ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
159
KOMPYUTER TARMOQ TURLARI
Qodirov Farrux Ergash oʻgʻli
Shahrisabz davlat pedogogika instituti
”Informatika va uni oʻqitish metodikasi” kafedrasi mudiri, ilmiy rahbar
Toʻrayeva Charos Jumanazar qizi
Mamadaliyeva Mashxura Salim qizi
Shahrisabz Davlat Pedagogika instituti Pedagogika fakulteti
Matematika va Informatika yoʻnalishi 2-bosqich talabalari.
https://doi.org/10.5281/zenodo.15087234
Annotatsiya
: Ushbu maqolada kompyuter tarmoqlari va ularning turlari batafsil tahlil
qilinadi. Kompyuter tarmoqlarining asosiy tushunchalari, ularning hududiy qamroviga,
tuzilishiga va ulanish usullariga ko‘ra tasnifi yoritiladi. Shuningdek, tarmoq texnologiyalari,
asosiy protokollar va xavfsizlik choralariga alohida e’tibor qaratilgan. Maqolada LAN, WAN,
MAN, PAN kabi tarmoq turlari, Ethernet, Wi-Fi, Bluetooth kabi asosiy texnologiyalar va
TCP/IP, HTTP/HTTPS, FTP kabi protokollar haqida ma’lumot berilgan. Shuningdek,
tarmoqlarning afzalliklari va kamchiliklari ham tahlil qilinadi. Tadqiqot natijasida kompyuter
tarmoqlarining ahamiyati, zamonaviy texnologiyalar bilan uyg‘unligi va kelajakdagi
rivojlanish tendensiyalari haqida xulosa chiqarilgan. Ushbu maqola IT sohasi bilan
shug‘ullanuvchilar, talabalar va tarmoq administratorlari uchun foydali bo‘lishi mumkin.
Аннотация:
В данной статье подробно анализируются компьютерные сети и их
типы. Раскрыты основные понятия компьютерных сетей, их классификация по
территориальному охвату, структуре и способам подключения. Также особое внимание
уделяется сетевым технологиям, базовым протоколам и мерам безопасности. В статье
представлена информация о типах сетей, таких как LAN, WAN, MAN, PAN, базовых
технологиях, таких как Ethernet, Wi-Fi, Bluetooth, и таких протоколах, как TCP/IP,
HTTP/HTTPS, FTP. Также анализируются преимущества и недостатки сетей. В
результате исследования был сделан вывод о важности компьютерных сетей, их
совместимости с современными технологиями и перспективных тенденциях развития.
Эта статья может быть полезна ИТ-специалистам, студентам и сетевым
администраторам.
Annotation:
This article provides a detailed analysis of computer networks and their
types. The basic concepts of computer networks, their classification according to their
territorial scope, structure and connection methods are covered. Special attention is also paid
to network technologies, basic protocols and security measures. The article provides
information about network types such as LAN, WAN, MAN, PAN, basic technologies such as
Ethernet, Wi-Fi, Bluetooth and protocols such as TCP/IP, HTTP/HTTPS, FTP. The advantages
and disadvantages of networks are also analyzed. As a result of the study, a conclusion was
drawn about the importance of computer networks, their compatibility with modern
technologies and future development trends. This article may be useful for IT professionals,
students and network administrators.
Kalit so‘zlar:
Kompyuter tarmoqlari, LAN (Local Area Network) WAN (Wide Area
Network), Tarmoq texnologiyalari, TCP/IP protokoli Wi-Fi va Ethernet, Tarmoq xavfsizligi,
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
160
VPN (Virtual Private Network), Firewall va shifrlash, Internet tarmoqlari. Bulutli tarmoq
(Cloud Networking), Tarmoq xavf-xatarlari.
Ключевое слово:
Компьютерные сети, LAN (локальная сеть), WAN (глобальная
сеть), сеть технологии, протокол TCP/IP Wi-Fi и Ethernet, сетевая безопасность, VPN
(виртуальная частная сеть), межсетевой экран и шифрование, сети Интернет.
Облачные сети (CloudNetworking), Сетевые риски.
