Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
48-son_1-to’plam_Iyul -2025
284
ISSN:3030-3621
TEMIR YOʻL TRANSPORTI KORXONALARIDA MEHNAT
XAVFSIZLIGINI BOSHQARISH TIZIMINING SAMARADORLIGINI
OSHIRISH
ПОВЫШЕНИЕ ЭФФЕКТИВНОСТИ СИСТЕМЫ УПРАВЛЕНИЯ
БЕЗОПАСНОСТЬЮ ТРУДА НА ПРЕДПРИЯТИЯХ
ЖЕЛЕЗНОДОРОЖНОГО ТРАНСПОРТА
INCREASING THE EFFICIENCY OF THE OCCUPATIONAL SAFETY
MANAGEMENT SYSTEM IN RAILWAY TRANSPORT ENTERPRISES
Kamilov Xasan Mirzaxitovich
https://orcid.org/0009-0009-2998-3964
Toshkent davlat transport universiteti (PhD) dotsent
+99897 775-51-79
Medeshev Baxtiyor Ergeshevich
Orcid raqami: https://orcid.org/0009-0000-9912-7578
Toshkent davlat transport universiteti
“Texnosfera xavfsizligi” kafedrasi mustaqil
izlanuvchisi, katta oʻqituvchi +998909350815
Saidov Doston Nuriddin o‘g‘li
https://orcid.org/0009-0004-4803-6026
Toshkent davlat transport universiteti PhD
tayanch doktoranti +99890 167-96-00
Annotatsiya.
Maqolada temir yoʻl transportida mehnatni muhofaza qilish
sohasidagi samaradorlikni oshirishning dolzarb muammolari va asosiy yoʻnalishlari
koʻrsatilgan. Ishning maqsadi mehnatni muhofaza qilish xizmatlarini takomillashtirish
va ularni tashkilotlarda joriy etishning tegishli yoʻnalishlarini oʻrganishdan iborat.
Mehnatni muhofaza qilishni boshqarishning zamonaviy amaliyoti, ilmiy adabiyotlar,
normativ-huquqiy hujjatlar, shuningdek tashkilot va korxonalarda mehnatni muhofaza
qilishga taʼsir qiluvchi barcha omillar tahlil qilinadi. Maqolada, shuningdek, temir
yoʻl transporti tizimiga qarashli korxona, tashkilot va muassasalarda mehnatni
muhofaza qilish va xavfsizlikni boshqarish tizimlarini (MMBT) takomillashtirishning
dolzarbligi, ishlab chiqarish tamoyillarining xavfsizlik masalalariga taʼsiri va
mehnatni muhofaza qilish va xavfsizlikni yaxshilash uchun ushbu tamoyillardan
foydalanish imkoniyatlari koʻrib chiqiladi. Temir yoʻl tizimiga qarashli lokomotiv
deposi chilangari bilan oqibati ogʻir boʻlgan baxtsiz hodisa sodir boʻlganda
korxonaning iqtisodiy zarari koʻrib chiqilgan, hamda korxonada mehnat xavfsizligini
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
48-son_1-to’plam_Iyul -2025
285
ISSN:3030-3621
taʼminlashni nazorat qilishni kuchaytirish maqsadida mehnatni muhofaza qilish
mutaxassislari shtat birligiga va soniga eʼtibor berilishi koʻrsatib oʻtilgan.
Kalit soʻzlar:
mehnatni muhofaza qilish va xavfsizlikni boshqarish tizimi, temir
yoʻl, mehnat xavfsizligi, stansiya, korxona, tashkilot, lokomotiv depo, texnologik
jarayon, tahlil.
Abstract.
The article outlines the current problems and main directions of
improving the efficiency of labor protection in railway transport. The purpose of the
work is to study the relevant directions for improving labor protection services and
their implementation in organizations. Modern practice of labor protection
management, scientific literature, regulatory legal acts, as well as all factors affecting
labor protection in organizations and enterprises are analyzed. The article also
considers the relevance of improving labor protection and safety management systems
(LHSMS) in enterprises, organizations and institutions of the railway transport system,
the impact of production principles on safety issues, and the possibilities of using these
principles to improve labor protection and safety. The economic damage to the
enterprise in the event of a serious accident involving a locksmith at a locomotive depot
belonging to the railway system was considered, and it was indicated that attention
should be paid to the staffing and number of labor protection specialists in order to
strengthen control over occupational safety at the enterprise.
