ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
20
BULUTLI TEXNOLOGIYA ULARNI AFZALIKLARI
Pulatova Venera Zokir qizi
Shahrisabz davlat pedagogika instituti
marematika va informatika yo‘nalishi talabasi
O‘ktamov Madadjon O‘ktam o‘g‘li
Shahrisabz davlat pedagogika instituti
Matematika va ta’limda axborot texnologiyasi kafedrasi o‘qituvchisi
https://doi.org/10.5281/zenodo.14998218
Annotatsiya:
Bulutli texnologiyalar so'nggi yillarda IT sohasida inqilobiy o'zgarishlarni
keltirib chiqardi. Ular foydalanuvchilarga ma'lumotlarni saqlash, qayta ishlash va tarmoqlar
orqali ularga kirish imkoniyatini taqdim etadi. Ushbu maqolada bulutli texnologiyalarning
asosiy turlari, ularning afzalliklari va biznes jarayonlarini optimallashtirishdagi roli tahlil
qilinadi. Shuningdek, xavfsizlik, ma'lumotlarni himoya qilish va bulutli xizmatlarni tanlashda
e'tibor berilishi kerak bo'lgan omillar muhokama qilingan.
Kalit so‘zlar:
Bulutli hisoblash, resurslar samaradorligi, ma'lumotlarni saqlash,
masofaviy ish, ma'lumot xavfsizligi, skalabilite, tezkor o'zgarishlar.
Абстракт.
Облачные технологии произвели революцию в IT-секторе в последние
годы, предоставляя пользователям возможность хранить, обрабатывать и получать
доступ к данным через сети. В этой статье анализируются основные типы облачных
технологий, их преимущества и роль в оптимизации бизнеспроцессов. Кроме того,
обсуждаются факторы, которые следует учитывать при выборе облачных сервисов,
включая безопасность и защиту данных.
Ключ слова:
Облачные вычисления, эффективность использования ресурсов,
хранение
данных,
удаленная
работа,
информационная
безопасность,
масштабируемость, быстрые изменения.
Abstract.
Cloud technologies have revolutionized the IT sector in recent years,
providing users with the ability to store, process, and access data over networks. This article
analyzes the main types of cloud technologies, their advantages, and their role in optimizing
business processes. Additionally, it discusses factors to consider when selecting cloud
services, including security and data protection.
Keywords
: Cloud computing, resource efficiency, data storage, remote work, data
security, scalability, rapid change.
Bulutli texnologiyalar so'nggi yillarda axborot texnologiyalari sohasida inqilobiy
o'zgarishlarni keltirib chiqardi. Ular foydalanuvchilarga ma'lumotlarni saqlash, qayta ishlash
va tarmoqlar orqali ularga kirish imkoniyatini taqdim etadi. Ushbu maqolada bulutli
texnologiyalarning asosiy turlari, ularning afzalliklari va biznes jarayonlarini
optimallashtirishdagi roli tahlil qBulutli texnologiyalar asosan uchta asosiy modelga bo'linadi.
Foydalanuvchilarga virtualizatsiya qilingan kompyuter resurslari, masalan, serverlar, saqlash
joylari va tarmoqlar taqdim etiladi.
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
21
Dasturchilar uchun dasturiy ta'minot yaratish va ishga tushirish uchun zarur bo'lgan
platformalar taqdim etiladi. Foydalanuvchilarga tayyor dasturiy ta'minotlar, masalan,
elektron pochta, ofis dasturlari va boshqalar onlayn tarzda taqdim etiladi.
Bulutli texnologiyalar quyidagi afzalliklarni taqdim etadi. Resurslarni talabga binoan
oshirish yoki kamaytirish imkoniyati. Foydalanuvchilar faqat foydalanilgan resurslar uchun
to'laydilar, bu esa xarajatlarni kamaytiradi. Yangi xizmatlarni tezda ishga tushirish va bozorga
chiqarish imkoniyati.