Keywords:
Computer Networks, LAN (Local Area Network) WAN (WideArea Network),
Networking Technologies, TCP/IP Protocol Wi-Fi and Ethernet, Network Security, VPN
(Virtual Private Network), Firewall and Encryption, Internet Networks. Cloud Networking,
Network Risks.
Kirish:
Zamonaviy axborot texnologiyalari rivojlanishi bilan kompyuter tarmoqlari
kundalik hayotimizning ajralmas qismiga aylandi. Bugungi kunda ofislar, ta’lim muassasalari,
korporatsiyalar va hatto shaxsiy qurilmalar ham tarmoq orqali o‘zaro bog‘langan holda
ishlaydi. Tarmoqlar orqali ma’lumot almashinuvi, resurslardan birgalikda foydalanish va
masofaviy boshqaruv imkoniyatlari yanada kengaymoqda. Kompyuter tarmoqlari turli
mezonlarga ko‘ra tasniflanadi: hududiy qamrov bo‘yicha LAN, WAN, MAN, shaxsiy foydalanish
uchun PAN, tuzilishiga qarab klient-server va P2P (peer-to-peer) tarmoqlari mavjud.
Shuningdek, tarmoq texnologiyalari (Wi-Fi, Ethernet, Bluetooth) va protokollar (TCP/IP,
HTTP, FTP) tarmoqning samarali ishlashini ta’minlaydi. Ushbu maqolada kompyuter
tarmoqlari va ularning turlari haqida batafsil ma’lumot beriladi, asosiy ishlash prinsiplari
tushuntiriladi hamda tarmoq xavfsizligiga oid muhim jihatlar ko‘rib chiqiladi. Maqola axborot
texnologiyalari bilan shug‘ullanuvchilar, talabalar va tarmoq administratorlari uchun foydali
bo‘lishi mumkin.
KOMPYUTER TARMOQLARI TUSHUNCHASI
.
Kompyuter tarmog‘i – bu ikki yoki undan ortiq qurilmalar o‘rtasida ma’lumot almashish
va resurslarni birgalikda ishlatish imkonini beruvchi tizimdir. Ular yordamida
foydalanuvchilar hujjatlarni ulashishi, dasturlarni masofadan ishga tushirishi va internet
xizmatlaridan foydalanishi mumkin.
Kompyuter tarmoqlarining asosiy vazifalari: Ma’lumot almashish va uzatish. Resurslarni
birgalikda ishlatish (printer, skaner, fayl server va boshqalar). Markaziy boshqaruv va
xavfsizlikni ta’minlash. Masofaviy ishlash va monitoring imkoniyati.
Kompyuter tarmoqlari turli mezonlarga ko‘ra tasniflanadi. Eng muhim tasnif
tarmoqning hududiy qamrovi va tuzilishiga asoslanadi. Kompyuter tarmoqlari turli sohalarda
keng qo‘llanilib, ma’lumot almashish va resurslardan samarali foydalanish imkonini beradi.
