Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
3-son Iyun 2025
33
O'ZBEKISTONDA IQTISODIYOTNI NORMATIV TARTIBGA SOLISH
AMALIYOTINING XUSUSIYATLARI
Samatov Xurshid Ulmasjonovich
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti
Samarqand filiali ’’ Gumanitar va ijtimoiy fanlar’’ kafedrasi mudiri
Jabborov
Abdulla Akbar o’g’li
Toshkent axborot texnologiyalari
universiteti
Samarqand filiali TTKT fakulteti talabasi
Elektron pochta manzili:
abdullajabborov3@gmail.com
Annotatsiya:
Ushbu maqola O'zbekistonda raqamli iqtisodiyotni normativ
tartibga solish holatini, uning xususiyatlari va rivojlanish istiqbollarini o'rganadi.
Maqolada raqamli iqtisodiyotni tartibga solish uchun qabul qilingan normativ-
huquqiy hujjatlar, "Raqamli O'zbekiston 2030" strategiyasi va blokchein
texnologiyalarini joriy etish masalalari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalarida raqamli
iqtisodiyotni tartibga solishning hozirgi holati va uning kelajakdagi rivojlanish
yo'llarini aniqlash asosida tavsiyalar beradi.
Kalit so'zlar:
raqamli iqtisodiyot, normativ tartibga solish, blokchein
texnologiyalari, kripto-aktivlar, "Raqamli O'zbekiston 2030" strategiyasi, huquqiy
tizim, elektron hujjat aylanmasi, raqamli transformatsiya
Zamonaviy dunyoda raqamli iqtisodiyotning jadal rivojlanishi
mamlakatlarni ushbu sohani samarali tartibga solish masalalariga yuzlanishga
majbur qilmoqda. O'zbekiston Respublikasi ham bu jarayondan chetda qolmagan
holda keng ko'lamli raqamli transformatsiya strategiyasini ishlab chiqish va amalga
oshirish yo'lida muhim qadamlar qo'ymoqda.
O'zbekistonda raqamli iqtisodiyotni normativ tartibga solish holatining
umumiy tavsifi. Raqamli iqtisodiyotni normativ tartibga solishning hozirgi holati
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
3-son Iyun 2025
34
raqamli iqtisodiyotni emas, an'anaviy iqtisodiyotni tartibga solishga tayanadi.
Ularning qoidalari raqamli iqtisodiyotga nisbatan qo'llanishi mumkin bo'lgan (va
qo'llanayotgan) ko'plab hujjatlar to'plami mavjud. Bunda raqamli iqtisodiyotni
tartibga solish uchun maxsus yaratilgan va uning o'ziga xosliklarini aks ettiradigan
alohida hujjatlar ham mavjud, lekin ularning soni ko'p emas va asosan, elektron
hujjat aylanmasi va elektron savdoga taalluqli hisoblanadi.
An'anaviy iqtisodiyot va raqamli iqtisodiyot uchun normativ huquqiy
tartibga solishning umumiy manbalari sifatida O'zbekiston Respublikasi
Konstitutsiyasi, O'zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksi, intellektual mulk
haqidagi qonun hujjatlari, savdo haqida qonunchilik va ularning qonun-qoidalari
raqamli iqtisodiyotga nisbatan qo'llanishi mumkin bo'lgan (yoki qo'llanayotgan)
boshqa hujjatlar namoyon bo'ladi. U O'zbekiston huquq tizimini yangilash,
qonunchilikni barcha sohalarini rivojlantirish uchun o'ziga xos katalizatorga
aylandi. O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida suveren demokratik
respublika sifatida ta'riflanadi. Bu esa barcha muhim masalalar, jumladan,
iqtisodiyotni rivojlantirish yo'nalishlarini belgilash, uning yangicha shakllarini
joriy qilish masalalari demokratik asoslarida hal etilishi lozimligini anglatadi.