Keywords:
labor protection and safety management system, railway,
occupational safety, station, enterprise, organization, locomotive depot, technological
process, analysis.
Абстрактный.
В статье обозначены актуальные проблемы и основные
направления повышения эффективности в области охраны труда на
железнодорожном транспорте. Целью работы является изучение актуальных
направлений совершенствования услуг по охране труда и их внедрение в
организациях. Анализируются современная практика управления охраной труда,
научная литература, нормативно-правовые документы, а также все факторы,
влияющие на охрану труда в организациях и на предприятиях. В статье также
рассматривается актуальность совершенствования систем управления
охраной труда (СУОТ) на предприятиях, в организациях и учреждениях
железнодорожного транспорта, влияние производственных принципов на
вопросы безопасности, а также возможности использования этих принципов
для улучшения охраны труда. Рассмотрен экономический ущерб, наносимый
предприятию в случае серьезной аварии с участием слесаря локомотивного депо
железной дороги, а также указано на необходимость уделить внимание
кадровому обеспечению и численности специалистов по охране труда с целью
усиления контроля за охраной труда на предприятии.
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
48-son_1-to’plam_Iyul -2025
286
ISSN:3030-3621
Ключевые слова:
система управления охраной труда, железная дорога,
охрана труда, станция, предприятие, организация, локомотивное депо,
технологический процесс, анализ.
Kirish.
Temir yoʻl transporti uchun eng muhim vazifalar tashish jarayonini
jadallashtirish, uning samaradorligini oshirish, poyezdlar harakati xavfsizligi, ishchi
xodimlar uchun xavfsiz va sogʻlom mehnat sharoitlarini soʻzsiz taʼminlashni amalga
oshirishdir.
Temir yoʻl transporti tuzilmasini isloh qilish, xavfsiz mehnat sharoitlarini
taʼminlash, jarohatlar va kasbiy kasalliklar darajasini pasaytirish alohida ahamiyatga
ega. Shu munosabat bilan temir yoʻl transporti korxonalarida mehnat sharoitlarini
yaxshilash boʻyicha keng koʻlamli chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda.
Temir yoʻl transportida mehnat xavfsizligi sohasidagi ishlarning asosiy
yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:
- temir yoʻl stansiyalari va peregonlarda ishlaydigan ishchilar bilan harakatlanuvchi
tarkib toʻqnashuvining oldini olish;
- texnologik jarayonlar va texnik vositalarni takomillashtirish, mehnat xavfsizligi
boʻyicha meʼyoriy-texnik hujjatlarni ishlab chiqish;
- temir yoʻllar elektr taʼminoti inshootlarini, aloqa tarmogʻini va elektr harakatlanuvchi
tarkibni ishlatish va texnik xizmat koʻrsatish paytida elektr shikastlanishining oldini
olish;
- temir yoʻl transporti ishchilarining mehnat sharoitlarini yaxshilash, sanitar-gigiyena
sharoitlari parametrlarini (shovqin, ish joylarida tebranish, havo muhitining chang va
har xil zararli gazlardan ifloslanishi, ish joylarining yoritilishi, yoz va qishda harorat,
havo namligi) sanitar meʼyorlari darajasiga yetkazish vositalarini yaratish va joriy etish
hamda ishlab chiqish, temir yoʻl ishchilarining oʻziga xos kasblari uchun yangi turdagi
ish kiyimlari va shaxsiy himoya vositalariga texnik va gigiyenik talablar, ishlab
chiqarish sinovlarini tashkil etish va yangi turdagi ish kiyimlarini joriy etish.
Metodologiya.
Temir yoʻl tizimida mehnatni muhofaza qilish samaradorligini
oshirishdan maqsad ishlab chiqarish koʻrsatkichlarini yaxshilash uchun ishchilar va
ishchilarni ragʻbatlantirishdir: oʻzlari ham, ishdagi hamkasblari ham, tashkilot oldiga
qoʻyilgan mehnat xavfsizligi va sogʻligʻi maqsadlariga erishish uchun harakatlarni
kuchaytirishdan iboratdir.