Ularning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
1. Ma’lumot almashish va uzatish Kompyuterlar va qurilmalar o‘rtasida tezkor ma’lumot
almashish imkonini beradi. Elektron pochta, chat xizmatlari va bulutli saqlash xizmatlari
bunga misol bo‘la oladi. 2. Resurslarni birgalikda ishlatish Printer, skaner, server kabi
qurilmalarga bir nechta foydalanuvchi ulanishi mumkin. Bu xarajatlarni kamaytirib,
samaradorlikni oshiradi. 3. Masofaviy ishlash va boshqaruv Foydalanuvchilar internet orqali
boshqa joyda joylashgan kompyuter yoki serverlarga ulanib ishlashi mumkin. IT
administratorlari tarmoqni masofadan boshqarishi va texnik muammolarni hal qilishi
mumkin. 4. Markaziy boshqaruv va xavfsizlik Yirik korxonalar va tashkilotlar barcha
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
161
kompyuterlarni bitta tizim orqali boshqarishi mumkin. Xavfsizlik devorlari (firewall),
antivirus dasturlari va foydalanuvchi huquqlarini nazorat qilish imkoniyati mavjud. 5. Bulutli
texnologiyalardan foydalanish Google Drive, Dropbox, OneDrive kabi xizmatlar orqali
ma’lumotlarni saqlash va ulashish imkonini beradi. Ish jarayonlarini tezlashtirib, xotira sarfini
kamaytiradi. 6. Dasturlar va ilovalardan jamoaviy foydalanish Bir necha foydalanuvchi bitta
tarmoq orqali korporativ dasturlarni ishlatishi mumkin. Masalan, korxonalar uchun
buxgalteriya tizimlari yoki loyiha boshqaruv dasturlari. 7. Internet xizmatlariga kirish
Tarmoqlar internetga ulanishni ta’minlaydi, bu esa axborot izlash, video qo‘ng‘iroqlar, onlayn
ta’lim va boshqa xizmatlardan foydalanish imkonini beradi. 8. Tarmoq monitoringi va
statistikasi Tizim administratorlari tarmoqning ishlash holatini nazorat qilib, uzilishlarni
oldini oladi. Trafik hajmini kuzatish va optimallashtirish imkoniyati mavjud. 9.
Avtomatlashtirilgan xizmatlar Server va mijoz tizimlar o‘rtasida avtomatlashtirilgan ma’lumot
almashinuvi va xizmatlar amalga oshiriladi. Masalan, elektron to‘lov tizimlari yoki avtomatik
yangilanish xizmatlari. 10. Tarmoq xavfsizligini ta’minlash Shifrlash va autentifikatsiya
texnologiyalari yordamida ma’lumotlar himoya qilinadi. Virtual xususiy tarmoqlar (VPN)
xavfsiz ulanishni ta’minlaydi. Kompyuter tarmoqlari biznes, ta’lim, sog‘liqni saqlash, ilmiy
tadqiqotlar va boshqa ko‘plab sohalarda keng qo‘llanilib, axborot texnologiyalarining ajralmas
qismi hisoblanadi.
KOMPYUTER TARMOQLARINING TURLARI
.
Kompyuter tarmoqlari turli mezonlarga ko‘ra tasniflanadi. Ularning asosiy turlari
hududiy qamrov, tuzilish, topologiya va ma’lumot uzatish texnologiyasiga asoslanadi. Quyida
kompyuter tarmoqlarining eng muhim turlari keltirilgan.
1. HUDUDIY QAMROV BO‘YICHA TASNIFI
Kompyuter tarmoqlari geografik hududni
qamrab olish darajasiga ko‘ra quyidagi turlarga bo‘linadi:
2. PAN
(Personal Area Network) – Shaxsiy tarmoq Tavsifi: Bitta foydalanuvchiga tegishli
bo‘lgan kichik tarmoq. Qo‘llanilishi: Smartfon, kompyuter, printer, aqlli soatlar va boshqa
qurilmalar o‘rtasida ma’lumot almashish uchun ishlatiladi. Texnologiyalar: Bluetooth, Wi-Fi,
NFC.
3. LAN
(Local Area Network) – Mahalliy tarmoq Tavsifi: Bir binoda yoki kichik hududda
ishlovchi kompyuter tarmog‘i. Qo‘llanilishi: Ofislar, maktablar, universitetlar, kichik
korxonalar. Texnologiyalar: Ethernet, Wi-Fi. Afzalliklari: Yuqori tezlik (1 Gbps gacha),
ishonchlilik va qulay boshqaruv. Kamchiliklari: Faqat mahalliy hudud bilan cheklangan.
4. MAN
(Metropolitan Area Network) – Shahar tarmog‘i
Tavsifi: Bir nechta LAN tarmoqlarini birlashtiruvchi tizim. Qo‘llanilishi: Universitet
shaharchalari, shahar transport tizimlari, davlat idoralari. Texnologiyalar: Fiber-optik aloqa,
WiMAX, DSL. Afzalliklari: Uzoq masofada tezkor aloqa ta’minlaydi. Kamchiliklari: Narxi
qimmat, murakkab boshqaruv.
