ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
69
JINOYATGA OID MA’LUMOTLARNI KO’RIB CHIQISHNING DOLZARBLIGI
Ashirboyev Axrorjon Tirkash og’li
O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi
“Tergov faoliyati” kafedrasi o'qituvchisi
Olimov Salohiddin Abdurasulovich
O’zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi
3-bosqich 325-guruh kursanti
https://doi.org/10.5281/zenodo.15691080
Annotatsiya
Ushbu maqola jinoyatga oid ma'lumotlarni o‘rganish, ularning tahlili va jamiyatdagi
ta'siri haqida so‘z yuritadi. Maqolada jinoyatlarning sabablari, turlari, va jamiyatga
ko‘rsatadigan salbiy ta'siri batafsil tahlil qilinadi. Iqtisodiy, ijtimoiy, psixologik va huquqiy
omillar orqali jinoyatlarning kelib chiqishi tushuntirilgan va ular turli ijtimoiy guruhlarga
qanday ta'sir ko‘rsatishi haqida fikr yuritilgan. Shuningdek, jinoyatchilikning oldini olish va
uning oqibatlarini kamaytirish uchun zarur chora-tadbirlar, shu jumladan ta'lim, ijtimoiy
yordam va huquqni muhofaza qilish tizimini yaxshilash masalalari ko‘rib chiqilgan. Maqola,
jinoyatlarning jamiyatdagi xavfsizlik va barqarorlikka ta'siri hamda uning oldini olishdagi
samarali yondashuvlarni tushunishga yordam beradi.
Kalit so’zlar
Jinoyat, jinoyat sabablari, jinoyat turlari, jamiyatga ta'siri, iqtisodiy omillar, ijtimoiy
omillar, psixologik omillar, huquqiy omillar, kriminologiya, jinoyatni oldini olish.
Jinoyat — bu huquqbuzarlik sifatida jamiyatda ko‘plab salbiy oqibatlarga olib keladigan,
qonunlarga zid bo‘lgan harakat yoki harakatsizlikdir. Jinoyatga oid ma'lumotlarni ko‘rib
chiqish, uning sabablari, oqibatlari va profilaktikasini tahlil qilish jamiyatni yaxshilash,
huquqiy ongni oshirish va jinoyatga qarshi kurashishning samarali vositalaridan biridir.
Ushbu maqolada jinoyatga oid ma'lumotlarni o‘rganishning ahamiyati, tahlil usullari va
jinoyatlarning jamiyatga ta'siri haqida so‘z yuritamiz. Jinoyatlarning sabablari juda xilma-xil
bo‘lib, ular iqtisodiy, ijtimoiy, psixologik, madaniy va huquqiy omillarga bog‘liq
1
.
Jinoyatga oid ma’lumotlarni ko‘rib chiqish – bu huquqni muhofaza qilish organlari, sud
va boshqa vakolatli idoralar tomonidan jinoyatlarni aniqlash, tergov qilish va sud
jarayonlarini yuritish uchun zarur bo‘lgan ma’lumotlarni yig‘ish va tahlil qilish jarayonidir.
Ushbu jarayonning to‘g‘ri va samarali tashkil etilishi jinoyatchilikni kamaytirish,
jinoyatchilarni aniqlash va jazolashda muhim ahamiyatga ega
2
.
Jinoyatga oid ma’lumotlarni yig‘ish va ko‘rib chiqish tartibi insoniyat tarixi bilan birga
rivojlangan. Qadim zamonlarda ham jinoyatlarni aniqlash va jazolash zarurati mavjud bo‘lgan,
ammo ma’lumotlarni rasmiy tarzda yig‘ish va tahlil qilishning tizimli usullari keyinchalik
shakllangan.
