341
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
14-15 YOSHLI FUTBOLCHILARDA TEZKORLIKNI RIVOJLANTIRISHNING
VOSITA VA USULLARI
Mo‘minov Abrorbek Shavkatovich
O‘zDJTSU dotsenti, p.f.b.f.d (PhD).
Ibroximova Asaloy Yakubjon qizi
OʻzDJTSUning GB 51-22-gurux talabasi.
Olimov Bunyodbek Shermat o‘g‘li
SGB 53-20 gurux talabasi.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14838758
Annotatsiya.
Ushbu
maqolada 14-15 yoshli futbolchilarning tezkorlik xususiyatni
yaxshilash haqida qisqacha ma’lumot berilgan.
Kalit so‘zlar:
Harakatning boshlanish tezligi, murakkab harakat paytidagi kishi tezligi,
oddiy vaziyatda start tezligi, Murakkab vaziyatda start tezligi, startdagi harakat tezligi, mutlaq
tezlik, siltanish – tormozlanish harakatlari tezligi.
MEANS AND METHODS OF DEVELOPING SPEED IN 14-15 YEAR-OLD FOOTBALL
PLAYERS
Abstract.
This article provides brief information on improving the speed of 14-15 year-old
football players.
Keywords:
Initial speed of movement, speed of a person during a complex movement,
starting speed in a simple situation, starting speed in a complex situation, speed of movement at
the start, absolute speed, speed of jerking - braking movements.
ИНСТРУМЕНТЫ И МЕТОДЫ РАЗВИТИЯ СКОРОСТИ У ФУТБОЛИСТОВ 14-15
ЛЕТ
Аннотация.
В
данной
статье
приведена
краткая
информация
о
совершенствовании скоростных качеств футболистов 14-15 лет.
Ключевые слова:
скорость старта, скорость человека при сложном движении,
скорость старта в обычной ситуации, скорость старта в сложной ситуации, скорость
движения на старте, абсолютная скорость, скорость скольжения – торможения.
Kirish.
O‘zbekistonda futbolni axolining eng ommaviy sport turiga aylantirish, yuqori
iqtidorga ega bo‘lgan yosh futbolchilarni tanlash, saralab olish va ularni professional sportchilar
sifatida tayyorlash tizimini yo‘lga qo‘yish, mamlakat futbolini rivojlangan mamlakatlar bilan
raqobat qiladigan darajaga yetkazish, xalqaro talab va standartlar asosida futbol bo‘yicha
mutaxasislarini tayyorlash, futbol klublari faoliyatini rivojlantirish, terma jamoalar uchun o‘quv-
mashq jarayonini saarali tashkil qilish mamlakatimizda futbol bo‘yicha yirik xalqro musobaqalar
342
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
jumladan o‘smirlar yoshlar va xotin qizlar jamoalari o‘rtasida jahon va qita birinchiliklarni tashkil
etish asosiy vazifa hisoblanadi.
Tezlik deganda juda qisqa vaqtda kishining muayyan harakatni amalga oshirish qobiliyati
ko‘zda tutilgan. Tezlik to‘rt ko‘rinishda namoyon bo‘ladi:
– reaksiya vaqti;
– yakka harakat vaqti;
– harakatning maksimal chastotasi;
– harakatning boshlanish tezligi.
Murakkab harakat paytidagi kishi tezligi tezlikning kompleks namoyon bo‘lishi bilan birga
boshqa omillarga ham (qadamning kattaligiga, siltanish kuchiga va h.k.) bog‘liq.
Futboldagi tezlik esa maydonda tez harakat qilishdangina iborat bo‘lmaydi, shu bilan birga,
fikrlash tezligi, to‘p bilan ishlash tezligi hamdir. Futbol nuqtai nazaridan tezkor bo‘lgan o‘yinchi
raqibni ham vaqt, ham ochiq joyga chiqib olish jihatidan yutadi. Bu nisbatan erkin holda taktik
vazifani muvaffaqiyatli hal eta oladi, demak.
14-15 yoshli Futbolchi katta tezlik bilan borayotib harakat yo‘nalishini birdan o‘zgartirib
yuborishga, gavdani tutib turish qiyin bo‘lgan holatda va ko‘pincha yakka tayanch holatida
qandaydir texnik usulni va shu singari harakatlarni bajarishga doimo tayyor turishi lozim. Shu
munosabat bilan futbolchilar o‘z gavdalarining og‘irlik markazi iloji boricha pastroqda bo‘lishiga
harakat qilishlari lozim. Shunday qilib, futbolchining tezligi tarkibiy qismlarning bir butun
seriyasidan iboratdir.
