All articles

416-418 119 0

Тарихий хариталарни тузишда картографик методлардан фойдаланишнинг аҳамияти

M Primov

Ҳодисаларни тасвирлаш, таҳлил қилиш ва билиш учун хариталардан фойдаланиш, улар тўғрисида янги билим ва хусусиятларни олиш, уларнинг фазовий муносабатлари ва прогнозларини ўрганишни биз картографик тадқиқот усули деб номлаймиз

200-203 93 0

Тарихий тадқиқотларни олиб боришда BIM технологиясининг ўрни

J Adilov, N Tolibov

ХХ асрнинг сўнгги чорагидан бошлаб ижтимоий фанларга ахборот технологиялар (Information technologies – IT) жорий этила бошланди. ХХI га келиб бу жараён янада жадаллашди[5, Б. 31]. Бунга иккита омил сабаб бўлди. Биринчидан, ахборот технологияларининг ўтган даврда янада ривожланиши ва эндиликда фақат аниқ ва табиий фанлар эмас, балки ижтимоий фанлар эҳтиёжлари учун ҳам кенг кўламда махсус хизмат кўрсата олиш имконияти пайдо бўлди. Иккинчидан, ижтимоий фанлар хусусан тарих фанида фанлараро ёндашув усулларидан фойдаланиш ва IT ёрдамида тарихий тадқиқотларни олиб боришга ўтилди

425-427 165 0

Тарих фанини ўқитиш ҳақида айрим мулоҳазалар (2-бўлимдан)

N Alieva

Дунёда х,еч бир халк ёки миллат йукки, узининг миллий ва бстакрор тарихи булмаса, шундай экан хар бир миллат ва халк уз тарихини яратишга ва уни авайлаб асрашга ва кслажак авлодга кандай булса шундайлигича колдиришга харакат килади. Бунда айникса мактаб таълимининг урни катта хисобланади. Таълим жараёнида эса тарих фанини укитиш, унда миллий асосга таяниш, халкимизнинг маърифатпарварлик, багрикснглик, мсхмондустлик каби анъаналари, андишалилик, иймон-инсоф, мсхр-окибат, ор-номус каби фазилатларини чукур урганиш ва уларни ёшлар калбига сингдириш асосий вазифа сифатида бслгилаб бсрилган.

15-16 89 0

Таниқли олим ва жонкуяр устоз

A Muminov

Инсон туғилганидан бошлаб изланади. Изланаверади, изланаверади. Қадамлар секинлашади, сочларга оқ оралайди, тўкилади...Аммо умр сўнггида топгани бир ҳовуч ҳам чиқмайди. Сабаби? Сабаби минг битта. Чунки бу ҳаёт.Ҳаёт йўлида топганларимизнинг барчасида ҳикмат бор. Яхшиликлар бор. Яхши инсонлар бор.Ана шундай яхши инсонлардан бири Профессор Ўктам Маҳмасобирович Мавлонов

371-373 101 0

Т.Қайыпбергеновтың «Қарақалпақ Дәстаны» трилогиясында қолланылған окказионализмлер

Khudaybergen Atabaev

Ҳәр қандай жазыўшы халықтың белгили бир дәўирдеги турмысын, оның өткендеги тарийхын сүўретлейди. Соның менен бирге, жазыўшы шығармада сөз етилген ўақыяларға өзиниң қатнасын, ой-пикирлерин дебилдиреди ҳәм усы мақсетте тилдеги соларға сәйкес, соларды бере алатуғын сөзлерди таңлап қолланады. Жазыўшы шығармада тек турмыстағы предмет ҳәм қубылысларды ғана таңлап қоймай, соның менен бирге, оларды баянлаў, сүўретлеў усылларын да таңлайды. Сонлықтан, көркем шығарманы баҳалаўда оның тил өзгешеликлерин үйрениў үлкен әҳмийетке ийе.

49-58 170 0

Суғддаги археологик ёдгорликларнинг умумий таснифи

B Eshov

Мустақиллик йилларида Ўзбекистоннинг жанубидаги қадимги тарих ва моддий маданиятни ўрганиш борасида самарали ишлар амалга оширилмоқда. Хусусан, қадимги Суғддаги археологик тадқиқотларнинг салмоғи ҳам анча юқори. Бизга маълумки, Суғд тарихига оид ёзма маълумотлар “Авесто”да Суғд-Суғуда этнонимининг пайдо бўлиши билан бошланиб, эллинизм, илк ўрта асрларда янада кўпроқ келтирилади. Бу ҳолатни даврий жиҳатдан уч даврга: 1) “Авесто” ва Суғднинг Аҳамонийлар давлати таркибига кирган давр; 2) Эллинизм даври; 3) Ўрта асрлар даври.

