Ijtimoiy masalalar

Buxoro “Qo‘shbegi” arxivi materiallari va mahalliy muarrixlar asarlari asosida Surxon vohasida hunarmandchilik va mahalliy ustaxonalarning iqtisodiyotdagi o‘rni (savdo aloqalari) masalasi yaxlit, atroflicha hamda manbaviy tahlil bilan bog‘liqlikda o‘rganilmagan. XVIII asrning ikkinchi yarmi va XX asr boshlaridagi Surxon vohasining siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy, madaniy tarixi va hunarmandchilik sohasi hamda ichki, tashqi savdo yo‘llarini bog‘lovchi quruqlik hamda suv yo‘li, shuningdek, daryo bo‘yidagi yodgorliklar, aholi manzillarini aks ettiruvchi mukammal tarixiy-geografik xaritalarni yaratish hamda ularni o‘quv adabiyotlariga tegishli davr yoki mavzulari mazmunini yorituvchi material sifatida kiritish taklifi keltirilgan.

This article discusses the importance of introducing educational programs for preschool children to master basic knowledge of science, technology, engineering and mathematics (STEM knowledge). It is proven that teaching STEM knowledge to pre-school children gives them great potential for further development in primary and secondary school. When revealing the subject of STEM knowledge for preschoolers and the gender aspects of its successful teaching, it is concluded that, along with the preparation of such educational programs, it is necessary to develop the special knowledge of boys and girls.

Steam texnologiyasi, maktabgacha ta’lim muassasalariga interaktivlik va o‘quv jarayonini yanada qulaylashtirish uchun qo‘llanilishi mumkin. Quyidagi yo‘llar orqali Steam texnologiyasi maktabgacha ta’lim tashkilotlariga foydali bo‘lishi mumkin: Faollashtiruvchi o‘yinlar va ta’lim o‘yinlar orqali: Steam, tarbiyalanuvchilarning o‘zlashtirilgan o‘yinlar orqali o‘rganishini ta’minlaydi. Tarbiyalanuvchilar o‘zlashtirilgan o‘yinlar orqali ilmiy va amaliy bilimlarni oshirishadi. Bu o‘yinlar orqali bolalar motivatsiyalangan bo‘lib, o‘rganish jarayonini qiziqarli va interaktiv qilishadi.

This article describes the theoretical and scientific basis of socio-psychological factors in the formation of social, personal, professional
and spiritual qualities of the student youth. Students' attitudes towards social factors, personality traits, worldviews, skills of applying theoretical knowledge in practice are covered. Particular attention is paid to radically improving the system of higher education, radically reconsidering the content of training, based on the priorities of socio-economic development of the country, creating the necessary conditions for training specialists with higher education in accordance with international standards

This article examines the concept of “the objective side of the crime”, the difference between torture and other crimes, the concepts of “torture”, “violent acts”, “beatings”, “beatings or other acts of torture”, methods of torture, opinions of national and foreign scientists. Based on the analysis, the author made the appropriate conclusions.

Ushbu maqolada Sh.Rashidov asarlaridan talaba yoshlarni ma’naviy-ahloqiy tarbiyalashda foydalanish ilmiy pedogogik muammo sifatida tadqiq etilgan. Shuningdek maqolada oliy ta’lim tizimida talabalarni ma’naviy-axloqiy tarbiyalashda Sharof Rashidov asarlaridan foydalanishning ilmiy-metodik asoslarini amaliyotda qo‘llash natijalari tahlil qilingan.

Maqolada serebral falaj kassaligiga chalingan 2-7 yoshli (dipligiya) nozologiyasiga хos bolalar orasidan umuman yurolmaydigan va biroz yuroladigan bolalarning maxsus trenjajyor yordamida yurish ko’nikmalarini shakllantirish bo’yicha pedagogik tajriba davomida qayd etilgan natijalar, ushbu natijalarning statistik xarakteristikalari hamda mazkur xarakteristikalarning tajriba davomida absoluyt va nisbiy o’zgarishlari va shu o’zgarishlarning statistik ishonchliligi bo’yicha ma’lumotlar keltirilgan.

Ushbu maqola bolalarning ko'p tarmoqli reabilitatsiya markazlarida landshaft terapiyasini tashkil etishning dolzarbligini ochib beradi. Landshaft terapiyasining o'zaro bog'liqligi va uning bolaning psixo-emotsional va fiziologik salomatligiga ta'siri ko'rib chiqiladi. Bolalar reabilitatsiya muhitida landshaft terapiyasining turli usullari taqdim etiladi.

Periodization within developmental psychology involves the segmentation of human growth and maturation into distinct, meaningful phases or stages. This concept is fundamental for comprehending and examining the intricate progression of human development. Currently, the ongoing changes in our country, including the public education system, are focused on educators and all those involved in teaching. The goals include fostering independent thinking and activity in students, as well as instilling strong moral values in them. This entails tackling intricate and weighty responsibilities, such as nurturing their critical thinking, communication skills, reading proficiency, and work aptitude. To effectively address these objectives, it’s imperative to possess not only the theoretical underpinnings of pedagogy, subject-specific teaching methodologies, and a grasp of fundamental aspects of students’ physiology and hygiene, but also a degree of psychological knowledge. Every educator should possess some level of proficiency in psychology, as they interact with a diverse student body of varying ages, each with unique individual traits [11].