Mehnat xavfsizligi maqsadlariga tashkiliy tuzilmaning barcha darajalarida
kasbiy jarohatlar uchun javobgarlikni oshirish va ishchilar va ishchilar uchun mehnat
xavfsizligi samaradorligini oshirishga qaratilgan chora-tadbirlarning ustuvorligini
tasdiqlash kiradi.
Ishlab chiqarish xavfsizligini taʼminlash temir yoʻlga qarashli barcha korxonalar
uchun ustuvor vazifadir, shuning uchun maksimal natijalarga erishish uchun ular
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
48-son_1-to’plam_Iyul -2025
287
ISSN:3030-3621
doimiy ravishda mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimi (MMBT)
samaradorligini oshirish ustida ishlarni tashkillashtirish maqsadga muvofiq boʻladi.
Shuningdek, koʻplab korxonalar xodimlarning sogʻligʻi va hayotini taʼminlash
uchun barcha tashkiliy masalalarini yaxshilashga intilib, barcha sohalarda oʻz faoliyati
samaradorligini oshiradigan turli xil qoʻshimcha vositalarni joriy qilish maqsadga
muvofiqdir.
Muammolarni zudlik bilan hal qilish uchun mehnatni muhofaza qilish
samaradorligini oshirish dasturi ishlab chiqish zarur va unga korxona rahbariyatining
amaliy yordami talab qilinadi. Ishlab chiqarish, sifat nazorati va mehnat xavfsizligi va
sogʻligʻining oldini olish sohasida mehnat xavfsizligi samaradorligini oshirish
boʻyicha barcha chora-tadbirlar ushbu talabga javob berishi kerak.
Korxonada ishchi xodimlar sogʻligi va hayotini asrash hamda xavfsizligini
taʼminlashga erishish uchun mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimi (MMBT)
ishlab chiqilishi zarur. Mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimining (MMBT)
asosiy maqsadi xodimlarning ishlab chiqarish jarayonida mehnat xavfsizligi, sogʻligʻi
va hayotini taʼminlashga, ishlab chiqarishdagi shikastlanishlar va kasallanishning
oldini olishga qaratilgan.
Tadqiqot natijasi.
Mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimining (MMBT)
maqsadi - mehnatni muhofaza qilish boʻyicha ishlarni mohirona tashkil yetish va
muvofiqlashtirish;
- mehnatni muhofaza qilish boʻyicha ishlarni rejalashtirish;
- mehnat xavfsizligi sharoitlarini doimiy ravishda nazorat qilib borish;
- mehnatni muhofaza qilish koʻrsatkichlarini doimiy ravishda qayd etish, tahlil
qilish va baholash;
- mehnatni muhofaza qilish boʻyicha oʻrnak koʻrsatgan ishchilarni
ragʻbatlantirish.
Mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimining (MMBT) asosiy
vazifalari:
- tasdiqlangan rejaga muvofiq ishchi xodimlarni mehnat xavfsizligi va mehnat
xavfsizligini taʼminlash boʻyicha oʻqitish hamda targʻibot tashviqot ishlarini olib
borish;
- xavfsiz ishlab chiqarish uskunalari bilan taʼminlash;
- ishlab chiqarish jarayonlarining xavfsizligini taʼminlash;
- bino va inshootlarning xavfsizligini taʼminlash;
- belgilangan tartibda xodimlar uchun sanitar-gigiyena mehnat sharoitlarini
yaratish;
- ishchilarni shaxsiy himoya vositalari bilan taʼminlash (SHHV);
- xodimlar uchun maqbul mehnat va dam olish sharoitlarini taʼminlash;
- xodimlar uchun sanitariya va maishiy xizmatlarni taʼminlash;
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
48-son_1-to’plam_Iyul -2025
288
ISSN:3030-3621
- mutaxassisligi boʻyicha xodimlarni kasban tanlash.
