Authors

  • Rustam Xudoyqulov
    Termiz davlat muhandislik va agrotexnologiyalari universiteti Bino inshootlari qurilishi kafedrasi mudiri
  • Xilolaxon Sultonova
    Termiz davlat muhandislik va agrotexnologiyalari universiteti Arxitektura (turlari bo’yicha) 2-kurs talabasi

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.siad.73135

Keywords:

Minimalizm shaharsozlik fazo

Abstract

Minimalizm arxitekturasi zamonaviy dunyoda keng tarqalgan va mashhurlik kasb etgan uslublardan biridir. Uning asosiy tamoyillari soddalik, funksionallik va fazoviy samaradorlikdan iborat. Bu uslub XX asrning o‘rtalarida shakllanib, bugungi kunda nafaqat turar-joy binolarida, balki jamoat binolari, ofislar va san’at muassasalarida ham keng qo‘llanilmoqda. Minimalistik arxitekturaning rivojlanishi, ayniqsa, shaharsozlik, ekologiya va zamonaviy texnologiyalar bilan bog‘liq holda tez sur’atda davom etmoqda. Minimalizm faqatgina arxitektura yondashuvi emas, balki butun hayot tarzi falsafasi hisoblanadi. U ortiqcha bezaklardan voz kechish, zaruratga qarab fazoviy yechimlarni yaratish va tabiiy yorug‘likdan maksimal darajada foydalanishga asoslanadi. Bu uslubdagi binolar odatda neytral rang gammasida bo‘lib, oq, kulrang va bej ranglar keng qo‘llaniladi. Ushbu ranglar makonning keng va ochiq ko‘rinishiga hissa qo‘shadi.


background image

SYNAPSES:

Insights Across the Disciplines

ISSN: 3060-4737 Volume 2, Issue 2 IF(Impact Factor) 10.92 / 2024

223

Synapses:

Insights Across the

Disciplines

MINIMALIZM ARXITEKTURASI: QULAYLIK VA ESTETIKANING

YANGI KO‘RINISHI

Xudoyqulov Rustam Quchqorovich

Termiz davlat muhandislik va agrotexnologiyalari universiteti

Bino inshootlari qurilishi kafedrasi mudiri

Sultonova Xilolaxon Orifjon qizi

Termiz davlat muhandislik va agrotexnologiyalari universiteti

Arxitektura (turlari bo’yicha) 2-kurs talabasi

Anotatsiya:

Minimalizm arxitekturasi zamonaviy dunyoda keng tarqalgan va

mashhurlik kasb etgan uslublardan biridir. Uning asosiy tamoyillari soddalik,
funksionallik va fazoviy samaradorlikdan iborat. Bu uslub XX asrning o‘rtalarida
shakllanib, bugungi kunda nafaqat turar-joy binolarida, balki jamoat binolari, ofislar
va san’at muassasalarida ham keng qo‘llanilmoqda. Minimalistik arxitekturaning
rivojlanishi, ayniqsa, shaharsozlik, ekologiya va zamonaviy texnologiyalar bilan
bog‘liq holda tez sur’atda davom etmoqda. Minimalizm faqatgina arxitektura
yondashuvi emas, balki butun hayot tarzi falsafasi hisoblanadi. U ortiqcha bezaklardan
voz kechish, zaruratga qarab fazoviy yechimlarni yaratish va tabiiy yorug‘likdan
maksimal darajada foydalanishga asoslanadi. Bu uslubdagi binolar odatda neytral rang
gammasida bo‘lib, oq, kulrang va bej ranglar keng qo‘llaniladi. Ushbu ranglar
makonning keng va ochiq ko‘rinishiga hissa qo‘shadi.

Kalit so’z

: Minimalizm, shahrsozlik, fazo, bino, neytral, turar-joy, jamoat,

funksional.


Minimalizm shahar shovqini va urban muhitidagi ortiqcha elementlardan

charchagan insonlar uchun qulaylik va osoyishtalik taqdim etadi. Minimalistik
arxitekturaning asosiy jihatlaridan biri — funksionallik va ergonomik yechimlarning
ustunligi. Binolar loyihalash jarayonida inson ehtiyojlari va harakatlanish erkinligi
hisobga olinadi. Ichki makonda ortiqcha devorlar va to‘siqlar minimal darajada bo‘lib,
mebel va dizayn elementlari ham iloji boricha kam va amaliy bo‘lishi lozim. Yorug‘lik
va ventilyatsiya tizimlari tabiiy usulda joylashtirilib, energiya samaradorligi oshiriladi.

