ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
145
DASTURIY TA’MINOT LOYIHALARINI BOSHQARISH USULLARI
Qodirov Farrux Ergash o‘g‘li
Matematika va ta’limda axborot texnologiyasi kafedrasi mudiri, Ilmiy rahbar
Umarova Gulmira Akbar qizi
Shahrisabz davlat pedagogika instituti matematika va informatika yo’nalishi
2-bosqich talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15119640
Annotatsiya:
Ushbu maqolada dasturiy ta’minot loyihalarini boshqarish usullari haqida
so‘z boradi. Loyiha boshqaruvi dasturiy mahsulot yaratish jarayonida samaradorlikni
oshirish, vaqt va resurslarni optimal taqsimlash, shuningdek, risklarni minimallashtirish
uchun muhim ahamiyat kasb etadi. Maqolada an’anaviy va zamonaviy boshqaruv
yondashuvlari, jumladan, Waterfall, Agile, Scrum, Kanban va boshqa metodologiyalar tahlil
qilinadi. Har bir usulning afzalliklari va kamchiliklari ko‘rib chiqilib, turli sharoitlarda
ularning qo‘llanilish jihatlari yoritiladi. Tadqiqot natijalari dasturiy ta’minot ishlab chiqishda
eng samarali yondashuvni tanlashga yordam beradi.
Kalit so’zlar
: Dasturiy ta’minot loyihalarini boshqarish, loyiha boshqaruvi, Waterfall
metodologiyasi, Agile metodologiyasi, Scrum yondashuvi, Kanban tizimi, iterativ
rivojlantirish, sprint va backlog, risklarni boshqarish, resurslarni taqsimlash, jamoaviy ish, ish
jarayonini optimallashtirish, IT loyihalarni rejalashtirish, texnik topshiriqlar, mahsulot ishlab
chiqish sikli.
Kirish
. Dasturiy ta’minot ishlab chiqish zamonaviy texnologiyalar rivojlanishi bilan
tobora murakkablashib, yangi yondashuv va boshqaruv usullarini talab qilmoqda. Har qanday
dasturiy mahsulot ishlab chiqish jarayoni turli bosqichlardan iborat bo‘lib, har bir bosqichda
samaradorlikni oshirish, resurslarni optimal taqsimlash va muddatlarni aniq rejalashtirish
muhim hisoblanadi. Shu sababli, dasturiy ta’minot loyihalarini boshqarish sohasida turli
metodologiyalar ishlab chiqilgan bo‘lib, ularning har biri o‘ziga xos tamoyillar va qo‘llash
imkoniyatlariga ega. Dasturiy ta’minot loyihalarini boshqarish – bu dastur ishlab chiqish
jarayonida har bir bosqichning to‘g‘ri tashkil etilishi, jamoaning samarali ishlashi va mahsulot
sifatining yuqori darajada bo‘lishini ta’minlashga qaratilgan jarayondir. To‘g‘ri tanlangan
boshqaruv
metodologiyasi
loyiha
davomida
yuzaga
keladigan
muammolarni
minimallashtirish, risklarni kamaytirish va mahsulotni belgilangan muddatda sifatli
topshirishga yordam beradi. Bugungi kunda Waterfall, Agile, Scrum, Kanban kabi loyihalarni
boshqarish usullari keng qo‘llanilmoqda. Ushbu yondashuvlarning har biri turli xildagi
loyihalar uchun samarali hisoblanadi va ularni tanlashda loyihaning hajmi, murakkabligi,
jamoaning tajribasi va mijozning talablaridan kelib chiqish lozim.
An’anaviy Waterfall modeli qat’iy bosqichma-bosqich yondashuvga asoslangan bo‘lib,
loyiha oldindan rejalashtirilgan shaklda bajariladi. Biroq, ushbu model zamonaviy loyihalar
uchun yetarlicha moslashuvchan emas. Shu sababli, Agile metodologiyasi va uning tarkibiy
qismlari bo‘lgan Scrum va Kanban tizimlari keng ommalashgan. Bu metodologiyalar mijoz
talablarining tez-tez o‘zgarishi va doimiy ravishda yangi funksiyalar qo‘shilishi zarur bo‘lgan
loyihalar uchun ayni muddao hisoblanadi.
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
146
Ushbu maqolada dasturiy ta’minot loyihalarini boshqarish usullari, ularning afzallik va
kamchiliklari hamda qaysi usul qaysi sharoitda samarali qo‘llanilishi batafsil yoritiladi.
