaniyalarning ESG faoliyatini aniq baholash

imkonini beruvchi risklarni standartlashtirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqdi.

Investorlar qiziqishining ortishi: ESG yo‘nalishidagi portfellarga qiziqish tobora ortib

bormoqda. Bu barqarorlik muammolari va uzoq muddatli qiymat yaratish imkoniyatlariga nisbatan

xabardorlikning oshishi bilan bog‘liq. Masalan, 2023-yilda toza energiyaga 1,7 trillion dollarlik

sarmoya yo‘naltirilishi kutilmoqda,

10

bu esa kelajak yo‘naltirilgan energiya investitsiyalariga

qiziqishning sezilarli darajada oshganini ko‘rsatadi.

Asosiy Sanoatlarga Ta'siri:

Qayta tiklanadigan energiya: ESG investitsiyalarining o‘sishi qayta tiklanadigan energiya

sohasining kengayishini qo‘llab-quvvatlashi kutilmoqda. Yuqori ESG ko‘rsatkichlariga ega

kompaniyalar ko‘proq investitsiyalarni jalb qilish imkoniyatiga ega bo‘lib, qayta tiklanadigan

energiya infratuzilmasi va texnologiyalarining tarqalishini ta’minlaydi.

Texnologiya: Texnologiya kompaniyalari ESG tamoyillarini faol ravishda o‘z faoliyatiga

integratsiya qilmoqda. Ular karbon izlarini kamaytirishga, ma’lumotlarning maxfiyligi va

xavfsizligini yaxshilashga e’tibor qaratmoqda. ESG tamoyillari bilan uyg‘unlashuv

samaradorlikni oshirish va manfaatdor tomonlarning ishonchini kuchaytirishi mumkin.

Moliya: Moliya sektori investitsiya qarorlari va risklarni baholashda ESG omillarini

ko‘proq hisobga olmoqda. Aktiv boshqaruvchilar va institutsional investorlar ekologik, ijtimoiy

va boshqaruv ta’siri foydali bo‘lgan faoliyatga ko‘proq resurslarni yo‘naltirmoqda va bu turli

sohalarda kompaniya xatti-harakatlariga ta’sir qilmoqda.

11

ESG investitsiyalari moliyaviy daromadlarni etik va ekologik amaliyotlar bilan bog‘lash

imkonini beradi. Ammo, bu yo‘nalishda yashil yuvish (“greenwashing”) va aniq o‘lchov

standartlarining yo‘qligi kabi muammolar mavjud.

9

https://www.reuters.com/sustainability/climate-energy/comment-why-2025-will-be-pivotal-year-climate-finance-

uk-2025-01-02/

10

https://corpgov.law.harvard.edu/2024/01/14/seven-key-trends-in-esg-for-2023-and-what-to-expect-in-2024/

11

CFA Institute. (2024). How the finance industry influences ESG impact.


background image

ISSN:

2181-3906

2025

International scientific journal

«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»

VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ

111

Ushbu muammolarni hal qilish uchun hukumat tashabbuslari va aniq o‘lchov usullarini

ishlab chiqish kabi sa’y-harakatlar ESG investitsiyalarining yaxlitligini ta’minlashda hal qiluvchi

ahamiyatga ega bo‘ladi.

Quyidagi grafik 2016-yildan 2025-yilgacha global ESG boshqarilayotgan aktivlarining

(AUM) kutilayotgan o‘sishini aks ettiradi. Grafik ESG yo‘nalishidagi investitsiyalarga

ajratilayotgan kapitalning ortib borayotganligini ko‘rsatadi:

2016-yilda ESG AUM $22,9 trillionni tashkil etgan. 2020-yilga kelib, bu ko‘rsatkich $35,3

trillionga yetib, to‘rt yil davomida barqaror o‘sish sur’atini ko‘rsatgan.

Grafik 2025-yilga kelib ESG AUM ning $53 trillionga yetishini prognoz qilmoqda.