Tadqiqotlar futbolchilarning tezkorlik sifatlari quyidagilardan iborat ekanligini ko‘rsatadi:
1)
oddiy vaziyatda start tezligi;
2)
murakkab vaziyatda start tezligi;
3)
start olish tezligi;
4)
mutlaq (eng yuqori) tezlik;
5)
siltanish – tormozlanish harakatlari tezligi;
6)
texnik usullarni bajarish tezligi;
7)
bir harakatdan ikkinchisiga o‘tish tezligi.
Futbolchilarning o‘yin faoliyatida bularning har biri o‘z o‘rniga ega. Darvoqe, tezlik
namoyon bo‘ladigan hamma shakllar nisbatan bir-biriga bog‘liq emas. Bu demak, tezlikning har
bir tashkil etuvchi maxsus yo‘nalishdagi ishni talab qiladi.
Oddiy vaziyatda start tezligi
Quyidagilar shunday vaziyatga misol bo‘la oladi:
a) 11 metrdan turib jarima to‘pi tepish, bunda futbolchilar jarima maydonidan chetda turib
to‘pning tepilishini kutadilar: ba’zilari to‘pni egallab olish, boshqalari esa o‘z darvozalarini
343
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
himoya qilish uchun shay bo‘lib turadilar;
b) himoyachining pozitsiyasi xujumchining oldida kutib turishdir, bunda hujumchi to‘pni bir
ozgina o‘zidan uzoqlashtirsa, bu to‘pni olib qo‘yish yoki ushlab qolish uchun signal bo‘lib xizmat
qiladi.
Yuqorida aytib o‘tgan vaziyatlarda harakat yo‘nalishi oldindan belgilangan bo‘lib, to‘p
tepilishi harakat boshlanishi uchun signal bo‘lib xizmat qiladi. Bu holda hammasi start tezligiga
bog‘liqdir. Start tezligi esa signal berilgan
–
to‘p tepilgan paytidan to oyoq mushaklarida faollik
namoyon bo‘lishi momentigacha (yashirin yoki latent reaksiya davri) o‘tgan vaqt hamda
harakatning boshlanish momentidan to o‘yinchining joyidan batamom ketgunigacha (yakunlovchi
yoki samarador reaksiya davri) bo‘lgan vaqtdan tashkil topadi.
Oddiy vaziyatlarda start tezligini takomillashtirish mashqlari.
1. Tik turib (harakat yo‘nalishiga qarab, orqa bilan, unga nisbatan chap va o‘ng tomonga)
5-7 metrga o‘qdek tashlanish.
2. O‘tirgan holatdan (harakat yo‘nalishiga qarab, orqa bilan, unga nisbatan chap va o‘ng
tomonga) 5-7 metrga o‘qdek tashlanish.
3. Muk tushib yotgan holatdan (bosh bilan, oyoq bilan harakat yo‘nalishiga chap va o‘ng
tomonga) 5-7 metrga o‘qdek tashlanish.
4. Chalqancha yotgan holatdan (bosh bilan, oyoq bilan harakat yo‘nalishiga chap va o‘ng
tomonga) 5-7 metrga o‘qdek tashlanish.
5. Yuqoriga bir sakrab 5 –7 metrga o‘qdek tashlanish.
6. Yuqoriga bir sakrab, 180
o
va 360
o
burilib, 5-7 metrga tashlanish.
7. O‘mbaloq oshgandan keyin 5-7 metrga (yo‘nalish bo‘yicha, yo‘nalishga teskari, harakat
yo‘nalishidan boshqa tomonga) tashlanish.
8. Joyida turib yuqoriga sakrash, bunda oyoqni to‘g‘ri 90
o
ga ko‘tarish va oyoq uchiga
qo‘lni tekkizish (7-10 marta).
9. Joyidan yuqoriga sakrash, bunda belni bukib, qo‘l barmoqlarini oyoq tovoniga tekkizish
(7-10 marta).
10. «Tashlanish» holatidan yuqoriga sakrab turib tezlik bilan oyoqlarni almashtirib,
dastlabki holatga keltirish (7-10 marta).
Murakkab vaziyatda start tezligi
Futbolchilarning o‘yinlari, odatda, murakkab vaziyatda o‘tadi. Shuning uchun futbolchi
harakatni boshlashdan oldin harakat qilayotgan ob’ektni (to‘pni, raqibni, sherikni) ko‘rishi,
harakat ob’ektining yo‘nalishini baholashi, bir qancha variant ichida muayyan harakat rejasini
belgilab olishi va shundan keyingina harakatni boshlashi lozim. Tadqiqotlarning natijalari bunday
holatda sportchilarning start uchun 0,7 dan 1 soniyagacha vaqt sarflashlarini ko‘rsatdi.