Maqsad – turli boshqaruv metodologiyalarini solishtirish orqali dasturchilar va loyiha
menejerlari uchun eng maqbul yondashuvni aniqlash va ularga foydali tavsiyalar berishdir.
Mavzuga doir adabiyotlar tahlili.
Dasturiy ta’minot loyihalarini boshqarish sohasida
ko‘plab ilmiy maqolalar, kitoblar va amaliy qo‘llanmalar mavjud bo‘lib, ular turli
yondashuvlarning nazariy va amaliy jihatlarini yoritadi.
Loyiha boshqaruvi haqida ilk ilmiy yondashuvlar XX asrning o‘rtalarida ishlab chiqilgan.
Frederick Taylor va Henry Gantt loyihalarni samarali boshqarish tamoyillarini ishlab chiqib,
dastlabki vaqt boshqaruvi va resurslarni taqsimlash metodologiyalarini taklif etishgan.
Ularning ishlari asosida keyinchalik Project Management Institute (PMI) tomonidan ishlab
chiqilgan PMBOK (Project Management Body of Knowledge) metodologiyasi paydo bo‘ldi.
PMBOK bugungi kunda loyihalarni boshqarishning asosiy tamoyillarini belgilab beruvchi
universal qo‘llanma hisoblanadi.
Dasturiy ta’minot sohasi rivojlanishi bilan loyiha boshqaruvi usullari ham takomillashdi.
1970-yillarda Winston Royce tomonidan taklif etilgan Waterfall modeli dasturiy ta’minotni
bosqichma-bosqich ishlab chiqish tamoyiliga asoslangan bo‘lib, bugungi kunda ham kichik va
barqaror talabga ega loyihalar uchun qo‘llaniladi. Ushbu model bo‘yicha I. Sommerville
(Software Engineering) va R. Pressman (Software Engineering: A Practitioner’s Approach)
kitoblarida batafsil ma’lumotlar berilgan.
2001-yilda Agile Manifesto nashr etilishi bilan dasturiy ta’minot ishlab chiqishda
moslashuvchan va iterativ yondashuvlar keng qo‘llanila boshlandi. Kent Beck, Martin Fowler,
Jeff Sutherland kabi mualliflar Agile va uning asosiy metodologiyalarini ishlab chiqishda katta
hissa qo‘shishdi. Kent Beck tomonidan yozilgan "Extreme Programming Explained" kitobi
dasturiy ta’minotni ishlab chiqishda XP (Extreme Programming) metodologiyasining asosiy
tamoyillarini yoritib beradi. Jeff Sutherland tomonidan yozilgan "Scrum: The Art of Doing
Twice the Work in Half the Time" kitobi Scrum metodologiyasining mohiyatini tushuntirib,
tezkor dasturiy ta’minot ishlab chiqish tamoyillarini o‘z ichiga oladi.
So‘nggi yillarda ilmiy jurnallarda dasturiy ta’minot loyihalarini boshqarish bo‘yicha
ko‘plab tadqiqotlar olib borilmoqda. IEEE, ACM Digital Library, ScienceDirect kabi
manbalarda Agile, Scrum va boshqa metodologiyalarning samaradorligi bo‘yicha ilmiy
maqolalar chop etilgan. Xususan: IEEE Software Journal da Agile va Scrum
metodologiyalarining katta jamoalarda qanday qo‘llanilishi haqida maqolalar muntazam chop
etiladi. ACM Transactions on Software Engineering and Methodology jurnalida dasturiy
ta’minot loyihalarini boshqarishdagi innovatsion yondashuvlar yoritiladi. Shuningdek, Google
Scholar va ResearchGate platformalarida dasturiy ta’minot boshqaruvi bo‘yicha turli
tadqiqotlar topish mumkin.
Mavjud adabiyotlarni tahlil qilish shuni ko‘rsatadiki, dasturiy ta’minot loyihalarini
boshqarishning har bir usuli o‘ziga xos xususiyatlarga ega. An’anaviy Waterfall modeli
barqaror talablar bilan ishlaydigan loyihalar uchun mos bo‘lsa, Agile, Scrum va Kanban
metodologiyalari tez o‘zgaruvchan va moslashuvchan yondashuv talab qiladigan loyihalar
uchun eng samarali hisoblanadi. So‘nggi ilmiy maqolalar va kitoblar ushbu
metodologiyalarning qo‘llanilish doiralarini yanada chuqurroq o‘rganish imkonini beradi. Shu
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
147
boisdan, loyiha boshqaruvini tanlashda ilmiy va amaliy adabiyotlarga tayangan holda qaror
qabul qilish muhimdir.
