Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
3-son Iyun 2025
209
BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA KOMUNIKATIV
KOMPETENSIYALARINING RIVOJLANTIRISH METODIKASI
(4-sinf misolida)
Qo‘qon Universiteti
Boshlang‘ich ta’lim
yo‘nalishi
4-bosqich talabasi
Qushaqova Orastaxon Nodirjon qizi
Ilmiy rahbar
: Abduraxmonova Nigoraxon Akramali qizi
Ta’lim kafedrasi katta o‘qituvchisi
Annotatsiya
: ushbu maqolada komunikativ kompetentlik tushunchasi, uni
mazmun mohiyati, lug‘atlarda ta’riflanishi o‘rganilgan.
Shu bilan birga
kommunikativ kompetensiyaning nazariy asoslari tahlil qilinib, olimlarning
pedagogik qarashlari bayon qilingan.
Maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida
kompetensiyaviy yondashuv asosida o‘qitish, kommunikativ kompetensiya
tushunchasi o‘zi nima va uni darslarda qanday qo‘llanishi haqida bayon qilingan.
Shuningdek, kommunikativ kompetensiyani boshlang‘ich sinflarda rivojlantirish
uchun turli metodlar va takliflar keltirilgan.
Kalit so‘zlar:
muloqot, kompetensiya, komunikativ kompetensiya,
komunikativ mashqlar.
Ta’
lim-tarbiya jarayoni nazariy va amaliy bilimlarga tayanadi. Bu
jarayonlarni amalga oshirish uchun esa nutqiy muloqot eng zarur vosita
hisoblanadi. Muloqot insonning ijtimoiy va ongli mavjudot, ong tashuvchi
sifatidagi ehtiyojidir. «Muloqot» tushunchasining turlicha ta
riflari mavjud.
Muloqot
ikki yoki undan ortiq odamlar o‘
rtasidagi bilish yoki affektiv-baholash
xususiyatiga ega bo‘
lgan a
xborot almashinuvida ularning o‘zaro ta’sirlashuvi
sifatida ta’
riflanadi.
Ta’
lim sohasini tubdan isloh qilish bugungi kunda barcha
sohani qamrab olgan, shu boisi bizning kelajagimiz va ertangi kunimiz
davomchilari har tomonlama yetuk va
raqobatbardosh kadr bo‘
lib yetishishlari
barchaning diqqat markazidadir.
“
Bu albatta Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev
Miromonivichning say-harakatlari natijasidir deya olamiz. Boisi, davlatimiz
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
3-son Iyun 2025
210
rahbari tomonidan chiqarilayo
tgan farmon va qarorlarda bu o‘z aksini topmoqda.
“O‘
zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 3-
fevraldagi Xalq ta’limi
tizimini isloh qilish bo‘yicha qo‘shimcha chora
-
tadbirlar to‘g‘risidagi
F-22-sonli
far
moyishlari va bu farmoyishga ko‘
ra tuzil
gan Milliy kengash ham o‘
z faoliyatini
boshlagan, kengash raisi esa bevosita Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev
Miromonovichning
o‘zlari hamda kengash a’
zolari barcha vazirlar va markaz
rahbarlarini tashkil etadi
Kuni k
echa esa yurtboshimiz tomonidan o‘tkazilgan yig‘
ilishda yil boshida
belgilangan topshiriqlar ijrosi muhokama qilindi hamda yil yakuniga qadar
bajarilishi lozim bo‘lgan
Xalq ta’limi tizimini rivojlantirish bo‘
yicha ustuvor
vazifalar belgilandi. Bu
larning barchasi kelajagimiz bo‘
lgan farzandlarimiz
uchundir.
Mamlakatimiz tayanchi bo‘
lgan yosh avlodni har tomonlama bilimli va
intellektual salohiyatga ega, o‘zining g‘
oyalari bilan dadil harakat qilishga
undaydigan kadrlarni yetishtirish uchun xozirda asosiy e’tiborni boshlang’ich
talimga qaratish kerakligi va uni yana qaytadan isloh qilish haqida yurtboshimiz
shu selektrda
takidlab o‘tdilar.
Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida
matematik kompetensiyasini rivojlantirish
bu ta’lim sifatini yanada oshirishga hizmat qiladi.
Kompetensiya
–
fan bo‘yicha egallagan nazariy bilim, amaliy ko‘nikma va
malakalarni kundalik hayotida duch keladigan amaliy va nazariy masalalarni
yechishda foydalanib, amaliyotda qo‘llay olishdir
Boshlang‘ich sinf
o‘quvchilarida kommunikativ
kompetensiyasini rivojla
ntirish bu ta’lim sifatini
yanada oshirishga hizmat qiladi.
Kompetentlilik
–
lotincha: competens
–
layoqatli, qobiliyati bor degan
ma’noni ifodalaydi. Kompetentlilik tarkibiga sof kasbiy bilim, ko‘nikma va
malakalardan tashqari, tashabbuskorlik, hamkorlik, guruhda ishlash layoqati,
kommunikativ qobiliyati, real baholay olish, mantiqiy fikrlash, axborotni saralash
https://lex.uz/uz/docs/-5848414
2
Eraliyeva D.O. Ta’limda til kompetentligini shakllantirish rivojlantirish.
Magistrlik dissertatsiyasi.
–
Namangan:
2019. -97 b. 5
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
3-son Iyun 2025
211
va foydalana olish xususiyatlari ham kiradi.
Muloqotning umumiy falsafiy nazariyasining masalalarini G.S.
Batishcheva, L.P. Buyeva, M.S.Kogan, V.M. Sokovnina asarlarida ko
’
rish
mumkin. Muloqot toifasining ahamiyati va uning muvaffaqiyati uchun zarur
bo'lgan barcha shaxsiy xususiyatlarni A.A. Brudniy qadimgi davrlarda qayd etilgan
deya izohlaydi.. Miloddan avvalgi V asrda sofistlar kommunikativ masalalarga
e'tibor qaratib, uning uchta muhim jihatini aniqlab berdilar:
1. boshqa odamlar bilan muloqotni anashu odamlarga ta'sir qilish deb
hisoblash;
2. shaxsning boshqa shaxslar bilan kommunikativ aloqasi tasodifiy emas;
3. shaxsning kommunikativ aloqasi ham xavfli hodisa bo'lishi mumkinligini
aytib o„tadi.
Sokrat muloqotda shaxsning o'zini-o'zi bilishning kuchli vositasini ko'ra oldi
va Platon o'zaro aloqa g'oyasini ilgari surdi. Ko'p o'tmay Kant o„z fikrlarini ishlab
chiqdi va unga ko„ra o'ylash o'z
-o'zidan gapirish demakdir, deb hisobladi.
Ekzistensialistlar (Ekzistensialistlar fikricha, olam ma'nosiz va uni bilib bo'lmasligi
abadiy, inson umri o'tkinchi bo'lganligi uchun ham dahshatlidir) esa allaqachon
o'zaro tushunishni muloqotning mohiyati deb hisoblashgan. Keyinchalik Alberto
Moravia o'zining "O'zaro munosabat" qissasida shunday degan edi: "Asosiy bo'lish
- umumiylik xususiyatiga ega bo'lish demakdir".
Xorijiy psixologlar ko'pincha "kommunikativ kompetentsiya" atamasini
ishlatadilar. Kommunikativ kompetentsiyani rivojlantirish va takomillashtirish
muammosiga zamonaviy yondashuv shundan iboratki, o'rganishlar o'z
harakatlariga asoslangan o'z-o'zini rivojlantirish va o'z-o'zini takomillashtirish
sifatida qarab kelindi. Bundan tashqari, kommunikativ kompetentsiya boshqa
odamlar bilan zarur aloqalarni o'rnatish, qo'llab-quvvatlash qobiliyatini ham
anglatadi. Kompetentsiya tushunchasi kommunikativ jarayonning samarali
oqimini ta'minlaydigan ma'lum bilim va ko'nikmalar majmuasini o'z ichiga oladi.
