2024
DECEMBER
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 1
|
ISSUE 10
189
ABDULLA ORIPOV IJODIDA VATAN MADHI
Kurbanova Gulzoda Yunusovna
BuxDPI o‘qituvchisi.
Abduraximova Dilnoza Rustamjonovna
2-bosqich talabasi.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14420718
Annotatsiya.
Ushbu maqolada Abdulla Oripovning Vatan madhiyasiga bag‘ishlangan
ijodiy asarlari, ularning mazmun-mohiyati va xalq ongidagi ahamiyati haqida so‘z yuritiladi.
Kalit so’zlar:
Vatan, ozodlik, madhiya, xalq, adolat, vatan qadrini ilg’agan inson, she’r,
shoir, iste’dod, xalq.
РОДИНА МАДХИ АБДУЛЛА ОРИПОВ
Аннотация.
В этой статье рассказывается о творческих работах Абдуллы
Арипова, посвященных гимну Родины, об их значении.
Ключевые слова:
Родина, свобода, гимн, народ, справедливость, человек, ценящий
Родину, поэзия, поэт, талант, народ.
HYMN OF THE HOMELAND IN THE WORK OF ABDULLA ARIPOV
Abstract.
This article talks about the creative works of Abdullah Oripov dedicated to the
national anthem, their content and significance in the minds of the people.
Keywords:
Homeland, freedom, anthem, people, justice, a person who values the
homeland, poetry, poet, talent, people.
Abdulla Oripov – o‘zbek adabiyotining zabardast vakillaridan biri bo‘lib, uning ijodi milliy
o‘zlikni anglash, milliy g‘ururni tarannum etish va ona Vatanni ulug‘lash bilan chambarchas
bog‘liqdir. Shoirning she’rlari inson qalbida o‘z ona zaminiga mehr-muhabbat uyg‘otuvchi, uning
go‘zalliklarini anglashga chorlovchi yuksak badiiy asarlardir. Ayniqsa, Oripovning ijodida Vatan
madhiyasi alohida o‘rin tutadi. U Vatanni faqat geografik tushuncha emas, balki xalqning taqdiri,
iftixori va kelajagi sifatida talqin qilgan. Shoir o‘z asarlarida Vatanni ona sifatida ulug‘lagan, uning
bag‘ridagi tarixiy xotiralarni, boy madaniyatni va betakror go‘zallikni tasvirlagan. Oripov ijodida
ona Vatan faqat shoirning shaxsiy tuyg‘ulari emas, balki butun xalqning umumiy orzu-umidlari
va qadriyatlarini aks ettiradi. Shu bois, uning she’rlari har bir yurakda milliy g‘urur va sadoqat
tuyg‘usini uyg‘otib, Vatanni sevish va asrashning naqadar muhim ekanligini eslatib turadi.
Ushbu maqolada Abdulla Oripovning Vatan madhiyasiga bag‘ishlangan ijodiy asarlari,
ularning mazmun-mohiyati va xalq ongidagi ahamiyati haqida so‘z yuritamiz.
2024
DECEMBER
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 1
|
ISSUE 10
190
Shoirning bu yo‘nalishdagi asarlari nafaqat o‘zbek adabiyoti, balki milliy ma’naviyat
xazinasida ham bebaho o‘rin tutadi.
Abdulla Oripov ijodining asosiy yo‘nalishlaridan biri bu Vatanni madh etish va unga
bo‘lgan muhabbatni badiiy obrazlar orqali ifodalashdir. Shoir o‘z she’rlarida Vatan tushunchasini
chuqur falsafiy, estetik va hissiy jihatlardan yondashgan holda talqin qiladi. Uning she’rlari
Vatanning ulug‘vorligini, xalqning unga bo‘lgan ehtiromini va sadoqatini o‘zida
mujassamlashtirgan.
