ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
146
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA INKLYUZIV TA'LIMNING ME'YORIY-
HUQUQIY BAZASI VA RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI
Nuriddinova Nozima
Shahrisabz davlat pedagogika instituti
Pedagogika fakulteti biologiya yo’nalishi 2-bosqich talabasi
Norboboyeva Dinora
Shahrisabz davlat pedagogika instituti
Pedagogika fakulteti biologiya yo’nalishi 2-bosqich talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15130663
Annotatsiya:
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida inklyuziv ta'limning
rivojlanishiga xizmat qiluvchi me’yoriy-huquqiy hujjatlar tahlil qilinadi. Inklyuziv ta'limning
ahamiyati va uning qonuniy asoslari, shuningdek, bu tizimni amalga oshirishda davlatning roli
va xalqaro majburiyatlari ko‘rib chiqiladi. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi,
Ta'lim to‘g‘risidagi qonun, Maxsus ta'lim to‘g‘risidagi qonun, va boshqa muhim me’yoriy
hujjatlar inklyuziv ta'limni rivojlantirishning huquqiy asoslarini tashkil etadi. Maqolada
shuningdek, inklyuziv ta'limga oid amaliy islohotlar va bu tizimni amalga oshirishdagi mavjud
muammolar va ularning yechimlari haqida ham so‘z boradi. Yozma ishda inklyuziv ta'limni
rivojlantirish uchun zarur bo‘lgan huquqiy normativ hujjatlar, xalqaro me'yorlar va
O‘zbekistonning ta'lim sohasidagi yutuqlari haqida batafsil ma'lumotlar taqdim etiladi.
Kalit so'zlar:
Inklyuziv ta'lim, O‘zbekiston ta'lim tizimi, Maxsus ta'lim, Me'yoriy-huquqiy
baza, Ta'lim to‘g‘risidagi qonun, Konstitutsiya, Ta'lim islohotlari, Inson huquqlari, Maxsus
ehtiyojlarga ega bolalar, Xalqaro huquq.
Аннотация:
В данной статье анализируется нормативно-правовая база,
поддерживающая развитие инклюзивного образования в Республике Узбекистан.
Рассматривается значимость инклюзивного образования и его юридические основы, а
также роль государства и международные обязательства в реализации этой системы.
Конституция Республики Узбекистан, Закон об образовании, Закон о специальном
образовании и другие важные правовые документы формируют правовую основу для
развития инклюзивного образования. В статье также обсуждаются практические
реформы в области инклюзивного образования, существующие проблемы в его
реализации и предлагаемые решения. Кроме того, предоставляется подробная
информация о юридических и нормативных документах, необходимых для
продвижения инклюзивного образования, международных стандартах и достижениях
Узбекистана в сфере образования.
Ключевые слова:
Инклюзивное образование, система образования Узбекистана,
специальное образование, нормативно-правовая база, Закон об образовании,
Конституция, реформы образования, права человека, дети с особыми потребностями,
международное право.
Abstract:
This article analyzes the normative and legal framework supporting the
development of inclusive education in the Republic of Uzbekistan. It examines the significance
of inclusive education and its legal foundations, as well as the role of the state and
international obligations in implementing this system. The Constitution of the Republic of
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
147
Uzbekistan, the Law on Education, the Law on Special Education, and other important legal
documents form the legal basis for the development of inclusive education. The article also
discusses practical reforms in inclusive education, existing challenges in its implementation,
and proposed solutions. Furthermore, it provides detailed information on the legal and
normative documents necessary to promote inclusive education, international standards, and
Uzbekistan's achievements in the field of education.
Key words:
Inclusive education, Uzbekistan education system, Special education,
Normative-legal framework, Law on Education, Constitution, Education reforms, Human
rights, Children with special needs, International law.
Kirish.
