U.S. PORTER IJODINING O‘ZIGA XOS USLUBI VA UNI TARJIMADA QAYTA YARATISH

1170

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4

U.S. PORTER IJODINING O‘ZIGA XOS USLUBI VA UNI TARJIMADA QAYTA

YARATISH

Nasridinova Sitora Utkirovna

Osiyo xalqaro universiteti Tarix va filologiya fakulteti o‘qituvchisi

https://doi.org/10.5281/zenodo.15249061

Annotatsiya.

Ushbu maqola U.S. Porter ijodining o‘ziga xos uslubiy xususiyatlarini

o‘rganadi. Uning hikoya qilish texnikasi, mavzularning chuqurligi va til bilan ishlashdagi nozik

jihatlari yozuvchining noyob uslubini shakllantiradi. Maqolada bu elementlarni tarjimada qayta

yaratishdagi qiyinchiliklar ham tahlil qilinadi. Tarjimonlar Porter asarlarining mohiyatini

saqlab qolgan holda, ularni madaniy va til jihatdan maqsadli auditoriyaga moslashtirish uchun

qanday strategiyalar va yondashuvlardan foydalanishlari alohida ta’kidlanadi. Tarjimadagi

misollar va tahlillar orqali tarjimonlar qanday qilib muallifning ovozi va uslubiy yaxlitligini

saqlab qolishga harakat qilishlari ko‘rsatib o‘tiladi.

Kalit so‘zlar:

badiiy uslub, tarjima, hikoya qilish texnikasi, tilning nozik jihatlari,

madaniy moslashtirish, hikoya janri, kutilmagan yakun.

ИНДИВИДУАЛЬНЫЙ СТИЛЬ А.С. ПОРТЕРА И ЕГО ВОСПРОИЗВЕДЕНИЕ В

ПЕРЕВОДЕ

Аннотация.

В этой статье из США Портер исследует уникальные

стилистические особенности своего творчества. Его манера повествования, глубина

тем и тонкости работы с языком формируют уникальный стиль писателя. В статье

также анализируются трудности воссоздания этих элементов при переводе. В докладе

будут освещены стратегии и подходы, которые используют переводчики для адаптации

произведений Портера к целевой аудитории как в культурном, так и в языковом плане,

сохраняя при этом их суть. На примерах и анализе переводов будет показано, как

переводчики стремятся сохранить голос автора и стилистическую целостность.

Ключевые слова:

художественный стиль, перевод, техника повествования,

тонкости языка, культурная адаптация, повествовательный жанр, неожиданный

финал.

U.S. PORTER’S STYLE AND ITS REPRODUCTION IN TRANSLATION

Abstract.

This article examines the distinctive stylistic features of U.S. Porter’s work. His

storytelling techniques, depth of themes, and subtleties in working with language shape the

writer’s unique style. The article also analyzes the difficulties in recreating these elements in

translation. It highlights the strategies and approaches that translators use to adapt Porter’s

works to their cultural and linguistic target audiences while preserving their essence. Examples

and analyses from translation show how translators strive to preserve the author’s voice and

1171

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4

stylistic integrity.

Keywords:

artistic style, translation, storytelling techniques, subtleties of language,

cultural adaptation, narrative genre, unexpected ending.

Kirish.

Adabiy tarjima san’ati – bu nafaqat tilni bilish, balki muallif uslubini va uning

asarini shakllantirgan madaniy kontekstlarni chuqur tushunishni talab qiluvchi murakkab

jarayondir. U.S. Porter o‘zining murakkab hikoya tuzilmasi va tilni yangicha qo‘llashi bilan

mashhur bo‘lib, tarjima sohasidagi tadqiqotchilar va amaliyotchilar uchun qiziqarli o‘rganish

ob’ektidir. Uning asarlari boy ramziy qatlam, teran obraz yaratish va noyob sintaktik tuzilmalar

bilan ajralib turadi, bu esa tarjimada alohida e’tibor va aniqlikni talab qiladi. Ushbu maqolada

Porter uslubining asosiy belgilarini va ularning turli tarjimalarda qanday qayta yaratilganini

ko‘rib chiqamiz, tarjima jarayonining ijodiy va texnik jihatlariga e’tibor qaratamiz.

U.S. Porterning o‘ziga xos badiiy uslubi.

Porter ijodi bir necha muhim xususiyatlar

bilan ajralib turadi:

1.

