2025
MAY
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 5
743
OLIY TA’LIM MUASSALARI RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISHDA
XORIJIY HAMKORLIKNING AHAMIYATI
G.M. Qudratova
Ilmiy rahbar.
Osiyo xalqaro universiteti o’qituvchisi.
S. Egamberdiyeva
Osiyo xalqaro universiteti talabasi.
https://doi.org/10.5281/zenodo.15512588
Annotatsiya. Ushbu maqola O‘zbekiston oliy ta’lim muassasalari raqobatbardoshligini
oshirishda xorijiy hamkorlikning rolini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Maqolada xalqaro
hamkorlikning ta’lim sifatini yaxshilash, ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirish va global ta’lim
bozorida raqobatbardoshlikni ta’minlashdagi ahamiyati statistik ma’lumotlar va ilmiy tahlillar
asosida yoritiladi. “Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi (2022-2026)” va
“O‘zbekiston – 2030” dasturlari doirasida amalga oshirilayotgan islohotlar tahlil qilinadi.
Xalqaro tajribaga asoslanib, oliy ta’lim muassasalari raqobatbardoshligini oshirish bo‘yicha
takliflar keltiriladi.
Kalit so‘zlar: oliy ta’lim, xorijiy hamkorlik, raqobatbardoshlik, ilmiy tadqiqotlar, ta’lim
sifati, xalqaro reytinglar, akademik mobillik, islohotlar, O‘zbekiston – 2030 strategiyasi,
raqamli ta’lim.
O‘zbekiston Respublikasida oliy ta’lim tizimini modernizatsiya qilish va global ta’lim
bozorida raqobatbardoshlikni ta’minlash so‘nggi yillarda strategik ustuvor yo‘nalishlardan
biriga aylandi. Xorijiy hamkorlik oliy ta’lim muassasalari (OTM) faoliyatini rivojlantirish,
ta’lim sifatini oshirish, ilmiy tadqiqotlarni kengaytirish va xalqaro reytinglarda yuqori o‘rinlarni
egallashda muhim omil hisoblanadi. Ushbu maqola xorijiy hamkorlikning O‘zbekiston
OTMlarining raqobatbardoshligiga ta’sirini statistik ma’lumotlar va ilmiy tahlillar asosida
ko‘rib chiqadi hamda xalqaro tajribaga asoslangan takliflar beradi.
Xorijiy hamkorlik oliy ta’lim muassasalariga zamonaviy ta’lim metodologiyalarini joriy
etish, akademik mobillikni rivojlantirish, ilmiy tadqiqotlarni kengaytirish va xalqaro
akkreditatsiyani qo‘lga kiritish imkonini beradi. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, 2024-yilda
O‘zbekistonda 200 dan ortiq OTM faoliyat yuritib, ulardan 60 tasi xorijiy universitetlar bilan
hamkorlik shartnomalariga ega. Xorijiy hamkorlik doirasida 2020-2024 yillarda 15 ta xorijiy
universitet filiallari ochildi, 10 mingdan ortiq talaba xalqaro almashinuv dasturlarida ishtirok
etdi.
2025
MAY
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 5
744
Masalan, Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti (TDIU) va Westminster xalqaro
universiteti o‘rtasidagi hamkorlik natijasida ikki diplomli ta’lim dasturlari joriy etildi, bu esa
bitiruvchilarning xalqaro mehnat bozorida raqobatbardoshligini oshirdi. Shu bilan birga, 2023-
yilda O‘zbekistonning 5 ta OTM si QS World University Rankings reytingida ilk bor joy oldi,
bu xorijiy hamkorlikning ta’lim sifatiga ta’sirini tasdiqlaydi.
2022-yilda tasdiqlangan ushbu strategiya oliy ta’lim tizimini rivojlantirishda xorijiy
hamkorlikni kengaytirishga alohida e’tibor qaratdi. Asosiy maqsadlar:
•
Xalqaro hamkorlikni kengaytirish
: 2026-yilga qadar 50 ta xorijiy OTM bilan
hamkorlik shartnomalari imzolash va 20 ta yangi filial ochish rejalashtirildi.
•
Akademik mobillik
: Talabalar va o‘qituvchilar uchun xalqaro almashinuv dasturlarini
2 barobar oshirish.