116-119 82 0

Сўх ҳавзасидаги археологик қидирув-кузатув ишларида сorona – сунъий йўлдош тасвирларидан фойдаланиш амалиёти

М Pardaev

Жорий 2022 йилнинг июнь ойида Қўқон экспедицияси аъзолари томонидан Қўқон шаҳрида жойлашган Тепақўрғон ёдгорлигида археологик қазув ишлари билан биргаликда Сўх дарёсининг қуйи оқимида жойлашган ҳудудларда археологик қидирув-кузатув ишлари олиб борилди.

339-341 69 0

Сурхон воҳасида мискарлик ва зapгapлик санъати ҳaқидa айрим мулоҳазалар

S Choriev

Ўзбекистоннинг бир қатор маданий марказларида бўлгани каби Сурxон воҳаси ҳам ўзига xос анъана ва ишлаб чикариш усулларига эга бўлган ҳунарнмандчиликнинг мискарлик ва заргарлик санъати мактаблари вужудга келган. Ушбу мактабларда яратилган маҳсулотлар ўзининг бетакрор шакл ва безаклари билан алоҳида ажралиб турган.

348-351 117 0

Сурхон воҳаси тожикларида халқ ўйинларининг тарихий-ижтимоий ва маиший-хўжалик хусусиятлари

S Akhmedov

Воҳада тожик ва ўзбек аждодлари қадимда, илк ўрта асрларда ва кейин ҳам доимо аралаш, ёнма-ён яшаб келганлар. Маҳмуд Кошғарий “Тотсиз турк бўлмас, бошсиз бўрк бўлмас” яъни тожиксиз турк бўлмаганидек, бош қалпоқсиз (бош кийимсиз) бўлмас, деган мақолни бежиз келтирмаган [12,Б.432].

3-90 153 0

Суйима Ғаниева илмий-адабий мероси: тадқиқот усуллари ва мезонлари

Sokhiba Umarova

Навоийшунослик тарихида ўтган асрнинг 60-йиллари қўлёзма манбаларни ўрганиш ҳамда нашрга тайёрлаш ишларига эътибор сиёсий талаб даражасида кўтарилганлиги билан ажралади. Бу давр навоийшунослиги шоир ижодини муҳим ва долзарб муаммолар бўйича тадқиқ этиш босқичига кўтарила борди. Навоийшуносликда янгича тамойилларнинг ривож топиши шоир ижодини ўрганишда турли йўналишдаги илмий-эстетик таҳлиллар кўпая борганлиги, илмий мақола, монографиялар билан бирга илмий тадқиқот ишлари олиб борилиши кенгайганлиги ҳамда навоийшунослик ишлари кўплаб олимлар томонидан махсус тадқиқ этила бошланганлиги билан аҳамият касб этади. Ушбу монографияда навоийшунос, матншунос олима Суйима Ғаниеванинг тадқиқот усуллари ва мезонлари тадқиқ этилган.
Монография адабиётшунос олимлар, олий ўқув юртининг ўзбек филологияси талабалари, магистрантлар ҳамда Суйима Ғаниева илмий фаолияти билан қизиққан кенг китобхонлар оммаси учун мўлжалланган.

156-160 386 0

Социальная жизнь каракалпакского общества в 1960-1980-х годахм

Gulnara Seydametova
В статье рассматривается проблемы уровня доходов населения, благосостояния народа в исследуемый период. Заработная плата являлась главным источником доходов. Также формирование и развитие городов Каракалпакстана в ХХ веке, увеличение численности городского населения. Делается вывод что, говоря об уровне жизни городского населения республики в 1960-1980 годы, нужно отметить, что в публикациях и документах того периода, существовала склонность к завышению роста благосостояния, при этом умалчивались о реальных проблемах в социально-бытовой сферах.
142-145 125 0

Создание электронных копий архивных документов – современный метод сохранения историко-культурного наследия и расширения доступа к нему