344
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
Tabiiyki, oddiy startda bo‘lganidek, bu o‘rinda ham, «start» kuchi katta ahamiyatga ega
bo‘ladi. Chunki mazkur holatda harakat yo‘nalishi va harakat boshlanishi oldidan gavdaning
dastlabki holati juda ham turlicha bo‘lishi mumkin. Ayni paytda harakat qilayotgan ob’ektga
reaksiya (XOR) va tanlab qilinadigan reaksiya juda katta ahamiyatga molik bo‘ladi.
Agar doimo XORni 100% deb olinsa, buning 70% ko‘z bilan kuzatish operatsiyasiga
to‘g‘ri kelishi aniqlangan. Shunday qilib, XORda asosiy narsa katta tezlik bilan ketayotgan
predmetlarni payqab ola bilishdir. Bu qobiliyatni tarbiyalasa bo‘ladi. Uni laboratoriya sharoitida
maxsus trenajyorlarda, shuningdek, diqqatni tezda bir narsadan boshqa narsaga chalg‘itish bilan
bog‘liq bo‘lgan maxsus mashq va o‘yinlar yordamida takomillashtiriladi.
Tanlab qilinadigan reaksiya tajriba ortgani sari yaxshilanib boraveradi. Ma’lumki,
malakali sportchilar tanlab qilinadigan reaksiyani shunday tezlik bilan bajarishga erishadilarki, u
vaqt jihatidan oddiy reaksiyaga yaqinlashib qoladi. Sportchi harakatga emas, balki unga
ko‘rilayotgan tayyorgarlikka ahamiyat beradi. Masalan, tadqiqot ma’lumotlaridan shu narsa
ma’lumki, to‘p qattiq tepilganda, jarima maydonidan (16,5 metr) darvozaga yetib kelguncha 0,60-
0,65 soniya vaqt ketadi, ayni chog‘da darvozabonning reaksiya vaqti ancha ko‘p. Shunday qilib,
nazariy jihatdan olib qaraganda, darvozabon yonidan o‘tib ketayotgan to‘pnigina ushlab qolishi
mumkin. Biroq amalda to‘p hatto 11 metrdan urilganda ham, darvozabonlar uni darvozaning turli
nuqtalarida turib qaytaradilar. Buning boiisi – darvozabon to‘p tepuvchining to‘pga qanday
yaqinlashayotganiga qarab, uning qayoqqa tepilishini oldin-dan taxmin qiladi. Ikkinchi tomondan
esa tanlab qilinadigan reaksiyaga oz vaqt sarflash o‘yinchilarning taktik jihatdan savodliligiga,
o‘yin vaqtidagi intizomiga va inoqligiga bog‘liq.
Agar futbolchilar taktik jihatdan yaxshi tayyorgarlik ko‘rsalar, standart qoidalarni puxta
o‘zlashtirsalar, o‘z raqiblarining kuchli va kuchsiz tomonlarini yaxshi o‘rganib olsalar, murakkab
vaziyatlardagi harakatlarning bajarilishi ancha tezlashadi.
Demak, ko‘rinib turibdiki, murakkab vaziyatda futbolchilarning starti harakatdagi ob’ektga
bo‘lgan reaksiyasiga, tanlash reaksiyasiga va start olishdagi g‘ayratiga bog‘liq ekan.
Murakkab vaziyatlarda start tezligini oshiradigan mashqlar:
1.
Yarim doira markazida (yorug‘lik tablosi) turib, harakatlanayotgan «shaytoncha»ni
(zaychik) tez payqash. Uni ko‘rgan zahoti yorug‘lik tablosini o‘chirish.
2.
Tennis to‘ri yonida o‘tirgan holda boshni deyarli burmasdan, tennis sharchasining
parvozini kuzatish.
3.
Turli dastlabki holatlarda turib, to‘p o‘yinchining o‘ng yoki chap tomonida
ko‘ringanidagina harakatni boshlash.
4.
O‘mbaloq oshgandan keyin to‘pning qay tomondan kelishiga qarab, o‘ng yoki chapga
tashlanish va nazorat chizig‘igacha to‘pga yetib olish.
345
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
5.