A.Oripovning Vatan madhiyasidagi eng yorqin asarlaridan biri bu
O‘zbekiston
Respublikasining Davlat madhiyasi
so‘zlaridir. Bu madhiyada O‘zbekistonning buyuk tarixi,
mustaqillik yo‘lidagi kurashlari va kelajakka bo‘lgan intilishlari badiiy vositalar orqali
ifodalangan. Shoir madhiyaning har bir satrida xalqning g‘urur va iftixorini aks ettirgan:
“Oltin
bu vodiylar – jon O‘zbekiston, Ajdodlar mardona ruhi senga yor!”
Ushbu satrlar O‘zbekiston
zaminining nafaqat tabiiy boyliklarga, balki boy ma’naviy merosga ega ekanligini, ajdodlar
jasorati va matonati yangi avlodlar uchun yuksak ilhom manbai ekanligini ta’kidlaydi.
Shoirning
“Sen, Vatanim!”
,
“Ona yurt”
va boshqa ko‘plab she’rlari ham Vatan
madhiyasi yo‘nalishida alohida ahamiyatga ega. Ushbu she’rlarda Oripov Vatanni ona obrazida
tasvirlaydi, uni insonning hayotida eng muqaddas tushuncha sifatida ulug‘laydi. Masalan, “Sen,
Vatanim!” she’rida shoir Vatanning tabiat manzaralarini mehr bilan tasvirlab, ularning har biri
inson qalbida faxr va sadoqat tuyg‘ularini uyg‘otishini mahorat bilan ifodalaydi:
“Sen mening qalbimda bitmas armonim, Quchoq ochganimda bag‘ringga yonim.”
Bu satrlar Vatanni shoirning yuragidagi ajralmas tuyg‘u sifatida aks ettiradi. U Vatanni
sevish, uni asrash va himoya qilish insonning azaliy burchi ekanligini o‘quvchiga eslatadi.
Abdulla Oripovning ijodida Vatan nafaqat muhabbat ob’ekti, balki insonning ma’naviy
uyi, ruhiy oromgohi sifatida tasvirlanadi. Shoir Vatan tushunchasini chuqur ma’noda anglab, uni
tarixiy xotira, bugungi hayot va kelajak umidlarini o‘zida mujassam qiluvchi qimmatli ma’naviy
qadriyat sifatida ifodalaydi. Shoirning asarlarida Vatan madhi o‘zbek xalqining ruhiy-axloqiy
qadriyatlariga tayanadi. U o‘z she’rlarida xalqning Vatanga bo‘lgan cheksiz sadoqati va iftixorini
ulug‘laydi, uni dunyo millatlari orasida yuksak o‘rin egallashiga da’vat etadi. Oripovning bu
yo‘nalishdagi asarlari nafaqat badiiy, balki tarbiyaviy ahamiyatga ega bo‘lib, ular yosh avlodni
vatanparvarlik ruhida tarbiyalashda muhim manba bo‘lib xizmat qiladi. Shu bois, Abdulla Oripov
ijodida Vatan madhiyasi nafaqat milliy adabiyotning bir yo‘nalishi, balki o‘zbek xalqining milliy
o‘zlikni anglash yo‘lidagi ruhiy-ma’naviy qadriyatlari ifodasidir. Uning she’rlari xalq qalbida
chuqur iz qoldirgan va ulug‘vor Vatan obrazini aks ettirishda beqiyos o‘rin tutgan.
