843
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
HOZIRGI O‘ZBEK ROMANCHILIGIDA O‘QITUVCHI OBRAZI TALQINLARI
(IKKI ESHIK ORASI ROMANI MISOLIDA)
Xushboqova Pardaxol Qahramon qizi
Termiz iqtisodiyot va servis universiteti
Filologiya va tillarni o‘qitish (o‘zbek tili) ta’lim yo’nalishi talabasi.
Sh.T. Norqulova
Ilmiy rahbar: TISU dotsenti (PhD)
https://doi.org/10.5281/zenodo.14889233
Annotatsiya.
Maqolada o‘zbek adabiyotining zabardast vakili, xalqimizning sevimli
yozuvchisi O‘tkir Hoshimovning “Ikki eshik orasi” asaridagi o‘qituvchi obrazining badiiy talqini,
jamiyatda ustozlarning ijtimoiy ahvoli, o‘rni va maʼnaviy koʻrinishi, insonlar taqdiri va inson
umrining murakkabligi zo‘r mahorat bilan tasvirlangani, tinchlikka rahna solgan urushning
qoralangani haqida so‘z yuritilgan.
Kalit soʻzlar:
“Ikki eshik orasi”, Oqsoqol, Husan duma, Qora amma, Samadov, Robiya,
Kimsan, ma’naviy qiyofa, bilim, jamiyat, xalq, maktab, maʼrifat, ziyoli, oliyjanoblik, mas’uliyat,
riyozat, kamtarinlik.
ИНТЕРПРЕТАЦИИ ОБРАЗА УЧИТЕЛЯ В СОВРЕМЕННЫХ УЗБЕКСКИХ
РОМАНАХ (НА ПРИМЕРЕ РОМАНА «МЕЖДУ ДВУХ ДВЕРЕЙ»)
Аннотация.
В статье рассматривается художественная интерпретация образа
учителя в произведении «Между двух дверей» яркого представителя узбекской
литературы, любимого писателя нашего народа Откира Хошимова, искусное
изображение социального положения, роли и духовного облика учителя в обществе, судьбы
людей и сложности человеческой жизни, осуждение войны, угрожающей миру.
Ключевые слова:
«Между двух дверей», Аксакол, Хусан Дума, Кара Амма, Самедов,
Рабия, Кимсан, духовный образ, знание, общество, народ, школа, просвещение,
интеллигент, благородство, ответственность, аскетизм, смирение.
INTERPRETATIONS OF THE IMAGE OF THE TEACHER IN CONTEMPORARY
UZBEK NOVELS (ON THE EXAMPLE OF THE NOVEL BETWEEN TWO DOORS)
Abstract.
The article discusses the artistic interpretation of the image of a teacher in the
work "Between Two Doors" by the brilliant representative of Uzbek literature, the beloved writer
of our people, Otkir Hoshimov, the skillful depiction of the social status, role and spiritual
appearance of teachers in society, the fate of people and the complexity of human life, and the
condemnation of the war that threatens peace.
844
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
Keywords:
"Between Two Doors", Aksakol, Husan Duma, Kara Amma, Samadov, Rabiya,
Kimsan, spiritual image, knowledge, society, people, school, enlightenment, intellectual, nobility,
responsibility, asceticism, humility.
Taniqli adib ijodining salmoqli qismini ona, oddiy odamlar, urush hamda ijtimoiy hayot
mavzusi tashkil etadi. Shunday mavzularni ko‘tarib chiqqan asarlaridan biri bu “Ikki eshik orasi”
asari va unda xalqning ziyoli vakili bo‘lgan o‘qituvchi obrazidir. Uning asarlari samimiyligi, xalq
hayotini to‘laligicha tasvirlashi, unda xalqning tanti, mard vakillari bor sifatlari bo‘yicha
tasvirlanadi.
O‘tkir Hoshimovning “Ikki eshik orasi” asarida yozuvchi salkam qirq yillik davrni o‘z
ichiga olgan, bir qancha murakkab va chigal taqdirlar orqali o‘zbek xalqining urush davrida
boshdan kechirgan mashaqqatli hayoti, achchiq qismati, murakkab kechmishlari haqida yuksak
mahorat bilan qalam tebratgan.