Uch kishilashib mashq bajarish. Birinchi sherik devordan 5-7 metr masofada devorga qarab
turadi. Qolgan ikkitasi orqalaridan oshirib oldinma-keyin to‘pni devorga uradi. Devorga qarab
turgani burilishi va nazorat chizig‘igacha to‘pga yetib olishi hamda to‘pni kim devorga urgan
bo‘lsa, shu bilan o‘rin almashib turishi kerak.
Startdagi harakat tezligi, mutlaq tezlik, siltanish – tormozlanish harakatlari tezligi
Futbolchilar o‘yin harakatlarining natijasi ko‘pincha o‘yinchining «dum»dan qanchalik tez
uzoqlashuvi, himoyachi-ning esa hujumchini qanchalik to‘xtata olishiga bog‘liqdir.
Tadqiqotlar maksimal tezlik bilan chopadigan asosiy masofalar 7-15-20 metrdan
oshmasligini ko‘rsatmoqda. Demak, o‘yinchi tezlikni qanchalik oshira olsa, buning shuncha
muhimligi o‘z-o‘zidan tushunarli. Raqibdan bir metr oldinga o‘ta olsa, hatto tezlikni pasaytirgan
holda ham gavda bilan raqib oldini to‘sish orqali taktik vazifani bajarish mumkin ekanligi ma’lum.
Bundan tashqari, startdagi jadalligi qadamning ildamligi va uzunligiga va, shuningdek,
yerdan itarilish chog‘ida tayanch reaksiyasiga ketgan vaqtga ham bog‘liq.
Harakatlar chastotasi ko‘pincha nasliy «fazilat» bo‘lib, trenirovka yordamida unga ta’sir
ko‘rsatish juda qiyin. Binobarin, uni takomillashtirish uchun ikkita o‘zgarmas yo‘l qoladi: ya’ni,
qadamni kattalashtirish va siltanib ketish vaqtini qisqartirish. Bu ikki o‘lcham ham oyoq
mushaklarining «start» olish kuchiga bog‘liq. Yugurishdan oldin depsinib ketish qanchalik kuchli
bo‘lsa, tayanch reaksiyasining fazasi ham shunchalik kam, qadamning o‘sha vaqt oralig‘idagi
tezligi va hatto tezlikka qo‘shimcha tezlikning o‘sishi ham yuqori bo‘ladi. Shuning uchun yana
«portlovchi» kuchni rivojlantirish va shu orqali startdagi boshlovchi tezlikka salmoqli ulush
qo‘shish to‘g‘risida gapirishga to‘g‘ri keladi.
Odatda, futbolchilar dastlabki 10-15 metr orasida tezlik rezerviga ega bo‘ladilar. Ayni
paytda futbol-chilarning 15 metrlik qisqa masofadagi tezligi va mutlaq tezligi durust bo‘ladi.
Ammo uni uzoq saqlay olmaydilar. O‘yin vaziyatida esa ma’lum masofani chopib o‘tgach,
zudlik bilan maksimal – «yuksak» tezlikni olishlari zarur. Shu munosabat bilan futbolchilar
ma’lum qisqa masofaga joyidan va yurib turib 50 metrgacha yugurishga katta ahamiyat berishlari
kerak. 10, 15, 30, 50 metr masofa futbolchi-larning o‘yin faoliyatiga to‘la mos keladi. Distansiyani
uzaytirish tezlikka emas, balki tezlik mahalidagi chidamni oshirish uchun kerak. Biroq futbolda
sportchilarning yugurishi ma’lum shartlarga bo‘ysinishi kerakligini esdan chiqarmaslik kerak.
O‘yin jarayonida u taqqa to‘xtay olishi va har qanday burchak bilan burilib, qaytadan
harakat boshlay olishi lozim. Tadqiqotlar futbolchilar 15 metrni joydan (start vaqtini qo‘shganda)
2,9-3,1 soniya da bosib o‘tsa, xuddi shu masofani ilon izi qilib esa 4,4-4,5 soniyada, mokisimon
yugurib esa 5,0-5,1 soniyada o‘tishga qobiliyatli ekanliklarini ko‘rsatmoqda. Xususiy gavda
inersiyasini tezda yengib o‘tish bilan bog‘liq bu hamma harakatlar oyoq mushaklarini qisqarib-
cho‘zilib turish rejimiga muvofiq ishlashga majbur qiladi.
346
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
Amortizatsiya fazasi qanchalik «keskin» bo‘lsa, u vaqt jihatidan shuncha qisqa bo‘ladi va
mushaklar futbolchini kerakli yo‘nalishda «otib yuborish» uchun shuncha kuchli cho‘ziladi.
Demak, bu o‘rinda ham sakrash mashqlarini turli yo‘nalishlarda yugurish bilan qo‘shib olib
borish kerak ekan.
