ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
138
SMART TEXNALOGIYALAR VA AQLLI QURILMALAR
Qodirov Farrux Ergash o‘g‘li
Matematika va ta’limda axborot texnologiyasi kafedrasi mudiri, Ilmiy rahbar
Xolmurodova Asila Normurod qizi
Shahrisabz davlat pedagogika instituti matematika va informatika yo’nalishi
2-bosqich talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15119627
Annotatsiya:
Ushbu maqolada smart texnologiyalar va aqlli qurilmalar tushunchasi,
ularning rivojlanish bosqichlari, amaliy qo‘llanilishi va jamiyat hayotiga ta’siri tahlil qilinadi.
Zamonaviy raqamli texnologiyalarning rivojlanishi natijasida IoT (Internet of Things), sun’iy
intellekt, aqlli uy tizimlari, aqlli shahar infratuzilmasi va aqlli sog‘liqni saqlash texnologiyalari
kundalik hayotning muhim qismiga aylanmoqda. Ushbu texnologiyalar samaradorlikni
oshirish, resurslardan tejamkor foydalanish va inson hayotini yengillashtirish imkoniyatini
beradi.
Maqolada smart texnologiyalarning afzalliklari, jumladan, qulaylik, xavfsizlik, ekologik
barqarorlik va iqtisodiy samaradorlik, shuningdek, ularning muammolari – kiberxavfsizlik
tahdidlari, texnologik qaramlik, yuqori xarajatlar va ish o‘rinlarining qisqarishi kabi jihatlar
atroflicha muhokama qilinadi. Shuningdek, smart texnologiyalarni yanada samarali joriy etish
bo‘yicha takliflar berilib, kiberxavfsizlikni mustahkamlash, texnologik savodxonlikni oshirish,
davlat va xususiy sektor hamkorligini kengaytirish hamda ekologik innovatsiyalarni
rivojlantirish zarurligi ta’kidlanadi.
Maqolaning yakuniy xulosasida smart texnologiyalar kelajakda global miqyosda yanada
keng joriy etilishi va insoniyat hayotini yanada qulay va samarali qilishda muhim rol o‘ynashi
kutilayotgani ta’kidlanadi. Ushbu tadqiqot natijalari smart texnologiyalarni rivojlantirishga
qiziqqan mutaxassislar, tadqiqotchilar va texnologiya ixlosmandlari uchun foydali bo‘lishi
mumkin.
Kalit so‘zlar:
smart texnologiyalar, aqlli qurilmalar, IoT, sun’iy intellekt, aqlli uy
tizimlari, aqlli shahar, kiberxavfsizlik, avtomatlashtirish, raqamli innovatsiyalar, ekologik
barqarorlik.
Kirish.
Zamonaviy dunyo kundan-kunga innovatsiyalarga boyib bormoqda. Ilm-fan va
texnologiyalarning jadal rivojlanishi natijasida inson hayoti yengillashib, samaradorlik
oshmoqda. Shu jarayonda "smart texnologiyalar" va "aqlli qurilmalar" atamalari kundalik
hayotimizning ajralmas qismiga aylanmoqda. Ilgari fantastika hisoblangan narsalar bugungi
kunda haqiqatga aylangan – sun’iy intellekt, IoT (Internet of Things), aqlli uylar,
avtomatlashtirilgan tizimlar, aqlli transport va ko‘plab innovatsion mahsulotlar bizning
turmush tarzimizni tubdan o‘zgartirmoqda.
Smart texnologiyalar va aqlli qurilmalar – bu inson hayotini soddalashtirish,
samaradorlikni oshirish va xavfsizlikni ta’minlashga qaratilgan ilg‘or texnologik echimlar
majmuasidir. Ular sun’iy intellekt, ma’lumotlarni tahlil qilish, avtomatlashtirish va masofaviy
boshqaruv imkoniyatlarini o‘z ichiga oladi. Masalan, aqlli uy jihozlari yoritish, isitish va
xavfsizlik tizimlarini avtomatik tarzda boshqaradi, aqlli soatlar sog‘liq holatini kuzatish va
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
139
maslahatlar berish orqali insonlarning hayot sifatini yaxshilaydi, aqlli avtomobillar esa
haydovchisiz boshqaruv va yo‘l harakatini optimallashtirish imkoniyatini taqdim etadi.