5. WAN
(Wide Area Network) – Keng hududli tarmoq Tavsifi: Bir nechta shahar,
mamlakat yoki butun dunyo bo‘ylab tarqalgan tarmoqlar. Qo‘llanilishi: Internet, xalqaro
korporatsiyalar, global bulutli xizmatlar. Texnologiyalar: Mikroto‘lqinli aloqa, sun’iy yo‘ldosh,
optik tolali aloqa.
Afzalliklari: Juda katta hududni qamrab oladi. Kamchiliklari: Ulanish tezligi nisbatan past
bo‘lishi mumkin, narxi yuqori.
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
162
TOPOLIGIYASIGA KO‘RA TASNIFI
Kompyuter tarmoqlari qanday tuzilishda bog‘langaniga qarab quyidagi turlarga
bo‘linadi: 1. Yulduz (Star) topologiyasi – Barcha qurilmalar bitta markaziy tugunga ulanadi.
Afzalligi: Markaziy boshqaruv, nosoz tugun ishlamay qolsa, faqat bitta qurilma uziladi.
Kamchiligi: Markaziy tugun buzilsa, butun tarmoq ishdan chiqadi. 2. Shina (Bus) topologiyasi
– Barcha qurilmalar bitta umumiy kabel orqali bog‘lanadi. Afzalligi: Tejamkor. Kamchiligi: Bir
joyda muammo bo‘lsa, butun tarmoqga ta’sir qiladi. 3. Halqa (Ring) topologiyasi – Qurilmalar
yopiq halqa shaklida bog‘lanadi. Afzalligi: Ma’lumot uzatish tezligi barqaror. Kamchiligi:
Halqaning bitta nuqtasida muammo bo‘lsa, butun tarmoq ishlamaydi. 4. To‘liq bog‘langan
(Mesh) topologiyasi – Har bir tugun boshqa barcha tugunlarga ulanadi. Afzalligi: Eng xavfsiz
va ishonchli. Kamchiligi: Qimmat va murakkab.
1. Simli tarmoqlar – Ma’lumot uzatish uchun kabellar ishlatiladi. Ethernet – eng keng
tarqalgan simli tarmoq texnologiyasi. Optik tolali tarmoqlar – yuqori tezlik va uzoq masofaga
uzatish imkoniyati. Afzalliklari: Barqarorlik, yuqori tezlik, xavfsizlik. Kamchiliklari: Kabel
yotqizish va texnik xizmat ko‘rsatish murakkab. 2. Simsiz tarmoqlar – Kabelsiz ishlaydigan
tarmoqlar. Wi-Fi – eng mashhur simsiz tarmoq texnologiyasi. Bluetooth – qisqa masofali
ulanishlar uchun. Cellular (Mobil tarmoqlar – 3G, 4G, 5G) – mobil qurilmalar uchun global
aloqa. Afzalliklari: Harakatchanlik, qulaylik. Kamchiliklari: Signalning to‘siqlarga sezgirligi,
xavfsizlik muammolari.
Kompyuter tarmoqlari turli mezonlarga ko‘ra tasniflanadi va ularning har biri ma’lum
bir ehtiyoj uchun moslashgan. LAN, WAN, MAN, PAN kabi hududiy qamrov bo‘yicha
tarmoqlar, klient-server va P2P kabi tuzilish turlari, shuningdek, Ethernet, Wi-Fi, Bluetooth
kabi texnologiyalar kundalik hayotimizda katta rol o‘ynaydi. Kelajakda 5G, IoT va bulutli
texnologiyalar tarmoq infratuzilmasining yanada rivojlanishiga olib kelishi kutilmoqda.
Tarmoq texnologiyalari. Kompyuter tarmoq texnologiyalari – bu tarmoqlar orqali
ma’lumot almashish va ulanishni ta’minlash uchun ishlatiladigan texnik va dasturiy vositalar
majmuasidir. Ular turli mezonlarga qarab tasniflanadi, masalan, simli va simsiz texnologiyalar,
lokal va global tarmoqlar uchun mo‘ljallangan protokollar va usullar.