Konstitutsiya O'zbekiston Respublikasida yagona iqtisodiy makonni,
tovarlar, xizmatlar va moliyaviy vositalar erkin harakatlanishini, raqobatning
qo'llab-quvvatlanishini, iqtisodiy faoliyat erkinligini, barcha shakllardagi
mulkchilikni bir xilda himoya qilishini kafolatlaydi.Bu konstitutsiya qoidalari
raqamli iqtisodiyotni tartibga solishga to'g'ridan-to'g'ri aloqador bo'lib, unga
nisbatan to'liq amal qiladi, ya'ni shuni anglatadiki, raqamli iqtisodiyot sohasida
qabul qilinadigan qolgan barcha me'yoriy hujjatlar ushbu konstitutsiya
me'yorlariga mos kelishi kerak, kolliziya holatida esa Konstitutsiya me'yorlari
ustunlik qilishi lozim. Bu raqamli iqtisodiyotni huquqiy tartibga solishda hal
qiluvchi fursat bo'lib, mavjud va taklif qilinayotgan huquqiy-me'yoriy tartibga
solish konstitutsionalligini baholash uchun boshlang'ich nuqta hisoblanadi.
Umuman olganda, O'zbekistonda raqamli iqtisodiyotni me'yoriy tartibga
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
3-son Iyun 2025
35
solishning holati ilmiy hamjamiyat tomonidan tanqidiy baholanadi. Huquqiy
tartibga solishning amaliyot ehtiyojlaridan yaqqol orqada qolishi kuzatilmoqda,
bunda vaqt bo'yicha orqada qolish tobora ortib bormoqda. Biznes va iqtisodiyot
fani vakillarini raqamli iqtisodiyot rivojlanishi uchun normativ to'siqlar, mavjud
tartibga solishning sezilarli qismini raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish sharoitlari
uchun qo'llay olmasligini qoniqtirmaydi. Oxirgi yillarda raqamli iqtisodiyotni
kompleksli va jadal (yangi qonunchilik joriy qilishning umumiy mezonlari
bo'yicha) tartibga solish g'oyasi ustunlik qildi. Strategik rivojlanish hujjatlari, yangi
qonunchilik va boshqa me'yoriy hujjatlar rejalashtirilgan o'zgarishlar uchun asosiy
g'oyasi bo'lishi lozim bo'lib, ularning bir qismi qabul qilingan, me'yoriy
hujjatlarning boshqa qismini isloh qilish, shuningdek, yangi qonunlar qabul qilish
ko'zda tutilgan.
O'zbekiston Respublikasining harakatlar strategiyasida davlatni innovatsion
rivojlantirishda asosiy rol raqamli texnologiyalarga tegishli. Bunda Strategiyani
amalga oshirishning birinchi bosqichida (2017-2018 yillar) innovatsion
iqtisodiyotga o'tishning tashkiliy, moliyaviy va qonunchilik mexanizmlari yaratish
ko'zda tutiladi. Strategiyani amalga oshirishning ikkinchi bosqichida esa (2019-
2021 yillar) raqamli, intellektual ishlab chiqarish texnologiyalari, robotlashtirilgan
tizimlardan foydalanish, shuningdek, yangi ilmiy ishlanmalarni tijoratlashtirish va
eksport qilishdan iborat bo'lgan raqamli iqtisodiyotni keng ko'lamli joriy qilish
rejalashtirilgan.
Dasturda raqamli iqtisodiyot xo'jalik faoliyati sifatida tavsiflanadi. Dasturda
raqamli iqtisodiyot unda asosiy ishlab chiqarish omili raqamli shakldagi
ma'lumotlar hisoblanadi hamda jamiyat va fuqarolarning sifatli va ishonchli
ma'lumotlar olishga ehtiyojini hisobga olgan holda axborot makonini
shakllantirishga, axborot infratuzilmasini rivojlantirishga, Respublika axborot-
telekommunikatsiya texnologiyalarini yaratish va qo'llashga, shuningdek, ijtimoiy
va iqtisodiy soha uchun yangi texnologik asoslar shakllantirishga xizmat qiladigan
xo'jalik faoliyati sifatida tavsiflanadi.