REFERENCES
1.
Лях В.И. Координационных способности; диагностика и развитие – М; ТВГ.Дивизин.,
2006—290с.
2.
SH.F.Tulaganov, A.SH.Muminov, Injuries in handball players and ways to prevent them -
Journal of Critical Reviews, 2020
3.
Ш.Ф.Тулаганов Показатели физической подготовленности гандболистов молодежной
сборной команды Республики Узбекистан, Спортивні ігри, 2022. №2.
4.
Мўминов Аброрбек Шавкатович TOOLS AND METHODS OF DEVELOPMENT OF
HANDBALL PLAYERS AT THE PRELIMINARY PREPARATION STAGE
"Proceedings of 3rd International Multidisciplinary Scientific Conference Global
Technovation" 2021.
5.
Sh.F.Tulaganov
Analysis of the interdependence of physical and technical training of
- Eurasian Journal of Sport Science, 2021.
6.
A.Sh.Muminov Improving the attacking-technical movements of 15-16-year-old handball
players playing in the midfielder role - Eurasian Journal of Sport Science, 2023; 1(2): 6-11
https://uzjurnals.edu.uz/eajss/
7.
A.Sh.Moʻminov, Malakali gandbolchilarda toʻp otish aniqligi va uni ta’minlovchi asosiy
koordinatsion qobiliyatlarni shakllantirish tajribasi. UzMU xabarlari jurnali, 2023, [1/3/1]
B. 95-98.
8.
Мўминов А.Ш. Ёш гандболчиларнинг тезкорлик сифатини ривожлантириш
теҳналогияси. UzMU xabarlari jurnali, 2022, [1/10] Б. 105-108.
9.
Мўминов А.Ш., Рахматиллаев М. (2021). Гандболчи-талабаларда турли функционал
ҳолатлардан тўпни дарвоза бурчакларидаги нишонларга отиш аниқлигини ўқув йили
давомида ўзгариш динамикаси.
ФАН-СПОРТГА илмий назарий журнал, С.
33-36.
10.
Мўминов А.Ш. Гандболчи-талабаларда танани чап ва ўнг томонга айлантириш
таъсирида вақт-оралиқни фарқлаш реакцияларининг ўзгариш динамикаси. ФАН-
СПОРТГА илмий назарий журнал. 2022. 1 сон. Б. 44-46.
11.
Мўминов
А.Ш.
Малакали
гандболчиларнинг
техник
ҳаракатларини
такомиллаштириш. (2023/1-сон).
ФАН-СПОРТГА илмий назарий журнал, С.
12-16.
347
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
12.
Мўминов А.Ш. 15-16 ёшли гандболчиларнинг тезкорлик сифатини ривожлантириш
усул ва воситалари. (2022/5-сон).
ФАН-СПОРТГА илмий назарий журнал, С.
25-29.
13.
Мўминов А.Ш. Спорт педагогик махоратини ошириш (Гандбол) / Ўқув қўлланма,
“ILMIY TEXNIKA AXBOROT – PRESS NASHRIYOTI”:, 2021. – 244 с.
14.
Мўминов А.Ш. (2021). Точность дифференцировки пространственно-временных
отношений
по
данным
РДО
у
гандболистов
до
и
после
вестибулярной
нагрузки
на
разных
этапах
годичного цикла подготовки.
ФАН-СПОРТГА илмий назарий журнал
, С. 69-71.
15.
Мўминов А.Ш., & Розибоев М.М., & Азимқулов Б.А. (2021). Tools and methods of
development of handball players at the preliminary preparation stage /
Proceedings of 3rd
International Multidisciplinary Scientific Conference Global Technovation,
Granada, Spain
– С
. 5-6.
16.
Мўминов А.Ш. (2021). Гандболчи-талабаларда танани чап ва ўнг томонга айлантириш
таъсирида вақт-оралиқни фарқлаш реакцияларининг ўзгариш динамикаси.
International
Multidisciplinary
Scientific
Conference
on
Educational Advancements and Historical Developments.
Berlin, Germany -Sydney,
Australia – С. 5-6.
17.
Мўминов А.Ш. Dynamics of changes in time differences and muscle strength in qualified
handball students during the academic year. Eurasian Journal of Sport Science
:
Vol. 1: Iss.
2, Article 41.2022 йил. - P. 255-257.
18.
Хабибжанова Х.М., & Мўминов А.Ш., & Юсупова З.Э., (2021). Мусобақа шароитида
марказ амплуасида ўйновчи гандболчиларнинг ҳужумдаги техник-тактик
ҳаракатларини таҳлил қилиш ва баҳолаш.