Murakkab syujet tuzilishi: Uning hikoyalari ko‘pincha chiziqli bo‘lmagan

voqealar rivoji, vaqtning parchalanganligi va nuqtai nazarning o‘zgaruvchanligi bilan ajralib

turadi. Bu o‘quvchidan hikoyaning mazmunini bir necha jihatdan anglashni talab qiladi.

2.

Ramz va tasvirlar: Porter o‘z asarlarida ramziy obrazlardan keng foydalanib,

mavzuning chuqurligini oshiradi. Tabiat, buyumlar va takrorlanuvchi motivlar ko‘pincha

metaforik ma’noga ega bo‘ladi.

3.

Til bilan tajriba: U sintaksis, so‘z tanlovi va ohang ustida faol ishlaydi, bu esa

qahramonlarning psixologik va hissiy holatini aks ettiruvchi ritmni yaratadi.

4.

Psixologik chuqurlik: Porter inson tafakkuri va ekzistensial mavzularni chuqur

o‘rganadi, bu esa o‘quvchini obrazlarning ichki dunyosiga chuqurroq kirishga majbur qiladi.

Ushbu elementlar uning betakror estetik uslubini shakllantirib, tarjima jarayonida bir

qator qiyinchiliklarni keltirib chiqaradi.

Porter uslubini tarjima qilishdagi muammolar.

Porter asarlarini boshqa tilda qayta

yaratish faqat so‘zma-so‘z tarjima emas, balki uning badiiy qarashlarini yangi til va madaniyat

doirasida jonlantirishdir. Bosh muammolar quyidagilardan iborat:

-

Syujet tuzilmasini saqlab qolish: uning parchalangan hikoya tuzilmasini qayta

yaratish tarjimada mantiqiylik va o‘quvchini qiziqtirib turish muvozanatini talab qiladi.

-

Ramzlarning talqini: Porterning ramziy obrazlari tarjimada o‘sha darajada

mazmunli bo‘lishi uchun ularning madaniy ekvivalentlarini topish kerak bo‘ladi.

1172

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4

-

Til nozikliklarini yetkazish: Porterning til uslubi – ritm, ohang, so‘z o‘yini – uning

uslubining

ajralmas

qismidir.

Tarjimonlar

literal

aniqlik

bilan

badiiy

erkinlikni

muvofiqlashtirishi kerak.

-

Madaniy moslashtirish: Porter asaridagi ayrim madaniy yoki idiomatik ifodalar

maqsadli auditoriya uchun begona bo‘lishi mumkin, bu esa ularni mos tarzda adaptatsiya qilishni

talab qiladi.

Porter uslubini tarjimada qayta yaratish strategiyalari.

Porter asarlarini muvaffaqiyatli

tarjima qilish, asliyatga sadoqat va ijodiy moslashtirishning uyg‘unligiga tayanadi. Ba’zi

strategiyalar:

1.

Dinamik ekvivalentlik: Bu yondashuv literal tarjimadan ko‘ra asarning umumiy

ta’sirini yetkazishga qaratilgan. Masalan, sintaksisi butkul farq qiladigan tillarda prozaning

oqimini saqlashda foydalidir.

2.

Madaniy almashtirish: Bevosita ekvivalenti bo‘lmagan ramz yoki idiomalarni

madaniy jihatdan mos keluvchi obrazlar bilan almashtirish.

3.

Modulyatsiya va transpozitsiya: Grammatik yoki struktura elementlarini maqsadli

tilga moslashtirib, asarning ruhini saqlab qolish.

4.

Izohlar va izohli eslatmalar: Ba’zi hollarda madaniy yoki tarixiy kontekstlarni

tushuntirish uchun eslatmalar zarur bo‘ladi.

Porter tarjimalaridan misollarni keltiradigan bo‘lsak, quyidagi tarjimalar Porter asarlarini

turli yondashuvlar bilan qanday qayta yaratilganini ko‘rsatadi:

–

“Sayohat” hikoyasining tarjimasi: Bu hikoyada vaqt va nuqtai nazarning

o‘zgarishi ko‘zga tashlanadi. Tarjimonlar ushbu o‘zgarishlarni to‘liq saqlab qolish yoki

soddalashtirish haqida qaror qabul qilishadi.

–

“Ko‘zgu” hikoyasidagi ramziylik: Ko‘zguni shaxsiyat va ekzistensial iztirob

ramzi sifatida ishlatish, tarjimada o‘xshash metaforik ma’no bo‘lmagan tillarda muammo

tug‘diradi.

