Mualliflar

  • A Matkarimov
    NAMANGAN DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.universaljurnal.120546

Kalit so‘zlar:

pedagogik ta’lim tarbiya texnologik ta’lim nazariy asoslar metodologik yondashuvlar raqamlashtirish sun’iy intellekt virtual laboratoriyalar gamifikatsiya.

Annotasiya

Ushbu maqola pedagogik ta’lim va tarbiyaning nazariy-metodologik asoslarini, xususan, texnologik ta’lim yo‘nalishi misolida tahlil qiladi. Texnologik ta’limning zamonaviy ta’lim tizimidagi o‘rni, uning nazariy asoslari, metodologik yondashuvlari va raqamli texnologiyalarni qo‘llash imkoniyatlari atroflicha ko‘rib chiqiladi. Maqolada ilmiy yangilik sifatida sun’iy intellekt va virtual laboratoriyalarga asoslangan metodologik model taklif qilinadi. Adabiyotlar tahlili sohadagi tadqiqotlarning kuchli va zaif tomonlarini aniqlaydi. Vizual elementlar (rasmlar, grafika, jadvallar) ma’lumotlarni yanada aniqroq va tushunarli qilish uchun qo‘llaniladi. Maqola amaliy takliflar bilan yakunlanadi.


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

9

-

METODIK ASOSLARI

A.Matkarimov

NamDPI Intellektual fanlar va axborot texnologiyalari kafedrasi dotsenti

Annotatsiya:

-metodologik

ogik

rga

asoslangan metodologik model taklif qilinadi. Adabiyotlar tahlili sohadagi
tadqiqotlarning kuchli va zaif tomonlarini aniqlaydi. Vizual elementlar (rasmlar, grafika,

a

amaliy takliflar bilan yakunlanadi.

gamifikatsiya.

-

Abstract:

This article analyzes the theoretical and methodological foundations of

pedagogical education and upbringing, in particular, on the example of the direction of
technological education. The role of technological education in the modern education
system, its theoretical foundations, methodological approaches and the possibilities of
using digital technologies are considered in detail. The article proposes a methodological


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

10

model based on artificial intelligence and virtual laboratories as a scientific innovation.
Literature analysis identifies the strengths and weaknesses of research in the field. Visual
elements (pictures, graphics, tables) are used to make the information more clear and
understandable. The article concludes with practical suggestions.

Keywords:

pedagogical education, upbringing, technological education,

theoretical foundations, methodological approaches, digitization, artificial intelligence,
virtual laboratories, gamification.

sharoitida jadal rivojlanmoqda. Texnologik

nazariy-metodologik asoslarini tahlil qilishga

Maqola quyidagi savollarga javob beradi:

ariy asoslari qanday shakllangan?

Zamonaviy metodologik yondashuvlarning afzalliklari nimada?

tarbiya shaxsning b


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

11

texnologiyal

:

1.

Fanlararo integratsiya

: Matematika, fizika, informatika va muhandislik fanlari

birlashadi.

2.

: Talabalar real muammolarni hal qi

3.

Innovatsion texnologiyalar

-modellashtirish

Xususiyat

Fanlararo

integratsiya

Turli fanlarni birlashtirish

Kompleks

muammolarni

hal

qilish

qobiliyatini oshiradi

Amaliy

Real

loyihalar

va

muammolarga

asoslangan

rivojlantiradi

Innovatsion

texnologiyalar

Raqamli

vositalar

va

zamonaviy

texnologiyalarni interaktivligi

va

samaradorligini oshiradi


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

12

quyidagi yondashuvlarga asoslanadi:

1.

Kompetensiyaviy yondashuv

: Talabalar

. Masalan, robototexnika loyihalari

birlashtiradi.

2.

Konstruktivizm

:

J.

Piaget

va

L.

faol ravishda quradilar. Bu loyihaviy faoliyat va
guruh ishi orqali amalga oshiriladi.

3.

Texnologik

integratsiya

:

Raqamli

platformalar (Moodle, Google Classroom) va

va qulay qiladi.

1.

:

Talabalar

real

loyihalarda ishtirok etib, jamoaviy ishlash va

rivojlantiradilar.

2.

: Talabalar muayyan muammoni mustaqil tahlil qiladilar,

masalan, energiya tejamkor texnologiyalarni ishlab chiqish.

3.

Raqamli vositalar

: Virtual real

raqamli texnologiyalarga asoslangan yangi metodologik
modelni taklif qilishdan iborat. Model quyidagi
elementlarn

1.

qiladi.

2.

Virtual

laboratoriyalar

3.

Gamifikatsiya

4.