•
Raqamli ta’lim
: Xorijiy tajribaga asoslangan raqamli ta’lim platformalarini joriy etish,
masalan, Coursera va edX kabi platformalar bilan hamkorlik.
2024-yilda O‘zbekiston OTMlarida 12 ta xorijiy ta’lim dasturi akkreditatsiyadan o‘tdi,
bu esa talabalarga global standartlarga mos ta’lim olish imkonini berdi.
Ushbu strategiya oliy ta’lim muassasalarini xalqaro reytinglarda yuqori o‘rinlarga olib
chiqishni maqsad qilgan. 2023-yilda O‘zbekiston Milliy universiteti va Samarqand davlat
universiteti Times Higher Education (THE) reytingida 801-1000-o‘rinlarni egalladi. Xorijiy
hamkorlik doirasida ilmiy tadqiqotlarga investitsiyalar 1,5 barobar oshdi, 2024-yilda 500
million dollarlik ilmiy loyihalar xorijiy grantlar hisobidan moliyalashtirildi.
Xorijiy hamkorlik raqamli ta’limni rivojlantirishda muhim rol o‘ynaydi. Masalan,
O‘zbekiston OTMlari Germaniyaning DAAD tashkiloti bilan hamkorlikda 2022-yildan boshlab
raqamli ta’lim platformalarini joriy etdi. Shu bilan birga, ilmiy tadqiqotlarda xalqaro
hamkorlikni kengaytirish maqsadida 2024-yilda 2000 dan ortiq o‘zbek olimlari xalqaro
konferensiyalarda ishtirok etdi, 500 ta ilmiy maqola Scopus va Web of Science jurnallarida
chop etildi.
Quyidagi statistik ma’lumotlar xorijiy hamkorlikning ta’lim sohasiga ta’sirini
ko‘rsatadi:
•
Xorijiy filiallar
: 2020-2024 yillarda 15 ta xorijiy OTM filiali ochildi, ular orqali 20
ming talaba ta’lim oldi.
•
Akademik mobillik
: 2024-yilda 10 ming talaba va 2000 o‘qituvchi xalqaro almashinuv
dasturlarida ishtirok etdi.
2025
MAY
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 5
745
•
Ilmiy nashrlar
: 2020-2024 yillarda Scopus va Web of Science jurnallarida chop etilgan
maqolalar soni 3 barobar oshdi.
•
Xalqaro reytinglar
: 2023-yilda 5 ta OTM QS World University Rankings’da, 2 tasi esa
THE reytingida joy oldi.
Quyidagi jadval xorijiy hamkorlikning ta’lim sifatiga ta’sirini ko‘rsatadi:
Yil
Xorijiy
filiallar (soni)
Talabalar
almashinuvi (ming)
Ilmiy maqolalar
(Scopus/Web of Science)
QS reytingida
OTMlar (soni)
2020
5
3
150
0
2021
8
5
250
0
2022
10
7
350
2
2023
12
9
450
5
2024
15
10
500
5
Xalqaro tajribaga asoslangan holda, O‘zbekiston OTMlarining raqobatbardoshligini
oshirish uchun quyidagi takliflar keltiriladi:
1.
Ikki diplomli dasturlarni kengaytirish
: AQSh va Yevropa Ittifoqi tajribasiga
asoslanib, xorijiy OTMlar bilan ikki diplomli dasturlarni ko‘paytirish.
2.
Ilmiy tadqiqot markazlari
: Janubiy Koreya va Singapur tajribasiga asoslanib,
mintaqalarda ilmiy tadqiqot markazlarini tashkil etish va xorijiy grantlarni jalb qilish.
3.
Raqamli ta’lim platformalari
: Xitoyning online ta’lim tajribasidan foydalanib,
raqamli ta’lim platformalarini kengaytirish, masalan, MOOCs (Massive Open Online Courses)
integratsiyasi.
4.
Akademik mobillikni oshirish
: Erasmus+ kabi dasturlarga integratsiya orqali talaba
va o‘qituvchilar almashinuvini 2 barobar oshirish.
5.
Xalqaro akkreditatsiya
: OTMlarni xalqaro akkreditatsiya tashkilotlari (masalan,
AACSB, EQUIS) standartlariga moslashtirish.
