Том 46 № 5 (2025)

Том 46 № 5 (2025)
Опубликован: 23-06-2025

Статьи

189-194 3 1

VALYUTA OPERATSIYALARINI AVTOMATLASHTIRISH VA MONITORINGINI TAKOMILASHTIRISH

Tursunov Rafig‘ali Burgutovich, Xalilov Otabek Umarjon o‘g‘li
Annotatsiya.Ushbu maqolada O‘zbekiston valyuta bozorida amalga oshirilayotgan operatsiyalarni avtomatlashtirish va ularni monitoring qilish tizimini takomillashtirish zarurati yoritilgan. Valyuta operatsiyalarining tezligi, aniqligi va shaffofligini oshirish maqsadida axborot texnologiyalarini keng joriy etish masalalari tahlil qilingan. Shuningdek, ilg‘or xalqaro tajribalar asosida samarali monitoring mexanizmlarini joriy etish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan. Maqola yakunida O‘zbekistonda valyuta nazoratining raqamlashtirilgan va markazlashtirilgan tizimini shakllantirish bo‘yicha tavsiyalar berilgan.

Аннотация. В данной статье рассматривается необходимость автоматизации валютных операций и совершенствования системы их мониторинга в валютном рынке Узбекистана. Анализируются вопросы внедрения информационных технологий с целью повышения скорости, точности и прозрачности валютных операций. Также представлены предложения по внедрению эффективных механизмов мониторинга на основе передового международного опыта. В завершение даются рекомендации по формированию цифровой и централизованной системы валютного контроля в Узбекистане.


Abstract. This article discusses the necessity of automating currency operations and improving the monitoring system in Uzbekistan’s foreign exchange market. It analyzes the implementation of information technologies to enhance the speed, accuracy, and transparency of currency transactions. The article also presents proposals for the introduction of effective monitoring mechanisms based on best international practices. In conclusion, it offers recommendations for the development of a digital and centralized currency.

276-281 8 3

MAS’ULIYATI CHEKLANGAN VA AKSIYADORLIK JAMIYATLARIDA KAPITALNI HISOBGA OLISH

Sirojiddinov Nuriddin

Annotatsiya. Ushbu maqolada mas’uliyati cheklangan va aksiyadorlik jamiyatlarida kapitalni hisobga olishning muhimligi va asosiy tamoyillari tahlil qilindi. Kapital, har ikki turdagi jamiyatlar uchun iqtisodiy barqarorlik va rivojlanishning asosiy omili bo‘lib xizmat qiladi. Maqolada mas’uliyati cheklangan jamiyatlar (MCHJ) va aksiyadorlik jamiyatlari (AJ) o‘rtasidagi farqlar, ularda kapitalning tuzilishi, buxgalteriya hisobida hisobga olish usullari hamda moliyaviy hisobotlarda aks ettirilishi ko‘rib chiqildi. Shuningdek, maqolada kapitalni boshqarish jarayonida yuzaga keladigan muammolar va ularni hal qilish yo‘llari ko‘rib chiqildi. Kapitalning to‘g‘ri baholanishi va korxona moliyaviy resurslarni samarali taqsimlash korxonaning raqobatbardoshligini oshirishda muhim ahamiyatga ega ekanligi o‘rganildi.

267-275 7 1

AKSIYADORLIK TIJORAT BANKIDA INNOVATSION FAOLIYATNI TASHKIL ETISH VA BOSHQARISH

Sarimsaqov Doniyorbek Xamidovich, Maxammadaliyev Izzatillo O‘tkirjon o‘g‘li

Annotatsiya. Ushbu maqolada aksiyadorlik tijorat banklarida innovatsion faoliyatni boshqarish hamda tashkil etish uchun zamonaviy yondashuvlar tahlil qilinadi. Maqolada sun’iy intellekt , raqamli transformatsiya, blokcheyn va katta ma’lumotlar tahlili kabi texnologiyalarning aksiyadorlik tijorat banklari xizmatlariga integratsiyasi ko‘rib chiqiladi. Turli xildagi innovatsion loyihalarni amalga oshirishda strategik rejalashtirish, xodimlar malakasini oshirish va mijozlar tajribasini yaxshilashning ahamiyati haqida so‘z boradi. Shu bilan birga, innovatsiyalarni joriy etish jarayonida xavf-xatarlarni boshqarish va moliyaviy barqarorlikni ta’minlash masalalari o‘rganiladi. Maqola xalqaro tajribalarni tahlil qilish asosida O‘zbekiston bank sektorida innovatsion faoliyatni rivojlantirish bo‘yicha  turli xil amaliy tavsiyalar taklif etadi.

263-266 5 1

OTORINOLARINGOLOGIYA DIAGNOSTIKASIDA VIZUALIZATSIYAGA OIDJARAYONLARNI TAHLIL QILISH VA ISHONCHLILIK DARAJASINI OSHIRISHUSULLARINI ISHLAB CHIQISH

Mahmudov Asadbek Vohidjon o‘g’li

Annotatsiya. Ushbu maqolada otorinolaringologiya diagnostikasida vizualizatsiya jarayonlarining tahlili va ularning ishonchliligini oshirish usullari ko‘rib chiqilgan. Zamonaviy diagnostika texnologiyalari yordamida kasalliklarni aniqlashda vizualizatsiya metodlarining ahamiyati va ularning sifatini yaxshilash uchun qo‘llaniladigan innovatsion yondashuvlar tahlil qilingan. Maqolada tasvir sifatini optimallashtirish, shovqinlarni kamaytirish, tasvirlarni qayta ishlash va avtomatlashtirilgan diagnostika tizimlarini joriy etish orqali ishonchlilikni oshirish imkoniyatlari muhokama qilinadi.

257-262 8 3

AGRESSIV XATTI-HARAKATLARNING SABABLARI VA ULARNI BARTARAF ETISH USULLARI

Tojiyev Muxriddin

Annotatsiya: Ushbu maqolada maktab yoshidagi bolalarda uchraydigan agressiv xatti-harakatlarning sabablari va ularni bartaraf etish usullari yoritilgan. Agressivlik – bu bolaning ijtimoiy muhitga, o‘z tengdoshlariga yoki kattalarga nisbatan namoyon qiladigan salbiy, ko‘pincha zarar yetkazishga qaratilgan xatti-harakatlaridir. Maktab muhitida bu holatlar o‘quvchilarning psixologik holatiga, o‘zlashtirish darajasiga va jamoadagi mavqeiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Maqolada agressivlikning shaxsiy, oilaviy, maktabga oid va ijtimoiy omillari tahlil qilinadi. Bolaning hissiy holatini tushunish, zo‘ravonlikka moyillikni erta aniqlash va uni bartaraf etish psixologik xizmatning asosiy vazifalaridan biridir. Maktab psixologi, o‘qituvchi va ota-onaning o‘zaro hamkorligi orqali bolada ijobiy kommunikatsiya ko‘nikmalari, emotsiyalarni boshqarish va ijtimoiy moslashuvni rivojlantirish mumkin. Maqola davomida mavjud adabiyotlar, amaliy tadqiqotlar asosida agressivlikni kamaytirish yo‘llari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, maktab psixologlari uchun samarali metod va korreksion yondashuvlar keltiriladi.


Annotation: The article discusses the aggressive behavior of school-age children, the means of their elimination and the methods of their elimination. Aggressiveness is manifested in the social environment, in relation to peers or adults, often causing harm. In a school environment, this situation can affect the psychological state of students, their level of mastery and their position in the team. The article analyzes the personal, personal, school-based and social life of aggression. It increases the emotional state of the child, early correction and development of aggression is one of the actions of the service. Through the cooperation of a school psychologist, teacher and parents, it is possible to provide support, manage emotions and develop social adaptation in a child. The article reviews the existing literature on the basis of practical support for aggressiveness. , effective methods and corrections are created for school psychologists.