1. SIMLI TARMOQ. TEXNOLOGIYALARI.
Simli tarmoqlar kabel orqali ishlaydi va
yuqori tezlik, barqarorlik hamda xavfsizlik darajasi bilan ajralib turadi.
2. Ethernet Eng keng tarqalgan simli tarmoq texnologiyasi. 100 Mbps, 1 Gbps, 10 Gbps
va undan yuqori tezliklarni qo‘llab-quvvatlaydi. Ulanish uchun RJ-45 ulagichi va UTP/STP
kabellar ishlatiladi. Mahalliy tarmoqlarda (LAN) qo‘llaniladi.
3. Optik tolali aloqa (Fiber Optic) Ma’lumotni yorug‘lik signallari orqali uzatadi. Juda
katta tezlik (1–100 Gbps) va uzoq masofaga uzatish imkonini beradi. Internet provayderlar,
korporativ tarmoqlar va server markazlari foydalanadi. Oddiy mis kabelga qaraganda
qimmatroq va o‘rnatilishi murakkab.
4. DSL (Digital Subscriber Line) Telefon liniyasi orqali internetga ulanish imkonini
beradi.
INTERNET TARMOQLARI
1. Internet va uning asosiy tushunchalari Internet – bu global kompyuter tarmog‘i bo‘lib,
dunyo bo‘ylab milliardlab qurilmalarni o‘zaro bog‘laydi. U turli protokollar, xizmatlar va
texnologiyalar orqali ishlaydi. Internetning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: Ma’lumot
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
163
almashish va izlash Elektron pochta, ijtimoiy tarmoqlar va onlayn xizmatlardan foydalanish
Masofaviy ish va ta’lim imkoniyatlarini ta’minlash Tarmoq xizmatlarini avtomatlashtirish
2. Internet tarmoqlarining turlari Internetning turli xil tarmoqlari mavjud bo‘lib,
ularning har biri maxsus maqsadga mo‘ljallangan.
3. Mahalliy Internet tarmoqlari (Intranet va Extranet) Intranet – tashkilot ichida
ishlatiladigan yopiq tarmoq. Extranet – tashqi hamkorlar va mijozlar uchun ochiq, ammo
xavfsizlik cheklovlariga ega tarmoq. 2.2. Global Internet Butun dunyo bo‘ylab kompyuterlarni
bog‘lovchi ochiq tarmoq. Har bir qurilma IP-manzil orqali identifikatsiya qilinadi.
4. Bulutli Internet xizmatlari Cloud Computing – Internet orqali xizmatlar va resurslarga
kirish imkonini beradi. Amazon Web Services (AWS), Google Cloud, Microsoft Azure kabi
xizmatlar keng qo‘llaniladi.
5. Internet ishlash tamoyillari Internet turli texnologiyalar va protokollar orqali ishlaydi.
Quyida uning asosiy komponentlari keltirilgan: 6. IP manzillar va domen tizimi (DNS) Har bir
qurilmaga yagona IP-manzil beriladi. IPv4 (32-bitli manzillar) va IPv6 (128-bitli manzillar)
mavjud.
Xulosa.
Kompyuter tarmoqlari zamonaviy texnologiyalar rivojlanishining asosiy
tarkibiy qismlaridan biri hisoblanadi. Ular ma’lumot almashish, kommunikatsiya, biznes,
ta’lim va turli xizmatlarni avtomatlashtirishda muhim rol o‘ynaydi. Tarmoqlar turli
mezonlarga qarab tasniflanadi: Geografik qamrovi bo‘yicha LAN, MAN, WAN kabi tarmoq
turlari mavjud. Ulanish usuli bo‘yicha simli (Ethernet, optik tolali) va simsiz (Wi-Fi, 5G,
Bluetooth) texnologiyalar qo‘llaniladi. Tarmoq tuzilmasiga ko‘ra mijoz-server, p2p va bulutli
tarmoqlar farqlanadi. Zamonaviy tarmoq texnologiyalari internet bilan chambarchas bog‘liq
bo‘lib, TCP/IP, DNS, VPN, bulutli hisoblash, kiberxavfsizlik tizimlari kabi protokollar va
xizmatlar orqali rivojlanmoqda. Kelajakda 5G, IoT (Internet of Things), sun’iy intellekt (AI) va
blockchain texnologiyalarining rivojlanishi tarmoqlarning yanada samarali va xavfsiz
ishlashiga hissa qo‘shadi. Shu sababli, kompyuter tarmoqlari sohasi doimiy o‘rganish va
innovatsiyalarni talab qiluvchi muhim yo‘nalish hisoblanadi.
