Mualliflar

  • Shamsiya Egamberdiyeva
    Namangan davlat pedagogika instituti
  • Sevinch Tursunboyeva
    Namangan davlat pedagogika instituti

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.universaljurnal.58829

Kalit so‘zlar:

Ma'naviy barkamollik ma'buda etnografiya personaj ijtimoiy-maishiy hayot vobastalik

Annotasiya

Ushbu maqolada jahon adabiyotining o‘lmas buyuk eposi Homer qalamiga mansub "Iliada"dostonini chuqur oʻrganish va yosh avlodga o‘rgatish dolzarbligi, u orqali yoshlarga jahon adabiyoti durdonalarining janriy tabiati hamda badiiy-kompozitsion xususiyatlari, tarbiyaviy ahamiyati, tarbiyalanuvchilarni jahon adabiyotiga qiziqishlarini orttirish va ularning chet el adabiyotidan kerakli xulosalarni olishiga yordam berish haqida fikr-mulohazalar yuritiladi.


background image

INNOVATSIYALAR Respublika ilmiy-amaliy konferensiya MATERIALLARI

Namangan.10-11-oktabr, 2024-yil

www.namspi.uz universaljurnal.uz

T

SAMARALI METODLARDAN FOYDALANISH

(Iliada dostoni misolida)

Egamberdiyeva Shamsiya Mamajonovna

Namangan davlat pedagogika instituti

qituvchisi

Sevinch Iskandar qizi Tursunboyeva

Namangan davlat pedagogika

institutining 1-bosqich talabasi

Annotasiya:

Ushbu maqolada jahon adabiyotining

lmas buyuk eposi Homer

rgatish

dolzarbligi, u orqali yoshlarga jahon adabiyoti durdonalarining janriy tabiati hamda
badiiy-kompozitsion xususiyatlari, tarbiyaviy ahamiyati, tarbiyalanuvchilarni jahon
adabiyotiga qiziqishlarini orttirish va ularning chet el adabiyotidan kerakli
xulosalarni olishiga yordam berish haqida fikr-mulohazalar yuritiladi.

Ma'naviy barkamollik, ma'buda, etnografiya, personaj, ijtimoiy-

maishiy hayot, vobastalik

-maishiy hayoti bilan

bevosita bo langanligi tufayli har bir kishiga insoniyat tarixi va kelajagi,
istiqboldagi orzu-umidlari vobastalikni his etishga, amaliy faoliyatda esa yuksak
axloqiy

oyalarni asos qilib olishga yordam beradi. Shuning uchun ham adabiy

asarlarni t

Bu ulkan boylikning asosiy tarkibiy qismlaridan birini jahon

adabiyoti, jumladan,"Iliada"dostoni tashkil etadi. K hna

arb adabiyotining shoh

kelgan.Bu asarda qadimgi yunon xalqining turmush-tarzi, etnografiyasi,

harakaterini ochib berish, shu maqsadni ifodalovchi ibora va jumlalarning

beradi.


background image

INNOVATSIYALAR Respublika ilmiy-amaliy konferensiya MATERIALLARI

Namangan.10-11-oktabr, 2024-yil

www.namspi.uz universaljurnal.uz

kulgu yoki pand-nasihatlar ortiga yashiringan mohiyatni tushunib xulosa chiqarish
va uzviy aloqadorlikdagi jarayondir. Iliada-Troya urushi haqidagi rivoyatlar
asosida 9-

Gekzametr(musaddas) lchovida yozilgan

(15700 misraga yaqin). Iliadaning bosh qahramoni Axill. Buyuk y lboshchisi
Agamemnon tomonidan haqoratlangan "Axillning qahri" doston mavzusining
asosini tashkil etadi.Unda yakkama-yakka qahramonona jang manzaralari, qamal
qilingan Troyadagi hayot lavhalari, ma'budalarning Olimpdagi munozaralari,

ham) insoniyat uchun or-

tayyorligi necha asrlardan buyon muqaddas fazilat ekanligi Ayoks, Axilles, Patrokl
obrazlarida yorqin tasvirlangan b lib bu orqali kitobxon ona vatan himoyasi
uchun hamma narsadan voz kechishi va bunday fazilatlardan

ziga keraklisini olib

qolishiga chorlanadi. Jahon adabiyoti namunalarini

rgatishda

zbek adabiyoti

bilan qiyosiy tarzda tahlil qilish talabani tez fikrlash va sintez qilishga undaydi.
Ayniqsa, u maktabda

rgangan xalq dostonlaridan biri b lsa, voqealar rivoji,

syujet va motivlardagi birlashtiruvchi belgilarni tez aniqlaydi.

Dostondagi

llash

yaxshi samara beradi.Bu jarayonda obrazlar ismi yozilga ikki buklangan maxsus
qo ozlar har bir talabaga yoki guruhga tarqatiladi. Talaba qo ozga qahramonning
Yoshi, jinsi, millati, kasbi kabi bir qator s
usuldan ommaviy baholash darslarida yoki mavzuni mustahkamlash qismida
foydalanilsa maqsadga muvofiq b ladi.


background image

INNOVATSIYALAR Respublika ilmiy-amaliy konferensiya MATERIALLARI

Namangan.10-11-oktabr, 2024-yil

www.namspi.uz universaljurnal.uz

?

osonlashtiradi.Qahramonning dardini tushunishga, qahramon tilidan nutq ijro

qilishga undaydi. Asar qahramoni sifatida namoyon b layotgan talaba obrazga

z

dunyoqarashi va fikrlarini ham singdiradi. Hatto salbiy qahramonga ham ijobiy

boshqa talabalar topishlari va ijroga baho berishlari davomida darsni sifatli va

samarali tashkil qilishga erishiladi.

Xulosa qilib aytganda, jahon adabiyoti yoshlarni ma'naviy barkamollik

ruhida tarbiyalash uchun asosiy omillardan biridir. Iliada dostoni qahramonlari

taqdiri orqali

quvchilarga doim

azablarini saqlay olishlari va turli urushlar,

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. A History of Ancient Greek literature. Gilbert Murray. 2008. D.Appleton and

company. P.460

-

-

4. Qosimov A. X jayev S. Jahon adabiyoti: Antik davrdan

XVII asrgacha. -Far ona: 2016.

5.

X,.,

.

-

k

kk

. 1-

:

K

. - .: Mumtoz soz, 2012.

-

-

1998.

Bibliografik manbalar

A History of Ancient Greek literature. Gilbert Murray. 2008. D.Appleton and company. P.460

Алимухэмедов А. Антиk адабиёти тарихи. - Т.: Уkувчи, 1980.

Тронсkий И.М. История античной литературы. - М. Высшая шkола, 1988

Qosimov A. Xo‘jayev S. Jahon adabiyoti: Antik davrdan

XVII asrgacha. -Farg‘ona: 2016.

Болтабоев X,.,Махмудов М. Адабий-эстетиk тафаkkур тарихи. 1-жилд: Kадимги давр. - Т.: Mumtoz soz, 2012.

ХомеР- Илиада. - Т.: Е.Гулом ном. адаб. ва саньаг нашр. 1998.