Аннотация: В статье рассматривается агрессивное поведение детей школьного возраста, средства его устранения и методы его устранения. Агрессивность проявляется в социальной среде, по отношению к сверстникам или взрослым, часто причиняя вред. В школьной среде эта ситуация может влиять на психологическое состояние учащихся, уровень их овладения и положение в коллективе. В статье анализируется личностная, личностная, школьная и общественная жизнь агрессии. Она повышает эмоциональное состояние ребенка, ранняя коррекция и развитие агрессии является одним из действий службы. Благодаря сотрудничеству школьного психолога, учителя и родителей возможно оказывать поддержку, управлять эмоциями и развивать социальную адаптацию у ребенка. В статье проводится обзор существующей литературы по основам практической поддержки агрессивности. , создаются эффективные методы и методы коррекции для школьных психологов.

251-256 10 2

ҚАНДЛИ ДИАБЕТНИНГ КЕЛИБ ЧИҚИШ САБАБЛАРИ

Умарова Зулфизар Махамадзокировна

     Кириш.  Қандли диабет — бу инсон танасида инсулин гормонининг етишмаслиги ёки унга бўлган сезгирликнинг пасайиши натижасида юзага келадиган, қондаги глюкоза (қанд) даражасининг меъёрдан ортиб кетиши билан ифодаланадиган сурункали касалликдир. Бу касаллик дунё бўйича миллионлаб одамларнинг ҳаётига таъсир кўрсатмоқда. Унинг келиб чиқишига олиб келувчи бир қатор омиллар мавжуд бўлиб, уларни тўлиқ англаш профилактика ва даволашда муҳим аҳамият касб этади.
Калит сўзлар: глюкоза, кортизол, адреналин, гипергликемия, метоболизм, стересс

245-250 5 2

HYPERTENSION: A GLOBAL HEALTH CHALLENGE

Umarova Zulfizar Makhamadzokirovna

Hypertension, also known as high blood pressure, is a chronic medical condition where the blood pressure in the arteries is persistently elevated. It is often called the “silent killer” because it typically has no symptoms until significant organ damage occurs. According to the World Health Organization (WHO), hypertension affects more than 1.28 billion adults worldwide, and nearly 46% of adults with hypertension are unaware they have the condition.

239-244 5 1

METHODOLOGY OF TEACHING THE SUBJECT OF NUCLEIC ACIDS IN PRACTICAL LESSONS ON THE BASIS OF INTERACTIVE EDUCATIONAL METHODS

Xolboyev Yu.H., Yulchiyeva S.T, Makhammatova S.X

This article provides a comprehensive overview of the methodological foundations of teaching the topic "Nucleic Acids" in practical classes using modern interactive teaching methods. The goal is to create an active learning environment for students, consolidate theoretical knowledge with practical skills, and develop the ability to think and analyze independently.

233-238 7 1

ZAMONAVIY MEBELSOZLIK TEXNOLOGIYALARI VA ULARNING IMKONIYATLARI

Qaxorov Sobir Xudoyberdiyevich, To‘xtamurodov Sherali To‘xtamurodovich

Ushbu maqolada o‘quvchilarga zamonaviy mebelsozlikda ishlatiladigan yarim tayyor mahsulotlardan foydalanishni o‘rgatish bo‘yicha metodik tavsiyalar ishlab chiqilib, uning samaradorligi tahlil qilindi. Ushbu metodika o‘quvchilarning nazariy bilimlarini mustahkamlash va amaliy ko‘nikmalarini shakllantirishga xizmat qiladi.

223-232 8 3

TOPONOMIKANING IJTIMOIY -MADANIY HODISA SIFATIDAGI MOHIYATI VA AHAMIYATI

P.Otaqulov, D.Ro’zimatov

Annotatsiya: Joy nomlari nafaqat maʼlum bir hududning tabiiy va geografik xususiyatlarini aks ettiradi, balki tarixiy, madaniy va etnik jihatlarni ifodalovchi ijtimoiy belgilar sifatida ham xizmat qiladi. Toponomikaning tadqiqoti hududiy identifikatsiya, milliy o‘zlik va madaniy merosni saqlash jarayonlarini chuqurlashtirishda muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqolada toponomikaning ijtimoiy-madaniy mohiyati va uning jamiyat rivojidagi roli tahlil qilinadi.


Аннотация: Географические названия не только отражают природные и географические особенности данной территории, но и служат социальными маркерами, представляющими исторические, культурные и этнические аспекты. Изучение топономики имеет важное значение для углубления процессов сохранения территориальной идентичности, национальной идентичности и культурного наследия. В данной статье анализируется социокультурный характер топономики и ее роль в развитии общества.


Abstract: Place names not only reflect the natural and geographical characteristics of a particular area, but also serve as social symbols representing historical, cultural and ethnic aspects. The study of toponomics is important in deepening the processes of territorial identification, national identity and preservation of cultural heritage. This article analyzes the socio-cultural nature of toponomics and its role in the development of society.

212-222 13 3

"GREEN INSURANCE" IN UZBEKISTAN: STATUS AND WAYS OF DEVELOPMENT

Khasanov Farrukh Ravshanovich

Abstract: The article examines the importance and relevance of green insurance. The problems of implementing a green insurance system in Uzbekistan are studied, and proposals and recommendations for developing a green insurance system based on modern international criteria are formulated.

205-211 11 4

PROSPECTS FOR IMPROVING INVESTMENT ACTIVITY IN INSURANCE COMPANIES

Umarova Gulnora Akromovna

Abstract: This scientific article studies the issues of improving the investment activities of insurance organizations. The role of investment activities in ensuring the financial stability of insurance companies and expanding their income base is emphasized. The work analyzes the current situation in the insurance market of Uzbekistan and compares it with foreign experience. Also, problems in the structure of investments, performance indicators and investment policy of insurance organizations are identified, and proposals and recommendations are developed to eliminate them. The results of the study suggest approaches aimed at diversifying the investment portfolio of insurance companies, managing risks and optimizing the investment strategy.

195-204 9 4

INCREASING THE EFFICIENCY OF ALLOCATION OF FINANCIAL RESOURCES OF INSURANCE COMPANIES

Mavrulova Nilufar Abdukhalilovna

Abstract . The article describes the emergence of insurance companies as a major source of investment in the economy. The analysis of the placement of financial resources by insurers and its effectiveness is carried out, and the issues of further expansion and optimization of the investment portfolio are studied. The expected results in the insurance sector through the introduction of these directions are also described.

282-288 4 2

RAQAMLASHTIRISH SHAROITIDA PUL MABLAGʻLARI AUDITINI TASHKIL ETISH VA TAKOMILLASHTIRISH YOʻLLARI

Sativaldiyeva Gulchexra Xudayberdiyevna, Muhiddinov Muhammadali

Annotatsiya. Maqolada raqamlashtirish sharoitida korxonalar pul mablag‘lari auditini tashkil etish va takomillashtirishning zamonaviy yondashuvlari o‘rganiladi. Raqamli texnologiyalar, xususan, avtomatlashtirilgan audit dasturlari, sun’iy intellekt va katta ma’lumotlar tahlili asosida audit jarayonlarini optimallashtirish usullari tahlil qilinadi. Moliyaviy operatsiyalarni shaffoflashtirishda blokcheyn va raqamli bank xizmatlarining roli ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, kiberxavfsizlikni ta’minlash va xavf-xatarlarni minimallashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar beriladi.

