Authors

  • Baxodir Namozov
  • Abdumo'min Eshquvatov

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.science-research.75441

Keywords:

jismoniy tarbiya va sport olimpiada ommaviy sport sog’lom turmush tarsi musoboqalar.

Abstract

Sog’lom turmush tarzini shakllantirish, millat genofondini yanada sog’lomlashtirish, barkamol avlodni tarbiyalash borasida jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirish ahamiyati jamiyatimizning ustuvor yo’nalishlaridan biri bo’lib hisoblanadi.

background image

2025-YIL

28-29-MART

“YANGI O‘ZBEKISTONDA MUHANDIS KADRLAR TAYORLASHNING ISTIQBOLLARI VA

YOSHLARNING IJTIMOIY - SIYOSIY FAOLLIGINI OSHIRISHNING DOLZARB MASALALARI”

Respublika ilmiy-texnik konferensiyasi

456


JISMONIY TARBIYA VA SPORTNING BOLALAR VA O’SMIRLAR

TARBIYASIDAGI O’RNI

Namozov Baxodir Kuchkorovich

Samarqand davlat arxitektura-qurilish universiteti (SamDAQU),

Eshquvatov Abdumo'min Keldibek o'g'li

Bulung’ur tumani 2-son politexnikumi jismoniy tarbiya rahbari

https://doi.org/10.5281/zenodo.15090394

Annotatsiya.

Sog’lom turmush tarzini shakllantirish, millat genofondini yanada

sog’lomlashtirish, barkamol avlodni tarbiyalash borasida jismoniy tarbiya va sportni
rivojlantirish ahamiyati jamiyatimizning ustuvor yo’nalishlaridan biri bo’lib hisoblanadi.

Kalit so’zlar:

jismoniy tarbiya va sport, olimpiada, ommaviy sport, sog’lom turmush

tarsi, musoboqalar.

Asosiy qism.

Yosh avlodni sport bilan shug’ullanish, sog’lom turmush tarziga amal

qilish, ma’naviy va jismoniy kamolotga intilish, vatanga mehr-muhabbat, o’z yurti bilan
g’ururlanish ruhida tarbiyalash ishlari asosiy yo’nalish sifatida belgilandi. O’zbekistonda
bolalar sportini rivojlantirishni ta’minlash maqsadida, joylarda sport muassasalarining barpo
etilishi, yangi-yangi sport turlaridan to’garaklar faoliyatining yo’lga qo’yilishi, ularning tegishli
jihozlar va malakali sport bilan shug’ullanayotgan bolalar va o’smirlar soni yildan-yilga ortib
borishiga asos bo’lmoqda.

Dastlabki harakatlar “O’zbekiston bolalar sportini rivojlantirish jamg’armasi”

Jamg’armaning homiylik kengashi o’z faoliyatini joylarda bolalar jismoniy tarbiya va sportning
moddiy bazasini shakllantirish, aholi manzilgohlarida zamonaviy bolalar sport komplekslari
tarmog’ini barpo etishdan boshlandi. Bolalar sportini har tomonlama rivojlantirish maqsadida,
mamlakat va hududlar miqyosida sport bilan shug’ullanayotgan bolalar va o’smirlar soni
aniqlanib, ilmiy va tibbiy asoslar hamda hududlarning tabiiy sharoitlari hisobga olingan holda,
istiqbolli sport turlari rivojlantirila boshlandi. Jamg’arma orqali sport inshooti qurilishi va
ta’mirlanish ishlari yo’lga qo’yildi. Respublikada tibbiy va ilmiy asoslangan 2.8 mingdan ortiq
sport to’garaklari tashkil qilinib, ularga 85 mingdan ortiq bolalar jalb qilindi. Sport
mashg’ulotlariga o’quvchilarni ommaviy ravishda, uzluksiz jalb qilishni tashkil etish
maqsadida, “O’quvchi va talaba yoshlarni sportga jalb qilishga qaratilgan uzluksiz sport
musoboqalari tizimini tashkil etish to’g’risida” O’zbekiston Respublikasi Vazirlar
Mahkamasining 03.06.2003 yildagi 244-son qarori asosida mamlakatda umumta’lim
maktablari, akademik litsey va kasb-hunar kollajlari o’quvchilari hamda oliy ta’lim
muassasalari

talabalarining

“Umid nihollari”, “Barkamol avlod”, “Universiada”

musoboqalarining hududlarda respublika final bosqichlarini o’tkazish rejasi belgilandi.

