https://scientific-jl.com/luch/
Часть
-46
_ Том
-5_
июнь
-2025
366
AKADEMIYALIQ VOKAL JÓNELISINIŃ KÓRINIKLI WÁKILI
BAǴDAGÚL
Ózbekistan Mámleketlik Konservatoriyası Nókis filialı “Ulıwma kásiplik hám
social gumanitar pánler kafedrası”
Kórkem ónertanıw qániygeligi
2-kurs studenti
Muratbaeva Rayxan
Ilimiy basshı:
Kamalova G. M.
Annotaciya:
Bul maqalada Qaraqalpaqstanda
akadem vokal jónelisleriniń
rawajlanıwında ózinıń úlesin qosqan kórkem
-
óner wákili
ustaz Baǵdagúl
Jaqsımuratova haqqında
maǵluwmat beriledi.
Tayanısh sózler:
Muzıka, kórik tańlawlar, ataqlar, mádeniyat kúnleri,
opera, ustaz,
oqiwshılar, shákirt.
Аннотация:
В данной статье представлена информация об ученом
-
художнике Богдагуль Жаксымуратовой, внесшей значительный вклад в
развитие академических вокальных направлений в Каракалпакстане.
Ключевые слова:
Музыка, конкурсы, звания, дни культуры, опера,
учитель, ученики, ученик.
Annotation:
This article provides information about a representative of the
arts, mentor Bog'dagul Yaxsimuratova, who contributed to the development of
academic vocal directions in Karakalpakstan.
Keywords:
Music, competitions, awards, culture days, opera, teacher,
students, student.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть
-46
_ Том
-5_
июнь
-2025
367
Jaqsımuratova Baǵdagúl 1978
-jili 8-oktyabr Qaraqalpaqstan Respublikasi
Qanliko’l rayoninda tuwilg’an. 1984
-
jili Nókis qalası Google atındaǵı XBB ne
qarasli 3- sanli orta mektepke 1-
klassqa oqiwg’a baradi. Ol kishkeneliginen qosıq
aytıwǵa qatti qizig’adi. Bul qizig’iwshiliqqa sebep bolg’an, onin’ ajaǵaları bolıp
esaplanadı.
Ákesi Jaqsımuratov Qoshshıbay 1954
-jili 1-
aprelde Qon’irat rayoninda
ápiwayı
dıyxanlar shańaraǵında tuwilg’an. Jaslayınan sharwashılıqqa qızıqqan,
úyinde atlar baǵıp júretuǵın bolǵan. Keyin ómiri dawamında fermer bolıp fermerlik
penen shuǵıllanǵan.
Anası Esjanova Úmida 1957
-
jılı dúnyaǵa kelgen. Elektr tarawında
texnikumdı pitkergen biraq bul tarawda jumıs alıp barmastan ómiri dawamında
úyde úy biykesi bolıp perzentler tárbiyası menen shuǵıllanǵan.
Olar birgelikte u’lgili shan’araq bolip, 10 perzentti yag’niy 6 qiz, 4 uldi
du’nyag’a keltirip, ta’rbiyalap, olardin’ ha’mmesin oqitip, orta ha’m joqari
mag’liwmatqa iye qilip, xaliqqa kerekli insan etip qatarg’a qosqan. Perzentlerin
ha’miyshe qollap quwatlag’an. Olardin’ ha’r birinin’ qizig’iwshilig’i ha’m
talantlarina biypariq bolmag’an. bunday juwapkershilikli ha’m mehriyban ata
-
ananin’ 1
-
tunǵısh perzenti bolip du’nyag’a kelgen. Baǵdagúl Jaqsımuratova
mektepte oqip ju’rgen waqitlarinda
-
aq o’z talanti,
bilimi, talapshanlig’i menen
qatarinan ayrilip turdi. Hesh qanday ta’dbir ha’m bayramlar onin’ qatsasiwisiz
o’tpedi. Mektep dáwirinde hár túrli kórik tańlaw hám bayram keshelerine
qatnasqan.
Mektep dáwirinen baslap hár túrli qosıqlar atqarıp kóre baslaydı olardan atap
aytatuǵın bolsaq: “Alma bergen qollarıńıdı saǵındım”, “Nókisim”, “O Shaydaxan
Shaydaxan” “Jengejan”, “Barmeken”, “Jaqsıraq”, “Dayı qız”, sıyaqlı qosıqlardı
atqarǵan.
1993-j
ɪ
l
ɪ
mekteptin’ 9
-klas
ɪ
n ayr
ɪqsha bahalar menen tamamlag’an usɪ
j
ɪ
l
ɪ
Qanlıkól rayonındaǵı uchilishede bugaltirya bóliminde eki jıl tálim aladı hám bul
https://scientific-jl.com/luch/
Часть
-46
_ Том
-5_
июнь
-2025
368
jerdi pitkergennen keyin usı tarawd eki jıl dawamında jumıs alıp baradı.