184-188 7 0

ERKIN VALYUTA SIYOSATIGA O‘TISH SHAROTIDA TAVSIYALAR

Tursunov Rafig‘ali Burgutovich, Xalilov Otabek Umarjon o‘g‘li
Annotatsiya. Mazkur maqolada O‘zbekiston moliyaviy tizimida erkin valyuta siyosatiga bosqichma-bosqich o‘tish zarurati va uni samarali amalga oshirish yo‘llari yoritilgan. Kursning real talab va taklif asosida shakllanishi, elektron savdo maydonchalarini rivojlantirish, valyuta risklarini boshqaruvchi moliyaviy instrumentlar (hedging, forward, swap)ni joriy etish, shuningdek, aholining moliyaviy savodxonligini oshirish zarurligi ta’kidlangan. Shuningdek, huquqiy bazani takomillashtirish, sun’iy intellekt va blokcheyn texnologiyalarini valyuta siyosatiga integratsiya qilish orqali raqamli yondashuvning ahamiyati ko‘rsatib o‘tilgan. Bu tavsiyalar xalqaro tajriba va mahalliy iqtisodiy shart-sharoitlarga tayangan holda ishlab chiqilgan.

Аннотация. В статье рассматривается поэтапный переход Узбекистана к свободной валютной политике и предлагаются меры для её эффективной реализации. Основное внимание уделяется формированию курса на основе рыночного спроса и предложения, развитию электронных торговых площадок между банками, внедрению инструментов хеджирования валютных рисков, а также повышению финансовой грамотности населения. Подчеркивается важность обновления нормативно-правовой базы и внедрения цифровых технологий, таких как искусственный интеллект и блокчейн. Предложенные рекомендации основаны на международном опыте и экономических реалиях страны.


Abstract. This article discusses the gradual transition of Uzbekistan toward a liberal foreign exchange policy and outlines effective strategies for its implementation. Key points include ensuring exchange rates are determined by real market demand and supply, strengthening interbank electronic trading platforms, introducing financial instruments to hedge currency risks, and enhancing public financial literacy. The importance of legal reforms and the integration of digital technologies such as AI and blockchain into the currency market are emphasized. The proposed recommendations are based on international best practices and the local economic context.

178-183 8 3

VALYUTA XAVF-XATARLARI VA ULARNI SUG‘URTALASH USULLARI

Tursunov Rafig‘ali Burgutovich, Xalilov Otabek Umarjon o‘g‘li

Annotatsiya.  Mazkur maqolada valyuta bozorida faoliyat yuritayotgan korxona va moliyaviy institutlar duch keladigan valyuta xavf-xatarlari tahlil qilinadi hamda ularni boshqarish strategiyalari yoritib beriladi. Asosiy e’tibor operatsion, translyatsion va iqtisodiy risklar kabi xatarlarga qaratilgan bo‘lib, ularning har biri korxona faoliyatiga qanday ta’sir ko‘rsatishi izohlangan. Xususan, O‘zbekiston sharoitida valyuta xavflarini kamaytirish uchun qo‘llanilayotgan moliyaviy instrumentlar — forward, futures, swap, option va natural hedging kabi vositalarning amaliy qo‘llanilishi misollar orqali ochib beriladi. Trastbank Andijon filiali tajribasi asosida mijozlarga valyutaviy risklarni boshqarish bo‘yicha maslahatlar, kredit grafiklarini moslashtirish, valyutada diversifikatsiyalangan depozitlar va algoritmik tahlil asosidagi xavf baholash uslublari ko‘rsatib o‘tiladi..


Аннотация. В данной статье рассматриваются валютные риски, с которыми сталкиваются предприятия и финансовые учреждения, работающие на валютном рынке, а также стратегии управления этими рисками. Основное внимание уделяется операционному, трансляционному и экономическому рискам, их влиянию на деятельность компаний. На примере Узбекистана анализируются такие финансовые инструменты, как форварды, фьючерсы, свопы, опционы и стратегия "естественного хеджирования". На практике филиал Трастбанка в Андижане оказывает консультации клиентам по управлению валютными рисками, адаптации графиков выплат, диверсификации валютных депозитов и использованию алгоритмического анализа для оценки рисков.


Abstract. This article explores the currency risks faced by businesses and financial institutions operating in the foreign exchange market, along with strategies for managing these risks. It focuses on operational, translational, and economic risks, explaining their impact on corporate activities. In the context of Uzbekistan, the use of financial instruments such as forwards, futures, swaps, options, and natural hedging strategies is examined. The experience of the Andijan branch of Trastbank is highlighted, where clients are offered advisory services on risk management, payment schedule adjustments, currency-diversified deposits, and algorithmic risk assessment models.


 

173-177 9 4

AXBOROTNI YASHIRISH ZARURATI VA KRIPTOGRAFIYANING RIVOJLANISH BOSQICHLARI.

Xudoyberganov Bozorboy Allamovich, Yusupov Shuxrat Raximovich, Xusainov Shixnazar Madaminovich, Bekchanov Hikmat Mansurbek o'g'li

Annotatsiya


Ushbu maqolada axborot xavfsizligini ta'minlashda kriptografiyaning tutgan o‘rni, tarixiy rivojlanish bosqichlari hamda amaliy qo‘llanilishi yoritib berilgan. Yozma axborotlarni begona shaxslardan himoya qilish zarurati kriptografik metodlarning paydo bo‘lishiga olib keldi. Maqolada simmetrik va assimmetrik shifrlash tizimlarining xususiyatlari, DES, RSA va AES kabi standartlarning ahamiyati, hamda kriptotahlil usullari haqida so‘z boradi. Shuningdek, kriptografiyaning elektron raqamli imzo, elektron to‘lov va kvant kriptografiyasi kabi zamonaviy yo‘nalishlardagi ahamiyati yoritilgan.

169-172 7 0

BREAST CANCER: GLOBAL BURDEN, RISK FACTORS, ADVANCES IN DIAGNOSIS AND TREATMENT

Kamoljonova Go’zaloy Odiljon qizi

Abstract. Breast cancer remains one of the most significant global health challenges affecting women. With over 2.3 million new cases diagnosed in 2020, it continues to pose a considerable burden on healthcare systems, especially in low- and middle-income countries. This review explores the global burden of breast cancer, its risk factors, and recent advancements in diagnostic and therapeutic strategies. Emphasis is placed on the need for early detection and equitable access to advanced treatments to improve survival outcomes worldwide.

165-168 0 0

UTERINE FIBROIDS: A CLINICAL OVERVIEW OF PATHOGENESIS, DIAGNOSIS, AND MANAGEMENT

Kamoljonova Go’zaloy Odiljon qizi

Introduction. Uterine fibroids, also known as leiomyomas or myomas, are the most common benign tumours of the uterus, affecting up to 70-80% of women during their reproductive years. These growths are composed primarily of smooth muscle cells and varying amounts of fibrous connective tissue. Although benign and non-metastatic, fibroids can severely impact the quality of life, fertility, and reproductive outcomes in affected women. The burden of disease is especially significant among women of African descent, where fibroids tend to appear earlier, grow larger, and cause more severe symptoms.

160-164 9 2

POST-COVID-19 OSTEOPOROSIS: EMERGING CHALLENGES AND THERAPEUTIC PERSPECTIVES

Kamoljonova Go‘zaloy Odiljon qizi

Abstract. The COVID-19 pandemic, beyond its acute respiratory effects, has led to a wave of long-term complications, including a notable increase in post-infection osteoporosis. Recent studies suggest that SARS-CoV-2 disrupts bone remodelling processes via immune dysregulation, cytokine storms, and prolonged immobilization. Furthermore, corticosteroid therapy and reduced physical activity during recovery exacerbate bone demineralization. This article explores the pathophysiological mechanisms, clinical consequences, and therapeutic strategies for managing post-COVID-19 osteoporosis. Understanding these interlinked processes is vital for early intervention and preventing fractures in vulnerable populations, especially the elderly and chronically ill. Timely diagnosis, rehabilitation programs, and targeted pharmacological treatments could help mitigate the burden of this emerging skeletal health crisis.