O‘zbekistonda ta'lim tizimi sohasida amalga oshirilayotgan islohotlar nafaqat
umumiy, balki maxsus ehtiyojlarga ega bolalar uchun ham keng imkoniyatlar yaratishga
qaratilgan. Inklyuziv ta'lim konsepsiyasi, ya'ni har bir bolaga uning imkoniyatlariga qarab
ta'lim olish huquqini taqdim etish, davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylanib
bormoqda. Inklyuziv ta'limning muhim jihati shundaki, u barcha bolalarning, jumladan,
jismoniy, aqliy yoki ruhiy xususiyatlari bilan farq qiladigan bolalar uchun ham teng ta'lim
imkoniyatlarini taqdim etadi. Me'yoriy-huquqiy baza inklyuziv ta'limni amalga oshirish uchun
muhim asos bo‘lib xizmat qiladi. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, Ta'lim
to‘g‘risidagi qonun, Maxsus ta'lim to‘g‘risidagi qonun kabi hujjatlar inklyuziv ta'limni
rivojlantirishni o‘z oldiga maqsad qilib qo‘yadi va maxsus ehtiyojlarga ega bolalar uchun
ta'lim olish imkoniyatlarini kengaytiradi. Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasining
inklyuziv ta'limga oid me'yoriy-huquqiy asoslari tahlil qilinadi, shuningdek, bu boradagi
xalqaro tajribalar ham ko‘rib chiqiladi. O‘zbekistonda inklyuziv ta'limni rivojlantirishda
mavjud huquqiy me'yorlar va tizimdagi kamchiliklarni tahlil qilish, bu sohada amalga
oshirilishi lozim bo‘lgan islohotlar va innovatsiyalarni aniqlash maqsadida maqola yozilgan.
Inklyuziv ta'limga oid qonuniy asoslarning samarali ishlashini ta'minlash va ularga rioya
qilish davlatning asosiy vazifalaridan biri sifatida e'tirof etiladi.
Adabiyotlar tahlili.
O‘zbekiston Respublikasida inklyuziv ta'limning rivojlanishini
tushunish va tahlil qilish uchun turli ilmiy, huquqiy va amaliy manbalar mavjud. Bu
adabiyotlar ta'lim tizimining huquqiy asoslari, inklyuziv ta'limning maqsad va prinsiplari,
shuningdek, maxsus ehtiyojlarga ega bolalarning ta'lim olish huquqlarini kafolatlashdagi
me’yoriy hujjatlar haqida keng qamrovli ma'lumotlar taqdim etadi. Quyida ba'zi asosiy
adabiyotlar tahlil qilinadi:
O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi (1992-yil):
O‘zbekistonning Konstitutsiyasi inklyuziv ta'limning huquqiy asosini tashkil etadi.
25-
modda
da ta'lim olish huquqi barcha fuqarolar uchun kafolatlanadi, bu esa inklyuziv
ta'limning rivojlanishiga bevosita ta'sir ko‘rsatadi. Ushbu moddalar inklyuziv ta'limning
davlat tomonidan ta'minlanishining me'yoriy asosini yaratadi va ta'limda tenglikni
ta'minlashga qaratilgan siyosatni rivojlantirishda muhim rol o'ynaydi.
"Ta'lim to‘g‘risidagi"
qonun (2020-yil):
Bu qonun O‘zbekistonda ta'lim sohasidagi barcha normativ asoslarni
belgilovchi hujjatdir. Inklyuziv ta'limning rivojlanishiga qaratilgan bu qonun, barcha
fuqarolarning ta'lim olish huquqini ta'minlashga xizmat qiladi. Qonunda maxsus ehtiyojlarga
ega bolalar uchun ta'lim muassasalarining tashkil etilishi, pedagogik yondashuvlar, ta'limning
sifatini oshirish bo‘yicha zarur choralar ko‘rish haqida batafsil ma'lumot berilgan.
"Maxsus
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
148
ta'lim to‘g‘risidagi" qonun (2019-yil):
Ushbu qonun maxsus ehtiyojlarga ega bolalar uchun
inklyuziv ta'lim tizimini rivojlantirishning muhim qoidalarini belgilaydi. Qonunda maxsus
ta'lim muassasalarini tashkil etish, o‘quvchilarga nisbatan talablar, psixologik va pedagogik
yordam ko‘rsatish, o‘qituvchilarning malakasini oshirish masalalari kiritilgan. Bu qonun
inklyuziv ta'lim tizimining samarali ishlashini ta'minlash uchun zarur huquqiy bazani
yaratadi.