Bolalar ommaviy sport mahorati bo’g’inidagi tadbirlar, ommaviy razryadlar

ko’rsatkichidan ikkinchi, sportning yuqori mahorati bo’g’inida, o’smir-yoshlar sporti orqali
tayyorlanadigan birinchi razryadli, sport ustasi nomzodi va sport ustasi datrajasiga chiqish
imkoniyatlarini yaratdi. Mamlakatda ommaviy va yuqori sport tizimi doirasidagi bolalar va
o’smirlar sport maktablari, olimpiya zahiralari kollejlari, Respublika oliy sport mahorati
maktablarida yuqori malakali va iste’dodli, o’z vatani shon-shuhrati uchun kurasha oladigan
sportchilar tayyorlashni yo’lga qo’yildi.


background image

2025-YIL

28-29-MART

“YANGI O‘ZBEKISTONDA MUHANDIS KADRLAR TAYORLASHNING ISTIQBOLLARI VA

YOSHLARNING IJTIMOIY - SIYOSIY FAOLLIGINI OSHIRISHNING DOLZARB MASALALARI”

Respublika ilmiy-texnik konferensiyasi

457


Mamlakat sportchilarni tayyorlashdagi birlamchi chora tadbirlar O’zbekiston

Respublikasi Jismoniy tarbiya va sport Davlat qo’mitasi, Xalq ta’limi vazirligi va Kasaba
uyushmalari tizimida faoliyat ko’rsatayotgan bolalar va o’smirlar sport maktablarida (BO’SM)
amalga oshirilmoqda. Yoshlar, bolalar va o’smirlar sport maktablarida malakali sport ustalari
qo’l ostida o’qishdan tashqari vaqtda sport bilan shug’ullanib, yuqori bilim va sport mahoratiga
ega bo’lganlar esa, sport kollejlariga o’qishga qabul qilindilar.

Vazirlar Mahkamasining 1996

yil 17-yanvardagi “O’zbekistonda futbolni

rivojlantirishning tashkiliy asoslari va prinsiplarini tubdan takomillashtirish chora tadbirlari
to’g’risida”gi 27-sonli qaroriga muvofiq, Qoraqlpog’iston Respublikasi, viloyatlar markazlari
va Toshkent shahrida futbol maktab internatlari tashkil etildi. Vazirlar Mahkamasining
“O’zbekistonda jismoniy tartbiya va sportni yanada rivojlantirish chora tadbirlari to’g’risida”gi
1999 yil 27-maydagi 271-sonli qaroriga asosan viloyatlar markazlarida olimpiya zahiralari
kollejlari tashkil etildi.

Bolalar va o’smirlar o’rtasida ommaviy “Umid nihollari” va “Universiada” sport

musoboqalaridan tashqari, har yili 60 dan ortiq sport turlari bo’yicha respublika, viloyat, tuman
birinchiliklari o’tkazib kelinmoqda.

Foydalanilgan adabiyotlar:

1.

Qosimov U., Xusainov Sh.Y., Eshmuradov K.A. “Jismoniy tarbiya va sport ta’limida
kurash milliy sport turning o’tmishi va kelajagi” – o’quv qo’llanma. Samarqand-
2021yil.

2.

Shamshidin Yalgashevich, K., Abriyevich, E. Q., & Kuchkarovich, N. B. (2023).
Analysis of the Technique of Teaching the Jerk in Weightlifting.

Eurasian Research

Bulletin

,

17

, 121-128.

3.

Yalgashevich, K. S., Abrievich, E. K., Kuchkarovich, N. B., & Vladislavnovna, K. D.
(2021). WRESTLING IS THE PAST AND FUTURE OF NATIONAL SPORTS.

World

Bulletin of Management and Law

,

3

, 26-30.

4.

Yalgashevich, K. S., Kuchkarovich, N. B., & Abriyevich, E. Q. (2023). Results of
Therapeutic

Physical

Culture

with

Students

with

Significant

Health

Impairments.

JOURNAL OF ENGINEERING, MECHANICS AND MODERN

ARCHITECTURE

,

2

(2), 16-18.

5.

Turdimurodovich, M. I., ShamshidinYalgashevich, K., & Kuchkarovich, N. B. (2023).
INNOVATIVE SOLUTIONS FOR ORGANIZING THE CONSTRUCTION OF
MULTIFUNCTIONAL SPORTS FACILITIES.

CENTRAL ASIAN JOURNAL OF

ARTS AND DESIGN

, 37-41.

6.