156-159 1 0

SERILLARNING JAMIYATGA TA’SIRI

Erkinboyeva Sevinch

Serial — oddiy tilda aytganda, kinoijodkorlar tomonidan suratga olingan bir nechta davomiy qismlardan iborat film. U asosan kinoteatrlarda emas, televideniyeda premyera qilinadi.

153-155 2 0

JANNAT ONALAR OYOG’I OSTIDA

Ruslan Akun, Erkinboyeva Sevinch

“Jannat onalar oyog’i ostida “ filmining mavzusi tomoshabinni eng nozik tuqtasi sifatida tanlangan . Filmning boshlanishidanoq tomoshabin qirg’iz muhitiga tushadi. Haqiqiy qirg’iz qishloq  oilasining  hayoti , urf odatlari , milliy taomlari , o’zgacha kiyimlari , musiqiy ohangi bilan jalb qiladi . Film nega aynan bunday nomlangan ? Bu nomga haqiqatda munosibmi ? degan savollar ham berilishi mumkin . Filmga bunday nom berilishiga sabab onalarning  mehir –muhabbati , chin matonati , bolalari uchun jonini bera olishini chin ma’noda isbotlay olishi deb o’ylayman . Haqiqatdan ham bu film o’z nomiga munosib olingan, buni nafaqat men balki zalda o’tirgan barcha tomoshabinlarning ko’z yoshlari isbotlaydi . Filmning mavzusi onaning matonati , nogiron o’g’ilning onasiga nisbatan buyuk sevgisi , insonlarning munosabatlari .G’oyasi esa , hayotdagi barcha insonlarning insoniylik his tuyg’ulari , millatlar aro hamjihatlik , suriyadagi keskin urushlar va ular sababli begunoh o’lib ketayotgan insonlar taqdiri, dinga bo’lgan muhabbat , chin musulmonlik yotadi. Filmning ekspozitsiyasida ya’ni kirish qismida , qahramonlarni tanishtirish bilan birga haqiqiy qirg’iz millatining balki bizlarning ham (butun O’rta Osiyodagi ) oilaviy yashash sharoitini juda go’zal tarzida aks ettirilgan . Tandirgan chiqqan issiq nonlar , tabiiy qaymoq , quyosh rangini eslatuvchi novvotlar …Onaning xarakterini birinchi sahnadanoq bilishimiz mumkin , ya’ni qo’llarini duoga ochgancha o’g’li uchun yaxshilik tilardi , bundan onaxonning iymonli , shu yoshgacha faqat bolasi uchun kun kechirgan , doim unga yaxshilikni ravo ko’rgan ona obrazi sifatida gavdalantirilgan . Bolani esa onasi uchun jannatga birga kirishligini aytganida uni onasidan insoniylik tuyg’ularini o’tganligini , nogiron bo’lsada onasiga bo’lgan buyuk sevgisini ko’rsatib beradi. Filmda tugun , bola onasiga Makkaga boramizmi ona deb aytganida tushadi , onasi esa unga rad javobini beradi , bu esa tomoshabinga ular Makkaga  borishadimi , yo’qmi degan savollarni beradi . Ularga bu yo’lda juda ko’p qiyinchiliklar va to’siqlar tushadi va bu onaning va bolaning xarakterini ochilishiga , ularning o’zgarishiga sabab bo’ladi .

150-152 4 0

“OSMONDAGI BOLALAR 3 “ FILMI

Erkinboyeva Sevinch

“Osmondagi bolalar 3”, filmi yoxud  “ Yerdagi otalar” . Bu filmning   1,2- qismlarini deyarli barchamiz sevib tomosha qilganmiz !  Bu filmning rejessiyori Zulfiqor Musoqov serqirra ijodkor, mohir rejessiyor va senariynavis hisoblanadi . Buni premyeraga kelgan, zalda to‘lib o‘tirgan tomoshabinlar ham isbotlaydi. Film barcha tomoshabinlar tomonidan iliq kutib olindi. Filmni ko‘rar ekanman, aktyor va aktrisalar ijrosi , kadrlar, montaj , grim va tanlangan lokatsiyalar juda yoqdi . Filmda yumor ham , romantika ham , drama ham hatto jangovar sahnalar ham bor , bu filmni yanada qiziqarli qilgan . Filmni yana bir yoqgan tarafi voqealarga xos kichik taqlidiy kalit so‘zlar ham bor . Misol uchun: erta tongda Baxtiyorni o‘g‘li onasini qistovi bilan ko‘zini ochar-ochmas, otasi Baxtiyorni uyqudan turg’azishga borib, otasiga qo‘shilib uxlab qolgan joyidan so‘ng , olmaning tagiga olma tushgan kadr, bizning xalq maqolimiz , “Olmaning tagiga olma tushadi “. Yна qizning buvisi qatiq - sut sotadigan yigitning onasi bilan suhbati , Baxtiyorning qizi qatiq sotadigan bolani yaxshi ko‘rib qolgani uchun muzlatkichiga qatiqni to‘ldirib tashlashi alohida e’tiborni tortadi.

143-149 6 1

TARIXIY MANBALAR VA ULARNING JAMIYAT TARAQQIYOTIDAGI O’RNI

Amonov Jamolxon Asliddin o’g’li, Fayziyev Jaloloddin Sharofiddinovich

Tarixiy manbalar insoniyat taraqqiyotini tushunish, qadimgi madaniyatlar, siyosiy tuzilmalar, ijtimoiy munosabatlar va iqtisodiy tizimlarni o‘rganishda muhim rol o‘ynaydi. Ushbu maqolada tarixiy manbalar tushunchasi, ularning turlari, kelib chiqish manbalari, shuningdek, jamiyat taraqqiyotidagi o‘rni yoritiladi. Tarixiy manbalar qadimgi yozma hujjatlar, moddiy madaniyat yodgorliklari, arxiv materiallari, og‘zaki an’analar, surat va video tasvirlar kabi ko‘rinishlarda bo‘lishi mumkin. Ular yordamida tarixiy jarayonlar aniqroq o‘rganiladi, ijtimoiy voqeliklarning sabab-oqibat bog‘liqliklari tahlil qilinadi. Shuningdek, maqolada tarixiy manbalarning ilmiy tadqiqotlarda qo‘llanilishi, ularning jamiyat taraqqiyotidagi real ta’siri, hamda zamonaviy texnologiyalar vositasida bu manbalarni tahlil qilish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Muallif tarixiy manbalarni faqat o‘tmishni anglash vositasi sifatida emas, balki kelajakni belgilash, madaniy identitetni shakllantirish va milliy ongni rivojlantirishda kuchli omil sifatida ko‘radi.

135-142 10 1

DISCOURSE BETWEEN TEACHERS AND STUDENTS

Saytoxunova Mahdiya Xayrullo qizi, Abduraxmonov Turaxon Saydullayevich

    Annotation:This article explores the significance of discourse between teachers and students as a central component of effective pedagogy. It examines the linguistic and pragmatic aspects of classroom interaction, considering how discourse shapes learning environments, builds rapport, and facilitates knowledge construction. The article draws upon discourse analysis, sociolinguistics, and educational psychology to provide a comprehensive account of how dialogic communication can foster student engagement, critical thinking, and inclusive learning. Additionally, it offers recommendations for promoting productive discourse practices in both traditional and digital classrooms.

129-134 2 2

THE ROLE OF AUTHENTIC MATERIALS IN IMPROVING LINGUISTIC PROFICIENCY AND CULTURAL COMPETENCE IN EFL CLASSROOMS

Pakirdinova Sharofat Abdumutaljonovna, Omonova Dilfuza

                                       Annotation


Authentic materials—such as newspapers, podcasts, advertisements, films, and social media posts—have become essential tools in English as a Foreign Language (EFL) classrooms. These materials help bridge the gap between textbook English and real-world communication, offering learners opportunities to improve both linguistic proficiency and cultural competence. By exposing students to natural language in authentic contexts, educators foster listening, speaking, reading, and writing skills while also enhancing awareness of cultural norms, values, and behaviors. This article explores the theoretical background, practical application, and benefits of using authentic materials in EFL classrooms, highlighting their role in developing globally competent, communicative language users.