Qadimiy jamiyatlarda jinoyatga oid ma’lumotlar asosan og‘zaki ravishda yig‘ilgan va
hukm chiqarish ko‘pincha guvohlarning shaxsan ishonchiga tayanib amalga oshirilgan. Misol
1
Б.Б.Муродов. Хусусий айблов институтини қўллаш самарадорлигини ошириш йўллари // Хусусий айблов ва
ярашув институтларини такомиллаштириш чоралари: Республика илмий-амалий конференцияси материаллари.
Т:Ўзбекистон Республикаси ИИВ Академияси, 2015й.Б. 34-40.
2
Б.Б.Муродов. “Жиноятларни тергов қилиш методикаси” фанидан ўқув дастури. Т.: Ўзбекистон Республикаси
ИИВ Академияси, 2012. Б.24
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
70
uchun, qadimgi Misr, Mesopotamiya va Rim davlatlarida jinoyatlarni aniqlash uchun oddiy
tekshiruvlar bo‘lgan, lekin hujjatlashtirish va ekspertizalar amaliyoti hali rivojlanmagan edi
3
.
O‘rta asrlar Yevropasida sud jarayonlari ko‘proq diniy tashkilotlar tomonidan nazorat
qilingan. Guvohlarning bayonotlari va shaxsiy imon asosida hukmlar chiqarilgan. Shu davrda
tergov usullari va jinoyatga oid ma’lumotlarni yig‘ish tizimi murakkablashib, yozma hujjatlar
paydo bo‘la boshladi.
XIX va XX asrlarda jinoyatga oid ma’lumotlarni ko‘rib chiqish tizimi katta o‘zgarishlarga
duch keldi. Politsiya tizimining tashkil topishi, kriminalistika fanining rivojlanishi va sud-
muhandislik ekspertizalarining paydo bo‘lishi jinoyatlarni tergov qilishning samaradorligini
oshirdi. Ayniqsa, laboratoriya tekshiruvlari, ballistika, genetik tahlil kabi ilg‘or metodlar
jinoyatga oid ma’lumotlarni ko‘rib chiqishda yangi imkoniyatlar yaratdi.
Bugungi kunda jinoyatga oid ma’lumotlarni ko‘rib chiqish zamonaviy texnologiyalar,
raqamli ma’lumotlar bazalari va xalqaro hamkorlik asosida olib boriladi. Kompyuter tahlillari,
kiberjinoyatlar bilan kurashish va video kuzatuvlar jinoyatlarni aniqlash jarayonini yanada
samarali qilmoqda.
Quyidagi faktorlar jinoyatlarning yuzaga kelishiga sabab bo‘lishi mumkin:
Iqtisodiy omillar: yuqori darajadagi beqarorlik, kambag‘allik, ishsizlik va iqtisodiy
tengsizlik jinoyatlarning asosiy sabablaridan hisoblanadi. Mablag‘ yetishmovchiligi yoki
resurslar ustidan kurash jinoyatlarni keltirib chiqaradi. Ijtimoiy omillar: Jamiyatdagi
tengsizlik, ta'lim va madaniyatning pastligi, oila va oilaviy munosabatlarning buzilishi ham
jinoyatlarning sabablaridan biridir. Oila o‘zida jinoyatga moyil bo‘lgan odamlarga asos bo‘lishi
mumkin
4
.
Psixologik omillar: Psixologik muammolar (masalan, ruhiy buzilishlar, depressiya, stress
va boshqalar) ba'zi odamlarni jinoyatga yo‘naltirishi mumkin. Bu holatlar odatda insonning
harakatlarini boshqarishda muammolar yaratadi.
Huquqiy omillar: qonunlardagi bo‘shliqlar yoki muhim qonunlarni e'tiborsiz qoldirish
ham jinoyatga sabab bo‘lishi mumkin. Huquq tizimining zaifligi jinoyatchilikni oshiradi.
Moliyaviy jinoyatlar: o'g'irlik, firibgarlik, poraxo‘rlik, soliqdan qochish va boshqalar.
Jismoniy jinoyatlar: qotillik, jismoniy zo‘ravonlik, tajovuzkorlik va boshqa shaxsga
qarshi jinoyatlar.