Mehnat muhofazasini boshqarishning iqtisodiy mexanizmi zararsiz va xavfsiz
mehnat sharoitlarini yaratish, ishlab chiqarish muhitining madaniy darajasini
oshirishda ish beruvchilarni qoʻllab–quvvatlashda moddiy vositalar va uslublar, turli
xil tamoyillarning umumiy birligini tashkil qiladi. Ishlab chiqarishda munosib mehnat
sharoitlarini taʼminlashning iqtisodiy mexanizmi mehnatni muhofaza qilishga
qaratilgan chora–tadbirlarning rejalashtirilishi va moliyalashtirilishi, ishchi–
xodimlarning koʻrgan zararini qoplash, ishlab chiqarish muhitiga bogʻliq holatda
kompensatsiya va imtiyozlar va boshqalar eʼtiborga olinadi.
Bizga maʼlumki, jarohatlanish va kasalliklar temir yoʻl tizimidagi korxona,
tashkilot va muassasalar uchun ijtimoiy, maʼnaviy va moddiy zarar keltiradi.
Ishlab chiqarish bilan bogʻliq boʻlgan baxtsiz hodisa tufayli korxonaning
koʻradigan iqtisodiy zararini aniqlash
Jarohatlanishlar bilan bogʻliq holatda ishlab chiqarish korxonasining koʻruvchi
iqtisodiy zarari oʻz tarkibiga bir qator sarf–harajatlarni ifodalovchi bandlarni qamrab
oladi. Bu sarf–harajatlar – jabrlanuvchiga mehnat qobiliyatini yoʻqotganligi varaqasi
boʻyicha toʻlanadigan toʻlovlar, jabrlanuvchining nisbatan yengilroq ishga oʻtkazilishi
bilan bogʻliq sarf–xarajatlar, jabrlanuvchiga nogironlik tayinlanishi bilan bogʻliq
zararni qoplash va boshqa sarf–xarajatlardan tashkil topadi.
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
48-son_1-to’plam_Iyul -2025
289
ISSN:3030-3621
Jarohatlanishlar taʼsirida jabrlanuvchiga yetkazilgan zararni qoplash maqsadida
toʻlanuvchi moddiy mablagʻlar boʻyicha sarf–xarajatlarni yigʻindi sifatida hisoblab
chiqilsa, u holda ishlab chiqarish korxonasining jarohatlanishlar taʼsirida koʻruvchi
zarari qiymatini yaxlitlangan oʻrtacha qiymatlarda aniqlash mumkin.
Biz ushbu maqolamizda temir yoʻl tizimiga qarashli lokomotiv depo
korxonasida chilangar kasbida ishlaydigan ishchi bilan sodir boʻlgan oqibati ogʻir
baxtsiz hodisa tufayli korxonaning koʻruvchi iqtisodiy zarari va jabrlanuvchining
mehnatga yaroqsizlik kunlari hamda oʻrtacha oylik ish haqi qiymati oʻrtasidagi
bogʻliqlikni koʻrib chiqamiz.
Baxtsiz hodisalar taʼsirida ishlab chiqarish korxonasining koʻruvchi iqtisodiy
zarari (Z) va jabrlanuvchining mehnatga yaroqsizlik kunlari hamda oʻrtacha oylik ish
haqi qiymati oʻrtasidagi bogʻliqlikni aniqlash imkonini beradi, bu bogʻliqlik quyidagi
formula boʻyicha hisoblanadi:
(0, 6
1, 28
)
8
З
Ж
К
b
N
Bu yerda:
K
– jarohatlanish bilan bogʻliq holatda mehnat qobiliyatini yoʻqotish
vaqtining umumiy davomiyligi (kun);
b
– jabrlanuvchiga toʻlanuvchi oʻrtacha oylik ish haqi (soʻm/kun);
0,6
J
– jarohatlanish kunida toʻlovlarni amalga oshirish bilan bogʻliq zarar;
1,28
K –
kasallik varaqasi boʻyicha toʻlovlar, yengil ishga oʻtkazish,
ambulatoriya sharoitidagi davolanishga, mehnatga yaroqsizlik natijasida ishga
chiqmagan kunlar uchun kompensatsiya toʻlash bilan bogʻliq zararlar;
N
– yil davomida yuz beruvchi baxtsiz hodisalarning soni;
8
N
– moddiy yordamning oʻrtacha qiymatini ifodalaydi.