                                            Annotatsiya


Gazetalar, podkastlar, reklamalar, filmlar va ijtimoiy tarmoq postlari kabi autentik materiallar xorijiy til sifatida ingliz tilini (EFL) o‘rgatish jarayonida muhim vositalardan biriga aylandi. Ushbu materiallar darslikdagi rasmiy til va haqiqiy hayotdagi muloqot o‘rtasidagi tafovutni bartaraf etadi, o‘quvchilarga nafaqat til ko‘nikmalarini rivojlantirish, balki madaniy bilimlarini kengaytirish imkonini ham beradi. Talabalar tabiiy kontekstdagi tildan foydalanish orqali tinglab tushunish, gapirish, o‘qish va yozish ko‘nikmalarini takomillashtiradi, shu bilan birga boshqa madaniyatga oid qadriyatlar va odatlarni chuqurroq anglay boshlaydi. Ushbu maqolada autentik materiallarning nazariy asosi, amaliy qo‘llanilishi va afzalliklari ko‘rib chiqiladi hamda ular global kompetensiyaga ega bo‘lgan muloqotga tayyor o‘quvchilarni shakllantirishdagi o‘rni yoritiladi.


                                        Аннотация


Аутентичные материалы, такие как газеты, подкасты, реклама, фильмы и публикации в социальных сетях, становятся важнейшими инструментами в обучении английскому языку как иностранному (EFL). Эти ресурсы устраняют разрыв между учебным английским и реальным языковым общением, предоставляя учащимся возможности улучшить как языковую компетенцию, так и культурную осведомлённость. Благодаря погружению в аутентичные контексты, учащиеся развивают навыки аудирования, говорения, чтения и письма, одновременно осваивая культурные нормы и поведенческие особенности. В данной статье рассматриваются теоретические основы, практическое применение и преимущества использования аутентичных материалов в EFL-классах, подчёркивая их роль в формировании глобально компетентных и коммуникабельных пользователей языка.

366-370 7 3

AKADEMIYALIQ VOKAL JÓNELISINIŃ KÓRINIKLI WÁKILI BAǴDAGÚL

Muratbaeva Rayxan, Kamalova G. M.

Annotaciya: Bul maqalada Qaraqalpaqstanda akadem vokal jónelisleriniń rawajlanıwında ózinıń úlesin qosqan kórkem-óner wákili ustaz Baǵdagúl Jaqsımuratova  haqqında maǵluwmat beriledi.


Аннотация: В данной статье представлена информация об ученом-художнике Богдагуль Жаксымуратовой, внесшей значительный вклад в развитие академических вокальных направлений в Каракалпакстане.


Annotation: This article provides information about a representative of the arts, mentor Bog'dagul Yaxsimuratova, who contributed to the development of academic vocal directions in Karakalpakstan.

442-449 8 2

COMPARATIVE ANALYSIS OF TRADITIONAL VS. MODERN METHODS IN ENGLISH LANGUAGE TEACHING

Maftuna Yoqubjonova Ismoiljon kizi

Annotation: In recent decades, English language teaching (ELT) has experienced a paradigm shift from teacher-centered traditional methods to learner-centered modern methodologies. This article presents an in-depth comparative analysis of traditional and modern approaches in ELT by examining their historical foundations, pedagogical principles, classroom applications, and practical effectiveness. Drawing upon educational theories and empirical studies, it explores the strengths and limitations of both approaches. The paper ultimately advocates for an eclectic approach that incorporates the advantages of both paradigms to meet diverse learner needs in contemporary educational settings.

436-441 3 1

O‘QUVCHILARDA ALGORITMIK TAFAKKURNI SHAKLLANTIRISH YO‘LLARI

MINGNIYOZOVA O‘G‘ILSHOD KADIROVNA

         Mazkur maqolada o‘quvchilarda algoritmik tafakkurni shakllantirishning samarali usullari va metodlari yoritilgan. Algoritmik tafakkur o‘quvchilarning muammoni bosqichma-bosqich hal qilish, mantiqiy fikrlash va tizimli yondashuv ko‘nikmalarini rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega. Maqolada ushbu ko‘nikmalarni shakllantirishda foydalaniladigan didaktik o‘yinlar, vizual dasturlash muhiti, masalalarni modellashtirish va bosqichli topshiriqlardan foydalanish kabi yondashuvlar tahlil qilinadi. Shuningdek, zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish orqali algoritmik tafakkurni rivojlantirish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda pedagogik jarayonga integratsiyalashgan amaliy mashg‘ulotlar orqali o‘quvchilarda ijodiy fikrlash va tizimli yondashuvni mustahkamlash yo‘llari asoslab berilgan.

431-435 13 2

IJTIMOIY VA TIJORAT LOYIHALARI ORQALI XOTIN-QIZLAR BANDLIGINI RAG‘BATLANTIRISH MEXANIZMLARI

ALISHER KUCHKARALIYEV,

Annotatsiya. Ushbu maqolada ijtimoiy va tijorat loyihalari orqali xotin-qizlar bandligini rag‘batlantirish mexanizmlari tahlil qilinadi. O‘zbekiston Respublikasida ayollarning mehnat bozoridagi ishtiroki, innovatsion mexanizmlarning roli, xalqaro tajriba va amaliyot, shuningdek, mahalliy strategik yondashuvlar ilmiy asosda ko‘rib chiqiladi. Muallif xotin-qizlar bandligini oshirishda ijtimoiy adolat, iqtisodiy inklyuziya va gender tenglikni ta’minlovchi chora-tadbirlarning zaruriyatini asoslaydi.


Аннотация. В данной статье анализируются механизмы стимулирования занятости женщин через социальные и коммерческие проекты. Рассматривается участие женщин на рынке труда в Республике Узбекистан, роль инновационных механизмов, международный опыт и практика, а также местные стратегические подходы на научной основе. Автор обосновывает необходимость мер, обеспечивающих социальную справедливость, экономическую инклюзию и гендерное равенство для повышения занятости женщин.

420-430 23 8

TECHNOLOGY OF HYDROPHOBIC TREATMENT OF COTTON TARPAULIN FABRIC

Аbidjon Тillyaev, Zebo Кurbonova, Sarviniso Boltatosheva, Jasur Shukurov
  Abstract. Canvas is a dense fabric produced using plain weave from thick linen yarn or its blend with cotton yarn. It is distinguished by its unique properties, combining good vapor permeability with the rapid and significant swelling of flax fibers when exposed to water, thereby acquiring high waterproofing and increased strength. However, the limited availability of linen yarn due to its low technological efficiency and high manual labor requirements necessitates the production of canvas exclusively from cotton fibers—sailcloth—followed by treatment with accessible water-repellent, fire-resistant, and other protective compositions. To this day, canvas remains one of the most effective materials for protecting moisture-sensitive agricultural products, raw cotton, and other materials that cannot tolerate synthetic additives. This issue is addressed by manufacturing sailcloth—dense fabric made entirely from raw cotton—and further waterproofing it. Imparting waterproof and rot-resistant properties through impregnation with specially formulated solutions allows for the creation of a unique and practical material. At the same time, there is a significant shortage of materials for highly effective waterproofing of canvas. This study presents the results of improving the waterproofing technology of cotton-based canvas using accessible and practical waterproofing materials—aqueous acrylic copolymer latexes. The physical and mechanical properties, including tensile strength, elongation at break, water resistance, and air permeability of the prepared samples, have been investigated.
413-419 9 2

QANDLI DIABET KASALLIGIDA ZAMONAVIY DAVOLASH USULI

Hasanov A’zamxon

Annoatatsiya. Mazkur maqolada qandli diabet (I va II tip) kasalligining zamonaviy davolash usullari keng yoritilgan. I tip diabetda insulin yetishmovchiligi va autoimmun jarayonlar asosida yuzaga keluvchi holatlarda zamonaviy insulin terapiyasi, glyukozani uzluksiz monitoring qilish texnologiyalari, individual dietoterapiya va sun’iy oshqozon osti bezi tizimlarining o‘rni ko‘rsatib o‘tilgan. II tip diabet holatida esa hayot tarzini o‘zgartirish, metformin, SGLT-2, GLP-1 agonistlari kabi zamonaviy farmakologik preparatlar, raqamli texnologiyalar va ilmiy yondashuvlarning samarasi tahlil qilingan. Maqolada diabet bilan kasallangan bemorlar uchun kompleks yondashuv, innovatsion davolash usullarining afzalliklari va kelajakda qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan terapiyalar haqida ma’lumotlar keltirilgan.