Baǵdagúldıń jaslıǵındaǵı muzıkaǵa degen qızıǵıwshılıǵı 1997
-
jılı Nókis qalası
Japaq Shamuratov at
ɪndag’ɪ
No’kis madeniyat ha’m ko’rkem o’ner kollejine
alıp
baradı. Bul jerde Qaraqalpaqstan xalıq artistı Bazarbay Nádirov klasında
akadem
iyalıq
vokal jónelisi boyınsha tálim aladı. Biraq Bazarbay Nádirov húrmetli
dem alısqa shıǵıp ketkenligi sebepli Keńesbay Serjanov qolında waqıtshavokal
sırların úyrenedi. 1997
-
jılı okytabr ayınan baslap Bazarbay Nádirov jumıs basladı,
Baǵdagúl Jaqsımuratova Bazarbay Nadirov klasında oqıwın dawam ettirdi. B.
Jaqsımuratova Japaq Shamuratov atındaǵı uchilichede oqıp júrgen waqıtlarında hár
túrli kórik tańlawlarǵa qatnasıp belsendilik etip júredi. Bul kórik tańlawda Aqmaq
Patsha spektaklinde onaydı. Uchilishege endi kirgen jılları tek ǵana qaraqalpaqsha
qosıqlardı úyrenip atqarıp júredi. Uchilis
ede 2-
kurs waqtınan baslap ol Berdaq
atındaǵı muzıkalı teatrında xor artistı bolıp jumıs islep basladı. Baǵdagúl
Jaqsımuratovanıń usı dárejege jetiwine onıń ustazı Bazarbay Nádirovtıń miyneti
úlken. Uchilishede oqıp júrgen waqtında pitkeremen degenge shekem tek ǵana
qaraqalpaqsha qos``iqlardı atqarı qoymastan shet el klassik qosıqların da úyrenedi.
4-
kurs waqıtlarında ustazı Bazarbay Nádirovtıń járdemi menen italiyan, nemis
tilindegi qosıqlardı úyrenip kórik tańlawlarǵa qatnasadı. 2001
-
jılı Tashkent
qalasında bolıp ótken kórik
-
tańlawǵa qatnasıp 1
-
orındı alıwǵa miyassar boladi.
2001-j
ɪ
l
ɪ
kollejdi de ayr
ɪqsha bahalar menen tamamlag’an usɪ
j
ɪ
l
ɪ
Tashkent
Mámleketlikk Konservatoriyasınıń akadem vokal bólimine qabıl etiledi.
Ol jerde
professor Rizaeva Muxaddas Nishanovanıń klasında 4 jıl dawamında tálim aladı.
Oqıp júrip 2001
-
jılı ózi 1
-
kurs bolıwına qaramastan Álisher Nawayı atındaǵı opera
hám balet úlken teatrına xor solisti bolıp jumısqa kiredi. Bul jerde Baǵdagúl 5 jıl
dawamında jumıs isleydi. Jas talant iyesi Baǵdagúl konservatoriyada oqıp júrgen
waqıtlarında da óz ústinde tınımsız islep hám óziniń qızıǵıwshılıǵı, tırısqaqlıǵı
menen kóplegen konkurslarǵa bayram keshelerine qatnasıp hár túrli qosıq hám
https://scientific-jl.com/luch/
Часть
-46
_ Том
-5_
июнь
-2025
369
ariyalardı atqarıp, hár túrli operalardan ózindiler atqarıp hátteki rus shirkewlerinde
de qosıqlar aytıp joqarı náeyjelerge erisedi.
Baǵdagúl Jaqsımuratovanıń konservatoriyada oqıp júrgen waqtındaǵı eń
birinshi qatnasqan kórik tańlawı bul Nazira Ahmedovanıń kórik tańlawı bolıp bul
kórik tańlawǵa eń birinshi qatnasqan waqtında sıylı II orındı alıwǵa hám ekinshi
márte qatnasqanında sıylı birinshi orındı alıwǵa miyassar boladı. Názira
Ahmedovaǵa arnap ótkerilgen akademiyalıq vokal kórik tańlawınan keyin Xalima
Násirovanıń kórik tańlawına qatnasıp sıylı III orındı alıwǵa miyassar boladı.
