Vol. 3 No. 5 (2025)

Abdulla Qahhor qalamiga mansub “Mahalla” hikoyasi insonlar orasidagi
mehr va muhabbat tuyg’ularining qanchalik qadrli qiymatga ega ekanligi, yonimizdagi
yaqinlarimizni borida qadriga yetish kerakligini yoritib bergan hikoyadir. “Mahalla”-
o‘zbek adabiyotining nozik hissiyot va realistik ifoda orqali ijtimoiy muhit, insoniy
qadriyatlar, oila va jamiyat o‘rtasidagi rishtalarni aks ettiruvchi yorqin namunasidir.
Hikoya qisqa bo‘lishiga qaramasdan, unda hayotiy teranlik, tragikomediya, mehrmuhabbat, yolg‘izlik, ijtimoiy mas’uliyat va insoniy qadrning chuqur yoritilishi mavjud.

Ushbu mavzuda gipofiz bezining anatomik tuzilishi, funksional qismlari va inson organizmidagi biologik ahamiyati yoritib berilgan. Gipofiz bezi — endokrin tizimning asosiy bezlaridan biri bo‘lib, u bosh miyaning pastki qismida joylashgan va ko‘plab gormonlar ishlab chiqaradi

В данной статье рассматриваются актуальные вопросы эффективного использования туристско-рекреационного потенциала Сурхандарьинской области — одного из уникальных регионов Узбекистана с богатым природным, историко-культурным и этнографическим наследием

Mazkur maqolada Mustaqillik yilarida O’zbekistonda sog’liqni saqlash sohasi va tez tibbiy yordam xizmati faoliyatini tashkil etishning huquqiy asoslarini mustahkamlanishi, tibbiyot sohasini takomillashtirish uchun respublikada olib borilgan islohatlar,  qarorlar, farmonlar va ularning amaldagi natijalari ilmiy asosda tahlil etilgan. 

In the rapidly evolving landscape of global education, traditional classroom-based teaching is no longer sufficient to address the diverse, dynamic needs of modern learners. The emergence of blended learning—a pedagogical model that strategically combines face-to-face instruction with online and technology-driven components—has revolutionized the way knowledge is delivered, received, and processed. This model not only bridges the gap between conventional and digital teaching methods but also provides a more flexible, student-centered, and interactive learning experience

Mazkur maqolada tayanch-harakat tizimining nur anatomiyasi asosida suyak va bo‘g‘inlarning morfologik va funksional xususiyatlari tahlil qilinadi. Yoshlik davrida suyaklar o‘sish zonasiga ega bo‘lib, ular yuqori elastiklik, tez tiklanish va moslashuvchanlik xususiyatlari bilan ajralib turadi. Bu davrda bo‘g‘inlarning faol harakati, suyaklarning simmetrik va barqaror rivojlanishi kuzatiladi. Keksalikda esa suyak zichligi pasayadi, kollagen miqdori kamayadi, bo‘g‘in yuzalari yupqalashadi va harakat imkoniyati cheklanadi. Ayniqsa osteoporoz, degenerativ-distrofik o‘zgarishlar va artrozlar ko‘p uchraydi. Nur anatomiyasi (rentgen, KT, MRT) orqali suyak va bo‘g‘inlarda yuz berayotgan fiziologik va patologik o‘zgarishlar aniq ko‘rsatiladi, bu esa kasalliklarni erta aniqlash va davolash uchun muhim ahamiyatga ega. Shuningdek, maqolada yoshga oid xususiyatlarning klinik ahamiyati, diagnostika va profilaktikaga oid tavsiyalar ham keltirilgan. Ushbu ilmiy yondashuvlar ortopediya, travmatologiya, sport tibbiyoti va gerontologiya sohalarida katta amaliy ahamiyat kasb etadi.

This paper explores the stylistic influence of Thomas Stearns Eliot’s poetry on post-Soviet Uzbek writers. It analyzes the adoption of Eliot’s poetic techniques, such as ambiguity, allusion, and internal monologue, within the works of selected Uzbek poets and novelists. The study uses comparative stylistic analysis to show that Eliot’s modernist techniques offered a model for Uzbek authors seeking new literary identities in the wake of Soviet censorship. The paper concludes that Eliot’s influence has inspired a stylistic departure from realism toward a more introspective and experimental Uzbek literature. 

The article examines the history of artificial intelligence systems, their place in human activity, artificial intelligence technologies and the importance of implementing artificial intelligence systems. 