404-412 3 3

MUSIQA MADANIYATI DARSLARIDAVOKAL-XOR MALAKALARINI RIVOJLANTIRISH IMKONIYATLATI

Raximov Ravshan Naimovich., Hikmatov Asadbek Xidoyatjon o‘g‘li

Annotatsiya: Maqolada umumiy o‘rta ta’lim maktablarining musiqa darslarida vokal-xor  malakalarini takomillashtirish yo‘llari, xonandalik ovozi, kuylash madaniyati, o‘quvchilarga musiqiy his-tuyg‘ularni shakllantirish, ma’naviy dunyosi, chuqur falsafiy va ijtimoiy tafakkuri hamda sharq mutafakkirlari Al-Farobiy, Ibn Sino, va  yunon faylasufi Platonning musiqiy ta’limning axloqiy tarbiya bilan o‘zaro bog‘liqligi, shaxsning ma’naviy yetukligi haqidagi qimmatli fikrlari hamda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining milliy musiqamizni rivoji to‘g‘risidagi  qaroqlar ko‘rib chiqiladi.


Аннотация: В статье рассматриваются путисовершенствованиявокально-хоровогомастерства на урокахмузыки в общеобразовательныхшколах,певческийголос,культурапения, формирование у учащихсямузыкальныхчувств,духовныймир,глубокоефилософскоеисоциальноемышление, а также труды восточныхмыслителейАль-Фараби,ибнСина,игреческогофилософаПлатона о взаимосвязимузыкальногообразованияснравственнымвоспитанием, о влиянии индивидуальногорассматриваютсяценныеразмышленияПрезидентаРеспубликиУзбекистанодуховнойзрелости и развитиинациональноймузыки.


 Annotation: the article examines ways of improving vocal-choral skills in music lessons of general secondary schools, singing voice, singing culture, formation of musical feelings for students, spiritual world, deep philosophical and Social Thought, and views on the development of national music by the president of the Republic of Uzbekistan and the Eastern thinkers Al-Farabi, Ibn Sina, and the Greek philosopher Plato

399-403 9 4

IQLIM O‘ZGARISHI SHAROITIDA MANZARALI, SHIFOBAXSH VA DORIVOR O‘SIMLIKLARNI INTRODUKSIYA QILISHNING YANGI USULLARINI QO‘LLASH

Xatamova Surayyoxon Bahodirjon qizi

Anotatsiya . Ushbu maqolada iqlim o‘zgarishi sharoitida manzarali, dorivor va shifobaxsh o‘simliklarni yangi hududlarga moslashtirish bo‘yicha zamonaviy yondashuvlar — biotexnologik, agrotexnik va ekologik monitoring usullari asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda bir nechta o‘simlik turlarining adaptatsiyasi amaliy jihatdan tekshirilgan.


Аннотация. В статье рассматриваются современные подходы к


интродукции декоративных и лекарственных растений в условиях изменения климата. Применены биотехнологические и агротехнические методы, а также экологический мониторинг. Проведена оценка адаптации растений в новых агроэкологических условиях.


Abstract. This article analyzes modern approaches to the introduction of ornamental and medicinal plants under climate change conditions. Biotechnological, agrotechnical, and ecological monitoring methods were applied. Plant adaptability was evaluated in new agroecological environments.

393-398 12 4

“GIYOHVANDLIKKA QARSHI SIYOSAT”

G’oyeboyeva Dinora, Mavlyanova Surayyo Sultanaliyevna

Annotatsiya: Giyohvandlik tushunchasining o‘ziga xos xususiyatlari va uning jamiyatga ta'siri yoritiladi. Giyohvand moddalar (narkotiklar)ni iste'mol qilishdan kelib chiqadigan sog‘liq muammolari, iqtisodiy zararlar, jinoyatlar va ijtimoiy izolyatsiya kabi salbiy oqibatlar haqida ma'lumot beriladi. Giyohvandlikning individual va jamiyatdagi omillarga qanday ta'sir ko‘rsatishi ham muhokama qilinadi. Giyohvandlikka qarshi siyosatning asosiy yunalishlari - profilaktika, reabilitatsiya, qattiq qonuniy nazorat, ta'lim va sog‘liqni saqlash tizimining roli keltiriladi. Ayrim davlatlarda bu borada olib borilayotgan siyosatlarning samarali bo‘lishi uchun qanday yondashuvlar zarurligi haqida so‘z yuritiladi.

386-392 28 13

SECOND LANGUAGE ACQUISITION THEORIES AND THEIR RELATIONSHIP TO AI TOOLS.

Polina Golovachyova

This article studies the interconnection between second language acquisition theories (SLA) and Artificial Intelligence(AI) tools in modern language education. By analyzing key theories SLA - including Krashen’s input hypothesis, Long’s interaction hypothesis, Swain’s output hypothesis, Schmidt’s noticing hypothesis, and Vygotsky’s sociocultural theory, it discusses how AI technologies can be designed to improve the process of language learning. The main focus is on adaptive educational environments,  AI-mediated interactions, feedback mechanisms, and socio-cognitive support tools. As AI becomes more integrated into educational process, there is a growing need for theoretical aspects of education for ensuring ethical, effective, and pedagogically sound tool development.

382-385 5 1

POLIMERLANISH JARAYONI SUYUQ IKKILAMCHI MAHSULOTLARI ASOSIDA ALIFATIK AMINLAR OLISH TEXNOLOGIYASI

Allanazarova K.S., Urinov U. K

Anatatsiya Polimer sanoatida keng qo‘llanilayotgan monomerlarning (styrol, vinilxlorid, akrilat, metakrilat va boshqalar) radikal polimerlanishi natijasida bir qator suyuq ikkilamchi mahsulotlar ajralib chiqadi. Bu mahsulotlar tarkibida to‘yinmagan uglevodorodlar, kislorodli birikmalar va aromatik komponentlar mavjud bo‘lib, ularni qayta ishlash orqali qiymatli moddalar – xususan, alifatik aminlar olish mumkin.


 


Аннотация: Радикальная полимеризация мономеров, широко используемых в полимерной промышленности (стирол, винилхлорид, акрилат, метакрилат и др.), приводит к образованию ряда жидких вторичных продуктов, содержащих непредельные углеводороды, кислородсодержащие соединения и ароматические компоненты, которые могут быть переработаны с получением ценных веществ, в частности, алифатических аминов

377-381 11 5

“QOŃRATLI QIZ TÁRBIYA.”

Muratbaeva Rayxan, Kamalova G. M.

Annotaciya: Bul maqalada Qaraqalpaqstan xalıq artisti, Ózbekstan Respublikasına xızmet kórsetken artist Qaraqalpaqstanda esrtada hám teatr óneriniń  rawajlanıwında ózinıń úlesin qosqan kórkem-óner wákili Tárbiya Jolımbetovanıń ómiri hám dóretiwshilik jolı haqqında aytıp ótiledi.