2020 va 2025-yillar oralig‘ida o‘sish eng yuqori darajada kuzatilmoqda, bu esa kuchaygan

tartibga solish talablari, iqlim muammolariga bo‘lgan e’tibor va barqaror investitsiyalarga

qiziqishning ortishi bilan izohlanadi.

2022-yilda $41 trilliondan 2025-yilda prognoz qilingan $53 trilliongacha bo‘lgan keskin

o‘sish ESG yo‘nalishidagi portfellar ahamiyatining ortib borayotganligini ko‘rsatadi.

12

ESG boshqarilayotgan aktivlarining prognoz qilingan o‘sishi global moliya bozorlarida

barqarorlikning tobora ortib borayotgan rolini tasdiqlaydi.

12

https://www.bloomberg.com/company/press/global-esg-assets-predicted-to-hit-40-trillion-by-2030-despite-

challenging-environment-forecasts-bloomberg-intelligence/

0

10

20

30

40

50

60

2016

2018

2020

2022

2025

AU

M

(T

rilli

o

n

U

SD

d

a)

Название оси

2016-yildan 2025-yilgacha global ESG boshqarilayotgan

aktivlarining (AUM) kutilayotgan o‘sishi

ESG AUM o'sishi


background image

ISSN:

2181-3906

2025

International scientific journal

«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»

VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ

112

Ushbu grafik ESG tamoyillarining kelajakdagi korporativ strategiyalar va investitsiya

manzaralarini shakllantirishdagi ahamiyatini tasdiqlovchi muhim dalil sifatida xizmat qiladi. Etik

amaliyotlarni moliyaviy daromadlar bilan muvozanatlashtirish ushbu bozorning tezkor

rivojlanishida muvaffaqiyat kalitiga aylanmoqda.

O‘zbekistonda ESG tamoyillarini joriy etish so‘nggi yillarda sezilarli darajada

rivojlanmoqda. Bu jarayon global tendensiyalar va mamlakatning barqaror rivojlanish

maqsadlariga mos ravishda amalga oshirilmoqda.

O‘zbekistonda ESG tamoyillari nisbatan yangi tushuncha bo‘lib, kompaniyalar tomonidan

hali to‘liq qabul qilinmagan. Shunga qaramay, barqaror va mas'uliyatli investitsiyalarning

ahamiyatini anglash ortib bormoqda.

2021-yilda O‘zbekiston o‘zining birinchi ESG hisobotini taqdim etdi. Ushbu hisobot

davom etayotgan islohotlarning turli sohalardagi, jumladan, infratuzilma, iqtisodiy o‘sish va

boshqalardagi yutuqlarini tasvirlaydi.

13

O‘zbekistonda ESG tamoyillarini biznes strategiyalariga integratsiya qilish quyidagi

imkoniyatlarni taqdim etadi, masalan, yaxshilangan reputatsiya, ya’ni barqarorlikka e'tibor

qaratish kompaniyalarning ijobiy imidjini oshiradi; investorlarni jalb qilish, ya’ni ESG

tamoyillariga rioya qilish xorijiy va mahalliy investorlar uchun jozibadorlikni oshiradi; barqaror

rivojlanish, ya’ni atrof-muhitni muhofaza qilish va ijtimoiy mas'uliyatni oshirish orqali uzoq

muddatli barqarorlikka erishish mumkin.

Shunga qaramay, ESG tamoyillarini joriy etishda ba'zi qiyinchiliklar mavjud:

Xabardorlikning Yetishmasligi: Ba'zi kompaniyalar ESG tamoyillari haqida yetarli

ma'lumotga ega emaslar.

Me'yoriy Baza: ESG bo‘yicha aniq va qat'iy me'yoriy talablarning yetishmasligi

kompaniyalar uchun noaniqliklarni keltirib chiqaradi.

Moliyaviy Resurslar: ESG tamoyillarini joriy etish uchun zarur bo‘lgan moliyaviy

resurslarning cheklanganligi.

