Ustozlar uchun
pedagoglar.org
73-son 1–to’plam Iyun-2025
Sahifa: 216
ICHKI TURIZMNI RIVOJLANTIRISHDA YOSHLAR ISHTIROKI:
IMKONIYATLAR VA TASHABBUSLAR
Yusupov Bunyodbek Umirzoq o‘g‘li
Toshkent davlat agrar universiteti
Xuquq va turizm fakulteti 1-bosqich talabasi
+998908092610
Kalit so‘zlar:
Ichki turizm, yoshlar ishtiroki, turizm rivoji, imkoniyatlar,
tashabbuslar, yoshlar faoliyati, sayyohlik, mintaqaviy turizm, innovatsiyalar, madaniy
meros.
Key words:
Domestic tourism, youth participation, tourism development,
opportunities, initiatives, youth activities, tourism, regional tourism, innovations, cultural
heritage.
Ключевые слова:
Внутренний туризм, участие молодежи, развитие туризма,
возможности, инициативы, активность молодежи, туризм, региональный туризм,
инновации, культурное наследие.
Annotatsiya:
Ushbu maqolada ichki turizm sohasida yoshlarning faolligi va ularning
rivojlanishga qo‘shgan hissasi tahlil qilinadi. Yoshlarning yangi tashabbuslari va
innovatsion g‘oyalari ichki turizmni jonlantirishda muhim omil sifatida ko‘rib chiqiladi.
Maqolada yoshlarning imkoniyatlari, turizm sohasidagi muammolari va ularni hal etish
yo‘llari o‘rganiladi. Shuningdek, yoshlarni turizmga jalb qilish uchun davlat va jamoat
tashkilotlarining roli, mintaqaviy rivojlanish va madaniy merosni saqlashdagi ahamiyati
ta’kidlanadi. Ichki turizmni rivojlantirishda yoshlarning ishtiroki mamlakat iqtisodiyotiga
ijobiy ta’sir ko‘rsatishi mumkinligi xulosasi chiqariladi.
Annotation:
This article analyzes the role of youth in the development of domestic
tourism and their active participation in this field. Youth initiatives and innovative ideas
are considered essential factors in revitalizing tourism within the country. The article
explores the opportunities available to young people, the challenges they face in the
tourism sector, and potential solutions. It also highlights the role of government and public
organizations in engaging youth in tourism, as well as the importance of regional
development and cultural heritage preservation. The study concludes that active youth
involvement in domestic tourism can contribute significantly to national economic growth
and enhance the attractiveness of local destinations for both residents and visitors.
Аннотация
: В данной статье анализируется роль молодежи в развитии
внутреннего туризма и их активное участие в этой сфере. Молодежные инициативы
и инновационные идеи рассматриваются как важные факторы оживления туризма
внутри страны. В статье исследуются возможности для молодежи, проблемы, с
Ustozlar uchun
pedagoglar.org
73-son 1–to’plam Iyun-2025
Sahifa: 217
которыми они сталкиваются в туристическом секторе, и пути их решения. Также
подчеркивается роль государственных и общественных организаций в вовлечении
молодежи в туризм, значение регионального развития и сохранения культурного
наследия. В заключении делается вывод, что активное участие молодежи во
внутреннем туризме может внести значительный вклад в экономическое развитие
страны и повысить привлекательность местных туристических направлений.