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
3-son Iyun 2025
36
"O'zbekiston Respublikasi raqamli iqtisodiyoti" Dasturining maqsadlari
sifatida quyidagilar ma'lum qilingan:
1) raqamli shakldagi ma'lumotlar ijtimoiy-iqtisodiy faoliyatning barcha
sohalarida ishlab chiqarishning asosiy omili sanab o'tilgan va unda samarali o'zaro
aloqalar, jumladan, xalqaro aloqalar, biznes, ilmiy-ta'lim hamjamiyati, davlat va
fuqarolar o'rtasidagi aloqalar ta'minlanadigan O'zbekiston Respublikasi raqamli
iqtisodiyoti ekotizimi yaratish;
2) institutsional va infratuzilma xarakteridagi zaruriy va yetarli sharoitlar
yaratish, iqtisodiyotning an'anaviy tarmoqlarida ham, yangi tarmoqlar va yuqori
texnologiyali bozorlarda ham yangi to'siqlar va cheklovlar paydo bo'lishiga yo'l
qo'ymaslik va yuqori texnologiyali biznesni yaratish va (yoki) rivojlantirish uchun
mavjud to'siqlar va cheklovlarni bartaraf etish;
3) O'zbekiston Respublikasi iqtisodiyotining alohida tarmoqlari va butun
iqtisodiyot miqyosida global bozorda raqobatbardoshlikni oshirish.
Raqamli iqtisodiyot Dasturga muvofiq uchta daraja bilan ifodalanadi:
bozorlar va iqtisodiyot tarmoqlari (faoliyat sohalari); platformalar va
texnologiyalar hamda iqtisodiyot tarmoqlari (faoliyat sohalari) va bozor
sub'ektlarining samarali o'zaro aloqalari uchun sharoitlar yaratadigan muhit.
Bularning keyingisi me'yoriy tartibga solish, axborot infratuzilmasi, kadrlar va
axborot xavfsizligini qamrab oladi. Shunday qilib, mazkur Dasturda me'yoriy
tartibga solish raqamli iqtisodiyotning uchinchi darajasiga mansub.
Raqamli iqtisodiyotning rivojlanishini boshqarish uchun Dasturda 2021
yilgacha bo'lgan davrda O'zbekiston Respublikasi raqamli iqtisodiyotini
rivojlantirishning beshta asosiy yo'nalishi bo'yicha maqsad va vazifalar belgilab
berilgan bo'lib, bunda me'yoriy tartibga solish birinchi o'rinda aytib o'tilgan.
Zamonaviy texnologiyalar vujudga kelishi va rivojlanishi, shuningdek,
ulardan foydalanish bilan bog'liq iqtisodiy faoliyat (raqamli iqtisodiyot) amalga
oshirish uchun qulay huquqiy rejimni ta'minlaydigan yangi tartibga solish muhiti
shakllantirishda me'yoriy tartibga solish bilan bog'liq yo'nalishning asosiy maqsadi
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
3-son Iyun 2025
37
hisoblanadi.
Bu yo'nalish bo'yicha quyidagilar taklif etiladi: birinchidan, raqamli
iqtisodiyotni tartibga solish sohasida bilimlarni va o'zgarishlarni boshqarish doimo
amal qiladigan mexanizmi yaratish; ikkinchidan, asosiy huquqiy cheklovlarni olib
tashlash va raqamli iqtisodiyot shakllantirishning birinchi galdagi vazifalarini hal
qilishga yo'naltirilgan alohida huquqiy institutlar yaratish; uchinchidan, raqamli
iqtisodiyotning rivojlanishi tufayli yuzaga keladigan munosabatlarni kompleksli
huquqiy
tartibga
solishni
shakllantirish;
to'rtinchidan,
zamonaviy
texnologiyalardan foydalanish, ma'lumotlar to'plash va foydalanish bilan bog'liq
bo'lgan iqtisodiy faoliyatni rag'batlantirishga qaratilgan choralar ko'rish;
beshinchidan, Evrosiyo iqtisodiy ittifoqi hududida raqamli iqtisodiyotni
rivojlantirish bo'yicha siyosat shakllantirish, Evrosiyo iqtisodiy ittifoqi hududida
raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishga xizmat qiladigan me'yoriy-huquqiy tartibga
solishga yondashuvlarni uyg'unlashtirish; oltinchidan, raqamli iqtisodiyotni
tartibga solish sohasida vakolatlarni rivojlantirish uchun uslubiy asoslar yaratish.