Ijtimoiy jinoyatlar: giyohvandlik, pornografiya, odam savdosi va boshqa ijtimoiy
muammolarni keltirib chiqaradigan jinoyatlar.
Internet jinoyatlari: onlayn firibgarlik, kiberhujumlar, identifikatsiya o‘g‘irliklari va
boshqa virtual jinoyatlar.
Ekologik jinoyatlar: Tabiatga zarar etkazish, atrof-muhitni ifloslantirish va noqonuniy
baliq ovlash kabi ekologik huquqbuzarliklar.
Jinoyatga oid ma'lumotlarni ko‘rib chiqish va tahlil qilish huquqshunoslar, sotsiologlar
va boshqa ijtimoiy olimlar tomonidan amalga oshiriladi. Ushbu ma'lumotlar, jinoyatlarning
taqsimoti, ularning sabablarini va oqibatlarini o‘rganishda muhim ahamiyatga ega. Statistik
3
Ш.Ш.Суюнов. Гиёҳвандлик воситалари ёки психотроп моддалар билан қонунга хилоф равишда муомала
қилишдан иборат жиноятларни квалификатсия қилишнинг муҳим жиҳатлари. “Талқин ва тадқиқотлар”
Республика илмий-услубий журнали 10сони. 01.10.2022 йил Б. 105-109.
4
Ш.Ш.Суюнов. Ҳодиса содир бўлган жойни кўздан кечириш тергов харакатининг жиноят содир этган
шахсларни аниқлаш хамда уларнинг айбини исботлашдаги ахамияти. “Замонавий дунёда педагогика ва
психология” номли Республика илмий-амалий конференцияси.
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
71
tahlil: Jinoyatlarning statistikasi, ularning turlari, geografik joylashuvi, va jinoyatchilik
darajasini kuzatib borish ijtimoiy tahlilning asosiy vositasidir. Ushbu ma'lumotlar asosida
jinoyatlarning eng ko‘p tarqalgan hududlari aniqlanadi va shunga ko‘ra jinoyatga qarshi
kurashish strategiyalari ishlab chiqiladi. Ijtimoiy tahlil: Jinoyatlarni ko‘rib chiqishda ijtimoiy
omillarni hisobga olish zarur.
Odamlarning harakatlari, ularning ijtimoiy konteksti va psixologik holati tahlil qilinadi.
Bu usul jinoyatlarning oldini olishda samarali bo‘lishi mumkin. Kriminologik tahlil:
Kriminologiya sohasida jinoyatchilarning harakatlari va motivlari chuqur tahlil qilinadi. Bu
usul jinoyatchilikning kelib chiqishiga sabab bo‘lgan ijtimoiy, iqtisodiy va psixologik omillarni
aniqlashga yordam beradi.
Jinoyatlarning jamiyatga ta'siri juda katta. Ular nafaqat jismoniy yoki moliyaviy zarar
keltiradi, balki ijtimoiy barqarorlikni ham buzadi. Jinoyatchilikning kuchayishi, aholining
xavfsizlik hissini pasaytiradi va ijtimoiy muhitda ishonchning yo‘qolishiga olib keladi.
Jinoyatlarning quyidagi salbiy ta'sirlar ko‘rinadi: Ijtimoiy beqarorlik: Jinoyatchilikni oshirish
jamiyatdagi ijtimoiy tartibsizlikni kuchaytiradi, fuqarolarda xavfsizlikka bo‘lgan ishonchni
pasaytiradi. Iqtisodiy zarar:
Jinoyatlarning iqtisodiy oqibatlari juda jiddiy bo‘lishi mumkin. O‘g‘irlik va firibgarliklar
tadbirkorlik faoliyatini to‘xtatishiga, sarmoya kiritishga qarshi jiddiy to‘siq bo‘ladi. Psixologik
ta'sir: Jinoyatlar qurbonlari, ularning oilalari va jamoa uchun psixologik travmalar yaratadi.