Kirish
So‘nggi yillarda O‘zbekiston Respublikasida turizm sohasi iqtisodiyotning strategik
tarmoqlaridan biri sifatida jadal rivojlanmoqda. Aholining, ayniqsa, yoshlarning ichki
turizmga bo‘lgan qiziqishini oshirish, ularni faol ishtirokchi sifatida shakllantirish davlat
siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Ichki turizm – bu mamlakat
fuqarolarining o‘z yurtidagi tarixiy, madaniy va tabiiy obidalarni ziyorat qilishi, sayohatlar
orqali yurtning turli hududlari bilan tanishishi orqali nafaqat dam olishini, balki iqtisodiy,
ijtimoiy va madaniy bilimlarini oshirishini anglatadi. Yoshlar mamlakatning eng faol va
salohiyatli ijtimoiy guruhidir. Ularning energiyasi, yangilikka intilishi va texnologiyalarni
tez o‘zlashtirish qobiliyati turizmni rivojlantirishda muhim omil sifatida ko‘rilmoqda. Ayni
paytda davlat tomonidan “Yoshlar daftari”, “Yoshlar va biznes” dasturlari, hamda
“O‘zbekiston – sayohat yurti” loyihasi doirasida ichki turizmni rivojlantirishga qaratilgan
qator chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Biroq bu boradagi faoliyatni tizimli va ilmiy
asoslangan tahlil qilish, yoshlarning haqiqiy ishtiroki va ularning tashabbuslarini chuqur
o‘rganish lozim. Mazkur maqolaning asosiy maqsadi — O‘zbekistonda ichki turizmni
rivojlantirishda yoshlar ishtirokini tahlil qilish, mavjud imkoniyatlarni aniqlash, yuzaga
kelayotgan muammolarni ochib berish va ularning samarali hal etish yo‘llarini taklif
etishdan iborat. Shuningdek, turizmni barqaror rivojlantirishda yoshlar tashabbuslarining
o‘rni va ularning iqtisodiy-ijtimoiy ahamiyatini ilmiy asosda yoritish ko‘zda tutiladi.
Bu maqsadga erishish uchun maqolada quyidagi savollarga javob izlanadi:
1.
Yoshlar ichki turizmda qanday rol o‘ynamoqda?
2.
Ular qanday imkoniyatlarga ega?
3.
Ularning tashabbuslari qanday yo‘naltirilmoqda va qo‘llab-quvvatlanmoqda?
4.
Ichki turizm orqali yoshlarni band qilish, iqtisodiy faollikka jalb etish qanday
amalga oshirilmoqda?
Mazkur tadqiqot nafaqat ilmiy, balki amaliy ahamiyatga ega bo‘lib, u turizm sohasida
faoliyat yuritayotgan mutasaddilar, yoshlar bilan ishlovchi tashkilotlar, mahalliy
hokimliklar va ta’lim muassasalari uchun foydali bo‘lishi mumkin.
Metodologiya
Mazkur ilmiy maqolada ichki turizmni rivojlantirishda yoshlar ishtiroki, ularning
imkoniyatlari va tashabbuslari chuqur tahlil qilindi. Tadqiqotda kompleks metodlar
Ustozlar uchun
pedagoglar.org
73-son 1–to’plam Iyun-2025
Sahifa: 218
majmuasi qo‘llanilib, ilmiy asoslangan, tizimli va qiyosiy yondashuvlar asosida
ma’lumotlar tahlil qilindi.
2.1. Ma’lumotlar yig‘ish manbalari - Tadqiqot uchun asosiy empirik ma’lumotlar
2020–2024-yillar
davomida O‘zbekiston Respublikasi Turizm qo‘mitasi, Davlat statistika
qo‘mitasi, Yoshlar ishlari agentligi, O‘zbekiston yoshlar ittifoqi va BMT Jahon sayyohlik
tashkiloti (UNWTO) hisobotlari asosida yig‘ildi. Shuningdek
, 2024-yil
dekabr oyida
Toshkent, Samarqand, Buxoro va Xorazm viloyatlarida 300 nafar yosh (18–30 yosh
oralig‘ida) ishtirokida so‘rovnoma o‘tkazildi.
2.2. So‘rovnoma metodikasi - So‘rovnomada respondentlarga 15 ta yopiq va ochiq
turdagi savollar taqdim etildi. Savollar yoshlarning ichki turizmga qiziqishi, ishtirok
darajasi, davlat dasturlaridan foydalanish holati, tashabbuslari va muammolari bo‘yicha
yo‘naltirildi. So‘rovnoma anonim tarzda o‘tkazildi va natijalar SPSS (Statistical Package
for the Social Sciences) dasturida tahlil qilindi. Natijalarga ko‘ra, respondentlarning 68
foizi so‘nggi bir yil ichida O‘zbekistonning boshqa hududlariga sayohat qilganini
bildirgan. Ulardan 52 foizi — turistik maqsadda, 28 foizi — o‘qish yoki tadbirda ishtirok
etish uchun, qolganlari esa ish yoki oila sabablari bilan sayohat qilgan. 73 foiz respondent
ichki turizm imkoniyatlaridan xabardorligini bildirgan bo‘lsa, atigi 31 foiz respondent
davlat yoki jamoatchilik tashabbuslari orqali sayohat qilgan.
