ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 2 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
938
BOLALARDA O‘TKIR VA SURUNKALI GASTRIT: ZAMONAVIY
TASHXISLASHNING ZAMONAVIY YONDASHUVLARI
Utepova Gulzada Bektursunovna
Ilmiy rahbar:
Xidirov Og‘abek Turdimurodovich
Otamurodova Dilnoza O‘ral qizi
O‘quvchilar.
https://doi.org/
Toshkent Kimyo Xalqaro Universiteti, “Davolash ishi” yo‘nalishi, 2-kurs talabasi.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14930087
Annotatsiya.
Ushbu maqolada bolalarda o‘tkir va surunkali gastrit va zamonaviy
tashxislashning zamonaviy yondashuvlari haqidagi ilmiy ma’lumotlar keltirilgan.
Kalit so‘zlar:
Gastrit, bolalar, Helicobacter pylori, zamonaviy tashxislash, oshqozon
shilliq qavati, mikrobiota, immun tizimi, profilaktika.
ACUTE AND CHRONIC GASTRITIS IN CHILDREN: MODERN APPROACHES
TO MODERN DIAGNOSIS
Abstract.
This article presents scientific information on acute and chronic gastritis in
children and modern approaches to modern diagnosis.
Keywords:
Gastritis, children, Helicobacter pylori, modern diagnosis, gastric mucosa,
microbiota, immune system, prevention.
ОСТРЫЙ И ХРОНИЧЕСКИЙ ГАСТРИТ У ДЕТЕЙ: СОВРЕМЕННЫЕ
ПОДХОДЫ К СОВРЕМЕННОЙ ДИАГНОСТИКЕ
Аннотация.
В статье представлены научные сведения об остром и хроническом
гастрите у детей и современные подходы к диагностике.
Ключевые слова:
Гастрит, дети, Helicobacter pylori, современная диагностика,
слизистая оболочка желудка, микробиота, иммунная система, профилактика.
Kirish
Hozirgi kunda bolalar orasida oshqozon-ichak tizimi kasalliklari, xususan, gastritning
uchrash darajasi ortib bormoqda. Noto‘g‘ri ovqatlanish, stress, Helicobacter pylori infeksiyasi va
ekologik omillar bu patologiyaning rivojlanishiga sabab bo‘lmoqda.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 2 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
939
Ushbu ishda bolalarda o‘tkir va surunkali gastritning zamonaviy tashxislash usullari hamda
zamonaviy diagnostika yondashuvlari ko‘rib chiqiladi.
Asosiy qism
1. O‘tkir va surunkali gastritning farqlari
O‘tkir gastrit qisqa muddatli, kuchli simptomlar bilan kechib, turli omillar (infeksiya, dori
ta’siri) sabab yuzaga keladi. Surunkali gastrit esa uzoq davom etuvchi, sekin rivojlanadigan shakl
bo‘lib, oshqozon shilliq qavatining doimiy shikastlanishiga olib keladi.
2. Gastritning etiologik omillari
Bolalarda gastrit rivojlanishiga quyidagi omillar sabab bo‘ladi:
- Helicobacter pylori infeksiyasi;
- Noto‘g‘ri ovqatlanish (achchiq, yog‘li, tez tayyorlanadigan taomlar);
- Dori vositalari (NSAID – ibuprofen, aspirin);
- Stress va psixosomatik omillar;
- Genetik moyillik;
- Oshqozon mikroflorasining buzilishi (disbioz).
3. Zamonaviy tashxislash usullari
3.1. Anamnez va klinik belgilar
Bolalar shikoyatlaridan kelib chiqib tashxis qo‘yish muhim. Asosiy simptomlar: qorin
og‘rig‘i, ishtaha pasayishi, ko‘ngil aynishi, qusish, meteorizm va ich qotishi yoki diareya.
3.2. Obyektiv tekshiruv
Fizik tekshiruvda epigastral sohada palpatsiyada og‘riq, til yuzasida oq karash va qorinda
meteorizm kuzatilishi mumkin.
3.3. Laborator va instrumental tashxis
Gastrit tashxisini tasdiqlash uchun quyidagi usullar qo‘llaniladi:
- Qon umumiy analizi – yallig‘lanish belgilari;
- Helicobacter pylori testi – nafas testi, serologiya yoki najas analizi;
- FGDS (fibrogastroduodenoskopiya) – oshqozon shilliq qavatini vizual baholash;
- pH-metriya – oshqozon kislotasini aniqlash;
- Zamonaviy genetik testlar – oshqozon shilliq qavatining yallig‘lanishga moyilligi
baholanadi.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 2 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
940
4. Zamonaviy diagnostika va davolash
So‘nggi tadqiqotlar oshqozon mikrobiotasining gastrit rivojlanishidagi rolini
ko‘rsatmoqda. Zamonaviy diagnostika usullari ichida endoskopik biopsiya, molekulyar genetik
tekshiruvlar va metagenomik tahlillar alohida ahamiyat kasb etadi. Davolashda esa probiotiklar,
maxsus dietalar va individual terapiya usullari ko‘proq qo‘llanilmoqda.
5. Profilaktika va immun tizimi bilan bog‘liqlik
Bolalarda gastritning oldini olish uchun:
- Sog‘lom ovqatlanish tartibiga rioya qilish;
-Oshqozon-ichak
mikroflorasini qo‘llab-quvvatlash (fermentlangan mahsulotlar
iste’moli);
- Stressdan saqlanish va psixologik barqarorlikni ta’minlash muhim hisoblanadi.
Xulosa
Bolalarda gastrit diagnostikasi va davolashida zamonaviy yondashuvlar muhim ahamiyat
kasb etadi. O‘tkir va surunkali gastrit zamonaviy tashxislashda anamnez, fizik tekshiruv va
laborator tahlillar asosiy o‘rin tutadi. Shuningdek, mikrobiota va immun tizimi o‘rtasidagi
bog‘liqlik gastrit rivojlanishida muhim omil bo‘lib, kelajakdagi tadqiqotlar uchun istiqbolli
yo‘nalish hisoblanadi.
REFERENCES
1.
Shmidt V. A., Mayev I. V. "Bolalar gastroenterologiyasi" – Moskva: Medicina, 2021.
2.
Hovhannisyan A. T. "Gastroenterologiyada zamonaviy tashxis va davolash" – Sankt-
Peterburg: Nauka, 2020.
3.
Jones N. L., Sherman P. M. "Helicobacter pylori va bolalar gastroenterologiyasi" – London:
Oxford University Press, 2019.
4.
O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. "Bolalar gastroenterologik
kasalliklarini tashxislash va davolash bo‘yicha klinik tavsiyalar" – Toshkent, 2023.