Bu, uzoq muddatda ruhiy salomatlikka salbiy ta'sir ko‘rsatishi mumkin.
Jinoyatchilikni oldini olish, uning sabablari bilan kurashish va jamiyatda tinchlikni
ta'minlash uchun quyidagi chora-tadbirlar muhim ahamiyatga ega: Ta'lim va tarbiya:
Odamlarni huquqiy ongini oshirish, qonunlarga hurmatni targ‘ib qilish, yigit-qizlarni yaxshi
tarbiyalash jinoyatlarni kamaytirishning samarali usullaridan biridir. Ijtimoiy xizmatlar:
Ishsizlik, kambag‘allik va boshqa ijtimoiy muammolarni hal etish uchun ijtimoiy yordam
dasturlarini kuchaytirish zarur.
Huquqni muhofaza qilish tizimi: Politsiya va sud tizimining samaradorligini oshirish,
jinoyatchilikni tezda aniqlash va jazolash jarayonlarini yaxshilash. Texnologiyalar: Internet
jinoyatlari bilan kurashishda texnologiyalardan foydalanish, kiberxavfsizlikni mustahkamlash
va onlayn nazoratni kuchaytirish.
Jinoyatga oid ma'lumotlarni tahlil qilish jamiyatni xavfsizroq qilish uchun muhimdir.
Jinoyatlarning sabablari, turlari va oqibatlarini chuqur o‘rganish orqali biz ularni oldini olish
va kamaytirishga qaratilgan samarali strategiyalarni ishlab chiqishimiz mumkin. Bu esa, o‘z
navbatida, jamiyatda tinchlik va barqarorlikni ta'minlashga yordam beradi
5
.
Bugungi kunda jinoyatga oid ma’lumotlarni ko‘rib chiqish jarayoni huquqiy tizimning
eng muhim va dolzarb jihatlaridan biri hisoblanadi. Jinoyatchilikning murakkablashib
borayotgan sharoitida, tezkor va sifatli ma’lumot yig‘ish, ularni tahlil qilish va tegishli tartibda
ko‘rib chiqish jamiyatda qonun ustuvorligini saqlash va xavfsizlikni ta’minlash uchun ajralmas
shartdir. Ayniqsa, yangi texnologiyalar va global axborot tizimlarining keng tarqalishi
jinoyatlarni yanada murakkablashtirmoqda, bu esa tergov va ma’lumotlarni ko‘rib chiqish
jarayonlarining zamonaviy usullar bilan boyitilishini taqozo etadi.
5
Ш.Ш.Суюнов. Гиёҳвандлик воситаларини, уларнинг аналогларини ёки психотроп моддаларини сотиш
мақсадисиз ноқонуний ишлаб чиқариш, олиш, сақлаш, жинояти тушунчаси // Жамият ва инновация. – 2025. – В.
6. – Но 1/С. – Б. 267-277.
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
72
Jinoyatga oid ma’lumotlarni to‘g‘ri va tezkor ko‘rib chiqish jinoyatchilikni aniqlash va
oldini olishda muhim ahamiyatga ega. Bu jarayon orqali faqatgina jinoyatchilarni jazolash
emas, balki jabrlanuvchilar huquqlarini himoya qilish, yangi jinoyatlar sodir etilishining oldini
olish mumkin. Ma’lumotlarning chuqur tahlili va ekspertizalardan o‘tkazilishi jinoyatlarning
mohiyatini ochishga, ularga qarshi samarali choralar ko‘rishga xizmat qiladi.
Shuningdek, jinoyatga oid ma’lumotlarni ko‘rib chiqishda ma’lumotlar xavfsizligi va
maxfiyligini ta’minlash dolzarb masalalardan biridir. Noqonuniy tarqatilgan yoki noto‘g‘ri
ishlatilgan ma’lumotlar faqat tergov jarayoniga zarar yetkazib qolmay, balki jamiyatda
adolatsizlik va ishonchsizlikni kuchaytiradi. Shu sababli, ma’lumotlarni himoya qilish
tizimlarini mustahkamlash va qonuniy tartibga qat’iy rioya qilish zarur.