2024
DECEMBER
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 1
|
ISSUE 10
191
Abdulla Oripov ijodida Vatan madhiyasi mavzusiga bag‘ishlangan ko‘plab she’rlar mavjud
bo‘lib, ular o‘zbek adabiyoti va milliy ma’naviyat xazinasida o‘ziga xos o‘rin tutadi. Quyida uning
bu yo‘nalishdagi eng mashhur va ta’sirchan asarlaridan ba’zilari keltiriladi:
“O‘zbekiston Respublikasining Davlat madhiyasi”. Bu she’r Abdulla Oripov ijodining eng
cho‘qqisi hisoblanadi. Shoir O‘zbekistonning mustaqilligi, xalqning mardona tarixi va yorqin
kelajagini mazmunli so‘zlar bilan madh etgan. Undagi har bir satr xalqning milliy g‘ururi va
Vatanga bo‘lgan sadoqatini aks ettiradi. Misollar:
“Oltin bu vodiylar – jon O‘zbekiston,
Ajdodlar mardona ruhi senga yor!”
“Sen, Vatanim!”
Bu she’rda Vatan obrazini ona sifatida madh etish motivlari chuqur aks
etadi. Shoir Vatan tabiatining go‘zalligini, tarixiy boyliklarini, xalqning ulug‘ligini ulug‘laydi.
She’rning badiiy va hissiy quvvati yuqori:
“Qay go‘zal bahorni o‘zingdan topdim,
Ey, tanho sevgilim, ey, muqaddas yurt!”
“Ona yurt”.
Shoirning bu asarida Vatan ona obrazida tasvirlanadi. Unda ona zamindagi
har bir tuproq, daraxt va tog‘lar xalqning hayotiy quvvati va milliy iftixori sifatida aks ettirilgan.
She’rda shunday satrlar bor:
“Ona yurt, sen mening doim qalbimdasan,
Har nafasiingda baxtning qalbidaman.”
“Yurtim”
Bu she’rda Vatanning ulug‘vorligi va tarixiy qadriyatlari madh etilgan. Shoir
O‘zbekistonning mustaqillikka erishgan davrini, xalqning bunyodkorlik ruhini yuksak darajada
tasvirlagan.
“O‘zbekistoning bor ekan”
shoir bu she’rida Vatan mustaqilligini himoya qilish, uni
asrab-avaylash har bir fuqaroning muqaddas burchi ekanini eslatadi. Unga bo‘lgan sadoqatni har
bir yurakda saqlash kerakligini ta’kidlaydi.
“Shu Vatan bizniki”
bu she’rda Vatan faqat geografik
hudud emas, balki xalqning tarixiy xotirasi, orzulari va maqsadlari mujassam joy ekanini
ulug‘lagan. Unda insonning Vatanni sevishi va himoya qilishi burch ekanligi hayajonli ifoda
etilgan. “Vatan ishqi”- shoirning bu asari Vatan muhabbati haqida chuqur falsafiy fikrlarni o‘z
ichiga oladi. Unda Vatanning inson qalbidagi yuksak o‘rni va uni sevishning ulug‘vorligi
tasvirlangan:
“Vatan ishqi sening qalbingda,
Unga sadoqatdir har bir so‘zingda.”
Abdulla Oripovning Vatan madhiyasiga bag‘ishlangan she’rlari chuqur falsafiy mazmuni,
badiiy obrazlarning boyligi va samimiyligi bilan ajralib turadi.
2024
DECEMBER
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 1
|
ISSUE 10
192
Bu asarlar xalqimizni Vataniga bo‘lgan mehr-muhabbat va sadoqat bilan yashashga
ilhomlantiradi. Oripov ijodidagi ushbu she’rlar har bir o‘zbekning qalbida faxr va ilhom manbai
bo‘lib qolmoqda.
REFERENCES
1.
O'z. Resp. Prezidenti Sh. M. Mirziyoyev Odamlar yaxshi yashashi uchun zarur sharoit
yaratish - barcha rahbarlarning asosiy vazifasidir. “Xalq so'zi” gazetasi, 2017-yil 28-fevral.
2.
Toʻxta Boboyev. “Adabiyotshunoslikka kirish asoslari”, 41-bet.
3.
Gulzoda, K. (2023). The influence of fairy tales on the moral education of children in
primary school.
Ta'limning zamonaviy transformatsiyasi
,
2
(1), 394-396.
