Dekabr, 2024-Yil
796
NIKOHIY TANLASH OMILLARI: ERKAKLAR VA AYOLLARNING TANLOV
MEZONI
Muzaffarov Mahdiy Mamnun o’g’li
O‘zbekiston Milliy universiteti
Ijtimoiy fanlar fakulteti Sotsiologiya yo‘nalishi 1-kurs talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.14502861
Annotatsiya.
Nikoh jamiyat va shaxs hayotidagi muhim institutlardan biri bo‘lib, erkaklar
va ayollar o‘z tanlovlarida turli omillarga e’tibor beradilar. Bu Tezisda erkaklar va ayollarning
nikohiy tanlash mezonlari, ular orasidagi o‘xshashliklar va farqlar, shuningdek, ijtimoiy va
madaniy omillarning bu jarayonga ta’siri o‘rganiladi.
Kalit so‘zlar:
Nikoh, tanlov omillari, erkaklar, ayollar, oilaviy barqarorlik, iqtisodiy
barqarorlik, madaniy uyg‘unlik, hissiy yaqinlik.
Аннотация:
Брак является одним из важных институтов общества и
индивидуальной жизни, и мужчины и женщины при своем выборе обращают внимание на
разные факторы. В данной диссертации изучаются критерии брачного выбора мужчины
и женщины, сходства и различия между ними, а также влияние социальных и культурных
факторов на этот процесс.
Ключевые слова:
Брак, факторы отбора, мужчины, женщины, стабильность
семьи, экономическая стабильность, культурная гармония, эмоциональная близость.
Abstract.
Marriage is one of the important institutions in society and individual life, and
men and women pay attention to different factors in their choices. In this Thesis, the criteria of
marriage choice of men and women, similarities and differences between them, as well as the
influence of social and cultural factors on this process are studied.
Key words:
Marriage, selection factors, men, women, family stability, economic stability,
cultural harmony, emotional intimacy.
Nikoh jamiyatda muhim institut sifatida qaraladi va uning shakllanishi shaxsiy, psixologik,
iqtisodiy va madaniy omillarga bog‘liq. Erkaklar va ayollar o‘z tanlovlarida turli mezonlarga
tayanadi. Ushbu Tezisda erkaklar va ayollarning nikohiy tanlashda e’tibor beradigan omillari
hamda ularning ta’sirini statistik ma’lumotlar yordamida tahlil qilish maqsad qilingan.
Erkaklarning Nikohiy Tanlov Omillari.Tashqi ko‘rinish va jozibadorlik:
Erkaklar
nikohda ayolning tashqi ko‘rinishiga katta ahamiyat berishadi.
Statistikaga
ko‘ra, erkaklarning
60% jufti tanlashda tashqi go‘zallikka katta e’tibor berishadi .
Dekabr, 2024-Yil
797
Mehribonlik va g‘amxo‘rlik:
Erkaklar oilaviy barqarorlikni ta’minlashda mehribonlikni
muhim omil deb bilishadi. Bunda erkaklarning 55% oilaviy tinchlikni ta’minlashda ayolning
mehribonligini eng muhim deb biladi .
Ijtimoiy maqom va obro‘:
Ba’zi erkaklar o‘z tanlovlarida ayolning ijtimoiy maqomi va
obro‘siga katta ahamiyat berishadi. Bunga ko‘ra, erkaklarning 43% ijtimoiy maqomga ega
ayollarni tanlashni afzal ko‘rishadi.
Ayollarning Nikohiy Tanlov Omillari. Iqtisodiy barqarorlik va xavfsizlik:
Ayollar
erkakning moddiy barqarorligini va uning iqtisodiy xavfsizligini nikohda eng muhim omil deb
bilishadi.
Statistikaga
ko‘ra, ayollarning 65% erkakning iqtisodiy barqarorligini eng muhim
tanlov omili deb ta’kidlagan [A3].
Mas’uliyat va liderlik qobiliyati:
Ayollar erkaklar tomonidan mas’uliyatli bo‘lishini va
oilaviy muammolarni hal qilishda qat’iyatli qarorlar qabul qilish qobiliyatini qadrlaydilar.
Bir
so‘rovga
ko‘ra, ayollarning 60% erkaklar mas’uliyat va qaror qabul qilishda yetakchi bo‘lishini
istashadi [A4].
Hissiy yaqinlik va tushunish:
Ayollar erkaklar bilan hissiy moslik va bir-birini
tushunishga katta e’tibor beradilar. Bunda ko‘ra, ayollarning 70% hissiy yaqinlikni muvaffaqiyatli
nikohning eng muhim omili deb bilishadi [A5].
Erkaklar va Ayollarning Umumiy Talablari. Hurmat va sadoqat:
Har ikki jinsning
tanlov jarayonida asosiy mezonlardan biri o‘zaro hurmat va sadoqatdir. Tadqiqotlar shuni
ko‘rsatadiki, erkaklar va ayollarning 90% ga yaqini o‘zaro hurmat va sadoqatni muvaffaqiyatli
nikohning asosiy omillari deb hisoblashadi .
Hissiy uyg‘unlik:
Bir-birini tushunish va hissiy yaqinlik nikohning barqarorligini
ta’minlaydi.
So‘rovlar
shuni ko‘rsatadi: erkaklarning 62% va ayollarning 68% hissiy uyg‘unlikni
muvaffaqiyatli nikoh uchun eng muhim omil deb bilishgan.