2.3. Qiyosiy tahlil metodlari - Ichki turizmga yoshlar ishtirokini aniqlashda qiyosiy
tahlil metodi qo‘llanildi. Xususan, O‘zbekistonning
2018-yildagi
ichki turistik oqimi 7,9
million kishini tashkil qilgan bo‘lsa,
2023-yilda
bu ko‘rsatkich 10,2 millionga yetdi
(Davlat statistika qo‘mitasi ma’lumotlari asosida). Shu davrda yoshlar ishtiroki 21 foizdan
34 foizgacha oshgan. Bu holat yoshlarning turizmga bo‘lgan qiziqishi va ularga yaratilgan
sharoitlarning yaxshilanganini ko‘rsatadi.
2.4. SWOT-tahlil - Tadqiqot davomida yoshlar ishtirokini baholashda SWOT-tahlil
usulidan ham foydalanildi. Kuchli tomonlar sifatida – yoshlarning faolligi,
texnologiyalarga moslashuvchanligi va ijodkorlik qobiliyati qayd etildi. Zaif tomonlar –
moliyaviy resurslarning yetishmasligi, ma’lumot yetishmovchiligi va tashkilotlar bilan
hamkorlikdagi bo‘shliqlar. Imkoniyatlar – davlat dasturlari, innovatsion turizm loyihalari,
grantlar va startaplar. Tahdidlar esa – barqaror moliyaviy manbalar yo‘qligi, transport
infratuzilmasidagi kamchiliklar va ekologik xavotirlardan iborat.
2.5. Intervyu va kuzatuv - Bundan tashqari, tadqiqot davomida 12 nafar turizm sohasi
mutaxassislari, 8 nafar yosh tadbirkor, va 4 nafar oliy o‘quv yurti vakillari bilan yarim
tuzilgan intervyular o‘tkazildi. Ular yoshlarning ichki turizmga qo‘shayotgan hissasi,
mavjud loyihalar va takliflar haqida batafsil ma’lumotlar berdi. Shuningdek,
2023-yilda
bo‘lib o‘tgan “Yoshlar sayyohligi haftaligi” tadbiri jarayoni bevosita kuzatildi.
Natijalar
Tadqiqot natijalari O‘zbekistonda ichki turizmning jadal rivojlanayotganini va bu
jarayonda yoshlarning ishtiroki sezilarli darajada ortayotganini ko‘rsatdi. Yig‘ilgan
Ustozlar uchun
pedagoglar.org
73-son 1–to’plam Iyun-2025
Sahifa: 219
statistik ma’lumotlar, so‘rovnoma natijalari hamda intervyulardan olingan dalillar asosida
quyidagi asosiy natijalar aniqlandi:
So‘rovnomada ishtirok etgan 300 nafar respondentdan:
204 nafari (68%) so‘nggi 12 oy ichida kamida bir marta ichki sayohat qilgan;
156 nafari (52%) sayohatni turizm maqsadida amalga oshirgan;
78 nafari (26%) sayohatlarini viloyat ichidagi tumanlarga, 126 nafari (42%) esa
boshqa viloyatlarga qilgan;
93 nafar respondent (31%) davlat yoki nodavlat tashkilotlar tomonidan tashkil
etilgan turistik dasturlarda ishtirok etgan;
87 nafar respondent (29%) o‘z tashabbusi bilan guruh shaklida ichki sayohat
uyushtirgan.
Shuningdek, yoshlarning 61 foizi ichki turizmga oid ijtimoiy tarmoq sahifalarini
kuzatishini, 47 foizi esa turistik kontent yaratishga qiziqishini bildirgan. 2023-yil
davomida “Yoshlar sayyohligi haftaligi”, “O‘zbekiston bo‘ylab sayohat qil!” aksiyasi
doirasida respublika bo‘yicha jami 158 mingdan ortiq yoshlar turli turizm tadbirlarida
ishtirok etgan. Shundan:
Toshkent shahrida – 24 300 nafar,
Samarqand viloyatida – 17 500 nafar,
Buxoro viloyatida – 14 200 nafar,
Farg‘ona vodiysida jami – 29 800 nafar yosh ishtirok etgan (Manba: Yoshlar ishlari
agentligi, 2023).