Ma'lumotlarni saqlash va himoya qilish uchun ilg'or xavfsizlik choralari.Bulut
texnologiyasi bu ommabop texnologiya bo‘lib, unda foydalanuvchilar Internet-platformada IT-
resurslarda ma’lumot kiritish yoki olish uchun ishlatadilar. Bu texnologiya ma’lumotlar va
resurslarni onlayn-serverda saqlaydigan va foydalanuvchi to‘g‘ridan-to‘g‘ri kompyuterning
qattiq diskida saqlash o‘rniga xavfsiz foydalanish uchun ishlatiladi. Bulutli texnologiyalarining
yana bir yaxshi tarafi bu online serverlardan dunyonining xohlagan nuqtasida turib
ma’lumotlarni kiritish yoki qabul qilish mumkin. Bulutli texnologiyalarning turli xil xizmatlari
mavjud bo‘lib, ular juda mashhur va bugungi kunda dunyoda keng qo‘llanilayotgan katta
hajmdagi saqlash va uni zaxiralash, dasturlarni sinash va texnik xizmat ko‘rsatish,
ma’lumotlarni tahlil qilish va kerakli dasturlarni yetkazib berish mumkin.
Bulutli dasturlar texnologiyasi – bu Internetga asoslangan platforma, bu resurslar
serverdan mijozga tarmoqlar kanallari orqali ma’lumot yetkazadi. Shu sababli, texnologiya
yorug‘lik tezligida yangilanayotgan hozirgi dunyoda qaysi texnologiyaga o‘tish kerakligini va
texnologiyadan to‘g‘ri foydalanishni bilish juda muhimdir. Shunday qilib, bulutli
texnologiyalarning mashhurligi va internetning salbiy ta’siriga qaramay, u eng tezkor
texnologiya bo‘lib qoladi va u bugungi bozorning so‘nggi tendentsiyasiga aylandi. Demak,
undan foydalanishning maqsadi butun dunyo bo‘ylab xaridorlarni bir-biriga bog‘lash orqali
resurslarni diversifikatsiya qilish va o‘z vaqtida kerakli resurslardan foydalangan holda ushbu
sohadagi mijozlarini saqlab qolish orqali biznes foydalanuvchilariga o‘z bozorlarini
kengaytirishga imkon berishdir. Mening fikrimcha, hamma bulutli dasturlarni nima uchun
ishlatadi, bu bizga har qanday hajmdagi fayllarni zaxira qilishning eng zo‘r tizimini taqdim
etadi. Axborot texnologiyalari mutaxassislari uchun bu dunyodagi istalgan joydan resurslarga
kirish va ishlash imkoniyatiga ega bo‘lgan so‘nggi texnologiya tendentsiyasining ulkan o‘sishi
bo‘ldi va mijozlar bilan ishlash va ishlashni yanada moslashuvchan qildi. Bulutli
texnologiyalar – bu internet-foydalanuvchiga internet-xizmat sifatida kompyuter resurslari
taqdim etiladigan ma’lumotlarni qayta ishlash texnologiyalari Bulut so‘zi bu erda barcha
texnik tafsilotlarni yashiradigan murakkab infratuzilmani ifodalovchi metafora sifatida
mavjud.Bulutli hisoblash, shuningdek, “bulutli hisoblash” atamasi ham qo‘llaniladi.
Ma’lumotlarni qayta ishlash texno-logiyasidir, unda foydalanuvchiga internet xizmati sifatida
kompyuter resurslari va imkoniyatlari taqdim etiladi. Foydalanuvchi o‘z ma’lumotlariga kirish
huquqiga ega, ammo uni boshqarolmaydi va infratuzilma, operatsion tizim va o‘zi ishlayotgan
dasturiy ta’minot haqida qayg‘ur-masligi kerak. matlarni taqdim etuvchi turli xil
tushunchalarni o‘z ichiga olgan bitta katta tushunchadir. Masalan, dasturiy ta’minot,
infratuzilma, platforma, ma’lumotlar, ish joyi va boshqalar. Ikkinchidan xizmatga ayniqsa
murakkab hisob-kitoblarni bajarish yoki ma’lumotlar qatorini saqlash buyurilganida,
“kommunal hisoblash” Uchinchidan,bu kollektiv (tarqatilgan) hisoblash (gridcomputing).
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
22
Amalda, ushbu barcha turdagi hisob-kitoblar orasidagi chegaralar etarlicha loyqa. Biroq,
bulutli hisoblashning kelajagi yordamchi va tarqatilgan tizimlarga qaraganda ancha katta.