Bu texnologiyalar nafaqat uy-ro‘zg‘or yoki shaxsiy foydalanish bilan cheklanmaydi, balki
sanoat, qishloq xo‘jaligi, tibbiyot, ta’lim va boshqa ko‘plab sohalarda ham keng qo‘llanilmoqda.
Masalan, aqlli qishloq xo‘jaligi texnologiyalari orqali ekinlarni aniq sug‘orish, o‘g‘itlash va
hosildorlikni oshirish mumkin. Tibbiyotda esa aqlli qurilmalar orqali bemorlarning ahvoli
doimiy kuzatilib, o‘z vaqtida tibbiy yordam ko‘rsatish imkoniyati yaratilmoqda.
Ushbu maqolada smart texnologiyalar va aqlli qurilmalarning rivojlanishi, ularning
afzalliklari, qo‘llanilish sohalari hamda kelajakdagi istiqbollari haqida batafsil ma’lumot
beriladi.
Mavzuga doir adabiyotlar tahlili.
Smart texnologiyalar va aqlli qurilmalar bugungi
kunda ilmiy tadqiqotlarda ham keng o‘rganilmoqda.
Kevin Ashton 1999-yilda "Internet of Things" (IoT) tushunchasini ilgari surdi. Uning
ta’kidlashicha, aqlli qurilmalar o‘zaro axborot almashish orqali samaradorlikni oshiradi va
inson ishtirokini minimallashtiradi. U o‘z tadqiqotida shunday yozadi:
"IoT texnologiyalari yordamida har bir qurilma ma’lumotlarni qayta ishlay oladigan
mustaqil obyektga aylanadi, bu esa ishlab chiqarish va kundalik hayotda sezilarli
samaradorlikni ta’minlaydi".
Ushbu tamoyil bugungi kunda smart texnologiyalar asosida ishlayotgan qurilmalar,
jumladan, aqlli uylar, aqlli transport tizimlari va aqlli shaharlarning rivojlanishiga zamin
yaratdi.
Shuningdek, mashhur futurist Ray Kurzweil o‘zining "The Singularity is Near" kitobida
sun’iy intellekt va smart texnologiyalarning kelajakdagi evolyutsiyasini bashorat qiladi. U
quyidagicha yozadi:
"Kelajakda aqlli texnologiyalar inson miyasi bilan raqobatlashadigan darajaga yetadi,
ular nafaqat ma’lumotlarni qayta ishlaydi, balki mustaqil qaror qabul qilish qobiliyatiga ham
ega bo‘ladi".
Jumladan, o‘zbek olimi Sh. A. Qodirov o‘z tadqiqot ishida raqamli texnologiyalar va aqlli
qurilmalarning iqtisodiyotga ta’sirini o‘rganib, quyidagi fikrni bildiradi:
"Smart texnologiyalar sanoat va xizmat ko‘rsatish sohasida inson omiliga bo‘lgan ehtiyojni
kamaytiradi, shu bilan birga mahsulot va xizmat sifatini oshirishga yordam beradi".
Bu fikr raqamli iqtisodiyot sharoitida aqlli texnologiyalarni joriy qilish muhimligini
ko‘rsatadi. Ayniqsa, aqlli ishlab chiqarish tizimlari va robotlashtirish jarayonlari sanoatning
samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.
D. N. Karimov esa o‘z ilmiy maqolasida aqlli shahar texnologiyalarining afzalliklarini
tahlil qilib, quyidagilarni qayd etadi:
"Aqlli shaharlar konsepsiyasi nafaqat energiya tejash va ekologik muhitni yaxshilash
imkonini beradi, balki xavfsizlik, transport tizimi va fuqarolarga xizmat ko‘rsatish sohasida ham
inqilobiy o‘zgarishlar keltirib chiqaradi".
Bu fikr bugungi kunda O‘zbekistonda ham aqlli shahar loyihalarini ishlab chiqish va joriy
etish bo‘yicha olib borilayotgan ishlar bilan hamohangdir.
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
140
Yuqoridagi tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, xorijiy va mahalliy tadqiqotchilar smart
texnologiyalar va aqlli qurilmalarning rivojlanishi va kelajakdagi istiqbollariga katta e’tibor
qaratmoqda.
Smart texnalogiyalar.
Quyidagi smart texnologiyalar turli sohalarda qo‘llaniladi va
hayotni qulaylashtirish, samaradorlikni oshirishga xizmat qiladi.
Aqlli uy tizimlari (Smart Home Technology).