Kompetensiya so‘zining mazmun
-
mohiyatiga e’tibor qaratadigan bo‘lsak, bu so‘z
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
3-son Iyun 2025
212
inglizcha “competence” so‘zi “ to compete” so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib,
“musobaqalashmoq”, “raqobatlashmoq”, “bellashmoq”, “ samaradorlik”,
“moslashuvchanlik”, “yutuqlilik”, “ muvaffaqiyatlilik”, “tushunuvchanlik”,
“natijalilik”, “uquvlilik”, “xossa”, “xususiyat”, “sifat”, “miqdor” degan ma’noni
bildiradi. So‘zma
-
so‘z tarjima qilinsa “musbaqalashishga layoqatlilik” ma’nosida
keladi.
Bizning eng muhum vazifalarimizdan biri ham o‘quvchilarimizda
kommunikativ kompetensiyani rivojlantirish hisoblanadi. Kommunikativ
kompetensiya barcha fanlar uchun muhimdir. Nafaqat
ta’lim va tarbiya jarayonida
ayniqsa, inson hayotda o‘z o‘rnini va yashashdan maqsadini topa olishi uchun juda
kerakli ekanligini barchamiz yaxshi bilamiz. Ta’kidlash joizki, kommunikativ
kompetensiya uchun eng avvalo shaxs mustaqil fikriga ega bo‘lishi, t
urli
vaziyatlarda tez muloqotga kirishishi talab etiladi. Ta’lim va tarbiya farzand
dunyoga kelmasin avval boshlanishini va jarayon umrining oxiriga qadar davom
etishi haqida juda ko‘p fikrlar mavjud.
Boshlang‘ich ta’lim, ta’lim jarayonining eng muhim bosqichlaridan biri
hisoblanadi. Bu bosqichda kommunikativ kompetensiyani rivojlantirish barchaga
birdek mas’uliyat yuklaydi. Ayniqsa, boshlang‘ich sinf o‘qituvchilariga va shu
bilan birga o‘quvchilarning
ota-onalariga. Kommunikativ kompetensiyani
rivojlantirishning quyidagi usullari mavjud: O‘quvchilar fikrini hamisha hurmat
qilish; O‘quvchilar tomonidan berilayotgan savollarga to‘liq javob berish;
Qiziqishlarini hamisha qo‘llab
-quvvatlash; Muammoli vaziyatlar orqali mustaqil
firk yuritishga undash; Bo‘sh vaqtlarini mazmunli tashkil etish; Tasavvuri va ijodiy
faoliyatiga erkinlik berish; Sport mashg‘ulotlariga jalb etish; Mantiqiy savollar
berish;
Bugungi kundagi har bir yangilik, shubhasiz, o‘qituvchilarni qiziqtiradi va
ularni o‘z ustida yanada ko‘proq ishlashga, o‘z fanini puxta o‘rganishga undaydi.
Avvalgi o‘quv dasturlari mazmuni 90 foiz nazariyadan iborat bo‘lib, o‘qitish
metodikasi yodlatishg
a yo‘naltirilgan bo‘lsa, yangi Milliy o‘quv dasturining
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
3-son Iyun 2025
213
mazmuni esa 50 foiz nazariya, 50 foiz amaliyotdan iborat bo‘lib, o‘quvchining
mustaqil faoliyatini qo‘llab
-quvvatlashga qaratilgandir.
