ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
537
ETNOSPORT – XALQ O‘YINLARINI OMMALASHTIRISHNING MUHIM OMILI SIFATIDA
Turdimuratov Yangiboy Allamuratovich
O‘zbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti
t.f.b. falsafa doktori (PhD), dotsent.
E-mail:
https://doi.org/10.5281/zenodo.14685125
Annotatsiya. Ushbu maqolada “etnosport” tushunchasining mazmun-mohiyati, uning
sport turlaridan farqli jihatlari, mazkur tushunchaning xorijiy olimlar tomonidan qanday talqin
etilayotganligi, nazariy asoslari, turkiy xalqlarning etnosport turlari, ya’ni milliy o‘yinlaridagi
umumiy xususiyatlar tahlil qilingan.
Kalit so‘zlar: sport, etnosport, an’anaviy o‘yinlar, xalq o‘yinlari, bayramlar,
musobaqalar, etnik guruhlar, ko‘pkari, poyga.
ЭТНОСПОРТ ‒ ВАЖНЫЙ ФАКТОР ПОПУЛЯРИЗАЦИИ НАРОДНЫХ ИГР
Аннотация. В данной статье проанализированы сущность и содержание понятия
“этноспорт”, его отличительные стороны от видов спорта, как это понятие
трактуется зарубежными учеными, его теоретические основы, а также общие
характеристики национальных игр тюркских народов.
Ключевые слова: спорт, этноспорт, традиционные игры, народные игры,
праздники, соревнования, этнические группы, купкари, скачки.
ETHNOSPORT ‒ AN IMPORTANT FACTOR IN THE POPULARIZATION OF FOLK
GAMES
Abstract. This article analyzes the essence and content of the concept of “ethnosport”, its
distinctive features from sports, how this concept is interpreted by foreign scientists, its theoretical
foundations, as well as the general characteristics of the national games of the Turkic peoples.
Keywords: sport, ethnosport, traditional games, folk games, holidays, competitions, ethnic
groups, kupkari, horse racing.
Zamonaviy jamiyatda sport tushunchasi sport qonuniyatida belgilanganidan va sport
muhitida oddiy talqin qilinganidan ancha keng qamrovli hisoblanadi. Bugungi kunda sport sohasi
muntazam ravishda yangi turlar bilan boyib bormoqda. Turli xil jismoniy faoliyat ko‘rinishlari,
shu jumladan sanoat davri texnologiyalari tufayli paydo bo‘lgan va insoniyat tarixi davomida
mavjud bo‘lgan an’anaviy jismoniy faoliyat turlari ham sportga aylantirilgan.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
538
Buning sababi shundaki, barcha an’anaviy jismoniy faoliyat turlari (ko‘pincha milliy
o‘yinlar deb ataluvchi) sport turlariga aylantirilish jarayoniga mos kelavermaydi. Masalan, og‘izda
tuxum qo‘yilgan qoshiq bilan yugurish, suv to‘ldirilgan chelaklar osilgan yelka tayog‘i bilan
yugurish yoki davra o‘yinlari bo‘yicha sport federatsiyalarining nomlarini tasavvur qilishning o‘zi
qiyin. Ushbu o‘yinlarning ko‘ngilocharligi, bayram madaniyatiga singib ketganligi ularni oliy
yutuqlarni namoyish etishga qaratilgan sport faoliyatidan biroz ajratib turadi.
Asl ko‘ngilocharliklarni sportlashtirishning murakkabligi yana shunda ham namoyon
bo‘ladiki, ularning ko‘pchiligi g‘olibni aniqlash maqsadida emas, balki ko‘ngilxushlik uchun
o‘tkaziladi. Etnosport sportni rivojlantirishning muqobil shakli bo‘lib, unda insoniyatning o‘yin
merosini saqlab qolish maqsadi qo‘yilgan va an’anaviy o‘yinlarning asosini tashkil etuvchi
jismoniy faollikning an’anaviy turlarini rag‘batlantirish va rivojlantirish vazifalari amalga
oshiriladi.