Google Nest, Amazon Alexa, Apple HomeKit – ovoz yordamida boshqariladigan aqlli uy
tizimlari.
Aqlli yorug‘lik (Philips Hue, Xiaomi Yeelight) – avtomatik sozlanadigan yoritish tizimlari.
Aqlli termostatlar (Nest Thermostat, Ecobee) – energiyani tejash va haroratni avtomatik
nazorat qilish.
Aqlli eshik qulf tizimlari (August Smart Lock, Yale Smart Lock) – xavfsizlik va masofaviy
boshqaruv imkoniyatlari.
Aqlli transport va avtomobillar (Smart Transportation).
Tesla Autopilot – avtopilot rejimida ishlaydigan elektroavtomobillar.
Waymo – Google kompaniyasiga tegishli haydovchisiz avtomobillar.
Aqlli svetoforlar – tirbandlikka qarab avtomatik ravishda ishlovchi yo‘l chiroqlari.
GPS asosidagi aqlli navigatsiya tizimlari (Waze, Google Maps) – real vaqt rejimida yo‘l
harakati tahlili.
Aqlli sog‘liqni saqlash texnologiyalari (Smart Healthcare).
Apple Watch, Fitbit, Xiaomi Mi Band – yurak urish tezligi, qadamlar soni va boshqa
jismoniy ko‘rsatkichlarni kuzatadigan aqlli soatlar.
Aqlli insulin pompasi – qandli diabet bemorlari uchun avtomatik insulin in'ektsiya
tizimlari.
Telemeditsina ilovalari (Teladoc, Doctor on Demand) – masofaviy tibbiy maslahatlar
olish imkoniyati.
AI yordamida ishlaydigan diagnostika tizimlari – sun’iy intellekt orqali kasalliklarni
aniqlash.
Natija muhokama.
Tadqiqot va tahlillarga asoslangan holda, smart texnologiyalar va aqlli qurilmalar
yaratishda quyidagi asosiy natijalarga erishish mumkin:
Smart texnologiyalar hayotni yengillashtiradi va samaradorlikni oshiradi.
Smart
texnologiyalar inson hayotining turli sohalarida unumdorlik va qulaylikni oshirishga xizmat
qiladi. Masalan, aqlli uy tizimlari elektr energiyasini tejaydi, xavfsizlikni mustahkamlaydi va
odamlarning kundalik ishlarini avtomatlashtiradi. Aqlli transport esa yo‘l harakatini
optimallashtirib, transport tirbandliklarini kamaytiradi.
Aqlli qurilmalar sun’iy intellekt va IoT asosida ishlaydi.
IoT (Internet of Things) va
sun’iy intellekt asosidagi aqlli qurilmalar katta hajmdagi ma’lumotlarni qayta ishlash,
muammolarni real vaqt rejimida hal qilish va foydalanuvchilarning ehtiyojlariga mos ravishda
xizmat ko‘rsatish imkonini beradi. Misol uchun, aqlli tibbiyot qurilmalari bemorlarning
ahvolini doimiy kuzatib borib, shifokorlarga aniq ma’lumotlarni taqdim etadi.
Smart texnologiyalar turli sohalarda qo‘llanilishi mumkin.
smart texnologiyalar
quyidagi sohalarda samarali qo‘llanilishi tahlil qilinadi:
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
141
Sanoat – avtomatlashtirilgan ishlab chiqarish liniyalari, robototexnika.
Qishloq xo‘jaligi – dronlar yordamida ekinlarni nazorat qilish, aqlli sug‘orish tizimlari.
Tibbiyot – aqlli protezlar, bemorlarni monitoring qilish tizimlari.
Ta’lim – raqamli darsliklar, aqlli sinflar, masofaviy ta’lim platformalari.
Shahar infratuzilmasi – aqlli shahar loyihalari, aqlli yo‘l chiroqlari, ekologik monitoring
tizimlari.
Smart texnologiyalar iqtisodiy va ekologik foyda keltiradi.
Tadqiqot natijalariga
ko‘ra, smart texnologiyalar va aqlli qurilmalarning keng joriy etilishi iqtisodiy samaradorlikni
oshirishi va ekologik muammolarni kamaytirishga xizmat qilishi mumkin. Masalan, energiyani
tejovchi texnologiyalar tabiiy resurslardan oqilona foydalanishga yordam beradi,
avtomatlashtirilgan ishlab chiqarish esa ishlab chiqarish tannarxini pasaytiradi.