“Yoshlar turizmi innovatsion markazi” tomonidan e’lon qilingan tanlovda 2023-yilda
214 ta yoshlar loyihasi qabul qilingan bo‘lib, ularning 36 tasi davlat tomonidan
moliyalashtirildi.
So‘rovnomalar natijasida quyidagi holatlar aniqlandi:
Respondentlarning 71 foizi davlat tomonidan yaratilgan imkoniyatlar mavjudligini
biladi;
36 foizi ushbu imkoniyatlardan foydalanishga harakat qilgan, lekin ularning yarmi
byurokratik to‘siqlarga duch kelgan;
Faqat 18 foizi real moliyaviy yoki amaliy yordam olganini bildirgan.
Bu esa mavjud resurslar va dasturlar haqida ma’lumot yetkazish va ulardan
foydalanish mexanizmlarini soddalashtirish lozimligini ko‘rsatadi. Tahlilga ko‘ra, yoshlar
tomonidan ilgari surilgan tashabbuslarning asosiy yo‘nalishlari quyidagilar bo‘ldi:
“Eco-tour” (ekoturizm) – 23 loyiha,
“Madaniy meros yo‘li” – 17 loyiha,
“Yoshlar sayohat klubi” – 31 loyiha,
“Digital tourism” (AR/VR texnologiyalari asosida) – 14 loyiha.
2023-yilda qabul qilingan “Ichki turizmni rivojlantirish konsepsiyasi”da yoshlar
tomonidan ilgari surilgan 11 ta tashabbus rasmiy strategik yo‘nalishlarga kiritilgan.
Ustozlar uchun
pedagoglar.org
73-son 1–to’plam Iyun-2025
Sahifa: 220
Olingan natijalar ichki turizmda yoshlarning ishtiroki nafaqat faollashayotganini, balki ular
real iqtisodiy va ijtimoiy ta’sir kuchiga ega bo‘layotganini ko‘rsatdi. Ular o‘z tashabbuslari
bilan infratuzilma, servis, madaniy merosni targ‘ib qilish, ekologik barqarorlik va
texnologik innovatsiyalarni turizm sohasiga joriy etishda faol qatnashmoqda.
Tahlil va munozara
Ichki turizmda yoshlar ishtiroki haqida olingan natijalar chuqur tahlil qilinar ekan,
ularning jamiyatdagi o‘rni, iqtisodiy faolligi va innovatsion tashabbuslari muhim omillar
sifatida ajralib turadi. Tahlil davomida bir necha muhim jihatlar aniqlanib, ular asosida
mavjud imkoniyatlar va muammolar bo‘yicha chuqur munozaralar olib borildi. Yoshlar
ichki turizmning faol iste’molchisi va hamkor yaratuvchisi sifatida ko‘rilmoqda.
2023-yil
yakunlariga ko‘ra, ichki turizmda yoshlarning ishtiroki umumiy turistlar sonining 34
foizini tashkil etgan bo‘lsa, bu
2018-yilga
nisbatan 13 foizga o‘sishni ko‘rsatdi. Bu
ko‘rsatkich iqtisodiy faollikning ortib borayotganidan dalolat beradi. Ayniqsa,
“O‘zbekiston bo‘ylab sayohat qil!” dasturi orqali yoshlar 1,2 milliard so‘mdan ortiq turistik
xizmatlardan foydalangan (Turizm qo‘mitasi, 2023). Yoshlarning 29 foizi o‘z tashabbusi
bilan guruh shaklida sayohat uyushtirgani, shuningdek, 47 foizi turizmga oid kontent
yaratishga qiziqish bildirgani, bu qatlamning raqamli ekotizimda faol harakat qilayotganini
ko‘rsatadi. Ayniqsa, “Digital tourism” yo‘nalishida ilgari surilgan 14 ta loyiha yoshlar
tomonidan raqamli turizm, virtual sayohat, AR/VR texnologiyalar asosida amalga
oshirilgan.