O‘zbekiston Respublikasining "Inson huquqlari to‘g‘risidagi" qonunlari:
O‘zbekistonning inson huquqlari bo‘yicha qonunlari inklyuziv ta'limni rivojlantirishda
mustahkam asos bo‘lib xizmat qiladi. Ushbu qonunlar, shuningdek, xalqaro huquq
me'yorlariga, xususan,
BMTning "Inson huquqlari" to‘g‘risidagi Konvensiyasi
ga mos
keladi. Konvensiya inklyuziv ta'limni rivojlantirishni, barcha bolalarning teng ta'lim olish
huquqini ta'minlashni maqsad qilgan. O‘zbekiston bu xalqaro huquq shartnomalariga
qo‘shilganligi, mamlakatning inklyuziv ta'limni rivojlantirishga bo‘lgan yondashuvini
ko‘rsatadi.
UNESCO Inklyuziv ta'lim bo‘yicha tavsiyalari:
UNESCO tomonidan qabul
qilingan inklyuziv ta'limni rivojlantirish bo‘yicha tavsiyalar inklyuziv ta'limning eng yaxshi
amaliyotlarini o‘z ichiga oladi. Ushbu tavsiyalar, jumladan, ta'limda tenglikni ta'minlash,
o‘qituvchilarni tayyorlash, maxsus ehtiyojlarga ega bolalarning o‘qish imkoniyatlarini
kengaytirish kabi masalalarni ko‘rib chiqadi. O‘zbekiston bu tavsiyalarni qabul qilish va
amalga oshirishda muhim qadamlar qo‘ymoqda.
Davlat statistika qo‘mitasi ma'lumotlari:
O‘zbekistonning ta'lim tizimida inklyuziv ta'limni rivojlantirish bo‘yicha ko‘plab tahlil va
monitoringlar amalga oshirilgan. Davlat statistika qo‘mitasining ma'lumotlari inklyuziv
ta'limga bo‘lgan talabni aniqlash va mavjud bo‘shliqlarni bartaraf etish uchun muhim vosita
hisoblanadi. Bu ma'lumotlar orqali maxsus ehtiyojlarga ega bolalar soni, ularning ta'lim
tizimiga kirish darajasi va samaradorlik haqida aniq tasavvur olish mumkin.
Sharipov, A.
(2022). Inklyuziv ta'lim: Nazariya va amaliyot. Toshkent: O‘zbekiston Ta'limi:
Bu
kitobda inklyuziv ta'limning nazariy asoslari va uning amaliyotga joriy etilishi tahlil qilingan.
O‘zbekistonda inklyuziv ta'limni rivojlantirishda yuzaga keladigan muammolar va ularning
yechimlari haqida batafsil ma'lumot berilgan. Sharipovning ishi inklyuziv ta'limni o‘rganish
uchun muhim manba hisoblanadi.
Murodov, A. (2021). O‘zbekiston ta'lim tizimida
islohotlar va inklyuziv ta'lim. Toshkent: Ijtimoiy Fanlar nashriyoti:
Murodovning asarida
O‘zbekistonda amalga oshirilgan ta'lim islohotlari va inklyuziv ta'limni rivojlantirishdagi
asosiy yutuqlar ko‘rib chiqiladi. U, shuningdek, inklyuziv ta'limning jamiyatdagi ijtimoiy
ahamiyati, uning o‘qituvchilar va ta'lim muassasalari bilan aloqasi va pedagogik yondashuvlar
to‘g‘risida fikr bildiradi.
Tadqiqot metodlari
. O‘zbekistonda inklyuziv ta'limning me'yoriy-huquqiy bazasini
tahlil qilishda quyidagi metodlar qo‘llaniladi:
Normativ-huquqiy hujjatlarni tahlil qilish:
Inklyuziv ta'limni tartibga soluvchi qonunlar, qarorlar, me'yoriy hujjatlar (masalan,
O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, Ta'lim to‘g‘risidagi qonun, Maxsus ta'lim
to‘g‘risidagi qonun) tekshiriladi. Bu metod orqali inklyuziv ta'limni ta'minlovchi me'yoriy
hujjatlar va ularning samaradorligi o‘rganiladi.
Qonunlar va hujjatlarning mosligini tahlil
qilish:
Xalqaro huquq me'yorlari va milliy qonunlar o‘rtasidagi farq va ularning inklyuziv
ta'limni
qo‘llab-quvvatlashdagi
samaradorligi
o‘rganiladi.