Smart texnologiyalar va aqlli qurilmalar zamonaviy jamiyat hayotining ajralmas qismiga
aylanib bormoqda. Ularning rivojlanishi turli sohalarda samaradorlikni oshirishga, inson
faoliyatini yengillashtirishga va resurslardan tejamkor foydalanishga xizmat qilmoqda.
Smart texnologiyalarning afzalliklari.
Smart texnologiyalar va aqlli qurilmalarning joriy etilishi bir qator ijobiy natijalarga olib
kelmoqda:
Samaradorlik va qulaylik: Aqlli qurilmalar inson faoliyatini avtomatlashtirish orqali ish
unumdorligini oshiradi. Masalan, aqlli uy tizimlari yoritish, isitish va xavfsizlik tizimlarini
masofaviy boshqarish imkonini beradi.
Resurslarni tejash: IoT texnologiyalari orqali energiya, suv va boshqa resurslardan
tejamkor foydalanish mumkin. Aqlli sug‘orish tizimlari yoki aqlli elektr tarmoqlari buning
yaqqol misolidir.
Smart texnologiyalarning muammolari va kamchiliklari.
Smart texnologiyalar rivojlanayotgan bo‘lsa-da, ulardan foydalanish jarayonida
muayyan muammolar mavjud:
Kiberxavfsizlik va maxfiylik muammolari: IoT qurilmalari internet orqali ishlaydi, bu esa
xakerlik hujumlariga yo‘liqqan taqdirda ma’lumotlarning o‘g‘irlanishiga olib kelishi mumkin.
Aqlli uy tizimlaridagi kameralar yoki aqlli avtomobillar xavfsizlikka tahdid solishi ehtimoli
mavjud.
Texnologik qaramlik: Aqlli qurilmalarga ortiqcha bog‘lanib qolish natijasida insonlar
muhim qarorlarni qabul qilishda texnologiyalarga tayanib qolishi mumkin. Sun’iy intellektga
haddan tashqari ishonish natijasida inson tafakkuri va ijodkorligining susayishi xavfi mavjud.
Xulosa va takliflar.
Smart texnologiyalar va aqlli qurilmalar zamonaviy jamiyatning ajralmas qismiga
aylanib, inson hayotining turli sohalarida inqilobiy o‘zgarishlar olib kelmoqda. IoT, sun’iy
intellekt, aqlli shahar infratuzilmasi, aqlli uy tizimlari va aqlli tibbiyot yechimlari orqali
samaradorlik oshib, resurslardan tejamkor foydalanish imkoniyati yaratilmoqda. Ushbu
texnologiyalar nafaqat kundalik turmush tarzini qulaylashtiradi, balki sanoat, ta’lim, qishloq
xo‘jaligi va ekologiya sohalarida ham yuqori natijalarga erishishga yordam beradi.
Biroq, smart texnologiyalarning tezkor rivojlanishi kiberxavfsizlik tahdidlari, texnologik
qaramlik, yuqori narx va ish o‘rinlarining qisqarishi kabi muammolarni ham yuzaga
keltirmoqda. Shu sababli, ularni rivojlantirish jarayonida ehtiyotkorlik bilan yondashish,
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
142
xavfsizlik choralarini mustahkamlash va innovatsion yechimlardan samarali foydalanish
muhim ahamiyatga ega.
Smart texnalogiyalar va aqlli qurilmalarni yanada rivojlantirish va ulardan samarali
foydalanish uchun quyidagilarni bajarish foyda keltiradi.
Kiberxavfsizlikni mustahkamlash:
IoT qurilmalarining himoyasini yaxshilash va
shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish bo‘yicha samarali tizimlar ishlab chiqish zarur.
Smart texnologiyalardan foydalanish madaniyatini rivojlantirish:
Jamiyatni
texnologik yangiliklarga moslashishga o‘rgatish va texnologik savodxonlik darajasini oshirish
lozim.
Davlat va xususiy sektor hamkorligini kengaytirish:
Smart texnologiyalarni
rivojlantirish bo‘yicha strategik hamkorlikni yo‘lga qo‘yish va ilmiy izlanishlarni qo‘llab-
quvvatlash kerak.
Atrof-muhitga mos innovatsiyalarni ishlab chiqish:
Aqlli texnologiyalar ekologik
muhitga zarar yetkazmasligi uchun ekologik innovatsiyalarni keng joriy qilish lozim.