Zamonaviy dunyoda kiberjinoyatlar, moliyaviy firibgarliklar, giyohvand moddalar
savdosi kabi murakkab jinoyatlar ko‘paygani sababli, jinoyatga oid ma’lumotlarni ko‘rib
chiqish jarayonlari doimiy takomillashtirilishi, yangi ilmiy-texnik vositalar va axborot
texnologiyalaridan keng foydalanilishi lozim. Bu esa tergovchilar va huquqni muhofaza
qiluvchi organlarning malakasini oshirish, xalqaro hamkorlikni rivojlantirish bilan
chambarchas bog‘liqdir.
Xulosa qilib aytganda, jinoyatga oid ma’lumotlarni ko‘rib chiqishning dolzarbligi hozirgi
zamon sharoitida tobora ortib bormoqda. Bu jarayon faqatgina jinoyatchilikka qarshi
kurashishda emas, balki jamiyatda huquqiy madaniyatni oshirish, adolat va tinchlikni
ta’minlashda ham hal qiluvchi ahamiyatga ega. Shu sababli, ushbu sohani rivojlantirish va
takomillashtirish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri bo‘lishi lozim.
Jinoyatga oid ma’lumotlarni ko‘rib chiqish bugungi kunning eng muhim va dolzarb
masalalaridan biridir. Chunki jamiyatda jinoyatchilikning ko‘lamlari o‘sib borishi, jinoyatlar
murakkablashishi va yangi shakllar — kiberjinoyatlar, iqtisodiy jinoyatlar, terrorchilik kabi
tahdidlarning yuzaga kelishi, ushbu jarayonning ahamiyatini yanada oshirmoqda. Jinoyatga
oid ma’lumotlarni tezkor va sifatli ko‘rib chiqish nafaqat jinoyatchilarni aniqlash va ularga
nisbatan qonuniy choralar ko‘rishda, balki jabrlanuvchilar huquqlarini himoya qilish, ijtimoiy
barqarorlikni ta’minlashda muhim vositadir
6
.
Birinchidan, jinoyatga oid ma’lumotlarni to‘g‘ri va tizimli ravishda ko‘rib chiqish, tergov
jarayonining asosini tashkil qiladi. Bu jarayon orqali jinoyatning sabab va shart-sharoitlari
aniqlanadi, jinoyatchilar va jabrlanuvchilar o‘rtasidagi munosabatlar o‘rganiladi, jinoyat
isbotlari to‘planadi. Agar bu bosqichda xatolar yoki so‘ndirilishlar yuz bersa, jinoyatning aniq
ochilishi qiyinlashadi, sud jarayoni adolatli bo‘lmasligi mumkin. Shuning uchun jinoyatga oid
ma’lumotlarni ko‘rib chiqish tartibiga qat’iy rioya qilish — huquqiy tizimning samaradorligi
va adolatli sudlovning kafolatidir
7
.
Ikkinchidan, jinoyatga oid ma’lumotlar xavfsizligini ta’minlash dolzarb muammo
hisoblanadi. Zamonaviy axborot texnologiyalari jamiyatda ma’lumotlarning tez tarqalishi va
noqonuniy foydalanilish xavfini kuchaytirmoqda. Noqonuniy ma’lumot tarqalishi nafaqat
tergov jarayoniga to‘sqinlik qilishi, balki jabrlanuvchilar, guvohlar va boshqa
ishtirokchilarning xavfsizligiga tahdid solishi mumkin. Shu bois, ma’lumotlarni himoya qilish
6
Ш.Ш.Суюнов. Гиёҳвандлик воситаларини, уларнинг аналогларини ёки психотроп моддаларини сотиш
мақсадисиз ноқонуний ишлаб чиқариш, олиш, сақлаш, жинояти тушунчаси // Жамият ва инновация. – 2025. – В.