Ma'lumotlar
tahlili:
O‘zbekistonning ta'lim tizimidagi inklyuziv ta'lim bo‘yicha mavjud statistik ma'lumotlar
(ta'lim muassasalarida maxsus ehtiyojlarga ega bolalar soni, ta'lim olish darajasi va
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
149
samaradorlik) tahlil qilinadi. Ushbu metod orqali ta'lim tizimining mavjud holatini va
inklyuziv ta'limni rivojlantirishdagi bo‘shliqlarni aniqlash mumkin.
Monitoring va baholash:
Inklyuziv ta'limga oid islohotlar va ularning amaldagi holati bo‘yicha monitoring o‘tkaziladi.
Bu metod orqali inklyuziv ta'limni rivojlantirishning samaradorligi baholanadi. Tadqiqot
metodlarining turli xil yondashuvlar asosida qo‘llanilishi inklyuziv ta'limning me'yoriy-
huquqiy bazasini va tizimdagi amaliy islohotlarni chuqur tahlil qilish imkonini beradi. Har bir
metodning o‘ziga xos afzalliklari va qo‘llanilish sohasi bor, bu esa inklyuziv ta'limning holati
va rivojlanish yo‘llarini aniqlashda samarali bo‘ladi.
Natija va muhokama
. O‘zbekistonda inklyuziv ta'limning rivojlanishiga yo‘naltirilgan
me'yoriy-huquqiy bazaning tahlili shuni ko‘rsatadiki, mamlakatda inklyuziv ta'limni amalga
oshirish uchun mustahkam huquqiy asos mavjud. Konstitutsiya va boshqa hujjatlar, jumladan,
"Ta'lim to‘g‘risidagi" qonun va "Maxsus ta'lim to‘g‘risidagi" qonun inklyuziv ta'limni
rivojlantirishga qaratilgan yuridik bazaning mustahkam poydevori sifatida xizmat qiladi. Bu
hujjatlar ta'limda tenglikni ta'minlash, maxsus ehtiyojlarga ega bolalar uchun ta'lim
imkoniyatlarini kengaytirishga qaratilgan qoidalarni o‘z ichiga oladi. Statistik tahlil va
monitoring natijalari, maxsus ehtiyojlarga ega bolalarning ta'lim tizimiga kirish imkoniyatlari
va inklyuziv ta'limning samaradorligini o‘rgangan holda, mamlakatda inklyuziv ta'lim
tizimining ijobiy o‘sish sur'atlarini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, mavjud bo‘shliqlar va
muammolar ham mavjud: bu ta'lim tizimi uchun zarur bo‘lgan infratuzilma, o‘qituvchilarning
malakasini oshirish va pedagogik metodlarning rivojlanishi kabi masalalar hal etilishi lozim.
Xalqaro tajriba, masalan, UNESCOning inklyuziv ta'lim bo‘yicha tavsiyalari va BMTning inson
huquqlari bo‘yicha konvensiyalari, O‘zbekistonda inklyuziv ta'limni rivojlantirishda yuksak
samaradorlikka erishish uchun muhim yo‘nalishlarni ko‘rsatadi. Ushbu tajribalardan
foydalanish, inklyuziv ta'limni yanada samarali tashkil etish imkoniyatlarini yaratadi.