Bu asarda Oqsoqol, Husan duma, Qora amma, Shomurod, Robiya, Kimsan obrazlariga
alohida to‘xtalib, ularning harakteridagi kuzatilgan mardlik, matonat, insonparvarlik va sabr-
bardoshlilik fazilatlari orqali millatning ruhiy takomilini ochishga muvaffaq bo‘lgan.
“Ikki eshik orasi” romanida insonlar taqdiri va inson umrining murakkabligi zo‘r mahorat
bilan tasvirlangani, tinchlikka rahna solgan urushning qoralangani, uning g‘ayriinsoniy
mohiyatiga urg‘u berilgani katta ahamiyatga molikdir. Vayronkor urush voqealarining har bir ota-
ona qalbini jarohatlagani, nafaqat ota-ona, balki oddiy odamlarning ko‘ngillariga ham ozor
yetkazgani juda ishonarli tarzda ochib berilgan. Asarda tasvirlangan hayot manzaralari,
insonlararo munosabatlar shuningdek, yozuvchining oʻziga xos badiiy uslubi juda tabiiy hamda
samimiyligi bilan ajralib turadi. Yetti qism, qirq yetti bobdan tarkib topgan roman kompozitsion
qurilishi jihatidan ham oʻziga xosligi bilan ajralib turadi. Undagi voqea-hodisalar bayonida
qatnashgan toʻqqizta personaj hikoyalarini adib bir-biriga mahorat bilan bogʻlagan.
Garchi ijtimoiy hayotdagi yetishmovchiliklar, xalqimiz boshidan kechirayotgan fojeaviy
kunlar, urushning bitmas jarohati insonlar qalbini yaralab, ma’lum ma’noda ma’naviyat chetga
surilib, zulm oshgan davrda o‘qituvchi obrazini asarga olib kirish ham katta bir iste’doddan darak
desak mubolag‘a
bo‘lmas. Adib qalamga olgan obrazlari oddiy odamlarning fazilatlari, mardligi, matonati,
vatanparvarligi va sabr-bardoshi haqida soʻzlaydi.
Asarda 30-yillardan 70-yillargacha ro‘y bergan voqealarni bir boshdan tasvirlamasdan,
qahramonlarning hayotidagi eng muhim, dramatik lavhalarni ko‘rsatishga harakat qilingan. Asarni
zavq-u shavq bilan o‘qib borarkansiz, undan qo‘llangan murakkab joylashuvga duch kelasiz.
845
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
Murakkab joyi shundaki, asarning bir bobi 30-yillar haqida hikoya qilsa, boshqa bobi 50-
yillar, yana bir bobi 70-yillarga ko‘chib o‘quvchini izlanishga, o‘ylanishga majbur qiladi. To‘qqiz
xil fe’l-atvorli asar qahramonlari, o‘z hayotining turli nuqtalaridan turib sozlay boshlaydi.
Ularning hikoya qilish usuli ham, tili ham bir-biriga umuman o‘xshamaydi. Hikoya
qiluvchilarning yoshining ham farqi bor.
O‘quvchi – Muzaffarning hikoya qilish ohangi, tasvirlash ifodasi go‘dak –
Muzaffarnikidan, talaba– Muzaffarniki o‘quvchi – Muzaffarnikidan, qizaloq
Robiya hikoyasi ona – Robiyanikidan keskin farq qiladi. Bu hikoyalar mazmunan bir-biri
bilan mahkam bog‘langan bo‘lib, bir-birini to‘ldiradi. Shu tariqa ular romanning bir butun tugal,
original va jozibador syujetini hosil qiladi.
Asarda asosiy obrazlargina emas, balki Rashid, Abzi, Bashor opa, Oysara, Samadov singari
epizodik obrazlar ham kitobxon yodida uzoq vaqt saqlanib qoladi. Asarda sun’iylik yo‘q, aksincha
ishontirish san’ati kuchli.
Asarning ikkinchi qism, uchinchi bobi, Robiya tilidan qilingan hikoya - “Dadamni yo‘qotib
qo‘ydim” deb nomlangan. Unda kasal onasiga qarab maktabga bora olmagan Robiyaning hikoyasi
berilgan. Kasal yotgan onasiga qarab o‘tirgan kichik qizaloq tilidan qilingan hikoyada yashash
manzilini “allaqanday madrasaning kungurador peshtoqi ko‘rinib turishi peshtoqdagi sherlar
tasviri, kiyikni quvlab ketayotgan sherlar…..” jumlalari bilan Samarqandda ekanligiga ishora qilib
o‘tadi. Garchi ranglari sarg‘ayib, ikki chakagi ich-ichidan kirib ketsa-da, kasal bo‘lsa ham, onasini
go‘zal ayol ekanligini etirof etib, ”ko‘zlari qop-qora,chiroyli, kipliklari uzun-uzun”(“Ikki eshik
orasi.”) ekanligini bolalarga xos tilda ta’riflaydi.