Bugungi kunda minimalistik arxitektura ekologik tamoyillar bilan

uyg‘unlashmoqda. Qurilishda qayta ishlangan materiallar, tabiiy yog‘och, beton,
shisha va tosh kabi materiallar keng qo‘llaniladi. Bu nafaqat estetika, balki ekologik
barqarorlik nuqtai nazaridan ham muhim ahamiyatga ega. Energiya tejamkorligi va


background image

SYNAPSES:

Insights Across the Disciplines

ISSN: 3060-4737 Volume 2, Issue 2 IF(Impact Factor) 10.92 / 2024

224

Synapses:

Insights Across the

Disciplines

yashil texnologiyalar bilan uyg‘unlashgan minimalistik binolar kam chiqindi

ishlab chiqaradi va ekologik iz qoldirishni kamaytiradi.

Minimalizm shaharsozlikda ham muhim rol o‘ynaydi. Urbanizatsiya jarayonining

jadallashishi natijasida shaharlardagi joy tanqisligi kuchaymoqda. Minimalistik
arxitektura ushbu muammoni hal qilishda samarali yechim sifatida qaralmoqda. Kichik
maydonga ega bo‘lgan uylar, ko‘p funksiyali inshootlar va aqlli bino tizimlari shahar
hayotining samaradorligini oshirishga xizmat qiladi. Shu bilan birga, minimalizm
orqali yaratilgan shahar muhitlari insonlar uchun qulay va osoyishta bo‘lishi mumkin.

Minimalistik binolarda shaxsiy makon va jamoat joylari uyg‘unlashgan holda

quriladi. Bu uslubning muhim xususiyatlaridan biri makonni maksimal darajada ochiq
va yengil qilishdir. Katta derazalar, ochiq terassalar va yashil hududlarning qo‘shilishi
bino va tabiat o‘rtasida tabiiy aloqani ta’minlaydi. Bu esa inson ruhiyati va salomatligi
uchun juda foydali hisoblanadi.

Minimalistik arxitekturaning kelajagi texnologik innovatsiyalar bilan

chambarchas bog‘liq. Aqlli uy tizimlari, avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlari,
quyosh panellari, yomg‘ir suvidan foydalanish tizimlari kabi texnologiyalar
minimalistik binolarni yanada funksional va energiya tejamkor qiladi. Bundan tashqari,
ekologik qurilish materiallarining rivojlanishi va ekologik muhofaza talablari
minimalistik arxitekturaning yanada barqaror bo‘lishiga yordam beradi. Minimalistik
arxitektura bugungi kunda ko‘plab me’morlar tomonidan afzal ko‘rilmoqda. Bu
yondashuv nafaqat dizayn va funksionallik jihatdan samarali, balki inson
psixologiyasiga ham ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Minimalizmning asosiy maqsadi
insonlarga ortiqcha bezak va detallar bilan yuklanmagan, lekin qulay va chiroyli
yashash makonini taqdim etishdir.

Xulosa

Minimalistik arxitektura — bu oddiylik, ergonomika va estetik go‘zallik
uyg‘unligidir. U inson hayotini soddalashtirish bilan birga, zamonaviy texnologiyalar
va ekologik talablar bilan ham uyg‘unlashadi. Kelajakda bu uslub energiya
samaradorligi, aqlli texnologiyalar va ekologik materiallar bilan yanada rivojlanib,
global miqyosda arxitektura sohasi uchun muhim yo‘nalishlardan biri bo‘lib qoladi.

References

Бахриев, И. И., Ганиева, Н. Х., Хасанова, М. А., & Усманов, М. С. (2019). ЧАСТОТА ПОВРЕЖДЕНИЙ ПРИ СОЧЕТАННОЙ ТРАВМЕ, ИХ ОСЛОЖНЕНИЕ, ИСХОДЫ И ОСНОВНЫЕ ПРИЧИНЫ СМЕРТИ. In От фундаментальных знаний к тонкому владению скальпелем (pp. 31-33).

Бахриев, И. И., Ганиева, Н. Х., & Ахмедов, З. Х. (2019). МОРФОЛОГИЧЕСКАЯ ХАРАКТЕРИСТИКА ПОЧЕК ПРИ ОСТРОЙ ГАШИШНОЙ ИНТОКСИКАЦИИ. In От фундаментальных знаний к тонкому владению скальпелем (pp. 28-31).

Ганиева, Н. Х., & Бахриев, И. И. (2024). ОРБИТАЛ ЖАРОҲАТЛАРНИНГ ОҒИРЛИК ДАРАЖАСИНИ БАҲОЛАШДА СУД-ТИББИЙ ЁНДАШУВ. Журнал гуманитарных и естественных наук, (11 [2]), 272-275.

Allaberganov, D., & Zubtiyev, S. (2023). Specific Pathomorphology Of Liver Tissue In Neonatal Sepsis. Talqin va tadqiqotlar, 1(7).