Natija va muhokama.
Waterfall modeli qat’iy bosqichma-bosqich rivojlanish tamoyiliga asoslangan bo‘lib,
uzoq muddatli va oldindan aniq rejalashtirilgan loyihalar uchun samarali hisoblanadi. Ushbu
model quyidagi hollarda yaxshi natija beradi:
Talablar o‘zgarishsiz aniq belgilangan loyihalar;
Hujjatlashtirish muhim bo‘lgan yirik korporativ tizimlar;
Murakkab va xavfsizlik darajasi yuqori bo‘lgan sohalar (bank tizimlari, tibbiy axborot
tizimlari va h.k.).
Biroq, zamonaviy dasturiy ta’minot loyihalarining aksariyati doimiy ravishda o‘zgarib
boruvchi sharoitlarga ega bo‘lgani uchun Waterfall modeli ko‘pincha moslashuvchanlik
yetishmasligi sababli samaradorligini yo‘qotishi mumkin.
Zamonaviy IT-loyihalarda Agile metodologiyasi, ayniqsa Scrum yondashuvi keng
qo‘llaniladi. Ushbu metodlar quyidagi natijalarga olib keladi:
Tezkor va moslashuvchan dasturiy ta’minot ishlab chiqish jarayoni;
Mijoz va jamoa o‘rtasida doimiy aloqa va takomillashtirish;
Har sprint (ish sikli) oxirida tayyor mahsulot qismlarini yetkazib berish imkoniyati.
Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, Scrum va Agile metodologiyalaridan foydalangan
jamoalar ish unumdorligini 20-30% ga oshirishi va xatoliklarni minimal darajaga tushirishi
mumkin. Shu bilan birga, ushbu yondashuvlar yuqori intizom va tajribali jamoa talab qiladi.
Kanban metodologiyasi ish jarayonini vizual boshqarish va samaradorlikni oshirishga
yordam beradi. Ayniqsa, doimiy rivojlanish talab qilinadigan dasturiy ta’minot tizimlari uchun
mos keladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki:
Ish jarayoni aniq va shaffof bo‘ladi;
Vazifalarni o‘z vaqtida bajarish nazorat qilinadi;
Ish hajmini muvozanatlashtirish orqali jamoaning yuklamasi optimallashtiriladi.
Lean yondashuvi esa resurslarni samarali taqsimlash va ortiqcha jarayonlarni bartaraf
etish orqali tezkor natijalarga erishish imkonini beradi. Bu usul startaplar va innovatsion
mahsulotlar yaratishda ayniqsa samarali hisoblanadi.
Tahlil shuni ko‘rsatadiki, ideal loyiha boshqaruv metodologiyasi mavjud emas. Har bir
loyiha o‘ziga xos bo‘lib, tanlanadigan yondashuv loyiha hajmi, jamoa tajribasi, mijoz
talablarining o‘zgaruvchanligi va boshqa omillarga bog‘liq. Barqaror va uzoq muddatli
loyihalar uchun Waterfall, tezkor va moslashuvchan rivojlanish talab qilinadigan dasturlar
uchun Agile va Scrum, ish jarayonini optimallashtirish va vizuallashtirish uchun Kanban tizimi
samarali hisoblanadi. Shu sababli, zamonaviy dasturiy ta’minot ishlab chiqishda aralash
boshqaruv usullaridan foydalanish ham samarali bo‘lishi mumkin. Masalan, Agile va Scrum
tezkor rivojlanish uchun ishlatilsa, Waterfall orqali loyiha hujjatlashtirish va yakuniy
tekshiruv jarayonlari nazorat qilinishi mumkin. Kelajakda ushbu metodologiyalarning yanada
rivojlanishi va yangi yondashuvlar paydo bo‘lishi kutilmoqda. Shuningdek, sun’iy intellekt va
avtomatlashtirish vositalari yordamida loyiha boshqaruvining yangi innovatsion usullari
ishlab chiqilishi ehtimoli katta.
Xulosa va takliflar.