Otasi ishdan kelishini kutib charchaydigan Robiya otasi o‘qituvchi ekanligini, o‘zi tengi
qizlar dadasining maktabiga borishini, lekin kasal yotgan onasiga ko‘z-quloq bo‘lib o‘tirishini, shu
sababli maktabga bora olmayotganini o‘kinch bilan xotiralaydi. Otasi ziyoli inson bo‘lganligi
tufayli ishdan kelib, avval onasiga qarashi, so‘ngra patnisning orqasiga harflarni yozib qizini
o‘qitishini yozuvchi juda ta’sirli ifodalab bergan.
Turmushning og‘ir
kunlari, rafiqasining betobligi, xonadonidagi iqtisodiy
yetishmovchiligi, noilojlik tufayli tajang bo‘lib qolgan ota qizini savodli bo‘lishini xohlaydi va
o‘qishga undaydi. Qizini to‘qqiz yoshga yetsa-da,savodi to‘liq emasligi, u tengi qizlar uchinchi
sinfga borishini iztirob bilan ta’kidlaydi. Mahorat bilan tasvirlangan voqealar rivoji endi
Robiyaning onasining vafoti, yashab turgan joyini tashlab Toshkentga ketishi, bolalarcha harxasha
bilan non so‘rashi, lekin otasi ilojsiz holda sabr qilishini ifodalagan tasvirlarga o‘tadi. Mana shu
o‘rinda e’tiboringizni quyidagi parchaga qaratmoqchimiz: ”Dadam tekis qilib dazmollangan
oppoq ityoqa ko‘ylak kiyib, chuchvaranusxa bo‘yinbog‘ bog‘lab yuradigan odam edi. Po‘rim
ko‘ylak kiyadi-yu, noni yo‘q…..”.
846
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
Shu jumlalar orqali Robiyaning qorni ochligi, bir burda bo‘lsada non topib bera
olmayotgan dadasiga nisbatan biroz gina, bir oz araz, biroz o‘tinchi ifodalab berilgan.
Muallif badiiy qahramoning portretini tasvirlar ekan, ziyoli inson shunday qiyin davrda
ham ust-boshini tartibli saqlaganiga ishora qilib o‘tadi. Tabiatidagi noilojlikdan qiynalgan
damlardagi tajang qiyofasi, ayoli vafotidagi xo‘rsinib-xo‘rsinib yig‘lashi,qiziga bir burda non
topib bera olmay iztirob chekish holati, ba’zan muloyimlik, beozorlikni ko‘rsatish orqali kitobxon
qiziqishini orttiradi. Chunki muallim, ziyoli insonlar jamiyatdagi odamlar uchun namuna timsoli
bo‘lishgan. Badiiy adabiyotda, turli asarlarda o‘qituvchi, ziyoli-ustoz obrazi muayyan vazifani
bajaradi. Ularning maqsadi, maslagi, tajribasi, sof vijdoni adiblar tomonidan teran yoritilgan.
O‘sha davrning og‘ir kunlarini, ochlikdan shishib o‘lgan ayol tasviri, ”oltin-kumush kul
bo‘lgan, arpa-bug‘doy pul bo‘lgan” yillar bayon qilingan satrlarni o‘qib turib, zahmatkash o‘zbek
xalqining boshidan ne-ne qora kunlar o‘tganligini o‘quvchi qalban his qiladi.
Yozuvchi asar voqealarini tasvirlar ekan, aynan, asardagi Samadov obrazidagi alohida
to‘xtalib o‘tsak. Samadov asli samarqandlik o‘qituvchi bo‘lib, turmush o‘rtog‘ining vafotidan
so‘ng qizi Robiya bilan Toshkentning No‘g‘ay qishlog‘iga ko‘chib kelib, qishloqdagi bolalarga
dars bera boshlaydi. Mana shu o‘rinda yozuvchining topilmasi bo‘lmish o‘qituvchi obrazi
romanning to‘ldiruvchi qismi bo‘lib, bu personaj xalqning ma’naviy vakili sifatida gavdalangan.