6. – Но 1/С. – Б. 267-277.
7
Н.Қ.Усманалиев. “Оқилона муддат” тамоийилини жорий этиш назарий ва амалий жиҳатлари //Наука и
инновации в системе образования. – 2025. – Т. 4. – №. 3. – С. 44-50.
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
73
va maxfiyligini ta’minlash uchun qat’iy qonuniy mexanizmlar va texnologik yechimlar joriy
etilishi muhimdir
8
.
Uchinchidan, jinoyatga oid ma’lumotlarni ko‘rib chiqish jarayonlarida zamonaviy ilmiy-
texnik vositalardan foydalanish dolzarb ahamiyatga ega. Hozirgi kunda laboratoriya
ekspertizalari, ballistika tahlili, genetik analiz, raqamli texnologiyalar va kiber-tekshiruvlar
jinoyatlarni ochishda katta yordam bermoqda. Bu esa tergovchilarning malakasini oshirish,
yangi texnologiyalarni joriy etish va xalqaro tajriba almashishni talab qiladi. Axborot
texnologiyalari sohasidagi yutuqlar jinoyatchilikka qarshi kurashda samaradorlikni sezilarli
darajada oshirmoqda
9
.
To‘rtinchidan, jinoyatga oid ma’lumotlarni ko‘rib chiqishning dolzarbligi ijtimoiy-
iqtisodiy va siyosiy jarayonlar bilan ham bog‘liq. Barqaror va xavfsiz jamiyatni qurish, tinchlik
va tartibni ta’minlash davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biridir. Jinoyatchilikning
oldini olish va jinoyatchilarni aniqlash uchun sifatli va tizimli ma’lumotlarni ko‘rib chiqish
zarur. Shu bilan birga, jamiyatda qonunlarga hurmatni oshirish, huquqiy madaniyatni
rivojlantirish uchun ham bu jarayon muhimdir
10
.
Nihoyat, jinoyatga oid ma’lumotlarni ko‘rib chiqishning dolzarbligi xalqaro miqyosda
ham o‘sib bormoqda. Globalizatsiya, axborot texnologiyalari va kiber-maydonning kengayishi
sababli jinoyatlar ko‘pincha bir necha mamlakatni qamrab oladi. Shu sababli, jinoyatga oid
ma’lumotlarni yig‘ish va tahlil qilishda mamlakatlararo hamkorlik muhim ahamiyat kasb
etadi. Xalqaro standartlar va tajribalarni joriy etish, hamkorlikni rivojlantirish jinoyatchilikka
qarshi kurashda yangi imkoniyatlar yaratadi
11
.
References:
Используемая литература:
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси.
2.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг 25.01.2020 йилдаги
Олий Мажлисга Мурожаатномаси. // [Електрон манба].
3.
Ўзбекистон юридик энциклопедияси. –Т., 2009. – Б. 199.
4.
Ўзбекистон миллий энциклопедияси. Т.4. –Т., 2002. – Б. 47.
5.
Б.Б.Муродов. Жиноят-протсессуал қонун нормаларини эркинлаштириш йўллари
// Олий юридик ўқув юртларида инсон ҳуқуқлари муҳофазасини таъминловчи
фанларнинг ўқитишнинг замонавий муаммолари. Тошкент. Ўзбекистон Миллий
университети ҳуқуқшунослик факултети 2009. Б. 66-69.
8
Н.Қ.Усманалиев. Байназов Ж. Ўғирлик жинояти бўйича ҳодиса содир бўлган жойни кўздан кечириш тергов
ҳаракатининг янги усуллари //Наука и инновации в системе образования. – 2024. – Т. 3. – №. 8. – С. 69-74.