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
148
Dasturiy ta’minot loyihalarini boshqarish – bu murakkab va ko‘p jihatli jarayon bo‘lib,
loyiha muvaffaqiyatini ta’minlash uchun to‘g‘ri yondashuvni talab qiladi. Tadqiqotlar shuni
ko‘rsatadiki, loyiha boshqarish usullarining har biri turli sharoitlarga mos keladi va ularning
samaradorligi loyihaning hajmi, murakkabligi, mijoz talablarining o‘zgaruvchanligi hamda
jamoaning tajribasiga bog‘liq.
An’anaviy Waterfall modeli qat’iy rejalashtirilgan va barqaror talabga ega loyihalar
uchun mos bo‘lsa, Agile, Scrum va Kanban metodologiyalari tezkor va o‘zgaruvchan sharoitga
moslashuvchanlik talab qiladigan loyihalar uchun samarali hisoblanadi. Lean metodologiyasi
esa startaplar va innovatsion mahsulotlar ishlab chiqishda o‘zining yuqori natijadorligini
ko‘rsatmoqda. Umuman olganda, zamonaviy dasturiy ta’minot loyihalarida bitta
metodologiyani qo‘llash o‘rniga, turli yondashuvlarni kombinatsiya qilish yanada samarali
natijalarga olib kelishi mumkin. Misol uchun, Agile metodologiyasi ishlab chiqish jarayonida
qo‘llanilib, loyiha tugatilishida Waterfall modeli asosida yakuniy sinovlar va hujjatlashtirish
amalga oshirilishi mumkin. Bundan tashqari, zamonaviy tendensiyalar shuni ko‘rsatadiki,
sun’iy intellekt va avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlari loyiha boshqaruviga sezilarli ta’sir
ko‘rsatmoqda. Bu esa kelajakda loyiha boshqaruvining yanada samarali bo‘lishiga imkon
yaratadi.
Takliflar.
Har bir loyiha o‘zining alohida xususiyatlariga ega bo‘lgani sababli, loyihani
boshqarish metodologiyasi ham shunga mos ravishda tanlanishi lozim.
Agar loyiha barqaror va aniq belgilangan talabga ega bo‘lsa – Waterfall
Agar talablar dinamik va tez-tez o‘zgarib tursa – Agile yoki Scrum
Agar ish jarayonini aniq vizualizatsiya qilish kerak bo‘lsa – Kanban
Agar minimal resurs bilan maksimal samaradorlikka erishish maqsad qilingan bo‘lsa –
Lean
Hybrid metodologiyalarni joriy etish. Katta loyihalarda bir nechta metodologiyalarni
birlashtirish samaradorlikni oshirishi mumkin. Masalan,
Dastlabki rejalashtirish va hujjatlashtirish – Waterfall
Ishlab chiqish jarayoni – Agile yoki Scrum
Ish jarayonini boshqarish va kuzatish – Kanban
Bu yondashuv katta jamoalarda loyihani samarali boshqarishga yordam beradi.
Loyiha boshqaruvi samaradorligini oshirish uchun jamoa a’zolarining Agile, Scrum,
Kanban, Lean va Waterfall metodologiyalari bo‘yicha bilim va tajribasini oshirish talab etiladi.
Buning uchun: Project Management Institute (PMI) va Scrum Alliance kabi tashkilotlarning
sertifikatlarini olish, dasturiy ta’minot loyihalarini boshqarish bo‘yicha seminar va
treninglarda ishtirok etish, real loyihalar ustida ishlash orqali amaliy tajriba orttirish kerak.
Dasturiy
ta’minot
loyihalarini
boshqarishning
to‘g‘ri
yondashuvi
loyiha
muvaffaqiyatining muhim omillaridan biridir. Bugungi kunda Agile, Scrum, Kanban va Lean
kabi zamonaviy metodologiyalar tez rivojlanayotgan texnologik loyihalarda ustunlik
qilmoqda, biroq Waterfall kabi an’anaviy yondashuv ham hali ham o‘z dolzarbligini saqlab
qolmoqda. Kelajakda sun’iy intellekt va avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlari dasturiy
ta’minot loyihalarini boshqarish jarayonini yanada optimallashtirishi kutilmoqda.
Shu sababli, loyiha menejerlari va dasturchilar turli metodologiyalarni yaxshi
o‘zlashtirishi, moslashuvchan yondashuvlardan foydalanishi va zamonaviy texnologiyalardan
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
149
foydalangan holda samaradorlikni oshirishi muhim. Taklif etilayotgan yondashuvlar va
strategiyalar yordamida dasturiy ta’minot loyihalarini muvaffaqiyatli rejalashtirish va amalga
oshirish mumkin bo‘ladi.