Baǵdagúl Jaqsımuratova Ózbekistan Mámleketlik Konservatoriyasın tabıslı
tamamlaǵannan keyin sol Ózbekistan Mámleketlik Konservatoriyasınıń
magıstraturasına akademm vokal jónelisi boyınsha oqıwǵa tapsıradı hám
mámleketlik grant tiykarında oqıwǵa qabıl etiledi. Bul jerde de Rizaeva Muxaddas
Nishanovanıń
klasında tálim aladı, Baǵdagúl magistraturadaǵı ustazınan da qosıq
aytıwdıń kóplegen sırların úyrenip jeke konsertlerde qoyıp júredi. Onıń menen
sáwbetimiz barısında ol insan kóp konsertlerge qatnasqan sayın mádeniyat hám
kórkem
-
ónerge degen qızıǵıwshılıǵım arttıp basladı
-
dep aytıp ótti. 2007
- 2008-
jılı Magistraturanı tabıslı tamamlap 2008
-
jılı Nókis mámleketlik kórkem
-
óner
kolledji házirgi ataması (Nókis qániygelestirilgen mádeniyat mektebi)
akademiyalıq qosıq bólimine ustaz bolıp jumısqa qabıl etiledi. Jumısqa kirgennen
keyin ol da qosıq aytıwǵa qızıǵıwshılıǵı bar oqıwshılardı oqıtadı
. J. Shamuratov
atındaǵı
kórkem óner kólledjinde 2024
-
jılǵa shekem jumıs isleydi hám 2024
-
jıldan
baslap házirgi kúnde de Ózbekistan Mámleketlik Konservatoriyası Nókis filialında
akademiyalıq vokal jónelisi boyınsha jaslarǵa tálim berip kelmekte. Usı waqıt
aralıǵında 2018
- 2022-
jıllar aralıǵında Ózbekistan Mámleketlik kórkem
-
óner hám
teatr institutı
nókis filialında vokal jónelisi boyınsha oqıtıwshı bolıp jumıs
isleydi,
2020- 2021-
oqıw jılı aralıǵında Qaraqalpaqstan Mámleketlik universetiti kórkem
-
óner fakultetinde akademiyalıq qosıq bóliminde 2023
-
jılǵa shekem oqıtıwshı
retinde jumıs alıp baradı. 2024
-
jıldan baslap házirgi kúnde de Ózbekistan
https://scientific-jl.com/luch/
Часть
-46
_ Том
-5_
июнь
-2025
370
Mámleketlik Konservatoriyası Nókis filialında assistant oqıtıwshı, ulıwma kásiplik
hám social gumanitar pánler kafedrası aǵa oqıtıwshısı bolıp jumıs islep kelmekte.
Baǵdagúl Jaqsımuratovanıń repertuarına názer awdaratuǵın bolsaq: Rustam
Abdullaevtıń Tórt qol toplamı, Guno Rameo Juletta operasınan valis juletta, V. A.
Mocart “Valshevnaya fleyta” operasınan Pomina menen Túngi malika ariyası, R.
Verdi “Traviatta” operasınan Violettanıń ariyası, “Ruslan Lyudmila” operasınan
Lyudmilanıń ariyası, “Iyalanta operasınan” iyalantanıń ariyası, ózbek operalarınan
Sulayman Yudakovtıń “Maysaranıń ishi” operasınan Oyxon ariyası, kompozitor
Mutal Burxanovtıń “Bahor qushları” shıǵarmasınıń birinshi atqarıwshısı Baǵdagúl
Jaqsımuratova bolıp esaplanadı, bunnan basqa “Zaynap Omon” operasınan Asal
ariyası, Qaraqalpaqtıń birinshi operası bolǵan kompozitor Nájmatddin
Muxametdinovtıń “Ájeniyaz operasınan Xanzadanıń ariyası, hám taǵı basqa da
kóplegen operalardı atqarǵan. Bunnan basqa da Baǵdagúl shirkewlerde de operalar
atqaarıp júredi olardan Kochchinidıń “Mussi operasın Mocarttıń “ava marila”
operaların atqarǵan.
Baǵdagúl Jaqsımuratova Joqarı oqıw orınların tabıslı tamamlaǵanna keyin
ustazlarına uqsap ol da óz gezeginde shákirtler tayarlap baslaydı onıń tayarlaǵan
shákirtleriniń kópshiligi házirgi kúnde oqıtıwshı sıpatında jumıs alıp barmaqta.
Bunnan basqa házirgi kúnde
Miratdinova Shaxnoza, Ózbekistan Mámleketlik
Konservatoriyasın pitkeri kelip házirgi kúnde Nókis qániygelestirilgen mádeniyat
mektebinde akadem vokal jónelisi boyınsha sabaq berip kelmekte, Kárimbaeva
Sárbinaz, Gáipova Moxigúl, Tórebaev Samandar bular házirgi waqıtta Ózbekistan
Mámleketlik Konservatoriyası hám ózbekistan Mámleketlik Konservatoriyası
Nókis filialında 4
-
kurs pitkeriwshileri bolıp esaplandı.
Baǵdagúl Jaqsımuratovaǵa jumıslarında tabıslar tilep jas shákirtler
tayarlawda sharshamań dep qalamız.