O‘zbekiston Respublikasida ta’limning uzluksizligi, uzviyligi, o‘quvchi
shaxsi va qiziqishlari ustuvorligidan kelib chiqib, ularning yosh xususiyatlariga
mos ravishda komunikativ kompetensiyalarni shakllantiriladi. Kommunikativ
kompetensiya
–
ijtimoiy vaziyatlarda ona tilida hamda birorta xorijiy tilda oʻzaro
muloqotga kirisha olishni, muloqotda muomala madaniyatiga amal qilishni,
ijtimoiy moslashuvchanlikni, hamkorlikda jamoada samarali ishlay olish
layoqatlarini shakllantirishni nazarda tutadi.
Kommunikativ kompetensiyani boshlang’ich sinf o’quvchilarida
shakllantirish juda muhimdir. Kommunikativ kompetensiyada boshlang’ich sinf
o’quvchisining muloqotda muomala madaniyatiga amal qilishni, hamkorlikda
jamoada samarali ishlay olish layoqatlarini sh
akllantirish ham o’z o’rniga ega.
Ijtimoiy va iqtisodiy hayot, fan va texnikaning ilgarilab ketishi natijasida deyarli
barcha mamlakatda bolalar turli xil gadjetlar va internet ta’sirida ulgʻaymoqdalar.
Bu bir tomondan ularning aqliy rivojlanishi, tafakkur
ining oʻsishiga ijobiy ta’sir
koʻrsatadi. Ikkinchi tomondan esa ularni atrofdagilar, tengdoshlari bilan muloqot
jarayoniga koʻrinmas toʻsiq qoʻyadi. Negaki, hozirda muloqotning yangi koʻrinishi
“onlayn muloqot” vujudga kelgan. “Onlayn muloqtot”da esa turli
xil tasvir va
simvollardan keng foydalanishi natijasida jonli muloqotda muhim ahamiyatga ega
boʻlgan hissiyot, mimika, pantomimika, ta’sirchanlik kabilar yuzaga chiqmaydi.
Natijada esa bolalarda muloqotchanlik koʻnikmasi juda sekin rivojlanishiga olib
kelishi mumkin. Shuning uchun ham bolalarni erkin va kreativ fikrlaydigan,
atrofdagilar bilan qiynalmay muloqot qila oladigan, oʻz ona tilini sevadigan,
oʻzligini anglaydigan, ma’naviy yetuk, oʻtkir zehn egalari qilib tarbiyalash juda
muhim. Koʻzlangan maqsadga erishish uchun milliy oʻzligimiz timsoli,
ma’naviyatimiz asosi boʻlgan ona tilimizga boʻlgan e’tiborni yanada kuchaytirish,
uni rivojlantirish, boyitish uchun aniq vazifalarni belgilab olish lozim.
Bugungi kunga qadar “kommunikativ kompetesiya” tushunchasiga bir
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
3-son Iyun 2025
214
qanqa chet el va mahalliy pedagog olim
lar tomonidan turlicha ta’riflar berilgan.
Pus pedagogigi S.A.Gilmanova oʻzining ilmiy faoliyatida nolingvistik fakulteti
talabalarining chet tilidan kommunikativ kompetensiyasini rivojlantirishning
pedagogik shartlarini tahlil qilgan va
koʻplab ta’riflarni keltirgan.
Pedagogika
fanlari nomzodi E.I.Litnevskaya “kommunikativ kompetensiya” atamasiga “nutq
faoliyatining barcha turlarini hamda ogʻzaki va yozma nutq madaniyati
elementlarini, ma’lum bir yosh uchun hayotiy ahamiyatga ega boʻlgan muloqot
sohalari va vaziyatlarida tildan foydalanishning asosiy koʻnikmalari va
malakalarin
i egallash" deb ta’rif beradi. M.R.Lvovning ta’kidlashicha,
“Kommunikativ kompetensiya –
til (ona tili va ona tili boʻlmagan), uning fonetik
xususiyatlari, leksik va grammatik birliklari, stilistikasi, nutq madaniyati, ushbu til
vositalariga ega boʻlish va nutq faoliyati turlarini –
nutqni bilishni bildiruvchi
tushunchadir. U kommunikativ kompetensiyaga tabiiy nutq faoliyati natijasida va
maxsus tayyorgarlik natijasida erishiladi
–
deb ta’kidlaydi
Kommunikativ kompetesiya
–
bu oʻquvchilarning oʻzgalar
ning nutqini
tushunishi, oʻzining ogʻzaki va yozma, ichki va tashqi nutqiga ega boʻlishi, nutq
vaziyatiga mos boʻlgan fikrlarni ayta olishi, turli xil nutqiy vaziyatlardan chiqib
keta olish uchun zarur boʻlgan bilim va koʻnikmaga ega boʻlish demakdir.