Dasturda belgilangan chora-tadbirlarning aksariyati me'yoriy-huquqiy
tartibga solishni talab qilishi sababi raqamli iqtisodiyotni huquqiy tartibga solishni
takomillashtirish va monitoringni ta'minlaydigan markaz va yo'nalishlar Dasturini
amalga oshirish uchun yaratilayotgan barcha ishtirookchilarning o'zaro aloqalari
va ularni muvofiqlashtirish zarurati ta'kidlab o'tiladi.
Raqamli iqtisodiyotning rivojlanishini boshqarish uchun "yo'l xaritasi"
shakllantirilgan bo'lib, u har bir asosiy yo'nalish bo'yicha Dasturning maqsadlari
va asosiy vazifalari tavsifidan iborat bo'ladi, shuningdek, ularga erishish muddatini
belgilab beradi.
Me'yoriy tartibga solish borasida quyidagi muddatlar belgilab berilgan:
•
2018 y. - raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish maqsadida huquqiy tartibga
solishni takomillashtirish bo'yicha birinchi galdagi chora-tadbirlar
kontseptsiyasi amalga oshirilgan bo'lishi lozim, bu esa raqamli iqtisodiyotni
rivojlantirish uchun asosiy huquqiy cheklovlarning olib tashlanishi, bundan
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
3-son Iyun 2025
38
tashqari, raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish uchun zarur bo'lgan birinchi
galdagi asosiy huquqiy tushunchalar va institutlar belgilab berilishi lozim;
•
2019 yil - raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish maqsadida huquqiy tartibga
solishni takomillashtirish bo'yicha o'rta muddatli chora-tadbirlar
kontseptsiyasi amalga oshirilishi lozim, buning natijasida raqamli
iqtisodiyotda vujudga keladigan munosabatlar kompleksli ravishda tartibga
solinishi va yangi vujudga keladigan munosabatlarni tartibga solish
mexanizmi yaratilishi lozim;
•
2021 yil - raqamli iqtisodiyotning rivojlanishi bilan bog'liq ravishda yuzaga
keladigan munosabatlarni kompleksli huquqiy tartibga solish kontseptsiyasi
amalga oshirilishi lozim, buning natijasida tartibga solish muhiti raqamli
iqtisodiyot yuzaga kelishi va rivojlanishi uchun qulay huquqiy rejimni to'liq
hajmda ta'minlashi lozim.
Hukumat dasturi haqiqatda bajarilgan holatda o'zgarishlarning ijobiy tomoni
eng avvalo, davlat organlari uchun ochiq bo'lgan katta ma'lumotlarni
jamlashtirishda va boshqarishni markazlashtirish darajasini oshirishdan iborat.
Biznes uchun (eng avvalo, yirik biznes uchun, chunki bu borada uning
imkoniyatlari ko'proq) Dastur va Rejaga kiritilgan imtiyozlar olish va ma'lumotlar
to'plamiga ulanishni kengaytirish hisobiga ma'lum bir (jumladan, iqtisodiy) foyda
ham kuzatiladi.
Ushbu sohaga, jumladan, rejalashtirilgan qonunchilik o'zgarishlariga yangi
moliyaviy qo'yilmalarni ham hisobga olish lozim. Biroq bu fursoatlar
mamlakatning huquqiy va iqtisodiy tizimi uchun risklar va potentsial ehtimoliy
salbiy oqibatlardan ustun kelishi yoki hech bo'lmaganda ularni muvozanatga
solishi aniq emas.