YUNESKO an’anaviy o‘yinlarning madaniy merosini tan oladi va ularni o‘rganish, saqlash
va rag‘batlantirishga chaqiradi. Etnosport ‒ madaniyat va sportni birlashtiruvchi yangi
institutsional shakl bo‘lib, u bayram-marosim madaniyatini rivojlantirish hamda an’anaviy
o‘yinlarni avloddan-avlodga yetkazish mexanizmlarining uzluksiz ishlashini ta’minlashga
qaratilgan.
Etnosport an’anaviy o‘yinlar va musobaqalardan iborat sport tadbirlarini o‘zida
mujassamlashtiradi. Idrokning asl mohiyatiga erishish maqsadida etnosport tadbirlari mahalliy
an’anaviy o‘yinlarning qoidalari va jihozlaridan foydalangan holda, o‘xshash sport turlaridan
sportchilarni jalb etib, tegishli sport inshootlari yordamida tashkil etiladi. Bunga misol sifatida
erkin va yunon-rum kurashi, dzyudo, jiu-jitsu hamda boshqa sport turlaridan bo‘lgan
polvonlarning an’anaviy kurash musobaqalarida ishtirok etishini keltirish mumkin.
An’anaviy o‘yinlar ‒ bu hozirda etnomadaniy festivallar sifatida o‘tkazilayotgan xalq
bayramlarining interaktiv qismi bo‘lib, folklor jamoalarining chiqishlari, xalq hunarmandchiligi
mahsulotlari yarmarkalari va etnooshxona taomlaridan iborat. Ba’zan bayram va xalq tarixiga
bag‘ishlangan ko‘rgazma ekspozitsiyalari tashkil etiladi. An’anaviy o‘yinlar ishtirokchilari
an’anaviy liboslar yoki ularning qandaydir elementlaridan (kiyimlar, shimlar, qalpoqlar,
belbog‘lar, poyabzal) foydalanishga intiladilar. An’anaviy o‘yinlar o‘tkaziladigan an’anaviy
bayram va marosimlarni o‘tkazish quyosh-oy sikli va qishloq xo‘jaligi yilining voqealariga to‘g‘ri
keladi. Shuning uchun o‘xshash landshaft-iqlim zonalarida yashovchi aksariyat xalqlarda ularni
o‘tkazish muddatlari mos keladi [8].
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
539
Ko‘pincha an’anaviy o‘yinlarni sportga xos o‘yin-kulgilar (ya’ni milliy sport turlari)
bo‘yicha musobaqa sifatida taqdim etishga harakat qilinadi, ammo bu ularning tabiatiga ziddir.
Jahon amaliyoti va oddiy sog‘lom fikr shuni ko‘rsatadiki, an’anaviy o‘yinlar xalq urf-
odatlariga to‘liq muvofiq o‘tkazilishi kerak. Bunda kim birinchi bo‘lib yetib kelgan bo‘lsa, raqibini
kuraklariga qo‘ygan yoki yerga tegishga majbur qilgan, kimdan yuqoriga yoki uzoqqa sakragan
va hokazolar g‘olib bo‘ladi. Bu etnosportning asosiy tamoyili ‒ hakamlikning an’anaviy
mezonidir.
Tarixan an’anaviy o‘yinlar o‘troq aholi yashash joylarida o‘tkaziladi, ammo ular
migratsiya sharoitida yashash joylaridan tashqarida ham o‘tkaziladi. Bu esa urbanizatsiya ‒
shaharlarga ommaviy ko‘chish sharoitida muhim ahamiyat kasb etadi. An’anaviy o‘yinlarda
ishtirok etish uchun faqat an’anaviy hayot tarzini olib borayotganlar ega bo‘lgan ko‘nikmalar
zarur. Urbanizatsiya sharoitida ‒ shahar tipidagi qishloq hududlarini jihozlashda eshkak eshish,
arqon yoki bolta uloqtirish kabi ko‘plab an’anaviy ko‘nikmalar yangidan o‘zlashtirishni talab
qiladi. An’anaviy o‘yinlarda ishtirok etishga tayyorgarlik ko‘rishga qaror qilganlar o‘z
ajdodlarining etnik harakatlilik xususiyati ko‘nikmalarini egallash imkoniyatiga ega bo‘lishlari
kerak. Bunday istak xalqlarning madaniy tafovutlar va o‘ziga xoslikka bo‘lgan fundamental
huquqlaridan birida mustahkamlangan [9].