Xorijiy hamkorlik O‘zbekiston oliy ta’lim muassasalari raqobatbardoshligini oshirishda
muhim omil sifatida xizmat qilmoqda. “Yangi O‘zbekiston” va “O‘zbekiston – 2030”
strategiyalari doirasida amalga oshirilgan islohotlar ta’lim sifatini yaxshilash, ilmiy
tadqiqotlarni rivojlantirish va xalqaro reytinglarda yuqori o‘rinlarni egallashga yordam berdi.
Statistik ma’lumotlar 2024-yilda 15 ta xorijiy filial ochilgani, 10 ming talaba almashinuv
dasturlarida ishtirok etgani va 500 ta ilmiy maqola xalqaro jurnallarda chop etilganini
tasdiqlaydi.
2025
MAY
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 5
746
Xalqaro tajribani hisobga olgan holda, raqamli ta’lim, ilmiy tadqiqotlar va akademik
mobillikni rivojlantirish orqali O‘zbekiston OTMlari global ta’lim bozorida yanada
raqobatbardosh bo‘ladi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati:
1.
Qudratova,
G.
M.
(2025).
TEXNOLOGIK
PARKLARNING
MINTAQA
INNOVATSION RIVOJLANISHINI TA'MINLASHDAGI AHAMIYATI.
YANGI
O‘ZBEKISTON, YANGI TADQIQOTLAR JURNALI
,
2
(8), 170-178.
2.
Sodiqova, N. (2025). IQTISODIYOT FANLARINI OʻQITISHDA TALABALAR
TEXNIK TAFAKKURINI RIVOJLANTIRISHNING AMALDAGI HOLATI VA
TAKOMILLASHTIRISH YOʻLLARI.
" ПЕДАГОГИЧЕСКАЯ АКМЕОЛОГИЯ"
международный научно-методический журнал
,
2
(19).
3.
Bahodirovich, K. B. (2025, April). STRUCTURE OF THE CASH FLOWS
STATEMENT. In
CONFERENCE OF MODERN SCIENCE & PEDAGOGY
(Vol. 1,
No. 1, pp. 325-330).
4.
Алимова, Ш. А. (2025). УСТОЙЧИВЫЕ ЦЕПОЧКИ ПОСТАВОК: ОТ ТРЕНДА К
НЕОБХОДИМОСТИ
РАСШИРЕННАЯ
ВЕРСИЯ.
Modern
Science
and
Research
,
4
(5), 76-81.
5.
Toshov, M. H. (2025). SАNОАT KОRXОNАLАRIDА MEHNАTGА HАQ TО'LАSH
TIZIMINI BОSHQАRISH.
Modern Science and Research
,
4
(4).
6.
Azimov, B. (2025). METHODS AND MODELS FOR ASSESSING THE SOCIO-
ECONOMIC
EFFICIENCY
OF
REGIONAL
INNOVATION
INFRASTRUCTURE.
International Journal of Artificial Intelligence
,
1
(3), 685-691.
7.
Ikromov, E. I., & Safarova, J. (2025). O’ZBEKISTONDA YASHIL
TADBIRKORLIKNI
HUDUDLARDA
RIVOJLANTIRISHI
ISTIQBOLLARI.
Modern Science and Research
,
4
(4), 421-428.
8.
Raxmonqulova, N. O. (2025). DEVELOPMENT OF THE DIGITAL ECONOMY ON
A GLOBAL SCALE AND THE EXPERIENCE OF COUNTRIES.
SHOKH LIBRARY
.
9.
Shadiyev, A. X. (2025). MINTAQANING IJTIMOIY-IQTISODIY RIVOJLANISHINI
BOSHQARISH
MEXANIZMINI
TAKOMILLASHTIRISH.
STUDYING
THE
PROGRESS OF SCIENCE AND ITS SHORTCOMINGS
,
1
(7), 145-150.
2025
MAY
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 5
747
10.
Naimova, N. (2025). THE IMPACT OF GLOBALIZATION ON MODERN
ECONOMIC
PROFESSIONS.
Journal
of
Multidisciplinary
Sciences
and
Innovations
,
1
(2), 153-155.
11.