Аннотация: В этой статье рассказывается о жизни и творческом пути Народной артистки Каракалпакстана, Заслуженной артистки Республики Узбекистан, представителя искусства Тарбии Жолымбетовой, внесшей значительный вклад в развитие театрального искусства в Каракалпакстане.


Annotation: This article discusses the life and creative journey of Tarbiya Jolimbetova, People's Artist of Karakalpakstan and Honored Artist of the Republic of Uzbekistan, a representative of the arts who contributed to the development of theatrical art in Karakalpakstan.

371-376 5 1

QOSIQLARǴA SHIRAY BERGEN AYIMXAN.

Muratbaeva Rayxan, Kamalova G. M

Annotaciya: Bul maqalada Qaraqalpaqstanda esrtada hám akadem vokal bólimleriniń rawajlanıwında ózinıń úlesin qosqan kórkem-óner wákili shuxrat medalı iyesi Ayımxan Shamuratova tuwralı maǵluwmat beriledi.


Аннотация: В данной статье представлена информация об Ойимхон Шамуратовой, представители искусства и обладательнице медали "Шухрат," внесшей значительный вклад в развитие вокального и академического отделений в Каракалпакстане


Annotation: This article provides information about Oyimxon Shamuratova, a recipient of the "Shuhrat" Medal, a representative of the arts who contributed to the development of vocals and academic vocal departments in Karakalpakstan.

450-461 6 2

ЗНАЧЕНИЕ ГОРОДОВ ХОРЕЗМА В ЭТНОКУЛЬТУРНЫХ СВЯЗЯХ С ОГУЗАМИ И СЕЛЬДЖУКАМИ В IX-XIII ВВ..

Шомуратов Отоджон Хамидович

Аннотация:  Письменные источники, результаты археологических исследований, нумизматические источники полностью подтверждают, что Хорезмский оазис, как главный перекресток Великого Шелкового пути, играл значительную роль в отношениях кочевого мира на севере, государства Огузов, а позднее Сельджуков, а также сведения нумизматических источников. Однако вопрос политических и экономических связей Хорезмского оазиса с государством Огузов, а позднее Сельджуков в IX-XIII вв. является одной из самых малоизученных актуальных проблем и требует более обширного исторического исследования. Данная статья посвящена этой теме.

362-365 4 1

DIYDAR

Muratbaeva Rayxan, Kamalova G. M

Annotaciya: Bul maqalada Qaraqalpaq xalıqınıń arasında qosıqshı bolıp tanılıp kiyatırǵan jáne bir qosıqshılarımızdıń biri, ájayip hawaz iyesi Xanzada Palwanova haqqında túsinik berip ótiledi.


Аннотация: В этой статье рассказывается об одной из наших лучших подружек, Ханзаде Палўановой, известной среди каракалпакского народа как подружкa.

357-361 7 2

METALLARNI HIMOYA GAZLAR MUHITIDA ELEKTR YOY YORDAMIDA PAYVANDLASHNI TAHLIL QILISH

Jo‘rayev Islombek Panjibek o‘g‘li, Qosimov Karimjon Zuxriddinovich

             Annotatsiya: Ushbu maqolada himоya gаzlаr muhitidа pаyvаndlаshning mоhiyati, erimаydigаn elеktrоdlаr bilаn pаyvаndlаsh axamiyati, eriydigаn elеktrоdlar bilаn pаyvаndlаsh turlari va himoya gazlaridan foydalanib payvandlash jarayonida metallni tashqi zararli ta’sirlardan himoya qilib, barqaror payvandlash yoyini hosil qilishni ko‘rib chiqamiz.

349-356 9 1

HIMOYA GAZ MUHITIDA PAYVANDLASH TEXNOLOGIYASI TAHLILI

Jo‘rayev Islombek Panjibek o‘g‘li, Qosimov Karimjon Zuxriddinovich

Annotatasiya. Ushbu tadqiqot himoya gaz muhitida payvandlash texnologiyasini tahlil qiladi va gaz bilan himoyalangan payvandlash usullarining jarayonlari, afzalliklari hamda amaliy qo‘llanilishiga e‘tibor qaratadi. Tadqiqot inert va faol gazlarning yuqori sifatli payvand choklarini hosil qilish, ifloslanishni kamaytirish va payvandlangan birikmalarning mexanik xususiyatlarini yaxshilashdagi ro‘lini o‘rganadi. Metal inert gaz (MIG) va volfram inert gaz (TIG) payvandlash kabi asosiy texnikalar batafsil ko‘rib chiqilib, ularning qurilish, avtomobilsozlik va aerokosmik sanoat kabi sohalardagi samaradorligi yoritiladi. Shuningdek, ish xavfsizligi, uskunalar talablari va texnologik yangiliklar gaz muhitida payvandlash jarayonlarining samaradorligi va ishonchliligini oshirishda qanday ahamiyatga ega ekani tahlil qilinadi.

338-348 10 3

INFLUENCE OF ULTRASOUND ON NITRIC ACID LEACHING OF ALUMINA FROM KAOLIN CLAYS.

Ruziyev Ulugbek Mamarasulovich

Abstract: This article presents the results of a comprehensive study on the application of ultrasound to intensify the nitric acid leaching of alumina from calcined kaolin clays of the Angren deposit. The propagation of ultrasonic waves in liquid media induces cavitation phenomena that enhance mass transfer and reaction kinetics, especially at the solid–liquid interface. A specially designed ultrasonic bath equipped with a PMS-6M magnetostrictive transducer powered by a UZG-2.5A generator was used to investigate process intensification under controlled conditions. The experiments were conducted using a statistical design of experiments (DoE), specifically a fractional factorial design (2⁴⁻¹), to assess the influence of key parameters: temperature, leaching time, stoichiometric acid dosage, and nitric acid concentration. The optimization criterion was the yield of Al₂O₃ in solution. A regression model was developed, and the method of steepest ascent was applied to identify optimal process conditions. At the optimal point, alumina recovery reached 93% within a significantly reduced leaching time.

334-337 5 2

PAULO KOELONING “ALKIMYOGAR” ROMANIDA “TAQDIRNING YOZILISHI” MASALASI

Fayziyeva Sevara Sherali qizi, Yusupov Sardor Shodi oʻgʻli

Annotatsiya. Paulo Koeloning “Alkimyogar” romanida insonning qanday taqdir egasi boʻlishi uning oʻz qoʻlida, degan qarash mavjud. Bu romanning boshidan oxirigacha Santyagoning sayohat-rivoyatlari orqali sehrli realizm uslubi asosida ochib berilgan. Taqdir Alloh tomonidan ato etilgan oliy haqiqat, mohiyatiga yetish uchun inson aniq maqsad toʻgʻri yoʻlidan chekinmasligi lozim. Oliy maqsad va unga eltuvchi yoʻl aniq boʻlmogʻi, unga yetishish uchun ruhan, ma’nan, jismonan tayyor turmogʻi lozim. Mazkur maqolada inson taqdiri uchun toʻsiqlarni yengib oʻtishi kerakligi aks etgan. 

326-333 9 5

INKLYUZIV TA’LIM TEXNOLOGIYASI SAMADORLIGINI OSHIRISH MEZONLARI

Xakimova Gulchehra Sayrixonovna, Mamadaliyeva Mashxura Salim qizi

Annotasiya. Ushbu maqolada inklyuziv taʼlim texnologiyalarining mazmuni, mohiyati va amaliyotdagi ahamiyati yoritilgan. Maxsus ehtiyojga ega bolalar uchun taʼlim muhitini yaratish, ularning ijtimoiy integratsiyasini taʼminlash, teng imkoniyatlar asosida rivojlanishini qoʻllab-quvvatlovchi texnologik yondashuvlar tahlil qilingan. Shuningdek, oʻqituvchilarning tayyorgarligi, metodik vositalar, raqamli resurslardan foydalanish va dars jarayonini differensiallashtirishga doir ilgʻor tajribalar bayon etilgan. Maqolada inklyuziv taʼlimda pedagogik innovatsiyalar va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining tutgan oʻrni ham koʻrib chiqilgan.