“Etnosport” tushunchasiga sport, antropologiya, tarix, madaniyatshunoslik, sotsiologiya,
pedagogika, psixologiya va iqtisodiyot sohalarida shakllanadigan fanlararo xususiyat xosdir.
“Etnosport” tushunchasining o‘zi milliy sport turlarining sinonimi sifatida qo‘llaniladi [4]. Aytish
mumkinki, etnosport etnik o‘ziga xoslikning yorqin ifodalangan xususiyatlariga ega bo‘lgan
sportning transvid xususiyati hisoblanadi. Xo‘sh, “etnosport” tushunchasi xorijiy olimlar nazarida
qanday talqin qilinmoqda? Bunga bir nechta misollarni keltirib o‘tmoqchimiz.
Sportning etnomadaniy o‘ziga xosligi bugungi kunda madaniy-tarixiy merosni saqlash va
qayta tiklash bo‘yicha ilmiy konsepsiyalar asosida tizimli tahlil qilinmoqda. Shu bilan birga, ilmiy
diskursda etnomadaniy o‘yinlar va musobaqalarni saqlab qolish usullarining aniq bo‘linishi
mavjud: ularni milliy sportga o‘tkazishni nazarda tutuvchi sportlashtirish va etnosport ‒ xalq
bayramlarini tashkil etish doirasida musobaqalarni o‘tkazish [7]. Ushbu ta’rif bizni J.Bodriyar
metodologiyasiga [1] yo‘naltiradi. Unga ko‘ra milliy sport turlarini simulyakrlar ‒ an’anaviy
jismoniy tarbiya turlarining funksional analoglari, etnosportni esa bugungi kunda ham amal
qilayotgan primordial o‘yin marosimlarining nusxalari sifatida ko‘rib chiqish mumkin.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
540
Shuningdek, J.Delezning “abadiy qaytish” tushunchasiga ilmiy yondashuvi ham qiziqish
uyg‘otadi [3], buning natijasida etnosport diskursida o‘yin an’analarini saqlab qolish tamoyillarini
tushunish va ularni urf-odatlar, mif-marosimlar majmuasi va tilda ifodalangan etnik guruhlarning
bioijtimoiy va madaniy merosini vaqtinchalik namoyish qilish shakli sifatida belgilash mumkin.
Etnosport paydo bo‘lishining ichki mantig‘ini, uning tashkiliy xususiyatlarini ochib berishga esa
U.Ekoning strukturaviy-funksional va semiotik yondashuvlari yordam beradi [6].
Dunyoda etnosport tarqalishining metodologik asosi sifatida P. Burd’yening
makrostrukturalar (xalqaro tashkilotlar) va mahalliy hamjamiyatlarning o‘zaro ta’siri makonidagi
madaniy-ramziy,
ijtimoiy-iqtisodiy,
diniy
jarayonlarni
belgilaydigan
strukturalistik
kontsepsiyasidan foydalaniladi [2]. P.Byukenen, I.Vallershteyn, K.Koukerlar sportning madaniy-
falsafiy tabiatini turli etnoslarning an’anaviy o‘yinlarini saqlab qolish vositasi sifatida ko‘rib
chiqib, xalqaro sport institutlarining sezilarli darajada o‘zgarishiga, ularning madaniy xilma-
xilligiga sabab bo‘lgan ingliz-sakson ta’sirining sportdagi faolligining pasayishi sabablarini
asoslaydilar.