Yu Yumasheva

Одна из центральных задач, которая стоит перед архивами, библиотеками и музеями всего мира это создание электронных фондов пользования копий архивных документов, книг и музейных предметов

243-247 117 0

Создание электронной базы данных документов национального архива узбекистана по истории эвакуации населения в годы войны

Z Khasanova

Государственные архивы являются крупными информационными системами регионального информационного пространства. Возможности такой информационной системы зависят от объема и характера находящихся на государственном хранении документов, с одной стороны, и от доступности информационных ресурсов в процессе их использования, с другой. Если первая составляющая целиком и полностью зависит от профиля архива, то вторая - от наличия, достоверности и полноты справочно-поисковых средств и свидетельствует об информационной открытости архивного учреждения.

48-50 169 0

Современная традиционная обрядность: практика, факторы и тенденции (на основе свадебной обрядности)

R Kamalova

Свадьба - важный момент в жизни человека. Это ритуал, знаковое событие и праздник. Она является началом новой семейной жизни двух людей. Обряды и обычаи, характерные для предсвадебного периода, а также самой свадьбы, не всегда были одинаковыми. Вышедшие из глубины веков, они подверглись трансформации, а некоторые из них и вовсе исчезли.

22-25 113 0

Современная литература стран снг – победитель российского конкурса «Книга года – 2023»

S Kamilova

Особо актуальной проблемой в вопросе изучения и преподавания языков является задача формирования читательской компетенции. Данному факту была посвящена 36-ая Московская международная книжная ярмарка, которая состоялась 30 августа- 3 сентября 2023 года в Москве. 300 зарубежных и российских издательств предложили любителям чтения художественную литературу и произведения нон-фикшн. Триста
мероприятий на семи площадках ММКЯ (авторские встречи, презентации бестселлеры, конференции, мастер-классы, образовательные интенсивы) – вот масштаб данного мероприятия. В рамках данной Московской международной книжной ярмарки, на наш взгляд, было проведено два значимых мероприятия - Третья Читательская Ассамблея Содружества и церемония награждения национальной премии России "Книга года - 2023".

466-469 50 0

Совет ҳокимиятининг дастлабки даврида марказий осиё инфратузилмалари тизимида темир йўлларнинг тутган ўрни

O Radjabov

Жаҳон мамлакатлари ўртасида интеграция жараёнлари кундан-кунга ривожланиб, такомиллашиб бораётган бугунги кунда ички ва ташқи коммуникация алоқалари, инфратузилма масалаларини тадқиқ этиш долзарб вазифага айланиб бормоқда. Йўловчи ва юк қатновида энг қулай ва нисбатан ресурс тежовчи тармоқ шубҳасиз темир йўллар тизимидир. Айниқса, халқаро транзит савдо йўлларидан узоқда жойлашган минтақа ва мамлакатлар иқтисодиётида темир йўллар аҳамияти янада юқорироқдир.

222-226 102 0

Совет даврида қатағонга учраган завод ва фабрика ишчи-ходимларининг фаолиятини тадқиқ этишда рақамли технологияларнинг ўрни (Тошкент вилояти мисолида)

Sh Bazarbaeva

1937-1946 йилларда Узбекистан ССРда совет хокимияти томонидан катагон сиёсати олиб борилган. Ушбу катагонга давлат, фан, маданият арбоблари, зиёлилар ва уламолар билан биргаликда завод ва фабрикаларда фаолият юритган ишчи ходимлар хам учраган. Хусусан, Тошкент вилоятида жойлашган завод ва фабрика ишчиларининг айримлари катагонга учраган. Бугунги кунда катагонга учраган завод ишчи ва ходимлари тугрисида маълумотлар архивларда сакланиб келмокда. Катагонга учраган завод ва фабрика ишчи-ходимларининг фаолиятини ва уларнигн катагонга учраш холатини урганишда ракамли технологиялар мухим ахамият касб этади. Чунки, мазкур катагон курбонлари тугрисида маълумотлар камрок булиб, уларни маълум услуб оркали урганиш максадга мувофикдир [13].