Аннотация: В данной статье раскрывается содержание и значение инклюзивных образовательных технологий, направленных на создание благоприятной учебной среды для детей с особыми образовательными потребностями. Рассматриваются технологические подходы, способствующие социальной интеграции учащихся и обеспечению равных возможностей в обучении. Освещаются вопросы подготовки педагогов, использование методических материалов, цифровых ресурсов, а также практики дифференцированного обучения. Особое внимание уделено роли педагогических инноваций и информационно-коммуникационных технологий в реализации инклюзивного образования.


Annotation: This article explores the concept and significance of inclusive education technologies aimed at creating a supportive learning environment for students with special educational needs. It analyzes technological approaches that foster social integration and ensure equal learning opportunities. The paper highlights the importance of teacher preparedness, use of methodological tools, digital resources, and differentiated instruction. Special attention is given to the role of pedagogical innovations and information and communication technologies (ICT) in implementing inclusive education practices.

319-325 12 2

HUQUQIY TARBIYA JAMIYAT UCHUN ZARURIY TAMOYIL

Xakimova Gulchehra Sayrixonovna, Norboboyeva Sevinchoy

 Annotatsiya: Ushbu maqola huquqiy tarbiyaning mohiyati, vazifalari va zamonaviy yondashuvlarini yoritadi. Huquqiy tarbiyaning asosiy maqsadi fuqarolarni huquqiy bilimlar bilan ta’minlash va huquqiy ongni shakllantirishdir. Muallif, huquqiy tarbiyaning jamiyatdagi roli, qonunbuzarliklarining oldini olish va sog'lom ijtimoiy muhitni yaratishdagi ahamiyatini ko'rsatadi. Maqola, zamonaviy ta'lim usullari va metodlari orqali huquqiy bilimlarni oshirish yo'llarini tahlil qiladi. Xulosa sifatida, huquqiy tarbiya inson huquqlari va erkinliklarini hurmat qiladigan, adolatli va barqaror jamiyatni shakllantirishda muhim rol o'ynashi ta'kidlanadi.


Аннотация: В данной статье освещаются сущность, задачи и современные подходы к правовому воспитанию. Основной целью правового воспитания является обеспечение граждан правовыми знаниями и формирование правосознания. Автор указывает на роль правового воспитания в обществе, его значение в профилактике правонарушений и создании здоровой социальной среды. В статье анализируются пути совершенствования юридических знаний с помощью современных методов и приемов обучения. В заключение подчеркивается, что правовое воспитание играет важную роль в формировании справедливого и устойчивого общества, уважающего права и свободы человека.


Annotation: this article highlights the essence, tasks and modern approaches to legal education. The main goal of legal education is to provide citizens with legal knowledge and form legal consciousness. The author shows the importance of legal education in the role of legal education in society, the Prevention of violations and the creation of a healthy social environment. The article analyzes ways to increase legal knowledge through modern educational methods and techniques. As a conclusion, it is argued that legal education plays an important role in the formation of a just and sustainable society, respecting human rights and freedoms.

315-318 10 5

TALABALARNING MANTIQIY FIKRLASHI VA AMALIY KO‘NIKMALARINI OSHIRISHDA STEM TAʼLIMINING BIOLOGIYA TAʼLIMIDA INTEGRATSIYALASHUVDAGI ROLI

Dilorobegim Nizomiddinova Odiljon qizi

Annotatsiya. Mazkur maqolada STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) taʼlimining biologiya fanida talabalarning mantiqiy fikrlash qobiliyati va amaliy ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi o‘rni ilmiy-nazariy hamda amaliy asosda yoritilgan. Maqolada zamonaviy taʼlim talablari asosida STEM metodikasining biologiya darslarida qo‘llanishi, fanlararo integratsiyani taʼminlashdagi ahamiyati va taʼlim samaradorligini oshirishdagi roli tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari ushbu yondashuvning talabalarning kasbiy tayyorgarligini oshirish, muammoni hal qilish ko‘nikmalarini shakllantirishda samarali ekanligini ko‘rsatadi.

307-314 12 8

БИДЪАТ ВА ХУРОФОТ

Холмирзаев Имрон Тохир ўғли

Аннотация: Мазкур мақолада Ислом таълимоти нуқтаи назаридан бидъат ва хурофот тушунчаларининг луғавий ва истилоҳий маънолари, уларнинг келиб чиқиш сабаблари ва турли кўринишлари таҳлил қилинади. Муаллиф бу амалларнинг жамиятимизда қандай илдиз отганини, шариатга хилоф эканини ва улардан сақланиш зарурлигини далиллар асосида асослаб беради. Шунингдек, фолбинлик, сеҳр, мунажжимлик, азайимхонлик каби бидъатлар ва уларнинг Ислом ақидасига қанчалик зид экани таъкидланади. Мақолада Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳадислари ва уламолар фикрлари орқали суннатни асраш, бидъат ва хурофотнинг салбий ижтимоий-иқтисодий оқибатлари кўрсатилади. Бу амалларнинг динга, шахсга ва жамиятга етказадиган зарарлари мисоллар билан очиб берилган.

302-306 3 1

TERMOYADROVIY REAKSIYALAR VA ULARNING AMALIY AHAMIYATI

Xonqulova Sabina Tal’at qizi, G'ayratova Guli Sherzod qizi, Soatov Hasan Parda o'g'li
Annotatsiya

Mazkur maqolada termoyadroviy reaksiyalarning nazariy asoslari, ularning turlari va amaliy qo‘llanilishi haqida so‘z yuritiladi. Reaksiyalarning energiya manbai sifatidagi ahamiyati, laboratoriya sharoitida modellashtirilishi va kelajakdagi energetika sohasidagi o‘rni yoritilgan.


Аннотация

В данной статье рассматриваются теоретические основы термоядерных реакций, их виды и практическое применение. Освещается значение реакций как источника энергии, моделирование в лабораторных условиях и роль в будущем энергетики.


Annotation

This article discusses the theoretical foundations of thermonuclear reactions, their types, and practical applications. It highlights the importance of reactions as a source of energy, laboratory modeling, and their role in the future of energy.

297-301 1 0

TANQIDIY FIKRLASHNING BOLA TARBIYASIGA IJOBIY TOMONLAR

Nazarova Nigora Erdoshovna

ANOTATSIYA Siz ushbu maqolani o’qish davomida tanqidiy fikrlash nima? Bolalar tarbiyasiga qanday ta’siri bor . Ota-onalar farzandlari bilan munosabatda bo’lganda tanqidiy fikrlashdan foydalansa bola tarbiyasiga salbiy tomonlari bormi? Bolalarga yoshligidan tanqidiy fikrlashga o’rganishi kerakligi haqida ma’lumotlarga ega bo’lasiz.

289-296 7 2

BIZ ZOʻRAVONLIKKA QARSHIMIZ

Melisova Nigora Quanishbaevna

Maktab — bu oʻquvchilar uchun bilim olish, rivojlanish va ijtimoiy koʻnikmalarni shakllantirishning eng muhim joylaridan biridir. Ammo, maktabda ham zoʻravonlikning mavjudligi bu jarayonni sezilarli darajada buzishi mumkin. Zoʻravonlik — bu jismoniy, ruhiy yoki emosional zarar etkazishga yoʻnaltirilgan xatti-harakatlar toʻplamidir. Maktabda zoʻravonlik nafaqat oʻquvchilarning bir-biriga nisbatan qoʻllanadigan shaxsiy hujumlar, balki oʻqituvchilarga nisbatan ham boʻlishi mumkin.