AXMEDOVA, G., ZARIPOV, B., & ZUBTIYEV, S. (2024). Covid-19dan Tiklanish Davrida Qondagi Metabolizm Ko ‘Rsatchilarining O ‘Ziga Xosligi.

AXMEDOVA, G., ZARIPOV, B., & ZUBTIYEV, S. (2024). COVID-19DAN TIKLANISH DAVRIDA QONDAGI METABOLIZM KO ‘RSATCHILARINING O ‘ZIGA XOSLIGI. News of the NUUz, 3(3.1. 1), 39-42.

ZARIPOV, B., UMMATQULOVA, S., AXMEDOVA, G., & ZUBTIYEV, S. (2024). Kalamushlarda Eksperimental Kron Kasalligining Gistologik Xususiyatlari.

Зубтиев, С. У. (2024). МОРФОЛОГИЯ ТИМУСА У НОВОРОЖДЁННЫХ С РЕСПИРАТОРНЫМ ДИСТРЕСС-СИНДРОМОМ (РДС).

Zubtiyev, S. U., Akhmedova, G. B., & Zaripov, B. (2024). Physiological Characteristics in Patients Following Severe COVID-19 Recovery.

Зубтиев, С. (2025). ПАТОМОРФОЛОГИЧЕСКАЯ ХАРАКТЕРИСТИКА НАДПОЧЕЧНОКОВ ПРИ РЕСПИРАТОРНОМ ДИСТРЕСС-СИНДРОМЕ У ГЛУБОКОНЕДОНОШЕННЫХ НОВОРОЖДЕННЫХ. Международный журнал научной педиатрии, 4(1), 782-784.

Атаджанова, Б. Т. (2022). СОВРЕМЕННЫЕ МЕТОДИКИ ПРЕПОДАВАНИЯ РУССКОГО ЯЗЫКА СТУДЕНТАМ ТЕХНИЧЕСКОГО ВУЗА. EDITORIAL BOARD, 407.

Tulkinovna, A. B. (2022). THE ROLE OF INDEPENDENT WORK AND ITS REGULATION IN A TECHNICAL UNIVERSITY (IN RUSSIAN LANGUAGE CLASSES). Gospodarka i Innowacje., 23, 137-141.

Tulkinovna, A. B. (2021). Problems Of The Formation Of Professional Competence Of Students Of A Technical University In The Study Of Foreign Languages And Ways To Solve Them. The American Journal of Social Science and Education Innovations, 3(12), 43-50.

Атаджанова, Б. Т. (2021). ДИДАКТИЧЕСКИЕ ФУНКЦИИ МЕДИАСРЕДСТВ И ИХ ИСПОЛЬЗОВАНИЕ В ФИЛОЛОГИЧЕСКОМ ОБРАЗОВАНИИ.

Попов, А. Н., & Ежова, Т. В. (2017). Формирование профессионально-коммуникативной культуры будущего инженера средствами учебного дискурса.

Атаджанова, Б. Т. (2020). Научный текст как источник обогащения профессиональной речи. Вестник педагогики: наука и практика, (51), 70-71.

Kuchkarova, N. M., & Atadjanova, B. T. (2020). Development of the economic culture of future primary school teachers based on an integrated approach. Journal of Critical Reviews, 7(6), 1134-1137.

Атаджанова, Б. Т. (2019). Формирование коммуникативной компетенции на уроках русского языка. Достижения науки и образования, (8-3 (49)), 99-101.

Атаджанова, Б. Т. (2019). Формирование профессионально-коммуникативной компетенции будущего специалиста. Вестник науки и образования, (19-2 (73)), 47-49.

Атаджанова, Б. Т. (2018). Развитие профессиональной компетентности у студентов как важнейшая задача высшей школы. Достижения науки и образования, (17 (39)), 46-47.

Shaymardanova, M. A., Toshmamatov, O. A., Khodjamkulov, S. Z., & Nomozov, A. K. (2025). STATE OF STUDY OF THE PROCESSES OF OBTAINING MONOCALCIUM AND MONOPOTASIUM PHOSPHATE. Medicine, pedagogy and technology: theory and practice, 3(1), 595-605.

Munira, X., Samariddin, E., Hilola, A., Jahongir, A., Murodjon, J. R., & Shahzoda, M. (2024). THE PROCESS OF CRUSHING AND MIXING SYLVINITE ORES. Universum: технические науки, 10(12 (129)), 32-37.

Жалолова, Г. С., Шукуров, Ф. И., Жўраева, А. Ж., Юлдашева, М. А., & Абдиева, М. О. (2024). РОЛЬ ЦИТОКИНОВ В ПАТОГЕНЕЗЕ НАРУШЕНИЙ ИМПЛАНТАЦИИ У ЖЕНЩИН С БЕСПЛОДИЕМ, СВЯЗАННЫХ С ДИСФУНКЦИЕЙ ЭНДОМЕТРИЯ. Eurasian Journal of Medical and Natural Sciences, 4(12), 224-235.