Bulutli ma’lumotlarni saqlash – onlayn saqlash modeli, unda ma’lumotlar tarmoqda
tarqatilgan ko‘plab serverlarda saqlanadi va mijozlar, asosan uchinchi tomon tomonidan
foydalanish uchun taqdim etiladi. O‘zining maxsus serverlarida ma’lumotlarni saqlash uchun
ushbu maqsadlar uchun maxsus sotib olingan yoki ijaraga olingan modeldan farqli o‘laroq,
serverlar soni yoki har qanday ichki tuzilishi umuman mijozga ko‘rinmaydi. Ma’lumotlar
mijoz nuqtai nazaridan bitta yirik virtual serverni ifoda etadigan bulut deb nomlangan holda
saqlanadi va qayta ishlanadi. Jismoniy jihatdan, bunday serverlar bir-biridan uzoqroq, turli
qit’alar joylashgan joyga qadar joylashgan bo‘lishi mumkin. “Bulut” nima ekanligini tushunish
uchun ushbu sonning tarixidan boshlash kerak.
Yangi texnologiyalarni tezda joriy etish va sinovdan o'tkazish imkoniyati. Bulutli
xizmatlarni tanlashda xavfsizlik va ma'lumotlarni himoya qilish muhim omillardir.
Foydalanuvchilar xizmat provayderining xavfsizlik siyosati, ma'lumotlarni shifrlash va zaxira
nusxalarini yaratish kabi choralarga e'tibor berishlari kerak.
Xulosa qilib aytishim kerakki bulutli texnologiyalar zamonaviy biznesning ajralmas
qismiga aylangan. Ularning afzalliklari va imkoniyatlari biznes jarayonlarini samarali va
tejamkor tarzda boshqarishga yordam beradi. Shu bilan birga xavfsizlik va ma'lumotlarni
himoya qilish masalalariga alohida e'tibor qaratish zarur.
Foydalanilgan adabiyotlar/Используемая литература/References:
1.
Musurmanova, Yayra, and Jasmina Toshpo‘lotova. "Iqtisodiyotni raqamlashtirish
sharoitida iqtisodiy jarayonlar va moliyaviy munosabatlarning transformatsiyasi." (2024): 38-
41.
2.
Uktamov, M. "Modeling the professional training development of future teachers
through computer training." Science and innovation 2.B9 (2023): 139-141.
3.
Октамов, Мададжон, Жасмина Тошполотова, and Яйра Мусурманова. "Aniq fanlarni
o‘qitishda zamonaviy pedagogik texnologiyalarni qo ‘llagan holda dars jarayonlarini tashkil
etish." Новый Узбекистан: наука, образование и инновации 1.1 (2024): 432-434.
4.
Madadjon, O‘Ktamov. "PEDAGOGIKA OLIY TA’LIM MUASSASALARI TALABALARINING
INFORMATIKADAN
AXBOROT-TEXNOLOGIK
KOMPETENTLIGINI
RIVOJLANTIRISH
METODIKASI." Academic research in educational sciences 4.CSPU Conference 1 (2023): 275-
281.
5.
O’G’Li, Madadjon O’Ktam. "Kuzatuv quduqlarida yer osti suvlarini gidrorejim
parametrlarini masofaviy nazorat qilishning avtomatlashgan tizimlari." Science and Education
2.12 (2021): 202-211.
6.
Usmon o‘g‘li, Musirmanov Shohboz. "IJTIMOIY TARMOQLAR ORQALI TURISTIK
JOYLARNI REKLAMA QILISH VA MIJOZLAR BILAN SAMARALI ALOQA O ‘RNATISH." Scientific
Journal of Actuarial Finance and Accounting 4.10 (2024): 369-374.
7.
Xabibullayevich, Abdullayev Safibullo, et al. "TECHNOLOGY OF ORGANIZATION OF
ENVIRONMENT FOR THE DEVELOPMENT OF ERGONOMIC CULTURE." Harvard Educational
and Scientific Review 1.1 (2021).
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
23
8.
Beknazarova, Saida, et al. "METHOD OF FILTERING DIGITAL IMAGES BY PULSE
CHARACTERISTIC IN THE SPECTRAL REGION." Актуальные вопросы развития
инновационно-информационных технологий на транспорте 2021 (2021): 66-69.
9.
Musirmanov, Shohboz. "TURIZM SOHASIDA KADRLAR TAYYORLASHDA AMALIYOT VA
NAZARIYANING PEDAGOGIK UYG‘UNLIGI." Ижтимоий-гуманитар фанларнинг долзарб
муаммолари/Актуальные проблемы социально-гуманитарных наук/Actual Problems of
Humanities and Social Sciences. 4.11.