Inklyuziv ta'limni rivojlantirish O‘zbekistonda muhim ta'lim islohoti bo‘lib, davlatning ta'lim
tizimiga bo‘lgan yondashuvini kengaytirish va barcha bolalarning ta'lim olish huquqini
ta'minlashga qaratilgan. Ushbu sohada amalga oshirilayotgan islohotlar ijobiy natijalar
bermoqda, ammo bir qator muammolarni ham hal etish zarur. Ta'lim tizimi infratuzilmasi:
O‘zbekistonda inklyuziv ta'limni to‘liq joriy etish uchun mavjud ta'lim muassasalarining
ko‘pchiligi maxsus ehtiyojlarga ega bolalar uchun moslashmagan. Ta'lim binolarining mosligi,
zarur o‘quv materiallari va maxsus texnologiyalar bilan ta'minlash masalalari hali ham
dolzarb. Maxsus ehtiyojlarga ega bolalar bilan ishlash uchun pedagoglar maxsus tayyorlikdan
o‘tishlari kerak. O‘qituvchilarning professional rivojlanishi inklyuziv ta'limni samarali tashkil
etishning asosiy omillaridan biridir. Jamoat va ota-onalarning munosabati: Inklyuziv ta'limga
bo‘lgan ijtimoiy munosabat hali ham to‘liq ijobiy emas. Ba'zi ota-onalar va o‘qituvchilar
maxsus ehtiyojlarga ega bolalarga nisbatan o‘zgarishlarga tayyor emas. Bu esa inklyuziv
ta'limning samarali amalga oshirilishiga to‘sqinlik qilishi mumkin. Shu sababli, jamiyatni
tarbiyalash va ota-onalar bilan samarali muloqot o‘rnatish zarur. O‘zbekistonda inklyuziv
ta'lim tizimini rivojlantirishga qaratilgan huquqiy, pedagogik va ijtimoiy islohotlar salmoqli
natijalar berishga imkon yaratdi. Biroq, tizimni to‘liq amalga oshirish va uning
samaradorligini oshirish uchun yana ko‘plab muammolarni hal etish zarur. O‘qituvchilarning
malakasini oshirish, infratuzilmani yaxshilash va jamiyatning inklyuziv ta'limga bo‘lgan
munosabatini o‘zgartirish kabi masalalar, inklyuziv ta'limni muvaffaqiyatli joriy etishda asosiy
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
150
qadamlar bo‘lishi kerak. Shu bilan birga, xalqaro tajribalarni o‘rganish va ularni amaliyotga
tadbiq etish inklyuziv ta'limni yanada samarali qilishga xizmat qiladi.
Xulosa va takliflar.
O‘zbekistonda inklyuziv ta'limning me'yoriy-huquqiy bazasi joriy
etilgan islohotlar asosida mustahkam poydevor yaratgan. Konstitutsiya, Ta'lim to‘g‘risidagi
qonun va Maxsus ta'lim to‘g‘risidagi qonun inklyuziv ta'limni rivojlantirishga xizmat qiladigan
asosiy huquqiy hujjatlardir. Ushbu hujjatlar ta'limda tenglikni ta'minlash, barcha bolalar, shu
jumladan maxsus ehtiyojlarga ega bo‘lganlar uchun ta'lim olish huquqini kafolatlaydi. Biroq,
inklyuziv ta'lim tizimini samarali amalga oshirish uchun bir qator masalalar hal etilishi zarur.
Inson huquqlari va xalqaro standartlarga mos keladigan ta'lim tizimini yaratish bo‘yicha
amalga oshirilgan islohotlar ijobiy natijalarga olib kelmoqda, ammo bu jarayonni to‘liq amalga
oshirish uchun infratuzilma, o‘qituvchilarni tayyorlash, jamiyatning inklyuziv ta'limga bo‘lgan
munosabatini o‘zgartirish kabi masalalar hal etilishi kerak. Shuningdek, inklyuziv ta'limning
samaradorligini oshirish uchun maxsus ehtiyojlarga ega bolalar uchun zarur bo‘lgan resurslar
va texnologiyalarni taqdim etish muhim.
Foydalanilgan adabiyotlar/Используемая литература/References:
1.
O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. (1992-yil, 8-dekabr).
2.
"Ta'lim to‘g‘risidagi" qonun. (2020-yil).
3.
"Maxsus ta'lim to‘g‘risidagi" qonun. (2019-yil).
4.
O‘zbekiston Respublikasining "Inson huquqlari to‘g‘risidagi" qonunlari.
5.
BMT Konvensiyasi "Inson huquqlari va ta'lim huquqi" bo‘yicha.
6.
UNESCO Inklyuziv ta'lim bo‘yicha tavsiyalar.
7.
Davlat statistika qo‘mitasi ma'lumotlari.
8.
Sharipov, A. (2022). Inklyuziv ta'lim: Nazariya va amaliyot. Toshkent: O‘zbekiston
Ta'limi.
9.
Murodov, A. (2021). O‘zbekiston ta'lim tizimida islohotlar va inklyuziv ta'lim. Toshkent:
Ijtimoiy Fanlar nashriyoti.
10.
Qodirov, F. E., O. D. Doniyorov, and H. Shokirov Sh. "Basic concepts of information
security in information systems. Wide threats and their consequences."