–

“Shamol shivirlari” hikoyasidagi til tajribasi: Bu hikoya poetik uslubga ega bo‘lib,

tarjimon sintaktik aniqlik va badiiy ifoda o‘rtasida muvozanat topishi kerak bo‘ladi.

Bir parchaning bir nechta tarjimasini solishtirish orqali tarjimonlarning uslublarini ko‘rish

mumkin:

Asl matn (Porter):

"The twilight wrapped the earth like a solemn shroud, and the

whispers of forgotten dreams stirred within the shadows."

Tarjima 1 (badiiy):

"Tungi qorong‘ulik yer yuzini go‘yo motam pardasidek o‘rab oldi,

va unutilgan orzularning shivirlari soyalar ichida harakatlandi."

Tarjima 2 (dinamik):

"Tungi jimjitlik dunyoni sokin bir parda bilan o‘radi, unutilgan

1173

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4

orzular esa qorong‘ulikda aks sado berdi."

Tarjimalarni tahlil qiladigan bo‘lsak, b

irinchi tarjima asliyatga yaqin bo‘lsa-da, poetik

oqimdan ayrilgan. Ikkinchi tarjima esa erkinroq, lekin ohang va ruhni yaxshi aks ettirgan.

Xulosa o‘rnida shuni aytish joiz-ki,

U.S. Porterning o‘ziga xos uslubini tarjimada qayta

yaratish – bu til va madaniyatlar orasidagi badiiy ko‘prikdir. Tarjimonlar asliyatga sadoqat va

madaniy-til moslashtirish o‘rtasida muvozanatni saqlab, Porter asarlarining estetik va hissiy

kuchini yetkazish uchun turli strategiyalardan foydalanadilar. Natijada, bu tarjimalar

yozuvchining jahon miqyosidagi qadriyatini oshiradi va uning asarlarini turli auditoriyalar bilan

bog‘laydi.

REFERENCES

1.

Kasimova, R. R. (2022). Comparative study of a Writer’s and Translator’s Psychology in

the English translation of “Kecha va Kunduz”.

VI. Uluslararasi Türklerin Dünyasi Sosyal

Bilimler Sempozyum. Moldova

, 13-15.

2.

Kasimova, R. R. (2016). Description of Ceremonial Ethnographisms in English

Translation of “Alpomish”. International Journal of Central Asian Studies.–Korea, 20,

55-74.

3.

Kasimova, R. R. (2018). O ‘zbek to ‘y va motam marosim folklori matnlarining inglizcha

tarjimasida etnografizmlarning berilishi: Filologiya fanlari bo ‘yicha falsafa doktori

(PhD) dissertasiyasi.

4.

Kasimova, R. R. (2015). Ethnographisms of Uzbek Wedding Songs in English

Translations Topical researches of the World Science. Vol. I. In International Scientific

and Practical Conference. Dubai, UAE (pp. 9-14).

5.

Nasridinova, S. U. (2025). TEACHING METHODS FOR DIFFERENT AGE GROUPS:

PSYCHO-PHYSIOLOGICAL FEATURES OF LANGUAGE LEARNERS.

Modern

Scientific Research International Scientific Journal

,

3

(3), 102-108.

6.

Utkirovna, N. S. (2025). BADIIY TARJIMANING KELIB CHIQISH OMILLARI

HAMDA AMERIKA HIKOYACHILIGINING O ‘ZBEK TILIGA TARJIMA

QILINISHI TARAQQIYOTI.

JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCH, MODERN

VIEWS AND INNOVATIONS

,

1

(4), 195-203.

7.

Utkirovna, N. S. (2025). THE SPECIFIC STYLE OF US PORTER'S CREATIVITY

AND ITS RECREATION IN TRANSLATION.

JOURNAL OF SCIENTIFIC

RESEARCH, MODERN VIEWS AND INNOVATIONS

,

1

(3), 105-109.

1174

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4

8.

Nasridinova, S. U. (2024). THE ROLES OF GAMES IN LANGUAGE LEARNING: AN

ENGAGING APPROACH TO LANGUAGE LEARNING.

American Journal of Modern

World Sciences

,

1

(6), 67-74.

9.

Utkirovna, N. S. (2024). Teaching English through Short Stories: An Engaging Approach

to Language Learning.

EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL

EDUCATION

,

4

(11), 119-125.

10.

Utkirovna, N. S. (2024). The Intersection of Irony and Social Commentary in O. Henry’s

Short Stories.

EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL

EDUCATION

,

4

(10), 178-183.

11.

Utkirovna, N. S. (2024). Unveiling the Artistry of O. Henry: An in-Depth Analysis of

Irony, Plot Twists, and Narrative Techniques in His Short Stories.

