T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
61-son_2-to’plam_May-2025
158
ISSN:3030-3613
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA IJODKORLIKNI
RIVOJLANTIRISH YO‘LLARI
Mualliflar:
Pedagogika va psixologiya
kafedrasi o‘qituvchisi
Kadirova Omadxon
,
Maktabgacha taʼlim yo‘nalishi
201-guruh talabasi
Shavkatjonova Mohinur
ANNOTATSIYA
Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda ijodiy fikrlashni rivojlantirish
yo‘llari, ijodkorlikni shakllantirishga yordam beruvchi omillar va pedagogik
yondashuvlar tahlil qilingan. Shuningdek, bolalar faoliyatida o‘yin, tasviriy san’at,
musiqiy mashg‘ulotlarning o‘rni yoritilgan.
ANNOTATION
This article analyzes the ways of developing creative thinking in preschool
children, the factors that help to form creativity, and pedagogical approaches. It also
highlights the role of play, visual arts, and music activities in children's development.
KALIT SO‘ZLAR:
ijodkorlik, maktabgacha yosh, ijodiy fikrlash, pedagogik
yondashuv, o‘yin, tasviriy san’at
KEYWORDS:
creativity, preschool age, creative thinking, pedagogical
approach, play, visual arts
KIRISH
Maktabgacha yosh davri bolaning psixologik va aqliy rivojlanishida eng muhim
bosqichlardan biri hisoblanadi. Shu davrda bolaning ijodiy salohiyati, qiziqishi va
mustaqil fikrlashi shakllana boshlaydi. Ijodkorlik bolaning atrof-muhitni o‘rganish,
yangi g‘oyalarni ilgari surish va o‘ziga xos fikr yuritish ko‘nikmalarini rivojlantiradi.
Shu sababli, maktabgacha ta’lim tizimida bolalarda ijodiy faoliyatni rivojlantirish
muhim ahamiyat kasb etadi.
ASOSIY QISM
Ijodkorlikni rivojlantirish uchun avvalo bolaga erkin fikrlash, tajriba o‘tkazish
va mustaqil qaror qabul qilish imkonini beruvchi muhit yaratish zarur. Maktabgacha
yoshdagi bolalar faoliyatida quyidagi yo‘llar ijodiy salohiyatni oshirishda samarali
hisoblanadi:
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
61-son_2-to’plam_May-2025
159
ISSN:3030-3613
1. Erkin o‘yinlar orqali ijodiy fikrlashni rag‘batlantirish. O‘yin – bolalar uchun tabiiy
faoliyat turi bo‘lib, ular orqali bolalar turli rollarni bajaradi, tasavvur qiladi va yangicha
yechimlar topadi [1].
2. Tasviriy san’at mashg‘ulotlari. Rasm chizish, yelimlash, loydan haykal yasash kabi
mashg‘ulotlar bolada noan’anaviy fikr yuritish va estetik didni rivojlantiradi [2].
3. Musiqiy faoliyat. Qo‘shiq kuylash, musiqa tinglash va cholg‘u asboblarida chalish
bolalarning emotsional dunyosini boyitadi va ijodiy ifoda imkoniyatlarini kengaytiradi
[3].
4. Savol-javob va muammoli vaziyatlar yaratish. Bolalarga turli savollar berish,
muammoli holatlar orqali ularni mustaqil fikr yuritishga undash ijodkorlikni
rivojlantiradi [4].
5. Pedagogik yondashuv. O‘qituvchining qo‘llab-quvvatlovchi, erkin fikrni qadrlovchi
yondashuvi bolaning o‘ziga bo‘lgan ishonchini oshiradi va ijodiy faoliyatga qiziqishini
kuchaytiradi [5].
6. Ijodiy muhit va makonning ta’siri. Bolalarning ijodiy rivojlanishida ularning
atrofidagi muhit muhim o‘rin tutadi. Yorqin ranglarda bezatilgan, ijodiy faoliyat uchun
qulay shart-sharoit yaratilgan sinfxonalar bolalarda yangi g‘oyalarni kashf etishga
ilhom beradi. Bunday muhitda bolalar o‘zlarini erkin tutadi va yangi narsalarni sinab
ko‘rishdan qo‘rqmaydi [6].
7. Ota-onalar bilan hamkorlikning ahamiyati. Bolaning ijodiy salohiyatini to‘liq
rivojlantirish uchun ota-onalar va pedagoglar o‘rtasida doimiy aloqani yo‘lga qo‘yish
zarur. Uyda bolaga erkinlik berish, birgalikda ijodiy loyihalar bajarish (masalan,
qo‘g‘irchoq yasash, hikoya to‘qish) ularning ijodiy qobiliyatini oshirishga xizmat
qiladi [7].
XULOSA
Maktabgacha yoshdagi bolalarda ijodkorlikni rivojlantirish – ularning har
tomonlama kamol topishiga zamin yaratadi. Ijodiy faoliyat orqali bolalar o‘z
imkoniyatlarini namoyon eta oladi, mustaqil fikrlash, muammoni hal qilish
ko‘nikmalarini egallaydi. Pedagoglar, tarbiyachilar va ota-onalarning hamkorligi,
qo‘llab-quvvatlovchi muhit ijodiy salohiyatni to‘liq ro‘yobga chiqarishda muhim omil
hisoblanadi.
Ijodiy faoliyat bilan muntazam shug‘ullanuvchi bolalar kelajakda mustaqil
fikrlaydigan, yangilikka intiladigan va muammolarga noodatiy yondasha oladigan
shaxs sifatida shakllanadi. Shu sababli, ijodiy rivojlanishga yo‘naltirilgan ta’lim
dasturlari, metodik qo‘llanmalar va o‘quv rejalarini ishlab chiqish dolzarb vazifadir.
Maktabgacha ta’lim muassasalarida pedagogik jarayonni ijodiy yondashuv asosida
tashkil etish kelajak avlod tarbiyasida muhim rol o‘ynaydi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
61-son_2-to’plam_May-2025
160
ISSN:3030-3613
1. Amonov M. “Maktabgacha ta’lim psixologiyasi.” – Toshkent, 2020.
2. Karimova D. “Ijodiy fikrlashni rivojlantirish metodlari.” – Samarqand, 2019.
3. Abdullaeva G. “Musiqa orqali bolalar tarbiyasi.” – Toshkent, 2021.
4. Nishonova Z. “O‘yin faoliyati va bolalar ijodi.” – Farg‘ona, 2022.
5. Ismoilov U. “Pedagogik yondashuvlar nazariyasi.” – Buxoro, 2018.
6. Qurbonova S. “Maktabgacha ta’limda estetik muhit.” – Toshkent, 2023.
7. Yuldasheva N. “Ota-onalar bilan hamkorlik: tajriba va amaliyot.” – Andijon, 2022.