Taklif etilgan modelning afzalliklari

Element

Afzalliklari

Virtual

laboratoriya misoli


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

13

Individual

traektoriyalar

Talabalarning shaxsiy ehtiyojlariga m

Virtual

laboratoriyalar

rivojlantirish

Gamifikatsiya

tahlili

larni

yaxshilash

iqtisodiyot talablariga mos mutaxassislar tayyorlaydi. Maqolada keltirilgan nazariy-
metodo
tizimida modelni joriy etish uchun quyidagi
takliflar beriladi:

1.

oshirish.

2. Virtual laboratoriyalar va raqamli

platformalarni keng joriy etish.

3. Raqamli infratuzilmani rivojlantirish.
4.

Foydalanilgan adabiyotlar


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

14

1.Usmonov, A. (2023).

.

Toshkent: Fan va texnologiya.

2.Matkarimov, A. M. A. (2024). ANIQ FANLARDA MUSTAQIL TA'LIMNI TASHKIL

ETISHDA CHIZMA GEOMETRIYA VA MUHANDISLIK GRAFIKASI FANINING O

Universal xalqaro ilmiy jurnal

,

1

(12), 375-377.

3.Mirziyoyev, Sh. (2022).

. Toshkent:

n.

4.Eshnazarova, M. U., Matkarimov, A., & Marasulova, Z. (2024). Kasbiy faoliyatda dual

Universal xalqaro ilmiy jurnal

,

1

(12), 130-132.

5.Dewey, J. (2020).

Education and Democracy

. New York: Penguin Books.

6.Matkarim

KOMPETENSIYA

DARAJALARINI

BAHOLAShDA

INNOVATSION

YONDAShUV.

Universal xalqaro ilmiy jurnal

,

1

(12), 39-41.

7.Fullan, M. (2022).

The Right Drivers for Whole System Success

. London: SAGE

Publications.

8.

Universal xalqaro ilmiy

jurnal

,

1

(12), 9-17.

9.UNESCO. (2023).

Global Education Monitoring Report: Technology in Education

.

Paris: UNESCO Publishing.

10.

ETISH.

Universal xalqaro ilmiy jurnal

,

1

(12), 322-325.

11.Vygotskiy, L. S. (2021).

Mind in Society: Development of Higher Psychological

Processes

. Cambridge: Harvard University Press.

12.

Siemens, G. (2022).

Connectivism: A Learning Theory for the Digital Age

.

International Journal of Instructional Technology and Distance Learning.

Bibliografik manbalar

Usmonov, A. (2023). Texnologik ta’limda raqamlashtirish: muammo va yechimlar. Toshkent: Fan va texnologiya.

Matkarimov, A. M. A. (2024). ANIQ FANLARDA MUSTAQIL TA'LIMNI TASHKIL ETISHDA CHIZMA GEOMETRIYA VA MUHANDISLIK GRAFIKASI FANINING O ‘RNI. Universal xalqaro ilmiy jurnal, 1(12), 375-377.

Mirziyoyev, Sh. (2022). O‘zbekiston ta’lim tizimida islohotlar strategiyasi. Toshkent: O‘zbekiston.

Eshnazarova, M. U., Matkarimov, A., & Marasulova, Z. (2024). Kasbiy faoliyatda dual ta’limdan foydalanishda Germaniya tajribasi. Universal xalqaro ilmiy jurnal, 1(12), 130-132.

Dewey, J. (2020). Education and Democracy. New York: Penguin Books.

Matkarimov, A. M. A., & Inomjonova, D. I. D. (2024). TEXNOLOGIK TA’LIMDA KOMPETENSIYA DARAJALARINI BAHOLAShDA INNOVATSION YONDAShUV. Universal xalqaro ilmiy jurnal, 1(12), 39-41.

Fullan, M. (2022). The Right Drivers for Whole System Success. London: SAGE Publications.

Qodirxonov, M. Q. M., & Matkarimov, A. M. A. (2024). TA’LIMDA YANGI QADAM: ILM FAN VA AMALIYOT UYG ‘UNLIGI. Universal xalqaro ilmiy jurnal, 1(12), 9-17.

UNESCO. (2023). Global Education Monitoring Report: Technology in Education. Paris: UNESCO Publishing.

Matkarimov, A., & Qahharova, H. (2024). TEXNOLOGIYA FANIDAN “FARTUK TIKISH” MAVZUSINI STEAM TEXNOLOGIYASI ASOSIDA TASHKIL ETISH. Universal xalqaro ilmiy jurnal, 1(12), 322-325.

Vygotskiy, L. S. (2021). Mind in Society: Development of Higher Psychological Processes. Cambridge: Harvard University Press.

Siemens, G. (2022). Connectivism: A Learning Theory for the Digital Age. International Journal of Instructional Technology and Distance Learning.