Ilmiy diskurs tahlili ijtimoiy munosabatlar insoniyatning intellektual va axloqiy taraqqiyoti
bilan uzviy bog‘liqligini umumlashtirishga imkon beradi. Bugungi kunda jamiyat a’zolari xulq-
atvorini shakllantiruvchi va axloqiy me’yorlarni tiklashga ko‘maklashuvchi yangi qadriyatli
regulyatorlarga, jumladan, sport sohasida ham ehtiyoj ortib bormoqda. Bu yerda sportda
etnomadaniy an’analarning butun ichki mantig‘ini tushunishga yordam beradigan qiyosiy-
madaniy usul bilan birgalikda tarixiylik va tizimlilik tamoyillaridan foydalanish dolzarblashadi.
Sport turlarining keng xilma-xilligi etnomadaniy an’analar asosida muayyan, mintaqaviy
afzalliklarning paydo bo‘lishiga olib keladi. G.Eyxberg ushbu holatni sharhlab, shunday yozadi:
“Sport hozir xalqlar o‘rtasidagi muloqotning ustuvor sohasidir” [5]. Bu esa sportni
rivojlantirishning hududiy tendensiyalari an’anaviy o‘yin va musobaqalar bilan lokal landshaft va
harakatlarning tarixiy estetikasi mavjudligi bilan determinatsiyaga asoslangan holda
korrelyatsiyalanishini tasdiqlaydi.
Hozirgi bosqichda etnosportning rivojlanishi ikki yo‘nalishda kechmoqda. Birinchisi ‒
anglo-sakson sportining universal modelini rivojlantirish, an’anaviy sport musobaqalarini xalq
o‘yinlaridan foydalangan holda modernizatsiya qilish. Bunga Markaziy Osiyo mamlakatlarida
mashhur bo‘lgan belbog‘li kurashni, Skandinaviya mamlakatlarida keng tarqalgan kerlingni misol
qilib keltirish mumkin.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
541
Ikkinchi yo‘nalishga ko‘ra, mahalliy madaniyatlarning yangi (kelib chiqishi bo‘yicha
“g‘arbga xos bo‘lmagan”) shakllarini izlash, ularni targ‘ib qilish, mintaqaviy etnomadaniy sport
markazlarini tashkil etish amalga oshirilmoqda. Bu yo‘nalish musobaqalarni o‘tkazishda,
ishtirokchilar o‘rtasidagi muloqotda milliy liboslardan, transkripsiya qilingan leksikadan majburiy
foydalanishni nazarda tutadi. Misol sifatida XX asrning 90-yillaridan boshlab shu nomdagi Jahon
o‘yinlarini o‘tkazib kelayotgan “Sport barcha uchun” xalqaro tashkilotining faoliyatini keltirish
mumkin. Mazkur o‘yinlarni YUNESKO va Xalqaro olimpiya qo‘mitasi ham nazorat qilib
bormoqda.
O‘zbek xalqiga qadimdan turli qadimiy xalq o‘yinlari: ot minish, kurash, dorvoz (darvoz)
turlari ma’lum bo‘lib, O‘zbekistonning janubiy hududlari Qashqadaryo va Surxondaryoda keng
tarqalgan xalq o‘yinlaridan biri ot sporti, xususan, qirg‘izlar, qozoqlar etnosportining ot chopish
turlariga o‘xshash bo‘lgan olaman-bayga (olaman-poyga), bayga (poyga) sport turlari bo‘yicha
otliq musobaqalar uyushtirganlar.
Surxondaryoning janubiy hududlarida keng tarqalgan va Oʻrta Osiyo xalqlarining qadimiy
ommaviy, milliy oʻyinlaridan biri bo‘lgan uloq, ko‘pkarini qo‘shni Afg‘oniston va Tojikistonda
“buzkashi” deb atashadi. Uloq turkiy xalqlar, ayniqsa, uning qoʻngʻirot, qurama, ming, mangʻit,
oyrat, yoyilma, kenegas, qipchoq, barlos kabi urugʻlari orasida ommalashgan [10].