“ФАН-СПОРТГА” илмий назарий журнал,
Чирчиқ – Б. 36-38.
19.
Мўминов А.Ш., & Розибоев М.М., & Азимқулов Б.А. (2021). Tools and methods of
development of handball players at the preliminary preparation stage /
Proceedings of 3rd
International Multidisciplinary Scientific Conference Global Technovation,
Granada, Spain
– С
. 5-6.
20.
Мўминов
А.
Ш.
МАЛАКАЛИ
ГАНДБОЛЧИЛАРНИНГ
ТЕХНИК
ҲАРАКАТЛАРИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ //Fan-Sportga. – 2023. – №. 1. – С. 12-
15.
21.
Muminov A. S. EFFECTIVENESS OF DEVELOPING THE PHYSICAL PREPARATION
OF SKILLED HANDBALL PLAYER GIRLS'WITH THE HELP OF CIRCULAR
TRAINING //Mental Enlightenment Scientific-Methodological Journal. – 2024. – Т. 5. – №.
03. – С. 247-258.
348
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
22.
Муминов А. Ш. МЕТОДЫ УЛУЧШЕНИЯ ЭКСТРЕННОЙ МЕДИЦИНСКОЙ
ПОМОЩИ ПРИ ПОЛИТРАВМЕ (СОВРЕМЕННЫЕ АСПЕКТЫ) //Евразийский
журнал медицинских и естественных наук. – 2023. – Т. 3. – №. 1 Part 1. – С. 152-155.
23.
Мўминов А. Ш. 15-16 ЁШЛИ ГАНДБОЛЧИЛАРНИНГ ТЕЗКОРЛИК СИФАТИНИ
РИВОЖЛАНТИРИШ УСУЛ ВА ВОСИТАЛАРИ //Fan-Sportga. – 2022. – №. 5. – С. 25-
29.
24.
Ikromov U., Mo‘minov A. Sh. YUQORI MALAKALI GANDBOLCHILARNI KUCH
SIFATLARINI RIVOJLANTIRISH VA NAZORAT QILISH //Modern Science and
Research. – 2025. – Т. 4. – №. 1. – С. 99-105.
25.
Икромов У., Мўминов А. Ш. МАЛАКАЛИ ГАНДБОЛЧИЛАРНИ ТАКТИК
ҲАРАКАТЛАРНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШНИНГ ВОСИТА ВА УСЛУБЛАРИ
//Modern Science and Research. – 2025. – Т. 4. – №. 1. – С. 34-42.
26.
Мельзиддинов Р. А. СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ СПЕЦИАЛЬНОЙ ФИЗИЧЕСКОЙ
ПОДГОТОВЛЕННОСТИ
КВАЛИФИЦИРОВАННЫХ
ФУТБОЛИСТОВ
В
МЕЖИГРОВЫХ ЦИКЛАХ //Евразийский журнал академических исследований. –
2023. – Т. 3. – №. 5. – С. 30-37.
27.
Мўминов А. Ш. Малакали гандболчи қизларнинг жисмоний тайёргарлигини
оширишда айланма машғулотдан фойдаланиш самарадорлиги //Fan-Sportga. – 2024. –
2024. – Т. 3. – С. 86-91.
28.
Fozilov X.Q. 10-11 yoshli gandbolchilarning jismoniy tayyorgarligini rivojlantirish //
“Zamonaviy futbolda innovatsion texnologiyalardan foydalanish istiqbollari” mavzusidagi
Respublika ilmiy-amaliy anjumani. 2023. – B.272-274.
29.
Fozilov X.Q. Gandbolchilarning tezkor qarshi hujum tayyorgarligini takomillashtirish
samaradorligini oshirish // “Zamonaviy futbolda innovatsion texnologiyalardan foydalanish
istiqbollari” mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani. 2023. – B.274-277.
30.
3. Yusupov Z.Sh. Gandbol ixtisosligi talabalari SPMO mashg‘ulotlarida hujum texnik
faoliyatini sifat darajasini aniqlash va tahlil qilish //“Jismoniy madaniyat va sport: ta’lim
dasturlarini takomillashtirish, muammolar va yechimlar” Xalqaro miqiyosidagi ilmiy
amaliy-anjuman. Buxoro. 2023. - B. 329-332.
31.
Yusupov Z.Sh. Sport o‘yinlari nazariyasi va uslubiyoti (tanlangan sport turlari bo‘yicha
gandbol) (o‘quv-qo‘llanma) 01/1336-A/F-son //“ITA-PRESS” MChJ nashriyoti. T.:2023.-
198 b.