Bu formulaga lokomotiv depo chilangariga, yaʼni javbrlanuvchiga toʻlab
berilgan
zarar
mablagʻlarini
qoʻyib,
korxonaning
iqtisodiy
zararni
aniqlaymiz(ming.soʻm).
Z=(6300,0+26665,0) x 277,0 +6300,0=32965 x 6577,0=216810,805 soʻm
Bu yerda 0,6J=6300,0 ming soʻm, 1,28K = 26665,0 soʻm, 8N=6300,0 soʻm,
b=277,0 coʻm.
Ishlab chiqarish korxonasining iqtisodiy zararini yaxlitlangan holatda, baxtsiz
hodisalar soni boʻyicha quyidagi formula asosida ham hisoblash mumkin:
1, 5
У
З
М К
Bu yerda: 1,5 – hisoblanmagan zarar koyeffitsenti;
M
– jabrlanuvchiga har bir
kun uchun toʻlangan oʻrtacha oylik ish haqini (ming.soʻm hisobida) ifodalaydi.
Zu=1,5 x 277,0 x 123= 51106,0 soʻm
Bundan xulosa qilish mumkinki temir yoʻl tizimiga qarashli lokomotiv depo
korxonasi bitta ishchisi(chilangar) bilan sodir boʻlgan ogʻir turdagi baxtsiz hodisa
tufayli korxona 216 mln 810 ming soʻm zarar koʻrishi aniqlandi. Bu koʻrsatilgan
zararga ushbu ishchi chilangarga 2-guruh nogironligi belgilangan taqdirdagi, yaʼni
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
48-son_1-to’plam_Iyul -2025
290
ISSN:3030-3621
50% ish qobiliyatini yoʻqotgan boʻlsa, oyma oy toʻlanadigan zarar toʻlovlari
kiritilmagan.
Temir yoʻl tizimiga qarashli korxona, tashkilot va muassasalarda mehnat
muhofazasi boshqarish tizimini samaradorligini oshirish, ishlab chiqarish bilan bogʻliq
boʻlgan baxtsiz hodisalar, shikastlanishlarni oldini olish maqsadida mehnatni
muhofaza qilish boʻyicha nazoratni amalga oshiruvchi mutaxassislar soniga eʼtibor
berish maqsadga muvofiq boʻladi.
Lokomotiv depo korxonasida shtat boʻyicha xodimlar sonini 720 ta deb oladigan
boʻlsak, mehnatni muhofaza qilish mutaxassislari shtat boʻyicha 2 ta xodimni tashkil
qiladi, yaʼni lokomotiv deposida mehnat xavfsizligi boʻyicha nazoratni taʼminlash
yetarli darajada emasligini koʻrsatadi.
Lokomotiv depo korxonasi kasbiy tavakkalchilik klasslari (xavf darajalari)
boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Ish beruvchining
fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston
Respublikasi Qonunini amalga oshirish chora-tadbirlari haqida» 2009-yil 24-
iyundagi 177- son qaroriga muvofiq 10 klassga tushadi.
Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 31-dekabrdagi 1066-son
“Tashkilotlarda mehnatni muhofaza qilish xizmatini yaratish va faoliyatini tashkil etish
tartibi toʻgʻrisida” nizom
(
5- ilova) 2- ilovasida tashkilot mehnatni muhofaza qilish
xizmatining tavsiya etilgan tuzilmasiga asosan kasbiy tavakkalchilik darajalari 10
darajadan 15 darajagacha, xodimlar soni 501 kishi va undan ortiq boʻlsa “mehnatni
muhofaza qilish boshqarmasi” tashkil etilishi koʻrsatib oʻtilgan.
Ushbu qarorning 5- ilovasining 1- ilovasida esa tashkilotlarda mehnatni
muhofaza qilish xizmatlari soni normativlariga asosan lokomotiv depoda
mehnatni
muhofaza qilish boshqarmasi
ochilgan boʻlib, belgilangan shtat birligi 6-8 kishi
boʻlish kerakligi belgilangan.
Xulosa
qilib shuni aytish mumkinki, lokomotiv depo korxonasida mehnat
xavfsizligini taʼminlashni nazorat qilish uchun mehnatni muhofaza qilish boshqarmasi
ochilishi, hamda shu boshqarmani shtat birligi 6-8 ta kishini tashkil qilish kerak.