This article describe how to use the information technologies in education, both in everyday life and for distance learning, is becoming increasingly widespread throughout the world. ICTs can significantly increase the chances of people getting an education at all levels. The widespread use of ICTs in knowledge acquisition can also promote family cohesion, promote family values, prevent adverse social conditions in families, and, above all, provide training in work and access to information and communication technologies. ICT provides an opportunity to organize remote work, the performance of professional duties by a freelancer at a distance from the location of the organization where he works (at home or in the center of telecommunications services), through telecommunications and computer equipment. This article reviews and analyzes the world experience in the use of information and communication systems and technologies in the social support and rehabilitation of families, suggests the introduction of special programs for the use of ICT in the field of social protection and support of people from families in need, which are mainly narrowly focused on providing specific functions and tasks for the organization of self-help for family representatives.

Bugungi kunga kelib keng jamoatchilikning qiziqishiga sabab bo‘layotgan, internet, media mahsulotlar, video o‘yinlar, ijtimoiy tarmoqlar, marketing faoliyatida shaxs ehtiyojlarining transformatsiyasi yuz bermoqda. Dunyo miqyosida ommalashuvi, hozirgi tarmoqlar faoliyatining mavqeyi, shuningdek, ijtimoiy tarmoqlarning an’anaviy axloqiy va estetik qadriyatlarimizga o‘tkazayotgan ta’siri alohida tadqiq qilishni talab etadigan masalalardandir. Shaxs estetik ehtiyojini qondirish, estetik dunyoqarashni o‘zgartirish uchun kibermakon vositalari asosiy rol o‘ynaydi. Internetning texnik imkoniyatidan foydalanib insonlarni muloqotga bo‘lgan ehtiyoji hisobiga «Ijtimoiy tarmoqlar» deb ataluvchi yangi bir soha, yo‘nalish shakllandi. Dastlab shunchaki kim bilandir muloqot qilish uchun xizmat qilgan ijtimoiy tarmoqlar bugungi kunga kelib jamiyat hayotida yuz berayotgan ijtimoiy-siyosiy o‘zgarishlarga o‘zining ilg‘or fikrlari bilan munosabat bildiruvchilar insonlar uchun tengsiz bir vositaga aylanayotganligi bugungi kunda dolzarb bo‘lib bormoqda.

Har yili har uchinchi yo‘l-transport hodisasi piyodalar to‘qnashuvi bilan bog‘liq. Asosiy sabablar, ular: yo‘l harakati qoidalariga rioya qilmaslik, piyodalar o‘tish joylarining qoniqarsiz holati, tartibga solish elementlari yoki ularning yo‘qligi bilan tavsiflanadi. Aholi yashash punktlarida havfsiz piyodalar harakatini tashkil etish avtomobil yo‘llarini va shahar ko‘chalarini ta’mirlash va yo‘l belgilari bilan jixozlash lozim. Hozirgi kunda piyodalar ishtirokida yo‘l transport xodisalarini sodir etilayotganidan kelib chiqqan holda piyodalar qoidabuzarligi masalasiga ham alohida e’tibor qaratilgan.

Mazkur maqolada bugungi kunda O‘zbekistonda Uchinchi Renessans poydevorini barpo etish jarayoni va mazkur yo‘nalishda amalga oshirilayotgan islohotlar haqida fikr yuritiladi

Ushbu maqolada 0‘zbekistonda turizm sohasini rivojlantirish uchun qilinayotgan say harakatlar, ishlab chiqilayotgan yangi qaror va qonun loyihalari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek O‘zbekistonda ichki turizmni rivojlantirishda ichki turistlarga berilayotgan imkoniyatlar va eng ko’p mahalliy aholi tashrif buyuradingan 0‘zbekistonning turistik maskanlari yoritib berilgan.

Maqolada ta’lim o‘zbek tilida olib boriladigan maktablarda rus tilini o‘qitishga kompetensiyaga asoslangan yondashuvni shakllantirish muammosini shakllantirish va konkretlashtirishga bag‘ishlangan. Maqolada rus tilida bilim, ko'nikmalarni shakllantirishga qaratilgan an'anaviy yondashuv va talabalar o'rtasida rus tilida tegishli kompetensiyalarni rivojlantirishga qaratilgan kompetensiyaga asoslangan yondashuv taqqoslanadi. Amalda rus tilini ona tili sifatida o'rgatishning ikki xil strategiyasining kombinatsiyasi rus tili o'qituvchilari orasida keng tarqalgan noto'g'ri tushuncha tufayli yuzaga keladi, unga ko'ra vakolatlar bilim, ko'nikma va qobiliyatlar yig'indisi bilan belgilanadi. Shu bilan birga, quyidagi tafovut taklif etiladi: kompetensiyalar - bu harakatdagi bilim, muayyan aloqa muammolarini hal qilishda ko'nikma va qobiliyatlarni ongli ravishda qo'llash qobiliyati. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, O‘zbekiston maktablarida faoliyat yuritayotgan rus tilini ona tili sifatidagi o‘qituvchilarning pedagogik tafakkurini tubdan o‘zgartirish zarurligi ko‘rsatilgan.