32.
2. Yusupov Z.Sh. Gandbol va tennischilarda funksional holatini taxlil qilsih //“Sport
o‘yinlarida ustuvor harakat qobiliyatlarini shakillantiruvchi innovatsion texnologiyalar”
Respublika miqiyosidagi ilmiy amaliy-anjuman. Chirchiq. 2024. - B. 289-290.
349
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
33.
Исроилов Р. И., Юсупова З. Э., Ҳабибжонова Х. М. ЁШ ГАНДБОЛЧИЛАРНИНГ
ЧИДАМЛИЛИГИНИ
РИВОЖЛАНТИРИШ
ВОСИТА
УСУЛЛАРИНИ
ОПТИМАЛЛАШТИРИШ //Евразийский журнал академических исследований. –
2023. – Т. 3. – №. 2. – С. 134-140.
34.
Исроилов Р. И. и др. ГАНДБОЛЧИ ҚИЗЛАРНИНГ МАХСУС ЖИСМОНИЙ
ТАЙЁРГАРЛИГИНИ ОШИРИШ УСЛУБИЯТИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ //Fan-
Sportga. – 2023. – №. 1. – С. 20-22.
35.
Исроилов Р. И. МУСОБАҚА ФАОЛИЯТИДА МАЛАКАЛИ ГАНДБОЛЧИЛАРНИНГ
ТЕЗКОР ҚАРШИ ҲУЖУМЛАРИНИ ТАҲЛИЛИ ҚИЛИШ //Fan-Sportga. – 2022. – №.
6. – С. 28-31.
36.
A.Sh.Muminov Improving the attacking-technical movements of 15-16-year-old handball
players playing in the midfielder role - Eurasian Journal of Sport Science, 2023; 1(2): 6-11
https://uzjurnals.edu.uz/eajss/
37.
A.Sh.Moʻminov, Malakali gandbolchilarda toʻp otish aniqligi va uni ta’minlovchi asosiy
koordinatsion qobiliyatlarni shakllantirish tajribasi. UzMU xabarlari jurnali, 2023, [1/3/1]
B. 95-98.
38.
Ikromov U., Mo‘minov A. Sh. YUQORI MALAKALI GANDBOLCHILARNI KUCH
SIFATLARINI RIVOJLANTIRISH VA NAZORAT QILISH //Modern Science and
Research. – 2025. – Т. 4. – №. 1. – С. 99-105.
39.
Икромов У., Мўминов А. Ш. МАЛАКАЛИ ГАНДБОЛЧИЛАРНИ ТАКТИК
ҲАРАКАТЛАРНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШНИНГ ВОСИТА ВА УСЛУБЛАРИ
//Modern Science and Research. – 2025. – Т. 4. – №. 1. – С. 34-42.
40.
Мўминов А. Ш. Малакали гандболчи қизларнинг жисмоний тайёргарлигини
оширишда айланма машғулотдан фойдаланиш самарадорлиги //Fan-Sportga. – 2024. –
2024. – Т. 3. – С. 86-91.
41.
Фозилов Х. Қ., Тулаганов Ш. Ф. Бурчак ўйинчиларининг техник-тактик
ҳаракатларини такомиллаштириш // Евразийский журнал академических
исследований. – 2023. – Т. 3. – №. 2. – С. 67-74.
42.
Mo‘minov A. Sh.
Sport o‘yinlarida shug‘ullanuvchi sportchilarning gandbol sport turi
bo‘yicha jismoniy texnik-taktik tayyorgarlik darajasini tekshirish //
NamDU Ilmiy
Axborotnomasi. – 2024. – №. 11. – С. 927-930.
43.
Мўминов А. Ш. Мусобақа олди даврида малакали марказ ўйинчиларини ҳужумдаги
техник-тактик ҳаракатларини такомиллаштириш //Fan-Sportga. – 2024. – №. 7. – С. 17-
22.
350
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
44.
Muminov
A.
Sh.
EFFECTIVENESS
OF
DEVELOPING
THE
PHYSICAL
PREPARATION OF SKILLED HANDBALL PLAYER GIRLS'WITH THE HELP OF
CIRCULAR TRAINING //Mental Enlightenment Scientific-Methodological Journal. –
2024. – Т. 5. – №. 03. – С. 247-258.
45.
Muminov A. S. EFFECTIVENESS OF DEVELOPING THE PHYSICAL PREPARATION
OF SKILLED HANDBALL PLAYER GIRLS'WITH THE HELP OF CIRCULAR
TRAINING //Mental Enlightenment Scientific-Methodological Journal. – 2024. – Т. 5. – №.