Foydalanilgan adabiyotlar/Используемая литература/References:
1.
Кодиров, Ф. Э., and О. Д. Дониёров. "ЭФФЕКТИВНЫЕ МОДЕЛИ РАЗВИТИЯ
МЕДИЦИНСКОГО ОБСЛУЖИВАНИЯ НАСЕЛЕНИЯ КАШАКАДЬИНСКОЙ ОБЛАСТИ."
Символ науки 7-2 (2022): 15-17.
2.
Zoxidov, J. B., F. E. Qodirov, and I. J. Bozorova. "QUARTUS II PROJECT CONCEPT AND ITS
OPPORTUNITIES AND PROBLEMS." АКТУАЛЬНЫЕ ПРОБЛЕМЫ ТЕХНИЧЕСКОГО И
ТЕХНОЛОГИЧЕСКОГО ОБЕСПЕЧЕНИЯ ИННОВАЦИОННОГО РАЗВИТИЯ. 2019.
3.
Uzakov, Gulom, et al. "Simulation of a tubular pyrolysis reactor using comsol
multiphysics software." International Scientific and Practical Conference Digital and
Information Technologies in Economics and Management. Cham: Springer Nature
Switzerland, 2023.
4.
Қодиров, Ф. "ҲУДУДЛАРДА ТИББИЙ ХИЗМАТЛАРНИ ДАСТУРИЙ ПАКЕТЛАР
ЁРДАМИДА ЭЛЕКТРОН ТИББИЙ БАЗАСИНИ ЯРАТИШ." O’zbekiston Respublikasi Oliy Va
o’rta Maxsus ta’lim Vazirligi Namangan Muhandislik-Qurilish Instituti (2022).
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
164
5.
Qodirov, F. E., O. D. Doniyorov, and H. Shokirov Sh. "Basic concepts of information
security in information systems. Wide threats and their consequences." концепции
устойчивого развития науки в современных условиях (2021): 153-155.
6.
Bozorova, Irina Jumanazarovna, and Dilfuzaxon Mamasharipovna Karayeva. "Modern
programming technologies and their role." интеллектуальный капитал xxi века. 2020.
7.
Ergash o’g’li, Qodirov Farrux. "Hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishda har bir
hududning о ‘ziga xos xususiyatlari." Scientific Journal of Actuarial Finance and Accounting
4.09 (2024): 178-183.
8.
Qodirov, Farrux, and Muxlisa Mavlonova. "O’ZBEKISTONDA ZIYORATGOH VA
QADAMJOLAR, TURIZM XIZMATLARINI JADAL RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI." YANGI
O‘ZBEKISTONDA MILLIY TURIZM ISTIQBOLLARI 1.01 (2024).
9.
Qodirov, F., N. Sirojev, and S. Negmatova. "FEATURES OF THE ANDROID STUDIO
SOFTWARE PACKAGE." Академические исследования в современной науке 2.17 (2023):
130-146.
10.
Қодиров, Ф. Э., et al. "ДЛЯ ПРОВЕРКИ МОДЕЛЕЙ АДЕКВАТНОСТИ,
ЧУВСТВИТЕЛЬНОСТЬ И СОПРОТИВЛЕНИЯ." ИНТЕГРАЦИЯ НАУКИ, ОБЩЕСТВА,
ПРОИЗВОДСТВА И ПРОМЫШЛЕННОСТИ. 2019.
11.