Foydalanilgan adabiyotlar/Используемая литература/References:
1.
Ergash o’g’li, Qodirov Farrux, and Berdiyev Sardor Sobir o’g’li. "DEVELOPMENT OF
MATHEMATICAL APPLICATIONS IN THE PROGRAM OF EXISTING SCRIPT LANGUAGE."
2.
Qodirov, F. E., S. S. Jo'rayev, and V. N. Qalandarov. "INFORMATION ARCHITECTURE IN
SITE
DESIGN."
НАУКА
И
НАУЧНЫЙ
ПОТЕНЦИАЛ-ОСНОВА
УСТОЙЧИВОГО
ИННОВАЦИОННОГО РАЗВИТИЯ ОБЩЕСТВА
. 2019.
3.
Qodirov, F. E., et al. "FEATURES OF INTEL CORE i9 X-SERIES PROCESSORS AND ITS
ADVANTAGE FROM OTHER PROCESSORS."
ПУТИ ПОВЫШЕНИЯ РЕЗУЛЬТАТИВНОСТИ
СОВРЕМЕННЫХ НАУЧНЫХ ИССЛЕДОВАНИЙ
. 2019.
4.
Ergash o’g’li, Qodirov Farrux, and Bozorova Irina Jumanazarovna. "METHODS OF
DISPLAYING MAIN MEMORY ON CACHE."
Ответственный редактор
(2020): 6.
5.
Qodirov, F. E. "Methodological aspects and importance of development of medical
services through econometric modeling and forecasting options."
academy. uz/index. php/yo
.
6.
Ergash o’g’li, Qodirov Farrux. "Hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishda har bir
hududning о ‘ziga xos xususiyatlari."
Scientific Journal of Actuarial Finance and
Accounting
4.09 (2024): 178-183.
7.
Qodirov, F. E., O. D. Doniyorov, and H. Shokirov Sh. "Basic concepts of information
security in information systems. Wide threats and their consequences."
концепции
устойчивого развития науки в современных условиях
(2021): 153-155.
8.
Қодиров, Ф. "ЗАМОНАВИЙ КОМПЬЮ ТЕР УЙИНЛАРИ ВА УЛАРНИНГ
СИНФЛАНИШИ."
МУХАММАД
АЛ-ХОРАЗМИЙ
НОМИДАГИ
ТОШКЕНТ
АХБОРОТ
ТЕХНОЛОГИЯЛАРИ УНИВЕРСИТЕТИ КАРШИ ФИЛИАЛИ
(2019).
9.
Qodirov, F. "YOSHLAR MA’NAVIYATINI YUKSALTIRISHDA MILLIY ONLAYN KITOB
DO’KONINI ISHLAB CHIQISH VA TADBIQ ETISH."
МУХАММАД АЛ-ХОРАЗМИЙ НОМИДАГИ
ТОШКЕНТ АХБОРОТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРИ УНИВЕРСИТЕТИ КАРШИ ФИЛИАЛИ
(2019).
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
143
10.
Qodirov,
F.
"MASOFAVIY
TA’LIMDA
O’QISHNING
QULAYLIKLARI
VA
KAMCHILIKLARI."
МУҲАММАД
АЛ-ХОРАЗМИЙ
НОМИДАГИ
ТОШКЕНТ
АХБОРОТ
ТЕХНОЛОГИЯЛАРИ УНИВЕРСИТЕТИ ҚАРШИ ФИЛИАЛИ
(2020).
11.
Ergash o’g’li, Qodirov Farrux. "ECONOMETRIC MODELING OF THE DEVELOPMENT OF
MEDICAL SERVICES TO THE POPULATION OF THE REGION."
Berlin Studies Transnational
Journal of Science and Humanities
2.1.1 Economical sciences (2022).
12.
Кодиров, Ф. "АНАЛИЗ БИОСИГНАЛОВ В ЭЛЕКТРОКАРДИОГРАФИИ И МЕТОДЫ ИХ
ОБРАБОТКИ."
МУҲАММАД
АЛ-ХОРАЗМИЙ
НОМИДАГИ
ТОШКЕНТ
АХБОРОТ
ТЕХНОЛОГИЯЛАРИ УНИВЕРСИТЕТИ ҚАРШИ ФИЛИАЛИ
(2020).
13.