9
Хушвактова Н.А. Коррупцияга оид жиноятларни фош қилиш ва тергов қилишда жамоатчилик ёрдамидан
фойдаланиш // «Давлат бошқаруви соҳасида коррупциявий хавф-хатарларни бартараф этиш механизмларини
такомиллаштириш масалалари»: республика илмий-амалий конференцияси тўплами – Тошкент давлат юридик
университетининг ихтисослаштирилган филиали, Т: 2022. Б.78-83.
10
Ш.С.Агоев., Ташев У. Экспертиза фаолиятининг арманистон республикаси жиноят-протсессуал
қонунчилигидаги ҳуқуқий асослари //Развитие и инновации в науке. – 2024. – Т. 3. – №. 6. – С. 48-56.
11
А.Т.Аширбоев. Cуриштирув ва дастлабки терговни тўхтатиш институти: халқаро тажриба ва ўзбекистон
қонунчилигини такомиллаштириш истиқболлари //Общественные науки в современном мире: теоретические и
практические исследования. – 2024. – Т. 3. – №. 14. – С. 37-42.
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
74
6.
Б.Б.Муродов. Жиноят-протсессуал муносабатларда ҳимоячининг иштироки //
“Адвокатлик фаолияти: назария ва амалиёт масалалари” мавзусидаги илмий-амалий
конференция материаллари. ЎзР Президенти ҳузуридаги Амалдаги қонун ҳужжатлари
мониторинги институти. – Тошкент, 2010. Б. 171-175.
7.
Б.Б.Муродов. Хусусий айблов институтини қўллаш самарадорлигини ошириш
йўллари // Хусусий айблов ва ярашув институтларини такомиллаштириш чоралари:
Республика илмий-амалий конференцияси материаллари. Т:Ўзбекистон Республикаси
ИИВ Академияси, 2015й.Б. 34-40.
8.
Б.Б.Муродов. “Жиноятларни тергов қилиш методикаси” фанидан ўқув дастури. Т.:
Ўзбекистон Республикаси ИИВ Академияси, 2012. Б.24
9.
Ш.Ш.Суюнов. Гиёҳвандлик воситалари ёки психотроп моддалар билан қонунга
хилоф равишда муомала қилишдан иборат жиноятларни квалификатсия қилишнинг
муҳим жиҳатлари. “Талқин ва тадқиқотлар” Республика илмий-услубий журнали
10сони. 01.10.2022 йил Б. 105-109.
10.
Ш.Ш.Суюнов. Компютер техника воситалари орқали содир этилган фирибгарлик
жинояти турлари. “Замонавий дунёда педагогика ва психология” номли Республика
илмий-амалий конференцияси. 9.06.2023 йил
11.
Ш.Ш.Суюнов. Ҳодиса содир бўлган жойни кўздан кечириш тергов харакатининг
жиноят содир этган шахсларни аниқлаш хамда уларнинг айбини исботлашдаги
ахамияти. “Замонавий дунёда педагогика ва психология” номли Республика илмий-
амалий конференцияси.
12.
Ш.Ш.Суюнов. Гиёҳвандлик воситаларини, уларнинг аналогларини ёки психотроп
моддаларини сотиш мақсадисиз ноқонуний ишлаб чиқариш, олиш, сақлаш, жинояти
тушунчаси // Жамият ва инновация. – 2025. – В. 6. – Но 1/С. – Б. 267-277.
13.
А.Т.Аширбоев. Айбланувчининг қаерда эканлиги номаълум бўлган ҳолларда
жиноят ишини тўхтатишнинг назарий ва амалий жиҳатлари. Жамият ва инновациялар
№ 1 (2024).– 2024. – 314-320 б.
14.
А.Т.Аширбоев. Жиноят ишини тўхтатиш тушунчаси ва аҳамияти.
Эксмерткриминалистик фаолият: истиқболлар ва инновациялар мавзусидаги халқаро
конференция материллари тўплами. Т., Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар
вазирлиги Академияси, 2023. – Б. 381-388.
15.