Foydalanilgan adabiyotlar/Используемая литература/References:
1.
Ergash o’g’li, Qodirov Farrux, and Berdiyev Sardor Sobir o’g’li. "DEVELOPMENT OF
MATHEMATICAL APPLICATIONS IN THE PROGRAM OF EXISTING SCRIPT LANGUAGE."
2.
Qodirov, F. E., S. S. Jo'rayev, and V. N. Qalandarov. "INFORMATION ARCHITECTURE IN
SITE
DESIGN."
НАУКА
И
НАУЧНЫЙ
ПОТЕНЦИАЛ-ОСНОВА
УСТОЙЧИВОГО
ИННОВАЦИОННОГО РАЗВИТИЯ ОБЩЕСТВА
. 2019.
3.
Qodirov, F. E., et al. "FEATURES OF INTEL CORE i9 X-SERIES PROCESSORS AND ITS
ADVANTAGE FROM OTHER PROCESSORS."
ПУТИ ПОВЫШЕНИЯ РЕЗУЛЬТАТИВНОСТИ
СОВРЕМЕННЫХ НАУЧНЫХ ИССЛЕДОВАНИЙ
. 2019.
4.
Ergash o’g’li, Qodirov Farrux, and Bozorova Irina Jumanazarovna. "METHODS OF
DISPLAYING MAIN MEMORY ON CACHE."
Ответственный редактор
(2020): 6.
5.
Qodirov, F. E. "Methodological aspects and importance of development of medical
services through econometric modeling and forecasting options."
academy. uz/index. php/yo
.
6.
Ergash o’g’li, Qodirov Farrux. "Hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishda har bir
hududning о ‘ziga xos xususiyatlari."
Scientific Journal of Actuarial Finance and
Accounting
4.09 (2024): 178-183.
7.
Qodirov, F. E., O. D. Doniyorov, and H. Shokirov Sh. "Basic concepts of information
security in information systems. Wide threats and their consequences."
концепции
устойчивого развития науки в современных условиях
(2021): 153-155.
8.
Қодиров, Ф. "ЗАМОНАВИЙ КОМПЬЮ ТЕР УЙИНЛАРИ ВА УЛАРНИНГ
СИНФЛАНИШИ."
МУХАММАД
АЛ-ХОРАЗМИЙ
НОМИДАГИ
ТОШКЕНТ
АХБОРОТ
ТЕХНОЛОГИЯЛАРИ УНИВЕРСИТЕТИ КАРШИ ФИЛИАЛИ
(2019).
9.
Qodirov, F. "YOSHLAR MA’NAVIYATINI YUKSALTIRISHDA MILLIY ONLAYN KITOB
DO’KONINI ISHLAB CHIQISH VA TADBIQ ETISH."
МУХАММАД АЛ-ХОРАЗМИЙ НОМИДАГИ
ТОШКЕНТ АХБОРОТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРИ УНИВЕРСИТЕТИ КАРШИ ФИЛИАЛИ
(2019).
10.
Qodirov,
F.
"MASOFAVIY
TA’LIMDA
O’QISHNING
QULAYLIKLARI
VA
KAMCHILIKLARI."
МУҲАММАД
АЛ-ХОРАЗМИЙ
НОМИДАГИ
ТОШКЕНТ
АХБОРОТ
ТЕХНОЛОГИЯЛАРИ УНИВЕРСИТЕТИ ҚАРШИ ФИЛИАЛИ
(2020).
11.
Ergash o’g’li, Qodirov Farrux. "ECONOMETRIC MODELING OF THE DEVELOPMENT OF
MEDICAL SERVICES TO THE POPULATION OF THE REGION."
Berlin Studies Transnational
Journal of Science and Humanities
2.1.1 Economical sciences (2022).
12.
Кодиров, Ф. "АНАЛИЗ БИОСИГНАЛОВ В ЭЛЕКТРОКАРДИОГРАФИИ И МЕТОДЫ ИХ
ОБРАБОТКИ."
МУҲАММАД
АЛ-ХОРАЗМИЙ
НОМИДАГИ
ТОШКЕНТ
АХБОРОТ
ТЕХНОЛОГИЯЛАРИ УНИВЕРСИТЕТИ ҚАРШИ ФИЛИАЛИ
(2020).
13.