Қодиров, Ф. "СОЗДАНИЕ ПРОГРАММНОГО ОБЕСПЕЧЕНИЯ И АППАРАТА
ЭЛЕКТРОННОЙ
БИБЛИОТЕЧНОЙ
СИСТЕМЫ
НА
ОСНОВЕ
QR-КОДОВОЙ
ТЕХНОЛОГИИ."
Kokand University
(2020).
14.
Bozorova, Irina Jumanazarovna, and Dilfuzaxon Mamasharipovna Karayeva. "Modern
programming technologies and their role."
интеллектуальный капитал xxi века
. 2020.
15.
Qodirov, F. "Aholiga tibbiy xizmat ko ‘rsatish sohasining kelgusi holatini
bashoratlash."
Samarqand iqtisodiѐt va servis instituti
(2022).
16.
Qodirov, F. "QR-kod texnologiyasi asosida elektron kutubxona tizimini dasturiy va
apparat taminotini yaratish."
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot
texnologiyalari universiteti Qarshi filiali
(2021).
17.
Қодиров, Фаррух, and X. Мухитдинов. "АҲОЛИГА ТИББИЙ ХИЗМАТ КЎРСАТИШДАН
ОЛИНГАН ДАРОМАД ВА ХАРАЖАТЛАРНИ БИЗНЕС ИННОВАЦИОН МОДЕЛИ."
Raqamli
iqtisodiyot va axborot texnologiyalari
2.3 (2022): 136-141.
18.
Qodirov, F. "Optimum solutions for the development of medical services in private
clinics."
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti Qarshi
filiali
(2022).
19.
Qodirov, F. "Қашқадарё ҳудуди аҳолисига хизмат кўрсатиш тармоқлари ва уларга
таъсир этувчи омиллар."
O ‘zbekiston Qishloq Va Suv xo ‘jaligi” Jurnali
(2022).
20.
Қодиров, Ф. "Вилоят аҳолисига соғлиқни сақлаш хизматлари кўрсатиш
тармоқлари ривожланиш механизмининг статистик таҳлили."
Andijon Mashinasozlik
Instituti
(2022).
21.
Қодиров, Ф. "Аҳолига тиббий хизмат кўрсатиш соҳасининг келгуси ҳолатини
башоратлаш."
Самарқанд иқтисодиѐт ва сервис институти
(2022).
22.
Қодиров, Фаррух, and X. Мухитдинов. "АҲОЛИГА ТИББИЙ ХИЗМАТ КЎРСАТИШДАН
ОЛИНГАН ДАРОМАД ВА ХАРАЖАТЛАРНИ БИЗНЕС ИННОВАЦИОН МОДЕЛИ."
Raqamli
iqtisodiyot va axborot texnologiyalari
2.3 (2022): 136-141.
23.
Қодиров, Ф. "Қашқадарё вилояти аҳолисига тиббий хизмат кўрсатиш
тармоқларини ривожлантиришнинг истиқболлари."
o ‘zbekiston qishloq va suv xo ‘jaligi»
âà «Agro ilm
(2022).
24.
Бозорова, Ирина Жуманазаровна. "Создание программного обеспечения
электронной библиотечной системы на основе QR-кодовой технологии."
Теория и
практика современной науки
. 2020.
ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
144
25.
Zoxidov, J. B., F. E. Qodirov, and I. J. Bozorova. "QUARTUS II PROJECT CONCEPT AND ITS
OPPORTUNITIES AND PROBLEMS."
АКТУАЛЬНЫЕ ПРОБЛЕМЫ ТЕХНИЧЕСКОГО И
ТЕХНОЛОГИЧЕСКОГО ОБЕСПЕЧЕНИЯ ИННОВАЦИОННОГО РАЗВИТИЯ
. 2019.
26.
Маматмурадова, М. У., И. Ж. Бозорова, and Ф. Э. Кодиров. "СОЗДАНИЕ И
ЭФФЕКТИВНОЕ ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ИННОВАЦИОННЫХ ТЕХНОЛОГИЙ И РЕСУРСОВ
ЭЛЕКТРОННОГО ОБУЧЕНИЯ В НЕПРЕРЫВНОМ ОБРАЗОВАНИИ."
Инновации в
технологиях и образовании
. 2019.
27.
Ergash o’g’li, Qodirov Farrux, and Bozorova Irina Jumanazarovna. "METHODS OF
DISPLAYING MAIN MEMORY ON CACHE."
Ответственный редактор
(2020): 6.