“TIBBIYOT OLIYGOHLARIDA TABIIY FANLARNI
INTERFAOL USULLARDA O'QITISHNING
MUAMMOLARI VA YECHIMLARI”
431
TUG’MA TOS A’ZOLARINING PROLAPSINI DAVOLASHNING ZAMONAVIY
USULLLARI
Marifjonova Mastura Ulug’bek qizi
Termiz iqtisodiyot va servis universiteti tibbiyot fakulteti davolash ishi 24-02- guruh talabasi
marifjonovamahliyo318@gmail.com
Boyqulov To’rabek Temirovich
Annotatsiya.
Ushbu maqolada ayollarda tug‘ma ravishda uchraydigan tos a’zolari prolapsi
(ichki a’zolarning pastga siljishi) holatini davolashning zamonaviy usullari ko‘rib chiqiladi. Unda
konservativ, jarrohlik va kam invaziv (ya’ni, kamroq shikastlovchi) usullar haqida so‘z yuritiladi
hamda har bir bemorga individual yondashuv zarurligi, uzoq muddatli davolash strategiyalari va
bemorning hayot sifatini yaxshilash yo‘llari ta’kidlanadi.
Kalit so‘zlar:
Tug‘ma prolaps, tos a’zolari tushishi, konservativ davolash, rekonstruktiv
jarrohlik, tos mushaklarini mashqlantirish, laparoskopik jarrohlik, robot yordamidagi jarrohlik,
pessariy, pediatrik ginekologiya, hayot sifati.
Абстрактный
: В статье рассматриваются современные методы лечения пролапса
тазовых органов (заболевания, которое естественным образом возникает у женщин). В нем
рассматриваются консервативные, хирургические и малоинвазивные (т.е. менее
травматичные) методы, подчеркивается необходимость индивидуального подхода к каждому
пациенту, долгосрочные стратегии лечения и пути улучшения качества жизни пациента.
Ключевые слова
: Врожденный пролапс, пролапс тазовых органов, консервативное
лечение, реконструктивная хирургия, тренировка тазовых мышц, лапароскопическая
хирургия, роботизированная хирургия, пессарий, детская гинекология, качество жизни.
Kirish.
Tug‘ma tos a’zolari prolapsi (POP) – bu juda kam uchraydigan, ammo jiddiy e’tibor
talab qiladigan holat bo‘lib, odatda bolalik yoki o‘smirlik davrida aniqlanadi. Prolapsning bu turi
tug‘ma anatomik nosozliklar sababli yuzaga keladi, farqli ravishda, yoshi kattalarda yoki tug‘ruqdan
keyin paydo bo‘ladigan holatlardan. Prolaps o‘z vaqtida davolanmasa, bu holat siydik va ichak
faoliyati buzilishi, og‘riq va psixologik noqulayliklarga olib kelishi mumkin. So‘nggi yillarda
diagnostika va davolash texnologiyalarining rivojlanishi bu sohada ijobiy o‘zgarishlarga sabab bo‘ldi.
“TIBBIYOT OLIYGOHLARIDA TABIIY FANLARNI
INTERFAOL USULLARDA O'QITISHNING
MUAMMOLARI VA YECHIMLARI”
432
Konservativ yondashuvlar.
Konservativ (jarrohlik bo‘lmagan) davolash usullari, ayniqsa,
yoshi kichik bemorlar va yengil simptomlarga ega holatlarda asosiy tanlov hisoblanadi. Tos
mushaklarini mashqlantirish (pelvic floor physical therapy – PFPT) samarali bo‘lib, bu mushaklarni
mustahkamlash va belgilarning kamayishiga yordam beradi (Bump va boshq., 2020). Biofeedback va
elektr stimulyatsiya orqali mushaklarning faoliyati yanada yaxshilanadi. Vaginal pessariylar esa,
asosan kattalarda ishlatilsa-da, ayrim hollarda o‘smir bemorlarga ham moslashtirilgan.