Ezgu maqsad yo‘lida zahmat, riyozat chekkan ziyolilar har doim jamiyat taraqqiyotiga
munosib holda hissa qo‘shganlar. Samadov ham No‘g‘ay qishlog‘dagi Husan dumaning uyiga
kelib yashay boshlagan kundanoq, maqsadi qishloq bolalarining savodini chiqarish, yosh avlodni
tarbiyalash, ularning bilim olishlari uchun harakat qila boshlaydi. Yozuvchi Samadov obrazini
yoritar ekan, yana ustozlar, muallimlar tabiatidagi kamtarinlik, kezi kelganda haqiqatparvarlik
sifatlarini ko‘rsatib o‘tishga harakat qilgan.
Buni Robiya hikoyasida ko‘rishimiz mumkin. ”Kuzda-pochtaxona yonida allaqanday eski
binoga joylashgan maktabga qatnay boshladik. Men- birinchi sinfga, Kimsan akam to‘rtinchi
sinfga…. Bolalar ichida eng kattasi menman. Bir marta o‘qituvchi opa dadamdan iltimos qilganini
eshitib qoldim: “O‘rtoq Samadov Robiyaxonning savodi allaqachon chiqqan ekan, bemalol
uchinchida o‘qiyversa bo‘ladi”, degan edi, dadam siltab tashladi: ”Hamma qatori qonuniy
o‘qisin!”. Shunday qilib kap-katta qiz ukam
tengi bolalar bilan dadam allaqachon o‘rgatgan “Alifbe”ni, hisobni qaytadan o‘rganishga
qatnadim”.
Mana shu o‘rinda asar qahramoni, o‘z farzandini boshqalardan ustun qo‘ymaslik
maqsadida o‘zaro tenglik, adolatlilik, kamtarinlik xislatlarni shakllantirishga harakat qilgan.
Asarda muallimning oliyjanob, fidoyi fe’l- atvori boshqa qahramonlar e’tirofidan ham
ayonlashib boradi.
847
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
Davrning qiyinchiligiga qaramasdan, qishloqdagi bolalarga sidqidildan tahsil berib,
ularning savodini chiqarishga asdoydil harakat qiladi. Keyinchalik, qishloq ahli unga uy qurub
berishmoqchi bo‘lganida, o‘zini o‘ylamasdan qishloq bolalari uchun kattaroq maktab qurish
taklifini beradi.
Keling yana asarga murojaat qilsak:” - Agar Husan akani qisib qo‘ymagan bo‘lsak,
hasharchilarni maktab qurishga solsakmikin…. Bizga-ku uy topilar, maktab kerak”.Ikki e.o.58-
bet. Bundayin mardonavor soʻzlarni ilmga chin dildan oshno qalblar aytishi mumkin. Biroz
andisha, biroz istihola bilan aytilgan bu so‘zlar chapani,tanti Husan duma tomonidan, “Nega
qisilarkanman! Ma’lim to‘g‘ri aytyaptilar. Eng avval maktab kerak“ deb tasdiqlanadi va qishloq
ahli tomonidan “katta maktab” qurilishi boshlanib ketadi.
Shu o‘rinda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh,Mirziyoyevning quyidagi fikrlarini
keltirib o‘tishni lozim deb topdik : “Ustoz, murabbiy, o‘qituvchi deya ta’rif etilgan insonlarning
mehnati igna bilan quduq qazishga qiyoslanishi bejiz emas. Ular mashaqqatli va sharafli kasbi
orqali jamiyatning kelajagi va ishonchi bo‘lgan yosh avlodga ta’lim berib, tarbiyalaydi. Bu esa
katta bilim va sabr talab etadi, ularning mehnati esa bir necha o‘n yillab o‘tgach o‘z mevasini bera
boshlaydi.”