Madaniy va intellektual uyg‘unlik:
Ta’lim darajasi va qiziqishlarning uyg‘unligi nikoh
muvaffaqiyatiga ta’sir qiladi.
Tadqiqotlarga
ko‘ra, ayollarning 55% va erkaklarning 50% nikohda
madaniy va intellektual uyg‘unlikni muhim deb bilishadi .
Nikohiy tanlash jarayoni erkaklar va ayollar uchun turli ustuvorliklarga ega bo‘lsa-da,
umumiy maqsad – baxtli va barqaror oila qurishdir. Erkaklar tashqi jozibadorlik, mehribonlik va
ijtimoiy maqomga katta e’tibor berishsa, ayollar iqtisodiy barqarorlik, mas’uliyat va hissiy
yaqinlikka e’tibor qaratadilar. Har ikki tomon uchun o‘zaro hurmat, sadoqat va hissiy moslik
muvaffaqiyatli nikohning asosi hisoblanadi.
Dekabr, 2024-Yil
798
REFERENCES
1.
Anderson, M.
Marriage and its Psychological Foundations
. London, 2018
2.
G‘aniev, A.
Oilaviy psixologiya asoslari
. Toshkent, 2020.
3.
Abdullayeva, N.
An’anaviy va zamonaviy nikoh tushunchalari
. Toshkent, 2021.
4.
Karimov, Sh.
Jamiyat va nikoh
. Samarqand, 2019.
5.
UNESCO Family Studies Report, 2022.
6.
NURQULOV B. YOSHLARNING IJTIMOIY-SIYOSIY FAOLLIGINI OSHIRISH
OMILLARI //UzMU xabarlari. – 2024. – Т. 1. – №. 1.3. 1. – С. 190-193.
7.
Nurqulоv B. G. THE MAIN THEORETICAL APPROACHES TO THE CONCEPT OF
POLITICAL SOCIALIZATION //Academic research in educational sciences. – 2024. –
№. 3. – С. 426-431.
8.
Nurqulov B. G. SAYLOV VA UNING YOSHLAR FAOLIYATIDA TUTGAN OʻRNI
//Academic research in educational sciences. – 2024. – №. 3. – С. 432-436.
9.
Нуркулов Б., Равшанова О. JORJ GERBERT MIDNING RAMZIY INTERAKSIONIZM
NAZARIYASI //NRJ. – 2024. – Т. 1. – №. 3. – С. 402-405.
10.
Nurqulov B. et al. PITRIM SOROKINNING “SOTSIAL VA MADANIY DINAMIKA”
ASARI //NRJ. – 2024. – Т. 1. – №. 3. – С. 289-291.
11.
Panjiyeva Z. et al. RAZMIY INTERAKTSIONIZM TAMOYILLARI //NRJ. – 2024. – Т.
1. – №. 3. – С. 292-295.
12.
A’ZAMXONOV S. OLIY TA’LIM TIZIMIDA TALABALARNING MUSTAQIL
TA’LIM OLISHLARNI TASHKIL ETISH //News of UzMU journal. – 2024. – Т. 1. – №.
1.1. 1. – С. 63-66
13.
Saidabzalkhan A. MODERN CONCEPTS OF HUMAN CAPITA MEASUREMENT
https://farspublishers.
org/index.
php/ijessh/article/view/1527
https://zenodo.
org/records/8003552#. – 2023.
14.
A‘zamxonov S. X. Ta’lim jarayonida o ‘qituvchi faoliyatining o ‘ziga xos xususiyatlari
//IJODKOR O'QITUVCHI. – 2022. – Т. 2. – №. 22. – С. 381-386.
15.
Аъзамхонов С. TALABALAR MUSTAQIL TA’LIM OLISHINI OSHIRISHNING
NAZARIY ASOSLARI //ЖУРНАЛ СОЦИАЛЬНЫХ ИССЛЕДОВАНИЙ. – 2024. – №.
SI-1.
16.
Azamkhanov S. SOCIOLOGICAL ANALYSIS OF MODERN FORMS OF
ORGANIZING STUDENTS'INDEPENDENT WORK //Modern Science and Research. –
2024. – Т. 3. – №. 5.
Dekabr, 2024-Yil
799
17.
Ilxomov,
Umrbek,
and
Parizod
Nasirdinova.
"IRVING
GOFFMANNING
DRAMATURGIYASI." NRJ 1.3 (2024): 239-245.
18.
ILXOMOV,
Umrbek.
"SOTSIAL
MOBILLIK
YOSHLAR
INTELLEKTUAL
SALOHIYATNING OMILI SIFATIDA." News of UzMU journal 1.1.2. 1 (2024): 110-
114.
19.
.Ilxomov, U. U., and P. Sh Nasirdinova. "UMUMIY-O „RTA TA „LIM
MUASSASALARIDA O „QITISH METODI VA BITIRUVCHI YOSHLARNI KASBGA
YO „NALTIRILGANLIGI DOLZARB MASALA." Academic research in educational
sciences 3 (2024): 252-256.
20.
Ilxomov U. U. YOSHLARDA DEVIANT XULQ-ATVOR MUAMMOLARINING
INDEKATORI //Academic research in educational sciences. – 2024. – №. 3. – С. 263-268.
21.
Ilxomov U. U. YOSHLAR ISHSIZLIGI IJTIMOIY MUAMMO SIFATIDA //Academic
research in educational sciences. – 2024. – №. 3. – С. 257-262