Qodirov, F. E., D. A. Akbarova, and S. H. Shokirov. "SOFTWARE FOR WORKING WITH
COMPUTER GRAPHICS AND THEIR TASKS. APPLICATION OF DIGITAL IMAGE PROCESSING
FIELDS." (2021): 57-58.
12.
Jumanazarovna, Bozorova Irina, and Кodirov Farruh Ergash O'G'Li. "Principle of
electrocardiographic work and its role in modern medicine." Вопросы науки и образования
15 (99) (2020): 31-36.
13.
Kodirov, F. E., and J. E. Nematov. "BASIC TECHNOLOGY AND SERVICE
MANAGEMENTMULTISERVICE NETWORKS." Инновации в технологиях и образовании: сб.
ст. участников XII Между (2019): 214.
14.
Қодиров, Ф. Э., and Ж. Э. Нематов. "РАЗВИТИЕ ЛОКАЛЬНОЙ СЕТИ НА ОСНОВЕ
ТЕХНОЛОГИИ GPON." Инновации в технологиях и образовании: сб. ст. участников XII
Между (2019): 288.
15.
Кодиров, Ф. Э., and М. У. Маматмурадова. "РАЗРАБОТКА ЦИФРОВОЙ ПРОГРАММЫ
ШИФРОВАНИЯ И ВНЕДРЕНИЕ В ПРАКТИКУ." Инновации в технологиях и образовании:
сб. ст. участников XII Между (2019): 275.
16.
Абдирасулов, Ж. У., and Ф. Э. Кодиров. "ЭФФЕКТИВНОСТЬ ANGULAR JS ДЛЯ
СОЗДАНИЯ
ДИНАМИЧЕСКИХ
ВЕБ-САЙТОВ
И
ОПТИМИЗАЦИИ
ИХ
ПРОИЗВОДИТЕЛЬНОСТИ." Инновации в технологиях и образовании: сб. ст. участников
XII Между (2019): 228.
17.
Qodirov, F. E., J. B. Zohidov, and H. I. Karamatova. "ADVANTAGES OF PROGRAMMING
LANGUAGES JAVASCRIPT, JAVA AND PYTHON." МОДЕЛИРОВАНИЕ И АНАЛИЗ СЛОЖНЫХ
ТЕХНИЧЕСКИХ И ТЕХНОЛОГИЧЕСКИХ СИСТЕМ. 2019.
18.
Qodirov, F. E., J. U. Abdirasulov, and J. E. Nematov. "FORMING GOVERNMENT AGENCY
WEBSITES WITH WORDPRESS CONTENT MANAGEMENT SYSTEM." Инновации в
технологиях и образовании: сб. ст. участников XII Между (2019): 219.
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
165
19.
Турдиев, У. К., and Ф. Э. Кодиров. "Задача Коши Для Одномерной Системы
Уравнений Типа Бюргерса Возникающей В Двухскоростной Гидродинамике."
Инновации в технологиях и образовании: сб. ст. участников XI Между (2018): 349.
20.
Qodirov, F. E. "Methodological aspects and importance of development of medical
services through econometric modeling and forecasting options." academy. uz/index. php/yo.
21.
Qodirov, F. "ADVANTAGES AND DISADVANTAGES OF IMMITATION TRAINING."
ACUMEN: International journal of multidisciplinary research 2.2 (2025): 296-301.
22.
Qodirov, Farrux, Sabrina Turayeva, and Sevinch Negmatova. "EKOTURIZM ORQALI
TABIIY
RESURSLARDAN
BARQAROR
FOYDALANISH."
Журнал
академических
исследований нового Узбекистана 2.1, 2-qism (2025): 4-8.
23.
Qodirov, Farrux, and Jasmina Murodulloyeva. "O'ZBEKISTONDA RAQAMLI
IQTISODIYOT." Инновационные исследования в современном мире: теория и практика
3.15 (2024): 178-181.
24.
Qodirov, Farrux, and Mushtariy Musayeva. "AXBOROTLASHGAN JAMIYATNING O'ZIGA
XOS JIHATLARI VA INSONNING TUTGAN O'RNI." Инновационные исследования в
современном мире: теория и практика 3.15 (2024): 41-48.