Muallim o‘zgalar manfaati uchun jonini fido etib, kamtarona turmush kechirsa-da, uning
oliyjanobligi ishonch, beminnat yaxshiligi adolat hikmatidan voqif qiladi. Hattoki halovatidan voz
kechib, kechalari xonadon ahliga “O‘tgan kunlar”ni o‘qib berib, ularni ham bu asar bilan yaqindan
tanishtirishga harakat qiladi. Asarni jon qulog‘i bilan tinglagan Husan Duma, Qora amma o‘sha
davrda “anqoning urug‘i” hisoblangan moychirog‘ni ham ayamagani” ni keltirib o‘tadi. Haqli
savol tug‘iladi: Xush nima uchun qishning uzun kechlari bunday serharakat, biroz tajang Husan
dumadek inson “ma’limdan” kitobni o‘qib berishni qayta-qayta so‘raydi, sabr bilan tinglaydi.
Bunga sabablarni turlicha keltirish mumkin.
Birinchi sabab g‘oyat ayanchli holat - u savodsiz (bunga o‘zi ham hijolat holda iqror
bo‘ladi), ikkinchi sabab kitob Abdulla Qodiriyning “O‘tkan kunlar”i, uchinchi sabab sifatida
“ma’lim” Samadov asarning mohiyatini yetkazib o‘qib berishi deb aytishimiz mumkin. Mana
shunday kunlarda o‘sha davrdagi g‘alamis odamlarning qabihona rejalari , razil niyatlari, noo‘rin
chaquvlari tufayli Samadovni nohaq qamashdi. Unga arzimagan sabablar bilan nohaq ayblovlar
qo‘yiladi. “Aybi shumishki, darsni programma bo‘yicha o‘tmaganmish, hisob ilmini Xorazmiy
yaratgan deb maqtaganmish, bolalarga Bobur podshoning she’rlarini o‘qitganmish. Rayondan
beruxsat maktab qurganmish……”
Asarning bosh qahramonlaridan biri Oqsoqolning tilidan aytilgan bu gaplar kishini chuqur
iztirobga solishi bilan birgalikda hayron qoldiradi. Chunki har bir millat o‘z tarixini o‘rganishi,
avlodlarining ma’naviy merosidan bahramand bo‘lishi va buni millat farzandlariga o‘rgatib
848
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
borishining nimasi yomon degan haqli savolga javob topolmaysan. Hattoki, bir vaqtlar Robiyani
bir yo‘la uchinchi sinfga boraversa bo‘ladi degan o‘qituvchi ayol ”Otang xalq dushmani ekan. Sen
sovet maktabida o‘qishni xohlamaganing uchun ataylab o‘qishga kechikib kirgansan!” deydi.
Mana shu mudhish munosabatlar Robiyaning qalbini jarohatlasada, dardini hech kimga
sezdirmaydi. To‘satdan tushgan g‘am yosh bolani bir kunda katta odamga aylantirib qo‘yishiga
ko‘nadi. Naqadar ayanchli ko‘nish…..
Garchi “Ma’limni aybi yo‘q. Haq joyida qaror topmaguncha qo‘ymayman. Meni kim deb
yuribdi Xo‘jaqulovlar!” deb himoyaga bel bog‘lagan Oqsoqoldek obro‘li rais ham, Husan Duma
ham ayblov oldida chorasiz qoladilar. Keyinchalik esa “xalq dushmani”ni qishloqqa olib kelgan
deb Oqsoqol ham raislikdan olib tashlanadi.
Bu satrlarni o‘qib, chuqur iztirobga tushasiz. Sho‘ro davlati nafaqat ХХ asrning 30-50-
yillarida, balki topgan ilk kezlardanoq milliy respublikalarda, jumladan, O‘zbekistonda
mustamlakachilik harakatini olib borib, “millatchi”, “vatan xoini”, ”aksilinqilobchi“ degan
ayblovlar bilan minglab vatandoshlarimizni qatag‘on qurboniga aylantirdi. Aynan Samadovga
o‘xshagan vatanparvar, erkparvar o‘g‘lonlar “xalq dushmani”ga chiqarildi. Hattoki yaqin
odamlari, oila a’zolari, xizmatdoshlari ham borsa kelmas joylarga surgun qilinadilar. Mahoratli
yozuvchi Samadov obrazi orqali xalqning ziyoli vakili-o‘qituvchilarni jamiyat taraqqiyotiga
munosib hissa qo‘shadigan oliyjanob, fidoyi, sof vijdonli, zahmatkash insonlar qiyofasini yoritib
beradi. Muallim dunyoqarashi, kasbiga bo‘lgan sadoqati, mas’uliyati masalasi muallifning hayotiy
kuzatishlari, shaxsiy tajribasi asnosida rivojlantirilgan. Va bu o‘rinda yozuvchining asar
to‘g‘risidagi quyidagi fikrlariga quloq solsak: “Men bu kitobdagi ko‘p odamlarni o‘z ko‘zim bilan
ko‘rganman. Ba’zilari nima gapirganini emas, nima o‘ylaganini yozishga majbur bo‘ldim. Xullas
bu savdolar ko‘p yillar davomida ko‘p kishilarning boshidan kechgan….”