Ushbu maqolada sun’iy intellektini ta’limda qoʻllashning ijobiy va salbiy oqibatlari koʻrib chiqamiz. Sun'iy intellektning ijobiy tomonlariga keladigan boʻlsak, u inson xatosini va xavfni kamaytiradi, odamlar dan farqli ravishda tanaffuslar va yangilanishlarni talab qilmaydi, takroriy ishlarni bajaradi, tezroq qaror qabul qiladi, kundalik ilovalar, xavfli vaziyatlarda asqotadi, ta'limni shaxsiylashishiga olib keladi, ITS (Intelligent Repetitoring Systems) rivojlanadi, moslashuvchan guruhni shakllantira oladi, intellektual moderatsiya hamda virtual haqiqatni oʻrganadi, haqiqiy vaqtda hal qilishni baholaydi

В статье рассматривается история систем искусственного интеллекта, их место в деятельности человека, технологии искусственного интеллекта и важность внедрения систем искусственного интеллекта

Mazkur maqolada revmatologik kasalliklarni davolashda biologik terapiyaning ahamiyati va klinik tajribalarda qoʻllanilishi tahlil qilinadi. Biologik preparatlar organizmdagi yalligʻlanish jarayonlariga bevosita taʼsir etib, revmatoid artrit, psoriatik artrit, ankilozlovchi spondilit kabi surunkali kasalliklarni samarali nazorat qilish imkonini beradi. 

В условиях современной образовательной парадигмы развитие социальной активности и культуры мышления учащихся начальных классов приобретает приоритетное значение. Наряду с когнитивными компетенциями формирование этических норм поведения, умения взаимодействовать в коллективе и конструктивно выражать свои мысли является важнейшим компонентом всестороннего развития личности.

This article explores the anatomical and topographical structure of the legs in cattle, their role in movement, and the physiological principles necessary for understanding foot diseases. The legs of cattle, as the locomotor and support apparatus, consist of bones, muscles, tendons, ligaments, and joints. The interrelationship between these structures ensures the movement of the animals. During movement, coordination between the legs, the amortization mechanisms, and the functional distribution of muscles maintain the stability of the body. This article serves as a scientific foundation for a deeper understanding of the locomotor system in cattle and for taking effective measures against its disorders in the field of veterinary medicine. 

В обществе информации и знаний, где цифровые технологии стремительно развиваются и глубоко проникают в нашу жизнь, дискуссия о цифровой компетентности стала сегодня острой темой. Актуальность исследования обусловлена необходимостью разработки современной модели цифровой компетенции студентов, поскольку это является необходимым условием их успешного включения в цифровую среду. Цель исследования заключается в определении компонентного состава модели цифровой компетенции студентов. В статье представлено авторское видение модели цифровой компетенции студентов, включающей три компонента: теоретический, деятельностный и оценочный, раскрыто содержательное наполнение теоретического компонента модели. Для конкретизации систематизирующих компонентов модели цифровой компетенции студентов был проведен теоретический анализ отечественных и зарубежных исследований в рамках изучаемой проблемы. Результаты исследования могут быть использованы для концептуализации цифровой образовательной среды университетов.

This study investigates the infrared (IR) spectra of an ionite synthesized from dimethylolcarbamide and orthophosphoric acid and its complex formed with mercury (II) ion. The presence of functional groups in the ionite and spectral changes after the formation of the complex were analyzed. Based on the results obtained, conclusions were drawn about the ionite’s selectivity toward metal ions and the complexation mechanism.

Ushbu maqolada Og’iz bo’shlig’i kasalliklari,kariyes, gingivit, periodontit, stomatit kasalliklarini kelib chiqish sabablari va eng sodda tabobat bilan integratsiyalashgan holda davolash usullari bayon qilinadi.

Ushbu maqola muammoli ta’lim metodlari va ularning psixologik jihatlariga oid nazariy hamda amaliy masalalarni o‘z ichiga oladi. Muammoli ta’lim - bu o‘quvchilarda mustaqil fikrlash, muammoni tahlil qilish, tanqidiy va ijodiy yondashuvlarni shakllantiradigan samarali pedagogik texnologiyalardan biridir. Maqolada muammoli ta’limning ilmiy asoslari, metodik yondashuvlari, turli yoshdagi o‘quvchilarga ta’siri va pedagogik jarayonda yuzaga keladigan psixologik omillar tahlil qilinadi. Shuningdek, metodni amaliyotda qo‘llash bo‘yicha takliflar keltirilgan.