Хусейн, Ш., Косимов, У., Намозов, Б., & Ашмуродов, К. (2018). РОЛЬ И ЗНАЧЕНИЕ
ФИЗИЧЕСКОЙ КУЛЬТУРЫ И СПОРТА ПРИ ПОДГОТОВКЕ СПЕЦИАЛИСТОВ В
ВУЗАХ.

Актуальные научные исследования в современном мире

, (4-6), 112-116.

7.

Намозов, Б. К., & Муратов, М. Ш. (2021). ФОРМИРОВАНИЯ ФИЗИЧЕСКОЙ
ПОДГОТОВЛЕННОСТИ СТУДЕНЧЕСКОЙ МОЛОДЁЖИ. In

Актуальные аспекты

медицинской деятельности

(pp. 312-316).

8.

Khusainov ShamshidinYalgashevich, Namozov Baxodir Kuchkarovich, & Eshmurodov
Qodir Abriyevich. (2023). Research of Development of Physical Preparedness of


background image

2025-YIL

28-29-MART

“YANGI O‘ZBEKISTONDA MUHANDIS KADRLAR TAYORLASHNING ISTIQBOLLARI VA

YOSHLARNING IJTIMOIY - SIYOSIY FAOLLIGINI OSHIRISHNING DOLZARB MASALALARI”

Respublika ilmiy-texnik konferensiyasi

458


University Youth.

Procedia of Philosophical and Pedagogical Sciences

,

2

(11), 73–76.

Retrieved from

https://procedia.online/index.php/philosophy/article/view/1136

9.

Khusainov ShamshidinYalgashevich, Namozov Baxodir Kuchkarovich, & Eshmurodov
Qodir Abriyevich,. (2023). The Importance of the Relationship of Different Types of
Preparedness in Teaching-Technical and Tactical

Actions of Students in

Streetball.

Spanish Journal of Innovation and Integrity

,

24

, 19-21. Retrieved from

http://sjii.indexedresearch.org/index.php/sjii/article/view/991

10.

Khusainov ShamshidinYalgashevich, Namozov Baxodir Kuchkarovich, & Eshmurodov
Qodir Abriyevich. (2023). Use of Games and Relay Races in Teaching Gymnastics at the
Department of Physical Education and Sport.

Horizon: Journal of Humanity and Artificial

Intelligence

,

2

(11),

44–47.

Retrieved

from

https://univerpubl.com/index.php/horizon/article/view/2770

11.

Baxodir Kuchkarovich, N., & QodirAbriyevich, E. . (2024). Health-Saving Technologies
in Higher Educational Institutions As a Way to Preserve the Mental Health of
Students.

Best Journal of Innovation in Science, Research and Development

,

3

(1), 593–

596. Retrieved from

https://www.bjisrd.com/index.php/bjisrd/article/view/1492

12.

Namozov Baxodir Kuchkorovich, & Eshmuradov Kodir Abriyevich. (2024). JISMONIY
TARBIYA VA SPORT VOSITASI YORDAMIDA YOSHLARDA MILLIY G‘URUR
TUYG‘USINI SHAKLLANTIRISH.

Journal of Science-Innovative Research in

Uzbekistan

,

2

(1),

658–660.

Retrieved

from

https://universalpublishings.com/index.php/jsiru/article/view/4103

13.

Kuchkorovich, N. B., & Yalgashevich, X. S. (2024). Bolalar va o ‘smirlar tarbiyasida
jismoniy tarbiya va sportning o ‘rni.

Journal of Science-Innovative Research in

Uzbekistan

,

2

(1), 655-657.

14.

Shamshidin Yalgashevich, K. ., & Baxodir Kuchkarovich, N. . (2024). Sports in the Life
of Students Samarkand State Architectural and Construction University.

World Journal of

Agriculture

and

Urbanization

,

3

(1),

45–47.

Retrieved

from

https://wjau.academicjournal.io/index.php/main/article/view/145

15.

Namozov Baxodir Kuchkorovich. (2024). JISMONIY TARBIYA VA SPORTNI
BOSHQARISHNING PRINSIPLARI .

Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi

,

32

(2), 166-

170.

https://scientific-jl.org/index.php/tal/article/view/1860


References

Qosimov U., Xusainov Sh.Y., Eshmuradov K.A. “Jismoniy tarbiya va sport ta’limida kurash milliy sport turning o’tmishi va kelajagi” – o’quv qo’llanma. Samarqand-2021yil.

Shamshidin Yalgashevich, K., Abriyevich, E. Q., & Kuchkarovich, N. B. (2023). Analysis of the Technique of Teaching the Jerk in Weightlifting. Eurasian Research Bulletin, 17, 121-128.