2023-yilda Yoshlar ishlari agentligi tomonidan moliyalashtirilgan 36 ta loyiha ichida
11 tasi ekologik turizm, 9 tasi madaniy merosga oid, 6 tasi esa IT asosidagi turizmga
bag‘ishlangan bo‘lib, bu yo‘nalishlar ichida “Yoshlar – O‘zbekistonda sayyohlik
brendining yaratuvchisi” konsepsiyasi asosida rivojlanmoqda. Tahlil natijalariga ko‘ra,
yoshlarning ichki turizmda ishtiroki hududlar bo‘yicha notekis taqsimlangan. Masalan:
Toshkent shahrida yoshlarning turistik ishtiroki 24 ming nafardan oshgan bo‘lsa,
Qoraqalpog‘iston Respublikasida bu ko‘rsatkich atigi 3 200 nafarni tashkil etgan.
Bu esa infratuzilma, axborot yetkazish va transport aloqalaridagi farqlarga bog‘liq.
Yoshlarning faol ishtirokiga qaramasdan, bir qator muammolar mavjud:
64 foiz respondentlar ichki turizm xizmatlari narxlarining balandligini aytib o‘tgan;
37 foizi mehmonxonalar, yo‘nalishlar va xizmatlar haqida aniq axborot topishda
qiyinchiliklarga duch kelmoqda;
42 foizi esa moliyaviy imkoniyatlar cheklanganini aytgan.
Shuningdek, davlat dasturlaridan foydalanish darajasi past (18%) bo‘lib, bu axborot
tanqisligi va jarayonlarning byurokratik ekanini ko‘rsatmoqda. Yuqoridagi muammolarni
bartaraf etish uchun bir necha takliflar ilgari suriladi:
Yoshlar uchun maxsus turizm grantlari va subsidiya mexanizmlari joriy etilishi
lozim;
Ustozlar uchun
pedagoglar.org
73-son 1–to’plam Iyun-2025
Sahifa: 221
“Yoshlar uchun sayohat” mobil ilovasi ishlab chiqilishi orqali barcha xizmatlar va
imkoniyatlar markazlashtirilgan tarzda taqdim etilishi mumkin;
Universitetlar, kollejlar va maktablar bilan hamkorlikda ichki turizm klublarini
tashkil etish samarali bo‘ladi;
Hududlar bo‘yicha yoshlar sayyohligi bo‘yicha maqsadli tahlil va marketing
strategiyalari ishlab chiqilishi kerak.
Xulosa
O‘zbekiston sharoitida ichki turizmni rivojlantirishda yoshlar ishtiroki alohida e’tibor
talab etuvchi strategik yo‘nalish hisoblanadi. Olib borilgan tadqiqotlar, statistik tahlillar va
respondentlar fikrlari asosida aniqlanganidek, yoshlar nafaqat ichki turizmning faol
ishtirokchilari, balki uni targ‘ib qilish, innovatsion yondashuvlar joriy etish va jamiyatda
turizm madaniyatini shakllantirishda muhim rol o‘ynamoqda.
Tadqiqot davomida quyidagi asosiy xulosalar chiqarildi:
1.
Yoshlarning ishtiroki ortib bormoqda –
2023-yilda
ichki turizmda yoshlar
ishtiroki umumiy ichki sayohat qiluvchilarning 34 foizini tashkil etdi. Bu
2018-yilga
nisbatan 13 foizlik o‘sishni ko‘rsatmoqda.
2.
Tashabbuskorlik kuchli – So‘rovnoma natijalariga ko‘ra, yoshlarning 29 foizi
o‘z tashabbusi bilan sayohatlar uyushtirgan, 47 foizi esa turizmga oid kontent bilan faol
shug‘ullangan.
3.
Loyihalarda faol qatnashuv –
2023-yilda
moliyalashtirilgan 36 ta yoshlar
loyihasining 11 tasi ekologik, 9 tasi madaniy meros, 6 tasi esa raqamli texnologiyalar bilan
bog‘liq bo‘lib, bu sohaga yoshlar yondashuvi an’anaviydan innovatsionga o‘tayotganini
ko‘rsatdi.
4.
Hududiy tafovutlar mavjud – Toshkent shahrida 24 300 nafar yosh ichki
turizmda ishtirok etgan bo‘lsa, Qoraqalpog‘iston Respublikasida bu ko‘rsatkich 3 200
nafarni tashkil etgan. Bu esa hududlar bo‘yicha infratuzilma va axborotga ega bo‘lish
imkoniyatlarining farqlanishini anglatadi.
5.