53-55 129 0

Словарная работа на уроках русского языка в целях повышения речевой культуры

Shakhlo Dzhamaldinova

В целях повышения речевой культуры видное место должны занимать упражнения, направленные на расширение активного словаря детей, а также на выработку у них умения выбирать из своего словарного запаса для выражения мысли те слова, которые наиболее соответствуют содержанию высказывания и делают его правильным, точным и выразительным.

400-404 70 0

Сирдарё вилоятига метрополиядан кўчириб келтирилган аҳолининг миллий таркиби (XIX асрнинг иккинчи ярми – ХХ аср бошлари )

G Tursunova

Ўзбекистон Республикаси Биринчи Президенти Ислом Каримов «Тарихий хотирасиз келажак йўқ» асарида «Тарихимиз каби, қадим маданиятмизнинг яратилишида ҳам унга кўплаб этник гуруҳлар, Эл элатлар ўз улушини қўшган. Бу – табиий ҳол. Чунки, ҳеч қачон, ҳеч қаерда фақат бита миллатга мансуб маданият бўлмайди. Ҳар қандай цивилизация кўпдан кўп халқлар, миллатлар, элатган фаолиятининг ва самарали таъсирининг маҳсулидир. Бир сўз билан айтганда, кўчманчилар, босқинчилар келиб кетаверишади, лекин ҳалқ боқий қолади, унинг маданияти абадий яшайди», деб таъкидлаган эди.

23-27 48 0

Серқирра олим ва фикри бутун инсон

A Yakhshiev

Айни пайтда тарих фанлари доктори, професссор, таниқли олим Ўктам Мавлонов билан қачон ва қандай вазиятда танишганимни, рости, эслай олмайман. Аслида ўтган асрнинг саксонинчи йиллари биринчи ярмида ўша пайтдаги ТошДУнинг тарих факультетида олдинма кетин ўқиганмиз. Бошқа курсларда ўқийдиган талабалар орасида фақат ётоқхонада яшайдиганларини яқиндан билардим, қолганларини эса шунчаки танирдим. Афтидан, Ўктам Мавлонов ҳам ётоқхонада яшамаган, адашаётган бўлсам маъзур тутасизлар. Аммо, хонаси келганда айтиш керакки, ётоқхонада яшамаган ва пахта теримида иштирок этмаган талаба талабаликнинг чинакам руҳини ҳис эта олмайди, бу туйғуни фақат бошдан кечирганларгина билади, холос.

65-67 66 0

Секрет обучения детей мышлению

A Ashirbekova

В статье были затронута тема, интересующая всех, кто
воспитывает детей, то есть, как можно обучить детей думать и излагать свои мысли

215 0

САҲМИ ПРОФЕССОР О. БОҚИЕВ ДАР ТАҲҚИҚИ ВАЗЪИ ИҶТИМОИИ ХАЛҚИ ТОҶИК ДАР ОХИРИ АСРИ XIX ВА ИБТИДОИ АСРИ ХХ

Sӯkhrob Nurov

Дар мақолаи мазкур инъикоси масъалаи ҳаёти иҷтимоӣ-иқтисодии халқи тоҷик дар нимаи дуюми асри XIX ва ибтидои асри ХХ дар осори илмии профессор О.Б. Боқиев мавриди баррасии илмӣ қарор дода шудааст. Муаррих дар рисолаи доктории худ як бобро ба ин масъала бахшидааст. Аз таҳлили осори ӯ бармеояд, ки дар нимаи дуюми асри XIX ва ибтидои асри ХХ дар ҳаёти иҷтимоӣ-иқтисодии халқи тоҷик бо ворид гардидани унсурҳои ҷомеаи сармоядорӣ ва омехта шудани он бо ҷомеаи анъанавии феодалӣ-исломӣ то ҷое тағйиротҳо ба миён омад. Ин тағйиротҳо аз як тараф омили ташаккулёбии баъзе аз қувваҳои тараққихоҳ, махсусан табақаи зиёии ҷомеа гардид. Аз миёни ин табақа шахсиятҳое ба вуҷуд омад, ки дар зери таъсири ин таҳвуллот ба таҳлили вазъи замона пардохтанд. Баъзе асарҳое рӯйи нашр омад, ки хусусияти таърихнигориро ба худ гирифта буд. Дар саргаҳи муаллифони чунин асарҳо асосгузори ҳаракатҳои маорифпарварӣ ва ҷадидия Аҳмади Дониш ва Садриддин Айнӣ қарор доштанд.