Birinchidan, ko'zda tutilgan qonunchilik o'zgarishlari ko'lami o'ziga e'tibor
qaratadi: 10 dan ortiq me'yoriy hujjatlar paketlari tayyorlanishi lozim, bu esa
qonunchilik tizimi uchun, uning yangicha tartibga solish mos keluvchi sifatni
ta'minlash uchun ilmiy hamjamiyat tomonidan jiddiy muhokama qilishni talab
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
3-son Iyun 2025
39
etadigan yangi huquqiy vositalar va o'zgacha tushunchalarni moslashtirishda va
ijtimoiy munosabatlarni har qanday tartibga solishning yuzaga kelgan o'ziga
xosliklariga ega bo'lgan turli tarmoqlari uchun jiddiy o'zgarishlar haqida gap
ketayotganini anglatadi.
Biroq aynan keng ko'lamli o'zgarishlar bunday o'zgarishlar uchun juda qisqa
muddatlar bilan bog'liqlikda taklif qilinadi. Chora-tadbirlarning katta qismi bir yil
davomida amalga oshirilishi lozim, masalan, ishonch umumiy raqamli muhiti
shakllantirish doirasida me'yoriy hujjatlarni 2018 yil yanvardan dekabrgacha
amalga oshirish ko'zda tutilgan, fuqarolik aylanmasi hujjatlari va o'zini-o'zi ijro
etadigan me'yoriy hujjatlarni - 2018 yil yanvardan oktyabrgacha, ma'lumotlar
to'plash va qayta ishlash haqida me'yoriy hujjatlar - 2019 yil yanvardan maygacha
va h.k.
Ma'lumki, huquq tizimi va qonunchilik tizimi huquqiy me'yorlar yoki
me'yoriy-huquqiy hujjatlar tartibsiz to'plami va oddiy yig'indisini emas, balki
ularning elementlari muvofiqlashtirilib va bir-biri bilan bog'liq bo'lgan murakkab
tizimli tuzilmalarni ifodalaydi.
O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 2018 yilning 3
iyulida "O'zbekiston Respublikasida raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish chora-
tadbirlari to'g'risida"gi PQ-3832 sonli qarorni imzoladi.
Qarorda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish bo'yicha eng muhim vazifalar belgilab
berilgan:
• investitsiyaviy va tadbirkorlik faoliyatining turli shakllarini
diversifikatsiya qilish uchun kripto-aktivlar aylanmasi sohasidagi faoliyatni,
jumladan mayning (turli kriptovalyutalarda yangi birliklar va komissiya yig'imlari
formatida mukofot olish imkonini beradigan taqsimlash platformasini ta'minlash
va yangi bloklar yaratish bo'yicha faoliyat), smart-kontrakt (raqamli
tranzaksiyalarni avtomatik tartibda amalga oshirish orqali huquq va majburiyatlar
bajarilishini nazarda tutuvchi elektron shakldagi shartnoma), konsalting, emissiya,
ayirboshlash, saqlash, taqsimlash, boshqarish, sug'urtalash, kraud-fanding
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
3-son Iyun 2025
40
(jamoaviy moliyalashtirish), shuningdek, "blokchein" texnologiyalarini joriy etish
va rivojlantirish;
• "blokchein" texnologiyalarini ishlab chiqish va ulardan foydalanish
sohasida zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan
holda amaliy ish ko'nikmalariga ega malakali kadrlarni tayyorlash;
• kripto
-aktivlar bo'yicha faoliyat va "blokchein" texnologiyalari sohasida
xalqaro va xorijiy tashkilotlar bilan hamkorlikni har tomonlama rivojlantirish,
raqamli iqtisodiyotda loyihalarni birgalikda amalga oshirish uchun "blokchein"
texnologiyalarini ishlab chiqish sohasida faoliyat ko'rsatadigan yuqori malakali
xorijlik mutaxassislarni jalb qilish;
• xorijiy mamlakatlarning ilg'or tajribasini hisobga olgan holda "blokchein"
texnologiyalarini joriy etish uchun zarur huquqiy bazani yaratish;
• raqamli iqtisodiyotni yanada rivojlantirish uchun innovatsion g'oyalar,
texnologiyalar va ishlanmalarni joriy etish sohasida davlat organlari va tadbirkorlik
sub'ektlarining yaqin hamkorligini ta'minlash.