To‘siqlar ham bor – Respondentlarning 64 foizi turistik xizmatlar narxining
yuqoriligini, 42 foizi esa moliyaviy cheklovlar mavjudligini bildirgan. Faqat 18 foizi davlat
tomonidan taqdim etilgan dasturlardan real foydalanishga erishgan.
Ichki turizmni rivojlantirishda yoshlar ishtirokini yanada kuchaytirish uchun quyidagi
chora-tadbirlarni amalga oshirish maqsadga muvofiq:
Maxsus davlat dasturlari: “Yoshlar turizmini qo‘llab-quvvatlash” dasturi doirasida
grantlar, subsidiya va turistik to‘plamlar (paketlar) joriy etilishi zarur.
Axborot texnologiyalarini keng joriy etish: “Yoshlar uchun sayohat” mobil ilovasi
ishlab chiqilib, barcha turistik xizmatlar, chegirmalar, yo‘nalishlar va tanlovlar
markazlashtirilgan holda taqdim etilishi mumkin.
Ustozlar uchun
pedagoglar.org
73-son 1–to’plam Iyun-2025
Sahifa: 222
Turizm ta’limini kengaytirish: Maktab, kollej va universitetlarda “Ichki turizm” va
“Sayyohlik menejmenti”ga oid modullar joriy etilishi, shuningdek turistik klublar tashkil
etilishi yoshlarning ongli ravishda ishtirokini kuchaytiradi.
Hududlar bo‘yicha maxsus strategiyalar: Sayyohlik salohiyati past bo‘lgan
hududlarda yoshlarni jalb etish va infratuzilmani yaxshilash uchun hududiy dasturlar ishlab
chiqilishi kerak.
Marketing va brending: Ichki turizmni yoshlar orqali targ‘ib qilish uchun ijtimoiy
tarmoqlarda blogerlar, kontent yaratuvchilarning faolligi rag‘batlantirilsin.
Yoshlar ichki turizm sohasida muhim kuch bo‘lib, ular orqali mamlakatning madaniy
merosi, tabiiy boyliklari va turizm xizmatlari nafaqat ommalashadi, balki yangi iqtisodiy
imkoniyatlarga yo‘l ochiladi. Tahlil shuni ko‘rsatdiki, agar yoshlarning tashabbuslari
tizimli qo‘llab-quvvatlansa, ichki turizm iqtisodiyotning mustahkam tarmog‘iga aylanishi
mumkin. Yoshlar – bu nafaqat turizm iste’molchilari, balki uni rivojlantiruvchi asosiy
harakatlantiruvchi kuchdir.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PQ–81-sonli qarori
“2022–2026 yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi
to‘g‘risida” //Lex.uz
2.
O‘zbekiston Respublikasi Turizm va madaniy meros vazirligi rasmiy statistik
ma’lumotlari. –
– 2023-yil yakuni bo‘yicha axborot byulleteni.
3.
O‘zbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi. “Yoshlar va turizm” loyihasi
natijalari //
, 2023.
4.
Xolboeva, D. (2022). Ichki turizmni rivojlantirishda yoshlar tashabbuslari. //
“Innovatsion rivojlanish va ilg‘or texnologiyalar” jurnali, №4, 85–90-bet.
5.
Mirzayev, Sh. (2021). Turizm sohasini raqamlashtirish va yoshlar ishtirokini
kengaytirish yo‘llari. // O‘zbekiston iqtisodiyoti va innovatsion rivojlanish jurnali,
№3, 112–118-bet.
6.
Jahon turizm tashkiloti (UNWTO). “Tourism and Youth: Global Trends and Policy
Directions” – Madrid, 2022. –
7.
Djalilova, Z. & Kamilova, M. (2023). Youth Engagement in Domestic Tourism in
Central Asia. // Central Asian Journal of Tourism and Culture, Vol. 2, Issue 1, pp. 45–
56.
8.
O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi. “O‘zbekiston Respublikasida
turizm sohasining rivojlanishiga oid statistik to‘plam” – Toshkent: Statistika, 2023.
9.
Qurbonova, M. (2022). Ichki turizmda yoshlar uchun innovatsion imkoniyatlar. //
“Yangi O‘zbekiston” ilmiy-amaliy jurnali, №6, 73–79-bet.
10.
UNDP Uzbekistan. (2022). “Youth and Tourism in Uzbekistan: Opportunities and
Challenges.” –