“Badiiy obraz-ijodkor shuuri, estetik ideali, dunyoqarashi, maqsadi va g‘oyasi orqali
sintezlashgan voqelikning, inson ruhiyatining muhim qirralarini muayyan narsa, tuyg‘u va
kechinmalar timsolida alohida betakrorlikda umumlashtirilgan, estetik qimmatga molik
in’ikosidan iborat” .
Insoniyat ilm-u ma’rifat yog‘dusida sharaflilik matlabiga noil bo‘ladi. Bu xayrli xizmat
ustoz zimmasiga buyuk mas’uliyatni yuklaydi. Yillar mobaynida ta’lim, tarbiya o‘rgatgan
insonning halol, mashaqqatli mehnatini qadrlagan ilm-u tolib uni umri davomida unutmaydi.
“Dunyo imoratlari ichida eng ulug‘i maktab bolsa, kasblarning ichida eng sharaflisi
oqituvchilik
va
murabbiylikdir”.
O‘zbekiston Respublikasining birinchi Prezidenti
I.A.Karimovning ushbu so‘zlari jamiyatdagi barcha ustoz murabbiylar uchun berilgan haqqoniy
baho desak adashmaymiz.
849
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
Hayotga mazmun bag‘ishlash, umrini faqat xayrli ishlarga sarflash, yurt farzandlariga
beminnat bilim berish, ularni ma’naviy jihatdan komillik sari yetaklash, mana shu sharafli kasb
egalarigagina nasib etgan. Bu hayrli xizmat ustoz zimmasiga buyuk mas’uliyatni yuklaydi.
Shu sababli turli davrlarda, turli ijodkorlar o‘z asarlarida muallim, ustoz obrazlari
vositasida odamzotga ma’rifat xidoyatini ulashuvchi shaxslarni sharaflaydilar.
Xulosa. Xulosa o’rnida shuni aytish kerakki, mahoratli yozuvchi “ikki eshik orasida“
asaridagi Samadov obrazi orqali buyuk kasb egalarining xokisor,kamtarin,fidoyi vatanparvar
hislatlarini ochib berishga harakat qilgan va bunga xaqli ravishda erishgan deb bemalol ayta
olamiz. Ustoz – misli yonib turgan sham. Oʻzgalarga ilm oʻrgatish, maʼrifat ziyosini tarqatish,
nihoyatda savobli amaldir. Bunday masʼuliyatli vazifaga mutasaddi boʻlgan insonlarning darajasi
ham buyukdir. Darhaqiqat, kishida ilm oʻz-oʻzidan paydo boʻlib qolmaydi. Albatta, buning uchun
ustoz zarurdir. Ilm va uni talab qilishning fazilati naqadar ulugʻ boʻlsa, ilm oʻrgatish, yaʼni ustozlik
qilishining fazilati undan buyukdir. Dunyoda ming-minglab kasblar borki, ularning orasidagi
buyuk kasblardan biri oʻqituvchilikdir. Qurʼoni Karim oyatlarida va Hadisi shariflarda ilmiga amal
qiluvchi olimlar, ustozlarni hurmat, qilish, eʼzozlash haqida juda koʻp koʻrsatmalar berilgan. Zero,
hozirgi kunda ham sharafli kasb egalarining qadri baland , ular har doim e’tibor va e’tirofdadir.Bir
so’z bilan aytganda,ustoz –qanotsiz uchish darsidan saboq berdigan zotdir!
REFERENCES
1.
O'tkir Hoshimov “Ikki eshik oras”Toshkent 2023 yil
2.
Islom Karimov “Yuksak ma’naviyat yengilmas kuch”asari Toshkent ma’naviyat 2008.82
bet
3.
Ziyo net.uz kutubxona.