Bundan
tashqari, boshlangʻich sinf oʻquvchilarini fikrlashga, oʻzgalar fikrini tushunishga,
anglaganlarini ogʻzaki hamda yozma shaklda qayta bayon qila olishga,
boshqalarga aniq va tushunarli
qilib yetkazib bera olishga oʻrgatish, ya’ni ularda
kommunikativ kompetentlikni rivojlantirish, mantiqiy, tanqidiy, kreativ va tizimli
fikrlash, mustaqil qaror qabul qila olish, oʻquvchilarning oʻz intellektual
qobiliyatlarini namoyon eta olishilari va ma’naviy jihatdan yetuk shaxs sifatida
oʻsib ulgʻayishlari uchun zarur shart
-sharoit yaratish ona tili fanini yanada
rivojlantirish maqsadlaridan biridir.
Boshlang‘ich ta’lim
jarayonining eng muhim
bosqichlaridan. Bu bosqichda kommunikativ kompetensiyani rivojlantirish
barchaga birdek ma’s
uli
yat yuklaydi. Ayniqsa, boshlang‘
ich
sinf o‘
qituvchilariga
3
Гильманова
С
.
А
.
–Челябинск
, 2019. 147
с
.
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
3-son Iyun 2025
215
va shu bilan birga o‘
quvchilarning otaonalariga. Kommunikativ kompetensiyani
rivojlantirishning quyidagi usullari mavjud:
O‘
quvchilar fikrini hamisha hurmat qilish;
O‘
quvchilar tomon
idan berilayotgan savollarga to‘liq javob berish;
Qi
ziqishlarini hamisha qo‘llab
-quvvatlash;
Muammoli vaziyatlar orqali mustaqil firk yuritishga undash;
Bo‘
sh vaqtlarini mazmunli tashkil etish;
Tasavvuri va ijodiy faoliyatiga erkinlik berish;
Sport mashg‘ulotlariga jalb etish;
Mantiqiy savollar berish va b
oshqalarni sanab o‘
tishimiz mumkin. Bizning bosh
maqsadimiz farzandlarimizni komil inson qilib tarbiyalashdir. Har birimiz
yuqorida keltirilgan usulla
rdan foydalansak ayni muddao bo‘lar edi. Bu o‘z
navbatida ta’lim sifatiga ham o‘z ta’sirini ko‘
rsatadi. Bi
z o‘quvchilarni
boshlang‘
ich sinfdanoq har qanday vaziyatlarga tez moslashuvchan, mustaqil
fikriga ega va adabiy til normalariga amal qilgan holda erkin muloqotga kirisha
oladigan qilib tarbiyalab borsak orzu qil
gan kelajagimizni yoshlarmiz qo‘
li bilan
yarata olamiz.
Boshlangʻich
sinf
oʻquvchilarida
komminikativ
kompetensiyani
shakllantirishda bir qancha muammolar mavjud boʻlib, ularni hal qilmay turib
natijaga erishish qiyin. Ular quyidagilar:
-
oʻquvchilardagi qoʻrquv hissi. Qoʻrquv hissi oʻquvchilarning oʻz imkoniyatlarini
koʻrsatishga
fikrlarnii bayon etishga
halaqit beradi. Ichki qoʻrquvga ega boʻlgan
oʻquvchilarni doimo “xato qilib qoʻysamchi?”, “balki bu javobim to‘g‘ri emasdir?”