А.Т.Аширбоев. Айбланувчининг иштирокини таъминлаш имкони бўлмаган
тақдирда дастлабки терговни тўхтатиш: Назария ва амалиёт. Ўзбекистон Республикаси
Фанлар Академияси Қорақалпоғистон бўлимининг Ахборотномаси № 1 (2024).– 2024.
95-98 б.
16.
А.Т.Аширбоев. Cуриштирув ва дастлабки терговни тўхтатиш институти: халқаро
тажриба
ва
ўзбекистон
қонунчилигини
такомиллаштириш
истиқболлари
//Общественные науки в современном мире: теоретические и практические
исследования. – 2024. – Т. 3. – №. 14. – С. 37-42.
17.
Н.Қ.Усманалиев. “Оқилона муддат” тамоийилини жорий этиш назарий ва амалий
жиҳатлари //Наука и инновации в системе образования. – 2025. – Т. 4. – №. 3. – С. 44-50.
18.
Н.Қ.Усманалиев. Жиноят ишини юритишни тўхтатиш ва тиклаш муддатлари
билан боғлиқ айрим мулоҳазалар //Теоретические аспекты становления
педагогических наук. – 2025. – Т. 4. – №. 6. – С. 40-47.
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
75
19.
Н.Қ.Усманалиев.
Протсессуал
муддатларнинг
ҳисоблашда
қўлланилувчи
меъзонларнинг айрим жиҳатлари //проблемс анд солутионс оф сcиентифиc анд
инновативе ресеарч. – 2024. – Т. 1. – №. 3. – С. 25-30.
20.
Н.Қ.Усманалиев. Байназов Ж. Ўғирлик жинояти бўйича ҳодиса содир бўлган
жойни кўздан кечириш тергов ҳаракатининг янги усуллари //Наука и инновации в
системе образования. – 2024. – Т. 3. – №. 8. – С. 69-74.
21.
Ш.С.Агоев., Шакирова С. Қийнаш жиноятини тергов қилиш: назария ва амалиёт
//Развитие и инновации в науке. –2024. – Т. 3. – №. 6. – С. 75-81.
22.
Ш.С.Агоев., Абдухамидов А. Гувохлантириш тергов харакатини ўтказишнинг
ахамияти //Общественные науки в современном мире: теоретические и практические
исследования. – 2024. – Т. 3. – №. 7. – С. 49-51.
23.
Ш.С.Агоев., Асатуллаев Д. Ахборот технологиялари соҳасидаги ўғирлик
жиноятларни тергов қилишнинг ўзига хос хусусиятлари //Общественные науки в
современном мире: теоретические и практические исследования. – 2024. – Т. 3. – №. 7. –
С. 31-35.
24.
Ш.С.Агоев., Ташев У. Экспертиза фаолиятининг арманистон республикаси жиноят-
протсессуал қонунчилигидаги ҳуқуқий асослари //Развитие и инновации в науке. –
2024. – Т. 3. – №. 6. – С. 48-56.
25.
Хушвактова Н.А. Факторы, препятствующие эффективному использо-ванию
общественного участия в досудебном производстве / Н.А. Хушвактова //
Теоретические аспекты юриспруденции и вопросы правоприменения: сб. ст. по
материалам LXV Международной научно-практической конференции «Теорети¬ческие
аспекты юриспруденции и вопросы правоприменения». – № 11(65). – Москва, Изд.
«Интернаука», 2022. DOI:10.32743/25419889.2022.11.65.346588
26.
Хушвактова Н.А. Коррупцияга оид жиноятларни фош қилиш ва тергов қилишда
жамоатчилик ёрдамидан фойдаланиш // «Давлат бошқаруви соҳасида коррупциявий
хавф-хатарларни бартараф этиш механизмларини такомиллаштириш масалалари»:
республика илмий-амалий конференцияси тўплами – Тошкент давлат юридик
университетининг ихтисослаштирилган филиали, Т: 2022. Б.78-83.