EUROPEAN

JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION

,

4

(9), 92-95.

12.

Utkirovna, N. S., & Sultonovna, U. O. (2023). Artistic functions of humor in o. Henry's

stories.

Boletin de Literatura Oral-The Literary Journal

,

10

(1), 3934-3938.

13.

Utkirovna, N. S. (2023). O. Genri Hikoyalarida Milliy-Madaniy Qarashlarning Aks

Etishi.

Central Asian Journal of Literature, Philosophy and Culture

,

4

(6), 255-264.

14.

Pirmanovna, N. G., & Utkirovna, N. S. (2023). The Stylistic Analysis of the Short Story

“The Last Leaf” By O. Henry.

Central Asian Journal of Literature, Philosophy and

Culture

,

4

(4), 146-149.

15.

Nasridinova,

S.

U.

(2024).

PECULIAR

FEATURES

OF

AMERICAN

STORYTELLING.

American Journal of Public Diplomacy and International

Studies

,

2

(6), 306-309.

16.

Utkirovna, N. S. (2024). AMERIKA HIKOYANAVISLIGINING O ‘ZIGA XOS

XUSUSIYATLARI.

XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYALAR

,

1

(1), 294-296.

17.

Rakhimova, Z. (2024). GENRE CHARACTERISTICS OF MODERN NEWSPAPER

LANGUAGE.

Евразийский журнал академических исследований

,

4

(3 Part 2), 97-99.

18.

Rakhimova, Z. (2024). THE LANGUAGE AND STYLE OF MASS MEDIA.

Modern

Science and Research

,

3

(2), 879-886.

19.

Zarina, R. (2022). Genreal characteristics of newspaper language.

20.

Ракхимова, З. (2024). SIGNS OF A PUBLIC METHOD IN THE LANGUAGE OF THE

MASS MEDIA.

Журнал универсальных научных исследований

,

2

(5), 342-350.

21.

Uktamovna, R. Z. (2024). Features and Analyses and of Social Life in the “The Kite

Runner" By Khaled Hosseini.

EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN

NONFORMAL EDUCATION

,

4

(9), 82-86.

1175

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4

22.

Саакян, Р. (2024). Полемические идеи Абдурауфа Фитрата в контексте

джадидизма: Вклад в социальные реформы и литературу Узбекистана».

Medicine,

pedagogy and technology: theory and practice

,

2

(11), 88-95.

23.

Саакян, Р. (2024). «Историческое развитие жанров памфлета и полемики в Европе:

от средневековья до эпохи Просвещения».

Medicine, pedagogy and technology:

theory and practice

,

2

(10), 199-204.

24.

Саакян, Р. (2024). ОПРЕДЕЛЕНИЕ И ОСОБЕННОСТИ ЖАНРА ПОЛЕМИКИ В

ЛИТЕРАТУРЕ.

Medicine, pedagogy and technology: theory and practice

,

2

(12), 168-

175.

25.

Ilyosovna, M. D. (2025). WAR AND PEACE IN LITERATURE: A COMPARATIVE

STUDY OF UZBEK AND ENGLISH PERSPECTIVES.

JOURNAL OF SCIENTIFIC

RESEARCH, MODERN VIEWS AND INNOVATIONS

,

1

(3), 44-46.

26.

Mustafoeva, D. I. (2024). EFFECTIVE STRATEGIES FOR TEACHING WRITING

SKILLS TO NON-NATIVE ENGLISH SPEAKERS.

Bulletin news in New Science

Society International Scientific Journal

,

1

(6), 151-153.

27.

Shokirovna, G. V. TRANSCENDENTALISM IN EMILY DICKINSON’S POETRY.

28.

Gaybulloyeva, V. S. Q. (2024). THE ROLE OF WOMEN IN SOCIETY IN EMILY

DICKINSON’S WRITINGS.

American Journal of Modern World Sciences

,

1

(6), 61-66.

29.

Mustafoyeva,

M.

A.

(2024).

THE

STUDY

AND

IMPORTANCE

OF

ANTHROPONYMS IN LINGUISTICS.

Bulletin news in New Science Society

International Scientific Journal

,

1

(5), 20-23.

30.

Mustafoyeva, M. A. (2024). ANTHROPONYMS IN ENGLISH AND UZBEK

LANGUAGES AND THEIR LINGUOCULTURAL CLASSIFICATION.

Bulletin news

in New Science Society International Scientific Journal

,

1

(6), 146-150.