, “hozir gapirsam hamma meni ustimdan kuladi” , kabi savollar qiynaydi.
-
oʻquvchining tortinchoqligi.
Odatda,
tortinchoq oʻquvchilar muloqot jarayonida
juda passiv boʻladilar. Ularda tortinchoqlik bolalikda paydo boʻladi. Agar bunday
oʻquvchilarda muloqotchanlik koʻnikmasi toʻgʻri shakllantirilmasa, ularda
tortinchoqlik uzoq muddat saqlanib qolishi mimkin.
-
oʻquvchining darsdagi nofaolligi;
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
3-son Iyun 2025
216
-
oʻquvchilarning oʻz shevasida gapirishi
Boshlangʻich sinf oʻquvchilarida kommunikativ kompetensiyani shakllantirish
ulani oʻqish, yozish, gapirish va tinglashga oʻrgatish orqali amalga oshiriladi.
Savod oʻrgatish davridan boshlab toʻrtala yoʻnalish ham parallel ravishda olib
boriladi. Bu turli xil mashqlar bilan tizimli ravishda ishlash orqali amalga
oshiriladi. Boshlangʻich sinf oʻquvchilarida muloqotchanlikni shakllantirishda
kommunikativ mashqlar yetakchilik qiladi. Kommunikativ mashqlar nutq
malakalarini shakllantirish va til boʻyicha amaliy
bilimlarning eng yuqori
darajasini ta’minlaydig
an ijodiy mashq turi.
Ogʻzaki va yozma nutq koʻnikmalarini
rivojlantirish uchun foydali boʻlgan yagona mashqlar kommunikativ mashqlar va
xususan, ijodiy xarakterdagi kommunikativ mashqlardir .
Kommunikativ mashqlar ba’zi talablarga javob berishi kerak.
-
mashqlar aniq nutq vaziyatini, tabiatda sodir boʻlayotgan jarayonlarni ifodalashi
kerak;
b) mashq sharti tushunarli, topshiriq aniq
boʻlishi kerak;
-
mashqlar oʻquvchilarni tezda charchatmasligi va davomiyligi 3
-5 daqiqadan
oshmasligi kerak.
Kommunikativ mashqlarni bir nechta
turlarga boʻlish mumkin.
Xulosa qilib aytadigan boʻlsak, til ta’limi jarayonida boshlangʻich sinf
oʻquvchilarida kommunikativ kompetensiyani shakllantirish eng muhim
vazifalardan biridir. Bunda ona tili darslari “muloqot darslarga” aylanmogʻi lozim.
Buning uchun esa har bir darsning eng katta qismi kommunikativ mashqlarga
ajratilishi kerak. Kommunikativ mashqlar qanchalik xilma-xil va mazmunli, aniq
maqsadga yoʻnaltirilgan boʻlsa, oʻquvchilar shunchalik muloqotchanligi ortadi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.N.A. Abduraxmonova (2025). BO‘LAJAK BOSHLANG‘ICH SINF
file:///C:/Users/KU/Desktop/12712_1_5A5108347FB2B39BEC42BA4C29DA1F20F5A89A8D.pdf
file:///C:/Users/KU/Desktop/Jo‘rayeva+Turg‘unoy+Umarjonovna.pdf
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
3-son Iyun 2025
217
O‘QITUVCHILARINING IJODIY FAOLLIGINI OSHIRISHDA
PEDAGOGIK
KO‘NIKMALARNING ROLI. Inter education & global study, (1 (1)), 15
-21.
N.A.
Abduraxmonova.
"BO‘LAJAK
BOSHLANG‘ICH
SINF
O‘QITUVCHILARINING IJODIY FAOLLIGINI OSHIRISHDA PEDAGOGIK
KO‘NIKMALARNING ROLI" Inter education & global study, no. 1 (1), 2025, pp.
15-21.