Hujjatga muvofiq, O'zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Loyiha
boshqaruvi milliy agentligi raqamli iqtisodiyotni joriy etish va rivojlantirish
sohasidagi vakolatli organ hisoblanadi.
Yuridik va jismoniy shaxslarning kripto-aktivlar aylanmasi bilan bog'liq
operatsiyalari, jumladan norezidentlar tomonidan amalga oshiriladigan
operatsiyalar soliq solinadigan ob'ekt hisoblanmaydi, mazkur operatsiyalar
yuzasidan olingan daromadlar esa soliqlar va boshqa majburiy to'lovlar bo'yicha
soliq solinadigan bazaga kiritilmaydi.
Hujjat doirasida 2021 yil 1 yanvardan boshlab "blokchein" texnologiyalarini
davlat organlari faoliyatiga, jumladan boshqa davlat organlari va tashkilotlari bilan
hamkorlik qilishda, davlat xaridlarini amalga oshirishda, davlat xizmatlarini
ko'rsatishda, shaxs to'g'risidagi ma'lumotlarni verifikatsiyalashda tatbiq etish
lozim.
O'zbekistonda raqamli iqtisodiyotni normativ tartibga solish jarayoni faol
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
3-son Iyun 2025
41
rivojlanmoqda, ammo bu jarayon hali ham o'tish bosqichida hisoblanadi. "Raqamli
O'zbekiston 2030" strategiyasi va blokchein texnologiyalarni joriy etish bo'yicha
qabul qilingan normativ hujjatlar muhim yutuqlar hisoblanadi.
Biroq, muvaffaqiyatli natijalar erishish uchun quyidagi masalalarni hal etish
zarur:
1. Huquqiy bazani yanada mukammallashtirish
2. Xalqaro tajriba va standartlarga muvofiq normativ hujjatlarni ishlab
chiqish
3. Raqamli iqtisodiyotning barcha sohalarini qamrab oladigan kompleks
yondashuvni ishlab chiqish
4. Davlat organlari va xususiy sektor o'rtasida samarali hamkorlikni
ta'minlash
Kelajakda O'zbekiston raqamli iqtisodiyotni tartibga solish sohasida
mintaqaviy lider bo'lish salohiyatiga ega, ammo buning uchun huquqiy bazani
yanada takomillashtirish va xalqaro standartlarga muvofiq normativ hujjatlarni
ishlab chiqish zarur.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. - Toshkent, 1992.
2. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining "O'zbekiston Respublikasida raqamli
iqtisodiyotni rivojlantirish chora-tadbirlari to'g'risida"gi PQ-3832 sonli qarori.
2018 yil 3 iyul.
3. "Raqamli O'zbekiston 2030" strategiyasi. 2020 yil 5 oktyabr.
4. "To'lovlar va to'lov tizimlari to'g'risida"gi O'zbekiston Respublikasining Qonuni.
2019 yil.
5. Digital Economy of Uzbekistan: The State of Digital Entrepreneurship and
Artificial Intelligence. UNDP. 2024.
6. World Bank Report: Uzbekistan Digital Economy Development. 2023.
7. Current aspects of digitalization in Uzbekistan. Global CIO. 2024.
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
3-son Iyun 2025
42
8. Digital payments in Uzbekistan: legal reforms and global implications. Legal
Developments. 2024.
9. Asian Development Bank. Uzbekistan's Economic Growth Prospects. 2025.
10. Oxford Insights. Harnessing AI for development: Uzbekistan's progress. 2025.