Mazkur maqolada umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida o‘quvchilarning ijodiy fikrlash qobiliyatini shakllantirish va rivojlantirish masalalari tahlil qilinadi. Zamonaviy ta’limda ijodiy fikrlashni o‘rgatish, yosh avlodni innovatsion tafakkurga yo‘naltirish muhim ahamiyat kasb etmoqda. Tadqiqotda o‘quvchilarda ijodiy fikrlashni rag‘batlantirish uchun ta’lim uslublari, interfaol metodlar, darsdagi ijodiy topshiriqlar, ochiq muammoli savollar va o‘yin elementlaridan foydalanishning samaradorligi tahlil qilindi. Amaliy kuzatuvlar asosida muallif ta’lim jarayonida yaratuvchanlikni rivojlantirishning aniq yo‘llarini asoslaydi. Maqola pedagoglar, psixologlar va metodistlar uchun amaliy ahamiyatga ega.

Nerv sistemasi organizmni boshqaradi va barcha hujayralar, to‘g‘ridan-to‘g‘ri va organlar ishini o‘zaro kuchayishini ta'minlaydi. Nerv sistemasi tuzilishi va ichki muhit ta'sirlarini qabul qiladi va ularga javob beradi. Nerv sistemasiga bog‘liq holda inson kasb-hunar o‘rganadi, ilm oladi, fikrlaydi, eslab qoladi, quvonchli, qayg‘usi va tuyg‘ularini ifodalaydi. 

Ushbu  maqolada gender tengligi tamoyilining huquqiy va ijtimoiy jihatlari chuqur yoritilgan bo‘lib, O‘zbekiston Respublikasining ushbu yo‘nalishda olib borayotgan islohotlari va amaldagi qonunchilik asoslari tahlil qilinadi. Gender tengligi — erkaklar va ayollar hamda boshqa jinsiy orientatsiyalarga ega shaxslar o‘rtasida teng huquqlar va imkoniyatlarni ta'minlashga qaratilgan muhim tamoyil sifatida ko‘rib chiqiladi. 

Mazkur maqolada avtobus bekatlariga qo’yiladigan umumiy texnik talablari keltirilgan. Shuningdek, maqolada aholi sonining oʻsishi va harakatchanligi oʻzgarishlarni hisobga olgan holda jamoat transporti bekatlarini rejalashtirish, avtobus bekatlarini loyihalash  sohasidagi normativ-huquqiy bazani takomillashtirish, yoʻlovchi tashish logistika tizimini rejalashtirish va rivojlantirish muhimligi taʼkidlangan.

O‘zbekiston Respublikasida siyosiy partiyalar faoliyatini huquqiy tartibga solish masalalari mamlakatdagi demokratik jarayonlarning muvaffaqiyatli amalga oshirilishida muhim rol o‘ynamoqda. Ushbu maqola O‘zbekiston siyosiy partiyalarining huquqiy asoslari, ularning tashkil etilishi, faoliyat yuritishi va saylov jarayonlaridagi ishtirokini tahlil qilishga bag‘ishlangan. 

Jigar organizmdagi eng yirik parenximatoz a’zo bo‘lib, uning prenatal va postnatal rivojlanishi organizm ontogenezida muhim o‘rin tutadi. Prenatal davrda jigar homila hayotining 3-haftasidan shakllana boshlaydi va gematopoez markazi sifatida faoliyat yuritadi. U endodermal kelib chiqishga ega bo‘lib, oldingi ichakning ventral devoridan rivojlanadi.

Ushbu maqola oziq-ovqat sanoatida qo‘llaniladigan fermentlarni sintezlovchi mikroorganizmlarning biologik tasnifini o‘rganadi. Maqolada bakteriyalar (Bacillus, Lactobacillus), zamburug‘lar (Aspergillus, Rhizopus) va xamirturushlar (Saccharomyces) kabi mikroorganizmlar tomonidan ishlab chiqariladigan amilaza, proteaza va lipaza kabi fermentlarning ahamiyati tahlil qilinadi. Fermentlar oziq-ovqat mahsulotlarining sifatini yaxshilash, ishlab chiqarishni optimallashtirish va yangi mahsulotlar yaratishda qo‘llaniladi. 

Butun dunyo bo‘ylab, sun'iy intellekt (SI) diagnostika aniqligini oshirish, davolash natijalarini yaxshilash, operatsion xarajatlarni kamaytirish va sog‘liqni saqlash xizmatlaridan foydalanish imkoniyatini oshirish orqali sog‘liqni saqlash sohasini jadal o‘zgartirmoqda.

Mazkur maqolada XIX asrning oxiri XX asrning boshlarida Rossiya imperiyasi bosqinidan keyin Amudaryo bо‘limida amalga oshirilgan ijtimoiy-siyosiy, huquq-tartibot sohasida amalga oshirilgan tadbirlar haqida sо‘z yuritiladi. Amudaryo bо‘limi ikki uchastkaga bо‘linib boshqarilgan. Aholi yashaydigan joylarning avvaldan saqlanib keliyotgan nomlari bilan birga, avval ularda bо‘lmagan joylarni, ovullarni raqamlar bilan belgilash amaliyotga kiritilgan.