Ko‘kboru ‒ qirg‘izlar orasida mashhur bo‘lgan qadimiy ot sporti o‘yini bo‘lib, oddiy xalq
orasida uni “uloq tortish” (echkini tortish yoki echkini sudrash) deb atashadi. Ko‘k-boru ‒ poyga
va o‘yinlar simbiozi. Chavandozlar echkining go‘shti uchun kurashadi ‒ uni nafaqat qo‘lga
kiritish, balki ushlab turish va keyin raqibning “taykazan”iga (darvozasiga) tashlash kerak.
O‘zbek ovchilarining qush ovlanishi qirg‘iz xalqining “Bo‘rkut-saluu” etnosport turlariga
o‘xshashdir. Burgut saluu yoki burgut bilan ov qilish qirg‘iz xalqi uchun an’anaga aylangan.
Yovvoyi yirtqich qushlarni o‘rgatish uchun ularning xarakteri va odatlarini bilish kerak.
Qirg‘iziston qushlar oilasini boqish uchun haqiqiy ovda foydalaniladigan kam sonli
mamlakatlardan biridir.
Alaman-bayga (olomon-poyga), qoida tariqasida, bayramlar paytida, atrofdagi ovul va
qishloqlardan yoshlar to‘planganida o‘tkazilgan. Yig‘ilganlar odatda ot, uning fazilatlari: poyga
sifatlari, go‘zallik va hokazolar haqida suhbatlashar edilar. Bunday suhbatlar, odatda, bahsga
aylanib ketar va bu bahs musobaqa bilan hal qilinardi. An’anaga ko‘ra, unda faqat bahslashuvchilar
emas, balki bayramga kelganlarning barchasi ishtirok etishgan.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
542
Otlarni egarlab, bir safga tizilishdi-da, signal berilgach, dashtga, ma’lum bir joyga qarab
yugurishadi, bu yerda ot choptirib kelayotgan chavandozlar orqaga qayatdi. Kimki birinchi bo‘lib
qaytib kelsa, g‘olib hisoblanardi.
Shunday ham bo‘lardiki, yaxshi oti bor yigitlar o‘z do‘stlarini poygada chaqqonlik va
chidamlilik musobaqalari orqali uning fazilatlarini sinab ko‘rishga chaqirar edilar. Musobaqa
qatnashchilari bu yigitga umumiy guruhdan biroz ilgarilab ketishiga imkon berishar, keyin esa
uning orqasidan quvib ketishardi. Agar musobaqaga chaqirgan kishi o‘z ta’qibchilaridan qochib,
dashtga shunday uzoqlashib ketsa va ular kurashning foydasizligini ko‘rib, ta’qibni to‘xtatsa,
g‘olib hisoblanardi.
O‘zbek xalqining milliy sport turi bo‘lgan olomon-poyga O‘zbekiston xalqlari hayotiga
mustahkam o‘rin olgan va hozirgacha o‘tkazib kelinmoqda. U respublika bayramlari va
spartakiadalari dasturiga kiritilgan.
Bayga (poyga) ‒ otda uzoq masofaga yugurishni nazarda tutadi. Ot poygasi otning
chidamliligini sinash uchun mo‘ljallangan. Poygada to‘planganlar signalga binoan oldinga,
ko‘zlangan manzilga qarab yurishardi. Shuni ta’kidlash kerakki, poyga qatnashchisining
qarindoshlari unga yordam berishlari mumkin edi: uning otini qamchi bilan urish, gijgijlash va
hatto jilovidan tortish. Poygada g‘olib chiqqan kishi, odatda, butun urug‘ning boyligi hisoblangan
sovrinni olardi. Poyga deyarli barcha bayramlarda o‘tkazilardi. Katta poyganing kuni haqida
poyganing o‘tkaziladigan joyidan ancha narida bilishardi. Poyga tashkilotchilari odatda boylar va
beklar bo‘lgan. Poyga tashkilotchilari poyganing boshlanishidan bir hafta oldin O‘rta Osiyoning
turli burchaklariga maxsus yigitlarni yuborib, xohlovchilarni katta poygaga taklif qilganlar. Ba’zan
uncha boy bo‘lmagan odamlar ham poygani uyushtirishardi, lekin ular eng so‘nggi mablag‘larini
taniqli mehmonlarni taklif qilish uchun sarflashga majbur bo‘lishardi, ularsiz poygani
uyushtirishga ruxsat berilmasdi. Poyga tekis joyda o‘tkazilardi. Musobaqalar maxsus signal bilan
boshlanardi. Poygada chavandozlar ko‘pincha o‘smirlar bo‘lgan [11].