Abdieva, M. O., & Saidjalilova, D. D. (2019). The Effect of Combined Oral Contraceptives on the Bone Mineral Density in Perimenopausal Women.

Abdieva, M., Saidjalilova, D., & Asilova, S. (2017). CALCIUM INTAKE AND RISK OF FRACTURE DURING THE PREMENOPAUSE PERIODS. In International Scientific and Practical Conference World science (Vol. 4, No. 12, pp. 34-34). ROST.

Саиджалилова, Д. Д., & Абдиева, М. О. (2017). СОСТОЯНИЕ МИНЕРАЛЬНОЙ ПЛОТНОСТИ КОСТИ У ЖЕНЩИН ПОСЛЕ ФАРМАКОЛОГИЧЕСКИ ОБУСЛОВЛЕННОГО ДЕФИЦИТА ЭСТРОГЕНОВ. МИНИСТЕРСТВО ЗДРАВООХРАНЕНИЯ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН РЕСПУБЛИКАНСКИЙ СПЕЦИАЛИЗИРОВАННЫЙ НАУЧНО-ПРАКТИЧЕСКИЙ МЕДИЦИНСКИЙ ЦЕНТР АКУШЕРСТВА И ГИНЕКОЛОГИИ АССОЦИАЦИЯ ВРАЧЕЙ ЧАСТНОЙ ПРАКТИКИ УЗБЕКИСТАНА КЛИНИКА «MAHLIYO-SHIFO» & V «MAHLIYO-SHIFO» & V, 121.

Chitosan, A. M., & Embryotoxicity, R. DEVELOPMENT OF TOXICOLOGICAL EFFECTS ON THE REPRODUCTIVE SYSTEM AND EXPERIMENTAL STUDY OF THE USE OF CHITOSAN AND MODIFIED CHITOSAN IN OSTEOPOROSIS.

Akimbekov, N. S., Digel, I., Abdieva, G. Z., Mansurov, Z. A., & Zhubanova, A. A. (2014). Wound healing activity of heterogeneous composites on the basis of carbonized material. Journal of Biotechnology, 185, S103.

Akimbekov, N. S., Sagynova, A. K., Tastambek, K. T., Abdieva, G. Z., Kaiyrmanova, G. K., & Zhubanova, A. A. (2014). Использование куриных эмбрионов в качестве модели в экспериментах по изучению пирогенной активности эндотоксина. Тауық эмбриондарын эндотоксиннің пирогенді активтілігін зерттеу тәжірибелерінде модель ретінде қолдану. Вестник КазНУ. Серия биологическая, 62(3), 76-86.

Abdieva, G. Z., Akimbekov, N. S., Abay, G. K., Zhusipova, D. A., Zhubanova, A. A., Kayrmanova, G. K., & Ualieva, P. S. (2013). Фитоэкстракттар және олармен функционализацияланған карбонизделген сорбенттің антимикробтық қасиетін зерттеу. Исследование антимикробных свойств фитоэкстрактов и функционализированных экстрактами карбонизированной рисовой шелухи. Вестник КазНУ. Серия биологическая, 57(1), 118-123.

Abdieva, G. Z., Zhubanova, A. A., Akimbekov, N. S., Kaiyrmanova, G. K., Ualieva, P. S., Abay, G. K., & Zhusipova, D. A. (2013). Фитоэкстракттармен функционализацияланған энтеросорбенттердің Salmonella typhimurium 59-60 штамы қатысындағы антибактериялық қасиеттерін in vivo жағдайында зерттеу. Исследование антибактериальных свойств энтеросорбентов функционализированных фитоэкстрактам. Вестник КазНУ. Серия биологическая, 59(3/2), 3-7.

Akimbekov, N. S., Kirbaeva, D. K., Zayadan, B. K., Saviskaya, I. S., Tastambek, K. T., Abdieva, G. Z., & Zhubanova, A. A. (2013). Влияние гетерогенного биокомпозита на основе карбонизованной рисовой шелухи и клеток микроводоросли Spirulina platensis на микробоценоз кишечника крыс. Карбонизделген күріш қауызы мен Spirulina platensis микробалдырының клеткасы негізіндегі гетерогенді био. Вестник КазНУ. Серия биологическая, 59(3/1), 17-20.

Malik, A. M., Abdieva, G. Z., Ualieva, P. S., Zhubanova, A. A., & Temiz Artmann, A. CКPИНИНГ МИКPOOPГAНИЗМOВ-ДECТPУКТOPOВ XЛOРOPГAНИЧECКИX ЗAГPЯЗНИТEЛEЙ. Eurasian Journal of Ecology, 61(4), 61-71.