“TIBBIYOT OLIYGOHLARIDA TABIIY FANLARNI
INTERFAOL USULLARDA O'QITISHNING
MUAMMOLARI VA YECHIMLARI”
433
Jarrohlik usullari
. Konservativ usullar yetarli bo‘lmagan yoki holat og‘ir bo‘lgan
bemorlarda jarrohlik aralashuv kerak bo‘ladi. Jarrohlik vaginal, qorin sohasidan yoki laparoskopik
usulda bajariladi.
Rekonstruktiv jarrohlik:
Vaginal sakrospin ushlash va uterosakral ligamentni
mustahkamlash kabi usullar qo‘llaniladi. Bolalar va o‘smirlarda reproduktiv funksiyani saqlab qolish
muhim hisoblanadi
.
Laparoskopik usullar:
Laparoskopik sakrogisteropeksiya va sakrokolpopeksiya kam
shikastlovchi, og‘riqsizroq va tez tiklanish imkonini beruvchi zamonaviy usullardir.
Robot yordamidagi jarrohlik:
Bu texnologiya aniqlik va ko‘rish imkoniyatini oshiradi. Ayni
paytda bolalar uchun to‘liq o‘rganilmagan bo‘lsa-da, kelajakda keng qo‘llanishi kutilmoqda.
Ko‘p sohalik va uzoq muddatli yondashuv
Tug‘ma prolaps holatlari murakkab va surunkali bo‘lganligi sababli, pediatr-ginekolog,
uroginekolog, fizioterapevt va psixologlardan iborat ko‘p sohalik jamoa bilan ishlash zarur.
Muntazam kuzatuv, psixologik yordam va moslashtirilgan davo rejalari natijani ancha yaxshilaydi.
Yangi usullar va istiqbollar
Zamonaviy ilm-fan regenerativ terapiya (stem hujayralar orqali) va to‘qima muhandisligini
o‘rganmoqda. Shuningdek, 3D vizualizatsiya va sun’iy intellekt yordamida jarrohlik rejalashtirish
ishlari olib borilmoqda. Hozircha bu usullar klinik tajriba bosqichida.
Xulosa
Tug‘ma tos a’zolari prolapsini davolash bo‘yicha zamonaviy yondashuvlar bemorga
individual tarzda yondashishga imkon bermoqda. Konservativ usullardan tortib eng ilg‘or robotik
jarrohlikgacha bo‘lgan davolash imkoniyatlari mavjud. Reproduktiv salomatlikni saqlab qolish,
bemorning hayot sifatini oshirish va uzoq muddatli monitoring davolashning ajralmas qismlari
hisoblanadi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Bump RC va boshq. (2020). Tos mushaklari fizioterapiyasi: umumiy sharh. Obstet Gynecol
Clin.
2. Bo K va boshq. (2015). Pelvik mushak mashqlari samaradorligi bo‘yicha dalillar. Neurourol
Urodyn.
3. Foon R va boshq. (2013). O‘smir qizlarda pessariy qo‘llanilishi. J Pediatr Adolesc Gynecol.
4. Kumar S va boshq. (2017). Pediatrik uroginekologiya: jarrohlik yondashuvi. Int
Urogynecol J.
5. Ceccaroni M va boshq. (2016). Pelvik a’zolar prolapsini laparoskopik davolash. Curr Opin
Obstet Gynecol.
6. Dubuisson JB va boshq. (2014). Robot yordamidagi jarrohlik: tahliliy sharh. Int J Med
Robot.
7. Alperin M va boshq. (2019). Pelvik a’zolar buzilishida hujayra terapiyasi. Am J Obstet
Gynecol.
8. Zhu L va boshq. (2022). AI va 3D texnologiyalarining uroginekologiyadagi o‘rni. Comput
Biol Med.
9. DeLancey JO. (2010). Pelvik qo‘llab-quvvatlovchi tuzilmalarning anatomiyasi va
biomekhanikasi. Am J Obstet Gynecol.
10. Maher C va boshq. (2021). Ayollarda pelvik prolapsni jarrohlik bilan davolash. Cochrane
Database Syst Rev.
