Andijon davlat universiteti
universaljurnal.uz
345
ELEKTRON T
LIM MUXITIDA TALABALARDA IT SAVODXONLIGINI
OSHIRISHDA TESTLARNING AFZALLIKLARI
Sayidova Nigora Komildjonovna
Mamadaliyev Husanbek Ulu bek
li
Andijon davlat universiteti,
qituvchi
Annotasiya.
Ushbu maqola elektron t lim muhitida talabalar bilimini baholashda
testlardan foydalanishning afzalliklari, testlarning innovatsion yondashuvlar asosida
foydalanish texnologiyasi va va ularni amaliyotga tadbiq etish haqida yozilgan.
Kalit s zlar:
Electron t lim, testologiya, reproduktiv daraja, produktiv daraja,
qisman-izlanishli daraja, ijodiy (kreativ) daraja, standart pedagogik testlar, gomogen
testlar.
.
Annotation.
This article describes the advantages of using tests when assessing
students' knowledge in an e-learning environment, the technology of using tests based on
innovative approaches and their implementation in practice.
Key words:
Partially studied level, Creative (creative) level, Standard pedagogical tests, Homogeneous
tests.
Respublikamizda amalga oshiralayotgan islohotlarining bosh maqsadi va harakatga
keltiruvchi kushi
har tomonlama rivojlangan barkamol avloddir. Mamlakatimizda
rivojlanishning muhim sharti zamonaviy iqtisodiyot, fan, madaniyat, texnika, texnologiya
rivoji asosida kadrlar tayyorlanishlarning takomillashgan tizimini yaratishdan iborat.
Shunday ekan yosh avlodni mukammal bilim bilan qurollantirishda elektron
rin tutadi. Elektron t lim- electron
E-learning -
Talabalarda IT savodxonligini testlar orqali mustahkamlashda avvalo testologiya
fanini
rganib chiqish lozim. Testologiya fanlararo fan b lib, ilmiy asoslangan va sifatli
diagnostik
lchov metodikasi haqidagi fan sanaladi. Testologiya (inglizcha s zdan
olingan b lib, test - sinov), yunoncha logos - bilim) s zlari birikmasidan iborat
Testologiyani q llashda umumiy xususiyatlar: test topshiriqlarini tuzish
metodikasi, samaradorlik, ishonchlilik bilan bir qatorda har bir fan sohasining
ziga xos
xususiyatlari, xususan, fanning t lim mazmuni, testlarning mantiqiy tuzilishi, test
sinovining
tkazilish maqsadi, kasbiy va umumt lim bilimlarni nazorat qilish va
baholash tartibi va
Andijon davlat universiteti
universaljurnal.uz
346
amaliy fan b lib, tadqiqotchilar oldiga nazariy muammolar, matematik yondoshuvlar,
model
va
metodlarni
tavsiya
etmoqda.
Test topshiriqlariga quyidagi talablar q yiladi:
1-rasm: Test topshiriqlariga q yidagigan talablar.
Test metodining keng tarqalishi, rivojlanishi va takomillashuviga uning quyidagi
afzalliklariga bo liq:
2-rasm: Test metodining afzalliklari
Test topshiriqlarining
ziga xos shakli oddiy savol-javobdan farq qilib, test
topshiri i savollari va javoblari qisqa va l nda b lishi bilan izohlanadi. Test
topshiriqlarining mantiqiy jihatdan asoslanganligi mezoni
zida savol va topshiriqlarning
Andijon davlat universiteti
universaljurnal.uz
347
mantiqiy ketma-ketlikda aks ettirilishi tushuniladi. Test topshiriqlarining javoblari
mazmunga mos, qisqa fikrli, aniq, l nda, t
ri va not
ri jumlalardan iborat b ladi.
Shuni qayd etish kerakki, test topshiriqlarida bilimlar strukturasining ketma-ketligi t
ri
va not
ri javoblarning mantiqiy y nalishda talab darajasida berilishi lozim. Talab
darajasida tuzilgan test topshiriqlarining natijalari, y ni tahsil oluvchilarning t plagan
ballari va k rsatkichlari mazkur kurs b yicha
quv jarayonining maqsadga muvofiq
tashkil etilganligi, t limning individuallashtirilganligi, tabaqalashtirilgan yondoshuvning
mavjudligi, pedagogning pedagogik mahorati, nazoratning haqqoniyligiga bevosita bo liq
b ladi.
quv maqsadiga erishganlik darajasini aniqlash, nazorat qilish va baholashda ular
tomonidan
quv materialidagi fikrlarni umumlashtirish, asosiy
oyani qayta ishlash,
misollar keltirish,
z fikrini bayon etish va uni himoya qilish talab etiladi. Yuqorida qayd
etilganidek, ushbu darajalarni standart
quv va test topshiriqlari vositasida aniqlab
b lmaydi, ularni faqat k p javobli nostandart test topshiriqlari yordamida aniqlash
tavsiya etiladi. Talabalar bilimini real baholash dars samaradorligini oshirishda muhim
ahamiyat kasb etadi. Darslarda talabalarni nafaqat baholashda balki dars
mash ulotlarining turli qismlarida testlardan foydalanish faoliyatining xarakteri tavsiya
etilgan texnologiya, metod va usullardan dars jarayonida samarali foydalanish, uni qo`llay
olish zarur. Shunday qilib, informatikadan dars samaradorligini oshirishda testlardan
foydalanish maqsad va vazifalarini qayta ko`rib chiqish, ularni zamonaviylashtirish
bugungi kun talabi. Chunki, hozirgi kunda bu ta`lim muassasalarida yaratilayotgan
sharoitlar, chuqur bilimli, o`z qobiliyati va imkoniyatlarini to`la ishga sola biladigan
o`qituvchilarni faoliyat ko`rsatishini talab qilmoqda.
Xulosa sifatida shuni aytish joizki, electron t lim muhitida talabalarning bilimini
baholashda testlardan foydalanishning quyidagi afzalliklariga erishish mumkin:
- talabalarning bilim olishga intilishi ortadi;
-fikrlash qobiliyatlari rivojlantiriladi;
- erkin fikrlashga
rganadi;
- darsga b lgan qiziqishi yanada oshadi;
- boshqalar fikrini eshitishga va ularni hurmat qilishga
rganadi;
-
z fikrini erkin va mustaqil ayta olishga
rganadi;
- k proq
z ustida ishlashga
rgatadi;
- kompyuter bilan ishlash malakasi oshadi;
- internet va u bilan ishlash malakasi ortadi va h.k.
Bundan k rinib turibdiki, test namunalarini multimediali dars jarayoniga q llash
qituvchining bilimi, malakasi, kasbiy mahorati, tajribasiga ham bo liq.
qituvchi
talabalarni darsda faollikka chaqirish uchun u bolalarda qiziqish uy otuvchi testlarning
oddiy va nostandart turlarini tanlay olish kerak. Ana shundagina dars qiziqarli b lishi
bilan birga k zlangan natijaga erishish mumkin.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.
rta va
rta
maxsus,kasb-hunar t limining davlat t lim standartlarini tasdiqlash t
-sonli
qarori.2017-yil,6-aprel.
2.J.F.Y