O‘zbekistonda ESG tamoyillarini joriy etish jarayoni davom etmoqda va bu yo‘nalishda

sezilarli yutuqlarga erishilmoqda. Kompaniyalar va davlat organlari barqaror rivojlanish

maqsadlariga erishish uchun ESG tamoyillarini faol ravishda o‘z faoliyatlariga integratsiya

qilishlari zarur. Bu esa mamlakatning xalqaro maydondagi raqobatbardoshligini oshirishga xizmat

qiladi.

13

https://www.state.gov/reports/2024-investment-climate-statements/uzbekistan/


background image

ISSN:

2181-3906

2025

International scientific journal

«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»

VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ

113

Xulosa.

Oxir-oqibat, ESG investitsiyalari moliyaviy daromad olish bilan barqaror va

axloqiy amaliyotlarni muvozanatlashtirishning nozik chegarasini ko'rsatadi. ESG o‘lchovlarini

standartlashtirish, “Greenwashing” bilan kurashish va ESGni korporativ strategiyalarga

integratsiya qilish bo‘yicha davom etayotgan sa’y-harakatlar uning kelajakdagi yo‘nalishini

belgilaydi. Biznes maqsadlarini jamiyatning maqsadlari bilan uyg‘unlashtirgan holda ESG

investitsiyalari uzoq muddatli iqtisodiy o‘sishga yo‘l ochib beradi, bu o‘sish esa inklyuziv va

barqaror bo‘ladi.

Xulosa qilib aytganda, ESG investitsiyalari shunchaki trend emas, balki korporativ

iqtisodiyotdagi paradigmaning o‘zgarishidir. Bu kompaniyalarni o'zlarining sayyora va jamiyatga

ta'sirini qayta ko'rib chiqishga, shu bilan birga innovatsiyalarni rivojlantirish va

raqobatbardoshlikni oshirishga majbur qiladi. ESG tamoyillarini qabul qilgan kompaniyalar va

investorlar moliyaviy daromadlarni barqarorlik va mas'uliyat bilan uyg'unlashtirish orqali

rivojlanish uchun mustahkam zamin yaratadi.

REFERENCES

1.

Elena G. Popkova. “ESG Management of the Development of the Green Economy in

Central Asia”.

2.

Marie Lehmann. “ESG Investing and Analysis: A Practitioner's Guide”.

3.

Kyleleana Purcell & Ben Vivari. “Sustainable Investing: An ESG Starter Kit for Everyday

Investors”.

4.

McKinsey Quarterly. (2019) Five ways that ESG creates value.

5.

Deloitte. (2022). Does a company’s ESG score have a measurable impact on its market

value?

6.

NYU Stern. (2021). ESG and Financial Performance.

7.

CFA Institute. (2024). How the finance industry influences ESG impact.

8.

https://www.greenbuildermedia.com/blog/esg-investing-weathering-market-storms-and-

driving-growth-in-2024

9.

https://www.keyesg.com/article/50-esg-statistics-you-need-to-know-in-2024

10.

https://www.evergreen.so/blog/6-esg-examples-driving-success-in-business

11.

https://www.deepki.com/blog/greenwashing-esg-reporting/

12.

https://www.reuters.com/sustainability/climate-energy/comment-why-2025-will-be-

pivotal-year-climate-finance-uk-2025-01-02/


References

Elena G. Popkova. “ESG Management of the Development of the Green Economy in Central Asia”.

Marie Lehmann. “ESG Investing and Analysis: A Practitioner's Guide”.

Kyleleana Purcell & Ben Vivari. “Sustainable Investing: An ESG Starter Kit for Everyday Investors”.

McKinsey Quarterly. (2019) Five ways that ESG creates value.

Deloitte. (2022). Does a company’s ESG score have a measurable impact on its market value?

NYU Stern. (2021). ESG and Financial Performance.

CFA Institute. (2024). How the finance industry influences ESG impact.