2. Madinabonu Shuxratjon qizi, & Esonaliyeva Guluzra Komiljonova. (2023).
INSON QADRI VA BARKAMOL AVLOD SHAKLLANISHIDA
PEDAGOGIKANING OʻRNI.
QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI
,
1
(1),
788
–
789.
https://doi.org/10.54613/ku.v1i1.717
3. Komiljonova, G. N. qizi. (2023). FANLARARO BOG‘LANISH ASOSIDA
BOSHLANG‘ICH TA’LIMNI AMALGA OSHIRISHNING O‘ZIGA XOS
XUSUSIYATLARI. Educational Research in Universal Sciences, 2(12), 198
–
201. Retrieved from
http://erus.uz/index.php/er/article/view/5505
4.Abduraxmonova, N. (2022). BOʼLAJAK BOSHLANGʼICH SINF
OʼQITUVCHILARINI
METODIK
TAYYORGARLIGINI
TAKOMILLASHTIRISH
MUAMMOSINING
PEDAGOGIK
ZARURIYATI.
Science and innovation
,
1
(B8), 2114-2121.
Abduraxmonova,
N.
"BOʼLAJAK
BOSHLANGʼICH
SINF
OʼQITUVCHILARINI
METODIK
TAYYORGARLIGINI
TAKOMILLASHTIRISH
MUAMMOSINING
PEDAGOGIK
ZARURIYATI."
Science and innovation
1.B8 (2022): 2114-2121.
5.Diyoraxon, S., & Komiljonova, G. (2023). BOSHLANG ‘ICH TA’LIMDA
CHET EL O ‘QUVCHILARINI BAHOLASH MEZONI VA SAMARALI
TAQDIRLASH.
QO ‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI
, 783-785.
6.Abduraxmonova, N. A. qizi.(2023). Bo ‘lajak boshlang ‘ich sinf o
‘qituvchilarining ijodiy faoliyatini rivojlantirish pedagogik muammo
sifatida.
Educational Research in Universal Sciences
,
2
(12), 208-211.
Abduraxmonova, N. A. "qizi.(2023). Bo ‘lajak boshlang ‘ich sinf o
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
3-son Iyun 2025
218
‘qituvchilarining ijodiy faoliyatini rivojlantirish pedagogik muammo
sifatida."
Educational Research in Universal Sciences
2.12: 208-211.
7.Nigoraxon, A., & Mohlaroy, A. (2024). boshlangʻich taʻlimda oʻquvchilar ijodiy
foaliyatini tashkil etish texnologiyasi.
Yosh Tadqiqotchi Jurnali
,
3
(1), 83-87.
Nigoraxon, Abduraxmonova, and Alijonova Mohlaroy. "boshlangʻich taʻlimda
oʻquvchilar ijodiy foaliyatini tashkil etish texnologiyasi."
Yosh Tadqiqotchi
Jurnali
3.1 (2024): 83-87.
8.
Абдурахмонова
Нигораксон
. (2024).
ИДЖОДИЙ
ФАОЛИЯТИНИ
ТАКОМИЛЛАШТИРИШДА
БО
'
ЛАДЖАК
БОШЛАНГИЧ
СИНФ
О
'
КИТУВЧИЛАРИНИНГ
ИНДИВИДУАЛЬНО
-
ШАКСИЙ
СИФАТЛАРИ
.
Университетская
исследовательская
база
, 55
–
58.
9. Kalendarova, Z. K. (2022). Innovative model of shaping students’ creative
thinking skills in primary education in the process of creating problem situations
and its content.
INNOVATIVE ACHIEVEMENTS IN SCIENCE
, 11-137.
10. KALENDAROVA, Z. K. (2021). PRIMARY EDUCATION-THE
FOUNDATION OF GENERAL SECONDARY AND HIGHER
EDUCATION.
THEORETICAL & APPLIED SCIENCE
Учредители
:
Теоретическая
и
прикладная
наука
, (6), 350-332.