03. – С. 247-258.
46.
Fozilov X.Q. Musobaqa davrida gandbolchilarning burchak oʻyinchilarida texnik-taktik
harakatlarini baholash va tahlil qilish // FAN-SPORTGA ilmiy nazariy jurnal. 2023. 3-son.
- B.81-84 [13.00.00. №16].
47.
Мўминов А. Ш. Мусобақа олди даврида малакали марказ ўйинчиларини ҳужумдаги
техник-тактик ҳаракатларини такомиллаштириш //Fan-Sportga.–2024. – 2024. – Т. 7. –
С. 17-22.
48.
Фозилов Х. Қ., Тулаганов Ш. Ф. БУРЧАК ЎЙИНЧИЛАРИНИНГ ТЕХНИК-ТАКТИК
ҲАРАКАТЛАРИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ //Евразийский журнал академических
исследований. – 2023. – Т. 3. – №. 2. – С. 67-74.
49.
Тўлаганов Ш. Ф., Мўминов А. Ш. ТУРЛИ МАЛАКАЛИ ГАНДБОЛЧИЛАРНИНГ
ЧАҚҚОНЛИК СИФАТИ КЎРСАТКИЧЛАРИНИ ТАҲЛИЛИЙ ЎРГАНИШ //Fan-
Sportga. – 2021. – №. 1. – С. 23-25.
50.
Bazarov Shahriyor Bakhtiyorugli, Tulaganov Shukhrat Furkatjanovich, Nematjon
Mamadzhanov, Tolametov Abdujalil Abdujaparovich. Evaluation of the physical fitness of
10-12-year-old children playing handball through tests //INTERNATIONAL JOURNAL OF
ARTIFICIAL INTELLIGENCE. – 2025.- P. 1091-1098.
51.
Х.К.Мадраимов, Ш.Ф.Тулаганов. ТАЛАБА ҚИЗЛАРНИНГ МАХСУС ЖИСМОНИЙ
ТАЙЁРГАРЛИК ДАРАЖАСИНИ АНИҚЛАШ ВА ТАҲЛИЛ ҚИЛИШ //Fan-Sportga. –
2024. – №. 3. – С. 7-11.
52.
Ш.Ф Тулаганов, Акрамов Б. Н. МОРФОЛОГИЧЕСКИЕ ПОКАЗАТЕЛИ
КВАЛИФИЦИРОВАННЫХ ГАНДБОЛИСТОВ-ЮНОШЕЙ С УЧЕТОМ ИХ
ИГРОВЫХ АМПЛУА //Jismoniy madaniyat: tarbiya, ta`lim, mashg`ulot– 2024. – №. 2. –
С. 29-34.
53.
Тулаганов Ш. Ф. ПЛАНИРОВАНИЕ НАГРУЗОК ГАНДБОЛИСТОВ ВЫСОКОЙ
КВАЛИФИКАЦИИ В ПОДГОТОВИТЕЛЬНОМ ПЕРИОДЕ // Fan-Sportga. 2022. №5.
351
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
54.
Кариева Р. Р. Методика планирования нагрузок скоростно-силовой направленности в
подготовительном периоде гандболисток групп спортивного совершенствования
//Проблемы науки. – 2021. – №. 3 (62). – С. 53-55.
55.
Кариева Р. Р. ВЗАИМОСВЯЗЬ СКОРОСТНО-СИЛОВОЙ ПОДГОТОВЛЕННОСТИ
ГАНДБОЛИСТОК
И
ЭФФЕКТИВНОСТЬ
ИГРОВЫХ
ДЕЙСТВИЙ
В
СОРЕВНОВАТЕЛЬНОМ ПЕРИОДЕ //Проблемы науки.
– 2023. – №. 2 (76). – С. 73-76.
56.
Кариева Р. Р. МЕТОДИКА РАЗВИТИЯ И КОМПЛЕКСНЫЙ КОНТРОЛЬ
СКОРОСТНО-СИЛОВЫХ КАЧЕСТВ ГАНДБОЛИСТОК ВЫСОКОГО КЛАССА
//Проблемы педагогики. – 2021. – №. 7 (58). – С. 40-43.
57.
Варламова Л., Ташпулатова Н., Набиев Т., Тулаганов С. и Кариева Р. (2022).
ФИЛЬТРАЦИЯ ИЗОБРАЖЕНИЯ.
Евразийский журнал прав, финансовых и
прикладных наук
,
2
(5), 212-216.