Yalgashevich, K. S., Abrievich, E. K., Kuchkarovich, N. B., & Vladislavnovna, K. D. (2021). WRESTLING IS THE PAST AND FUTURE OF NATIONAL SPORTS. World Bulletin of Management and Law, 3, 26-30.

Yalgashevich, K. S., Kuchkarovich, N. B., & Abriyevich, E. Q. (2023). Results of Therapeutic Physical Culture with Students with Significant Health Impairments. JOURNAL OF ENGINEERING, MECHANICS AND MODERN ARCHITECTURE, 2(2), 16-18.

Turdimurodovich, M. I., ShamshidinYalgashevich, K., & Kuchkarovich, N. B. (2023). INNOVATIVE SOLUTIONS FOR ORGANIZING THE CONSTRUCTION OF MULTIFUNCTIONAL SPORTS FACILITIES. CENTRAL ASIAN JOURNAL OF ARTS AND DESIGN, 37-41.

Хусейн, Ш., Косимов, У., Намозов, Б., & Ашмуродов, К. (2018). РОЛЬ И ЗНАЧЕНИЕ ФИЗИЧЕСКОЙ КУЛЬТУРЫ И СПОРТА ПРИ ПОДГОТОВКЕ СПЕЦИАЛИСТОВ В ВУЗАХ. Актуальные научные исследования в современном мире, (4-6), 112-116.

Намозов, Б. К., & Муратов, М. Ш. (2021). ФОРМИРОВАНИЯ ФИЗИЧЕСКОЙ ПОДГОТОВЛЕННОСТИ СТУДЕНЧЕСКОЙ МОЛОДЁЖИ. In Актуальные аспекты медицинской деятельности (pp. 312-316).

Khusainov ShamshidinYalgashevich, Namozov Baxodir Kuchkarovich, & Eshmurodov Qodir Abriyevich. (2023). Research of Development of Physical Preparedness of University Youth. Procedia of Philosophical and Pedagogical Sciences, 2(11), 73–76. Retrieved from https://procedia.online/index.php/philosophy/article/view/1136

Khusainov ShamshidinYalgashevich, Namozov Baxodir Kuchkarovich, & Eshmurodov Qodir Abriyevich,. (2023). The Importance of the Relationship of Different Types of Preparedness in Teaching-Technical and Tactical Actions of Students in Streetball. Spanish Journal of Innovation and Integrity, 24, 19-21. Retrieved from http://sjii.indexedresearch.org/index.php/sjii/article/view/991

Khusainov ShamshidinYalgashevich, Namozov Baxodir Kuchkarovich, & Eshmurodov Qodir Abriyevich. (2023). Use of Games and Relay Races in Teaching Gymnastics at the Department of Physical Education and Sport. Horizon: Journal of Humanity and Artificial Intelligence, 2(11), 44–47. Retrieved from https://univerpubl.com/index.php/horizon/article/view/2770

Baxodir Kuchkarovich, N., & QodirAbriyevich, E. . (2024). Health-Saving Technologies in Higher Educational Institutions As a Way to Preserve the Mental Health of Students. Best Journal of Innovation in Science, Research and Development, 3(1), 593–596. Retrieved from https://www.bjisrd.com/index.php/bjisrd/article/view/1492

Namozov Baxodir Kuchkorovich, & Eshmuradov Kodir Abriyevich. (2024). JISMONIY TARBIYA VA SPORT VOSITASI YORDAMIDA YOSHLARDA MILLIY G‘URUR TUYG‘USINI SHAKLLANTIRISH. Journal of Science-Innovative Research in Uzbekistan, 2(1), 658–660. Retrieved from https://universalpublishings.com/index.php/jsiru/article/view/4103

Kuchkorovich, N. B., & Yalgashevich, X. S. (2024). Bolalar va o ‘smirlar tarbiyasida jismoniy tarbiya va sportning o ‘rni. Journal of Science-Innovative Research in Uzbekistan, 2(1), 655-657.

Shamshidin Yalgashevich, K. ., & Baxodir Kuchkarovich, N. . (2024). Sports in the Life of Students Samarkand State Architectural and Construction University. World Journal of Agriculture and Urbanization, 3(1), 45–47. Retrieved from https://wjau.academicjournal.io/index.php/main/article/view/145

Namozov Baxodir Kuchkorovich. (2024). JISMONIY TARBIYA VA SPORTNI BOSHQARISHNING PRINSIPLARI . Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi, 32(2), 166-170. https://scientific-jl.org/index.php/tal/article/view/1860