Shunday qilib, etnosport nafaqat xalqlarning madaniy-tarixiy o‘ziga xosligini saqlash
jarayonlarida, balki ularning ijtimoiy safarbarligida ham muhim va samarali vosita ekanligi ayon
bo‘lmoqda. Bu jarayonda an’anaviy yakkakurashlar va musobaqalar muhim rol o‘ynaydi, ular
qadimdan xalq sayillari va bayramlarining voqea-hodisalar yadrosi bo‘lib kelgan. Ularning o‘ziga
xosligi va innovatsionligi xalq an’analarini saqlashda ishtirok etuvchi sub’yektlarning o‘zaro
ta’sirining yangi trayektoriyalarini yaratishga yordam beradi.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
543
Etnosport zamonaviy hayotga nafaqat yangi kommunikatsiya modellarini olib kiradi, balki
har qanday insonning hayot sifati va ruhiy salomatligining muhim ko‘rsatkichi bo‘lgan Vatan
tarixi, o‘z xalqi, jahon etnoslariga uyg‘un aloqadorlikni muhim his qilish va anglash hisoblanadi.
REFERENCES
1.
Бодрийяр Ж. Симулякры и симуляции / Simulacres et simulation. – М.: Постум, 2015. –
C. 240.
2.
Бурдье П. Социология социального пространства. общ. ред. пер. Н. А. Шматко. – М.:
Ин-т эксперим. социологии, 2005. – C. 288.
3.
Делез Ж. Логика смысла. – М. : Академ. проект, 2011. – C. 472.
4.
Прокопенко В. И. Развитие этноспорта народов Севера в Российской Федерации //
Физическая культура и спорт: тенденции развития в условиях Азиатско-
Тихоокеанского региона: материалы междунар. науч.-практ. конф. 26–27 июля 2004 г.
– Якутск, 2004. – С. 105–108.
5.
Эйхберг Г. Культура олимпийского и других движений: исключение, признание,
праздник // Логос. – 2009. – № 6. – С. 58–81.
6.
Эко У. Отсутствующая структура: Введение в семиологию. – СПб.: Symposium, 2004.
– C. 538.
7.
Этнокультурное брендирование территории в контексте стратегии регионального
развития: научно-методологические подходы и практики / И. И. Горлова, Т. В.
Коваленко, О. И. Бычкова [и др.]; Юж. филиал Рос. науч.-исслед. ин-та культур. и
природ. наследия им. Д. С. Лихачёва. – М.: Ин-т наследия, 2020. – C. 114.
8.
Турдимуратов Я. O ‘zbekistonda etnosportni ommalashtirish va rivojlantirishning asosiy
yo ‘nalishlari //Актуальные проблемы спортивной науки. – 2023. – Т. 1. – №. 2. – С.
125-128.
9.
Turdimuratov Y. A. Etnosport‒milliy sport turlari va xalq o ‘yinlarini rivojlantirishning
muhim omili //Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. –
2023. – Т. 3. – №. 11. – С. 132-139.
10.
Турдимуратов Я. А. НАРОДНЫЕ ПОВЕРЬЯ В ТРАДИЦИОННОМ ХОЗЯЙСТВЕ
УЗБЕКОВ, СВЯЗАННЫЕ С «КУЛЬТОМ СВЯТЫХ» //Oriental renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences. – 2023. – Т. 3. – №. 2. – С. 188-198.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
544
11.
Turdimuratov Y. A., Djo’rabayev A. M. STATE POLICY ON TRAINING SPECIALISTS
IN THE FIELD OF PHYSICAL EDUCATION AND SPORTS IN THE NEW
UZBEKISTAN //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 2. – С. 141-146.