Oʻzbekiston Respublikasi prezidenti Sh.M.Mirziyoyev tomonidan 2016-yil 22-
sentyabrda 410-son “Mehnatni muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi qonunining 5
moddasida mehnatni muhofaza qilish sohasidagi davlat siyosatining asosiy
yoʻnalishlarining birinchi bandida “xodimning hayoti va sogʻligi ustuvorligini
taʼminlash” kerakligi koʻrsatib oʻtilgan, yaʼni korxonaning ishlab chiqarish natijalariga
koʻra ishchining sogʻligi va hayotini saqlashni birinchi oʻrinda taʼminlash zarurligi
asosiy vazifa boʻlib hisoblanadi.
Undan tashqari Oʻzbekiston Respublikasi prezidenti Sh.M.Mirziyoyevning
2023-yil 11-sentyabrdagi PF-158 sonli “Oʻzbekiston -2030” strategiyasi toʻgʻrisidagi
farmonida xalqimizning erkin va farovon, qudratli Yangi Oʻzbekistonni barpo etish
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
48-son_1-to’plam_Iyul -2025
291
ISSN:3030-3621
boʻyicha xohish-irodasini roʻyobga chiqarish, har bir fuqaroga oʻz salohiyatini
rivojlantirish uchun barcha imkoniyatlarni yaratish, sogʻlom, bilimli va maʼnaviy
barkamol avlodni tarbiyalash, global ishlab chiqarishning muhim boʻgʻiniga aylangan
kuchli iqtisodiyotni shakllantirish, adolat, qonun ustuvorligi, xavfsizlik va
barqarorlikni kafolatli taʼminlash, har bir insonga oʻz salohiyatini roʻyobga chiqarishi
uchun munosib sharoitlarni yaratish belgilangan(hamma narsa inson qadri uchun).
Foydalanilgan adabiyotlar.
1.
Oʻzbekistan Respublikasi Konstitutsiyasi (yangi tahriri), 2023.– 9-bob.
2.
Mehnat muhofazasi boʻyicha ishlarni tashkil qilish toʻgʻrisidagi namunaviy nizom,
№273, 1996 – 2,3-bob.
2.
“Mehnatni muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonuni, 2016. –
4,5 moddalari.
3.
Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 31-dekabrdagi 1066-son qarori.
4.
Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat kodeksi, 2022. –20-bob, 1,2-paragraf, 5-ilova.
5.
P.N.Solonщikov, R.M.Gorbunov, Ish joyida mehnat xavfsizligi, 2015., 1.4-bandi.
6.
Vazirlar Mahkamasining 2009-yil 24-iyundagi 177-son
fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish” qoidalari, 9-ilova.
7.
Sulaymanov S.S., Batirova M.M., Saidov D.N. — Korxonalarda mehnat
muhofazasini tashkil etish va operativ boshqaruv tizimi samaradorligini oshirishga
innovatsion yondashuv 2024 йил 1-сон ISSN №2181-2209 JOURNAL OF
INNOVATIVE RESEARCH IN TEXTILE AND LIGHT INDUSTRY
8.
Sulaymanovich, S. S., Nuriddin ogli, S. D., & Mirxadiyevna, B. M. (2024).
INNOVATIVE APPROACH TO IMPROVING THE EFFICIENCY OF THE
SYSTEM OF ORGANIZING AND OPERATIONAL MANAGEMENT OF
LABOR PROTECTION AT ENTERPRISES. Journal of Adaptive Learning
Technologies,
1(6),
79–84.
Retrieved
from
https://scientificbulletin.com/index.php/JALT/article/view/282
9.
Sulaymanov Sunnatulla Sulaymanovich, Saidov Doston Nuriddin ogli, & Batirova
Mavluda Mirxadiyevna. (2024). INNOVATIVE APPROACH TO IMPROVING
THE EFFICIENCY OF THE SYSTEM OF ORGANIZING AND OPERATIONAL
MANAGEMENT
OF
LABOR
PROTECTION
AT
ENTERPRISES.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14002222