Bazarova, M. (2025). FEATURES OF ASSESSING THE EFFECTIVENESS OF
INNOVATION RISK MANAGEMENT OF AN EDUCATIONAL ORGANIZATION
IN THE PROCESS OF DIGITAL TRANSFORMATION OF ACTIVITIES.
Journal of
Multidisciplinary Sciences and Innovations
,
1
(2), 161-164.
12.
Jumayeva, Z. (2025). THE ROLE OF MICROECONOMIC ANALYSIS IN
ENHANCING ECONOMIC EFFICIENCY THROUGH MARKET EQUILIBRIUM
ANALYSIS.
International Journal of Artificial Intelligence
,
1
(3), 634-637.
13.
Bobojonova, M. (2025). GREEN ENTREPRENEURSHIP IN UZBEKISTAN AND
ITS OPPORTUNITIES.
International Journal of Artificial Intelligence
,
1
(3), 592-595.
14.
Jumayeva, Z. (2025). THE FORMATION OF THE GREEN ECONOMY CONCEPT,
STAGES OF DEVELOPMENT AND ITS RELEVANCE.
International Journal of
Artificial Intelligence
,
1
(3), 262-266.
15.
Ibragimov, A. (2025). TAX POLICY AND IMPACT ON ECONOMIC
DEVELOPMENT.
International Journal of Artificial Intelligence
,
1
(3), 259-261.
16.
Djurayeva, M. (2025). ISSUES OF SMALL BUSINESS AND PRIVATE
ENTREPRENEURSHIP DEVELOPMENT.
International Journal of Artificial
Intelligence
,
1
(3), 596-598.
17.
Umarova, H. (2025). RIVOJLANGAN MAMLAKATLARDA KORXONA
RISKLARINI BOSHQARISH VA BAHOLASH AMALIYOTI TAHLILI.
Modern
Science and Research
,
4
(5), 158-161.
18.
Aslanova,
D.
(2025).
CHALLENGES
OF
IMPLEMENTING
MODERN
MANAGEMENT PRINCIPLES IN THE TOURISM INDUSTRY.
Journal of
Multidisciplinary Sciences and Innovations
,
1
(2), 119-121.
19.
Rajabova, D. (2025). SPECIFIC FEATURES AND FACTORS OF SUSTAINABLE
DEVELOPMENT OF THE INNOVATIVE ENVIRONMENT IN INDUSTRIAL
ENTERPRISES.
Journal of Applied Science and Social Science
,
1
(2), 474-479.
20.
Игамова, Ш. З. (2024). МЕТOДИЧЕCКИЕ РЕКOМЕНДАЦИИ ПO
ФOРМИРOВАНИЮ
OРГАНИЗАЦИOННO-ЭКOНOМИЧЕCКOГO
МЕХАНИЗМА OБЕCПЕЧЕНИЯ ЭФФЕКТИВНOCТИ ИННOВАЦИOННOГO
2025
MAY
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 5
748
развития ПРЕДПРИЯТИЙ CТРOИТЕЛЬНЫХ МАТЕРИАЛOВ.
Gospodarka i
Innowacje.
,
43
, 335-340.
21.
Akramova, O. (2025). FOREIGN COUNTRIES IN EXPERIENCE INVESTMENT
ATTRACTIVENESS INCREASE MECHANISMS AND UZBEKISTAN IN
PRACTICE USE OPPORTUNITIES.
Journal of Multidisciplinary Sciences and
Innovations
,
1
(1), 395-398.
22.
Jumayev, B. (2025). BIG DATA: CUSTOMER CREDIT ANALYSIS USING
DIGITAL
BANKING
DATABASE.
International
Journal
of
Artificial
Intelligence
,
1
(2), 1056-1059.
23.
Gafarova, D. (2025). INNOVATION POLICY OF THE REPUBLIC OF
UZBEKISTAN: ACHIEVEMENTS AND PROSPECTS.
Journal of Multidisciplinary
Sciences and Innovations
,
1
(2), 165-167.
24.
Raximova, L. (2025). DIRECTIONS AND PRIORITY FEATURES OF THE
TRANSITION TO THE" GREEN ECONOMY".
Journal of Multidisciplinary Sciences
and Innovations
,
1
(2), 156-160.