Ushbu maqolada fonetik kompetensiya tushunchasi va uning xorijiy til o‘rganishdagi ahamiyati tahlil qilinadi. Asosiy e’tibor onlayn va mobil ta’lim imkoniyatlari yordamida fonetik kompetensiyani rivojlantirish usullariga qaratilgan. Onlayn ta’limda multimedia vositalari, avtomatlashtirilgan nutqni tahlil qilish tizimlari, interaktiv metodlar va real vaqtli muloqot kabi yondashuvlar tahlil qilinadi

Tilshunoslikda frazeologizmlar tahlili tilning boyligini, milliy mentalitet va madaniyatini aks ettiruvchi muhim manba sifatida qaraladi. Xususan, frazeologik birliklarning sinonimiyasini o‘rganish nafaqat leksik-semantik jihatdan, balki
madaniy, psixologik va kommunikativ jihatdan ham tilshunoslikda dolzarb yo‘nalishlardan biridir. Ushbu maqolada jahon tilshunosligida frazeologik sinonimlarning tadqiq etilishi, asosiy nazariy qarashlar, metodologik yondashuvlar va muhim ilmiy ishlar
tahlil qilinadi.

В данной статье рассматривается влияние препарата Терафлекс на организм человека. Особое внимание уделяется его составу, механизму действия, а также клинической эффективности при заболеваниях опорно-двигательного
аппарата, таких как остеоартроз и остеохондроз. Приводятся данные о фармакологических свойствах глюкозамина и хондроитина — основных компонентов препарата, их роли в восстановлении хрящевой ткани и снижении
воспалительных процессов.

ichik biznes va xususiy tadbirkorlik iqtisodiy rivojlanishning muhim  omillaridan biri hisoblanadi. Ushbu maqolada mehnat munosabatlarini takomillashtirish orqali kichik biznes subyektlarining faoliyatini yanada rivojlantirish imkoniyatlari tahlil
qilingan. Mehnat munosabatlarining huquqiy asoslari, zamonaviy tendensiyalar va amaliy muammolar ko‘rib chiqilgan. Natijalar kichik biznesda samarali mehnat tizimi yaratish bo‘yicha takliflar bilan yakunlangan.

Ushbu maqolada O‘zbekistonda ayollar tadbirkorligining iqtisodiy va ijtimoiy hayotdagi o‘rni, ahamiyati va rivojlanish istiqbollari keng yoritilgan. Ayollar uchun tadbirkorlik sohasiga kirishda duch kelinadigan asosiy to‘siqlar — stereotiplar, moliyaviy resurslar yetishmovchiligi, tajriba va ishonch kamchiligi tahlil qilinadi. Shu bilan birga, O‘zbekiston Respublikasi hukumati tomonidan ayollarni tadbirkorlik faoliyatiga jalb etish bo‘yicha ko‘rilayotgan chora-tadbirlar, jumladan subsidiyalar, imtiyozli kreditlar, grant dasturlari va o‘quv treninglari haqida ma’lumotlar berilgan. Maqola real hayotda muvaffaqiyat qozongan o‘zbek ayol tadbirkorlarining faoliyati asosida ilhom baxsh etuvchi misollar bilan boyitilgan.

Mazkur maqolada Surxondaryo viloyatida tashqi savdo balansining iqtisodiy rivojlanishga ta’siri ekonometrik modellashtirish orqali tahlil qilingan. Tadqiqot davomida 2010–2024-yillar oralig‘idagi statistik ma’lumotlar asosida regressiya modeli qurilgan. Tashqi savdo ko‘rsatkichlari (eksport, import) bilan yalpi hududiy mahsulot (YHM) o‘rtasidagi bog‘liqlik aniqlangan. Tadqiqot natijalari viloyatda tashqi savdo faoliyatining iqtisodiy o‘sishga ijobiy ta’sir ko‘rsatishini isbotladi.

бачадон бўйни саратони ташхиси билан масофавий гамма нур терапия қабул килган беморларда радиомодификатор цисплатиннинг аҳамиятини ўрганиш.  Материал ва усуллар: тадқиқот объекти сифатида РИОваРИАТМ Сурхондарё филиали радиология бўлимида стационар шароитда 2024 йил июнь-декабрь ойлари давомида “Терабальт 80” аппаратида бачадон бўйни саратони ташхиси билан масофавий гамма нур терапия қабул қилган беморларнинг 23 таси ретроспектив ўрганилди.