Қодиров, Ф. "СОЗДАНИЕ ПРОГРАММНОГО ОБЕСПЕЧЕНИЯ И АППАРАТА
ЭЛЕКТРОННОЙ
БИБЛИОТЕЧНОЙ
СИСТЕМЫ
НА
ОСНОВЕ
QR-КОДОВОЙ
ТЕХНОЛОГИИ."
Kokand University
(2020).
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
150
14.
Bozorova, Irina Jumanazarovna, and Dilfuzaxon Mamasharipovna Karayeva. "Modern
programming technologies and their role."
интеллектуальный капитал xxi века
. 2020.
15.
Qodirov, F. "Aholiga tibbiy xizmat ko ‘rsatish sohasining kelgusi holatini
bashoratlash."
Samarqand iqtisodiѐt va servis instituti
(2022).
16.
Qodirov, F. "QR-kod texnologiyasi asosida elektron kutubxona tizimini dasturiy va
apparat taminotini yaratish."
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot
texnologiyalari universiteti Qarshi filiali
(2021).
17.
Қодиров, Фаррух, and X. Мухитдинов. "АҲОЛИГА ТИББИЙ ХИЗМАТ КЎРСАТИШДАН
ОЛИНГАН ДАРОМАД ВА ХАРАЖАТЛАРНИ БИЗНЕС ИННОВАЦИОН МОДЕЛИ."
Raqamli
iqtisodiyot va axborot texnologiyalari
2.3 (2022): 136-141.
18.
Qodirov, F. "Optimum solutions for the development of medical services in private
clinics."
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti Qarshi
filiali
(2022).
19.
Qodirov, F. "Қашқадарё ҳудуди аҳолисига хизмат кўрсатиш тармоқлари ва уларга
таъсир этувчи омиллар."
O ‘zbekiston Qishloq Va Suv xo ‘jaligi” Jurnali
(2022).
20.
Қодиров, Ф. "Вилоят аҳолисига соғлиқни сақлаш хизматлари кўрсатиш
тармоқлари ривожланиш механизмининг статистик таҳлили."
Andijon Mashinasozlik
Instituti
(2022).
21.
Қодиров, Ф. "Аҳолига тиббий хизмат кўрсатиш соҳасининг келгуси ҳолатини
башоратлаш."
Самарқанд иқтисодиѐт ва сервис институти
(2022).
22.
Қодиров, Фаррух, and X. Мухитдинов. "АҲОЛИГА ТИББИЙ ХИЗМАТ КЎРСАТИШДАН
ОЛИНГАН ДАРОМАД ВА ХАРАЖАТЛАРНИ БИЗНЕС ИННОВАЦИОН МОДЕЛИ."
Raqamli
iqtisodiyot va axborot texnologiyalari
2.3 (2022): 136-141.
23.
Қодиров, Ф. "Қашқадарё вилояти аҳолисига тиббий хизмат кўрсатиш
тармоқларини ривожлантиришнинг истиқболлари."
o ‘zbekiston qishloq va suv xo ‘jaligi»
âà «Agro ilm
(2022).
24.
Бозорова, Ирина Жуманазаровна. "Создание программного обеспечения
электронной библиотечной системы на основе QR-кодовой технологии."
Теория и
практика современной науки
. 2020.
25.
Zoxidov, J. B., F. E. Qodirov, and I. J. Bozorova. "QUARTUS II PROJECT CONCEPT AND ITS
OPPORTUNITIES AND PROBLEMS."
АКТУАЛЬНЫЕ ПРОБЛЕМЫ ТЕХНИЧЕСКОГО И
ТЕХНОЛОГИЧЕСКОГО ОБЕСПЕЧЕНИЯ ИННОВАЦИОННОГО РАЗВИТИЯ
. 2019.
26.
Маматмурадова, М. У., И. Ж. Бозорова, and Ф. Э. Кодиров. "СОЗДАНИЕ И
ЭФФЕКТИВНОЕ ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ИННОВАЦИОННЫХ ТЕХНОЛОГИЙ И РЕСУРСОВ
ЭЛЕКТРОННОГО ОБУЧЕНИЯ В НЕПРЕРЫВНОМ ОБРАЗОВАНИИ."
Инновации в
технологиях и образовании
. 2019.
27.
Ergash o’g’li, Qodirov Farrux, and Bozorova Irina Jumanazarovna. "METHODS OF
DISPLAYING MAIN MEMORY ON CACHE."
Ответственный редактор
(2020): 6.