Maqolada ijtimoiy muhit va shaxs talqini Sharof Boshbekovning “Temir xotin” komediyasi misolida tahlilga tortilgan.

Ushbu maqolada o‘zbek etnomadaniyatida etnogumanizmning ahamiyati, voqe bo‘lishi, xalqchilligi va ijtimoiy-ma’naviy roli ochib berilgan bo‘lib, bunda etnomadaniy jarayonlar uyg‘unlashuvi orqali, etnogumanizmning sinkretik tarzda namoyon bo‘lishi asoslab berilgan.

Ushbu maqolada bugungi kunda dolzarb bo‘lgan o‘smir yoshidagi bolalar harakter hususiyatlarining muhim tomonlari, o‘smir yoshidagi bolalarda liderlikni shakillantirish, bolalarda liderlik hususiyatlarining shakillanishida oilaning o‘rni, ota-ona tarbiya usullarining, bolalar bilan bo‘ladigan muloqotning bolalar kelajagiga tasiri hamda, bolalarda liderlik xususiyatlarini shakillanishidagi ahamiyati yoritib berilgan.

Hozirgi kunda oʻquvchilarni ma’naviy, axloqiy, jismoniy barkamol, keng fikrli shaxs sifatida kamol toptirish, bugungi kunning asosiy vazifasi sanaladi. Jumladan, Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 12-iyuldagi 577-sonli qarorida “Psixologik xizmatning maqsadi oʻquvchilarning ma’naviy va aqliy rivojlanishi, barkamol shaxs sifatida shakllanishi, faol ijtimoiy moslashuvi va ularning yosh davrlari boʻyicha rivojlanishida salomatligini muhofaza qilish, uzluksiz ta’lim jarayonida oʻzligini anglash, individual psixologik xususiyatlari, shaxsiy imkoniyatlari va namayon etishlari uchun psixologik-pedagogik shart - sharoitlar yaratishdan iborat”[1]dir deb koʻrsatilgan.

Mazkur maqolada oziq-ovqat xafsizligi muammosini bartaraf etishda aholi tomorqa yerlaridan samrali foydalanishda  davlat tomonidan beriladigan imtiyozlarning muhim rol oʻynashi tadqiq etilgan. Xususan, aholi tomorqalari va dehqon xoʻjaliklariga oid statistik maʼlumotlar tahlili oʻrganildi. Mamlakatimizda aholiga ajratiladigan yerlarni ikkilamchi taqsimlash amaliyoti oʻrganilgan holda, mahsulot ishlab chiqarish dinamikasiga taʼsiri aniqlandi. Aholi tomorqa yerlaridan foydalanishga ijobiy va salbiy taʼsir qiluvchi omillar aniqlandi. Tomorqa xoʻjaligini moliyaviy qoʻllab-quvvatlash mexanizmlari va yer unumdorligini oshirish, yangi sugʻorish texnologiyalarini jalb qilish va suvdan oqilona, tejab-tergab foydalanishni aholi daromadlarini oshirishdagi taʼsiri  boʻyicha asoslangan xulosalar shakllantirilgan.

Maqolada yoshlarning ijtimoiy pcdagogik tafakkurini rivojlantirish va sohaga oid fanlarni o'qitishning samaradorligini ta’minlashga oid fikrlar yoritilgan.

Maqolada zamonaviy sharoitda xotin-qizlarga nisbatan umuman jamiyatda kamchiliklarga barham berish yo‘lida olib borilayotgan ishlar muhim o’rin tutadi. Shu jumladan ayollarga yanada yaxshi sharoitlar yaratish, ularning oʻz intilish
va qobiliyatlarini toʻlaqonli roʻyobga chiqara olishlari uchun imkoniyatlarni kengaytirish masalasi jahonda ham, respublikamizda ham diqqat markazida ekanligi yoritilgan.

Ushbu maqolaning maqsadi raqamli va innovatsion iqtisodiyot sharoitida oilaviy korxonalarni samarali boshqaruvini tashkil etishda boshqaruv tizimini ularga ta’sir etuvchi omillarni hisobga olgan holda takomillashtirish samarali yondashuvlarni taklif etishdan iborat.

Мaqolada bolaning ijtimoiy rivojlanishi, ma’naviy tarbiyasi, shuningdek, tarbiya jarayonida ota onalarning о‘z farzandlariga nisbatan qо‘llayotgan tarbiya usullari, bolalar axloqini shakllantirishdagi ular bilan aloqalarning xususiyatlariga tо‘xtalgan

В настоящее время решение гендерных проблем имеет очень важное место в мировом сообществе. Гендерное равенство является глобальным приоритетом для таких мировых организаций как ООН, ЮНЕСКО, ЮНИСЕФ и многих других. Ведь достижение равенства мужчин и женщин важно для обеспечения устойчивого общественного развития.