концепции
устойчивого развития науки в современных условиях
(2021): 153-155.
11.
Ergash o’g’li, Qodirov Farrux. "Hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishda har bir
hududning о ‘ziga xos xususiyatlari."
Scientific Journal of Actuarial Finance and
Accounting
4.09 (2024): 178-183.
12.
Қодиров, Ф. Э., et al. "Компьютерные игры и их текущие виды и
преимущества."
ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА МОДЕРНИЗАЦИИ НАУЧНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ
. 2019.
13.
Кодиров, Ф. Э., and Ф. К. Ачилова. "Технология GPON."
Математическое и
информационное моделирование: сборник научных трудов.–Тюмень, 2018.–Вып.
16
(2018).
14.
Qodirov, F. E. "Methodological aspects and importance of development of medical
services through econometric modeling and forecasting options."
academy. uz/index. php/yo
.
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
151
15.
Qodirov Farrux Ergash o’g’li. “CREATION OF ELECTRONIC MEDICAL BASE WITH THE
HELP OF SOFTWARE PACKAGES FOR MEDICAL SERVICES IN THE REGIONS”. Conferencea.
2022/11/26: 128-130
16.
Qodirov Farrux Ergash o’g’li. “IMPORTANCE OF KASH-HEALTH WEB PORTAL IN THE
DEVELOPMENT OF MEDICAL SERVICES IN THE REGIONS”. Conferencea. 2022/11/26: 80-83
17.
Qodirov Farrux Ergash o'g'li. “Optimum solutions for the development of medical
services in private clinics”. Raqamli transformatsiya jarayoniga axborot texnologiyalarini joriy
etishda ma’lumotlarni himoyalash muammolari va yechimlari respublika ilmiy-amaliy
anjumani ma’ruzalar to’plami. 2022: 13
18.
Qodirov Farrux Ergash o’g’li. “Stoks Formulasi. Sirt Integrallari Tadbiqlari/Ijtimoiy
fanlarda innovasiya onlayn ilmiy jurnali”. 2022: 15
19.
Qodirov Farrux Ergash o’g’li. “O’zgaruvchilari ajralgan va ajraladigan differensial
tenglamalar/Barqarorlik va yetakchi tadqiqotlar onlayn ilmiy jurnali”. 2022: 20
20.
Qodirov Farrux Ergash o'g'li. “Аҳолига тиббий хизмат кўрсатиш соҳасининг келгуси
ҳолатини башоратлаш”. Сервис” илмий-амалий журнал. 2022: 56-59
21.
Qodirov Farrux Ergash o'g'li. “Bir jinsli va bir jinsliga olib kelinadigan differensial
tenglamalar. amaliy masalalarga tadbiqi (ko’zgu masalasi)/Barqarorlik va yetakchi
tadqiqotlar onlayn ilmiy jurnali”. 2022: 23
22.
Фаррух Қодиров. “Ахолига хизмат кўрсатиш сохасининг моделлаштиришни
тизимли имитация қилиш”. ИЈТИСОДИЙ ИЛМИЙ-АМАЛИЙ ОЙЛИК НАШР. 2022
23.
Abdirasulov Javohir Qodirov Farrux. “YOSHLAR MA’NAVIYATINI YUKSALTIRISHDA
MILLIY ONLAYN KIТОВ DO’KONINI ISHLAB CHIQISH VA TADBIQ ETISH”. Архив научных
исследований. 2020/11/5
24.
Фаррух Қодиров. “АҲОЛИГА ТИББИЙ ХИЗМАТ КЎРСАТИШДАН ОЛИНГАН
ДАРОМАД ВА ХАРАЖАТЛАРНИ ИМИТАЦИОН МОДЕЛИ”. TOSHKENT DAVLAT
IQTISODIYOT UNIVERSITETI “O’ZBEKISTON IQTISODIYOTINI RIVOJLANTIRISHNING ILMIY.
922
25.
Qodirov Farrux Ergash o’g’li. “Sonli qatorlar.(musbat hadli qatorlarning yaqinlashish
teoremalari. leybnis teoremasi, absolyut va shartli yaqinlashish.) 2022/2/17”. Ta'lim va
rivojlanish tahlili onlayn ilmiy jurnali cтраницы. 137-151
