Universal International Scientific Journal
45
Ergashev Abdullajon Toxirjon o‘g‘li
Osiyo xalqaro universiteti
Uzbekistan
Annotatsiya.
Maqolada futbolchilarning texnik va taktik tayyorgarligi togrisida batafsil malumotlar
keltirilib o‘tilgan bo‘lib, shuningdek, jismoniy tayyorgarlik darajasini oshirish usullari ham keng bayyon
qilingan. Futbolchilarning chidamliligi, tezligi, kuch-quvvati va harakat koordinatsiyasini rivojlantirish
uchun maxsus mashg‘ulot metodikalariga e’tibor qaratilgan. Shuningdek, zamonaviy sport ilm-fani va
texnologiyalarining jismoniy tayyorgarlikka ta’siri o‘rganilib, turli yosh va darajadagi futbolchilar uchun
mos keluvchi mashg‘ulot dasturlari taklif etiladi. Maqolada aerobi va anaerob mashg‘ulotlar, reabilitatsiya
usullari hamda ovqatlanish rejimining futbolchilar tayyorgarligidagi ahamiyati yoritilgan. Shu bilan birga,
jismoniy tayyorgarlikni oshirish bo‘yicha ilg‘or tajribalar va ilmiy tadqiqot natijalari keltirib o‘tilgan.
Kalit so‘zlar:
texnik harakatlar, yosh futbolchi, ko‘nikma va malakalar, jismoniy tayyorgarlik,
mashg‘ulot, yuklama.
Аннотация:
В статье представлена подробная информация о технико-тактической подготовке
футболистов, а также о методах повышения уровня физической подготовленности. Уделяется
внимание специальным методам тренировок, направленным на развитие выносливости, скорости,
силы и координации движений игроков. Также изучается влияние современной спортивной науки
Universal Xalqaro Ilmiy Jurnal
Jurnalning bosh sahifasi:
FUTBOLCHILARINI JISMONIY TAYYORGARLIK DARAJASINI OSHIRISH USULLARI
Universal International Scientific
Year: 2025 Issue: 2 Volume: 2
Published: 13.02.2025
International indexes
Universal International Scientific Journal
4
6
и техники на физическую подготовку и предлагаются соответствующие программы тренировок для
игроков разного возраста и уровня. В статье описано значение аэробных и анаэробных тренировок,
методов реабилитации и питания в подготовке футболистов. При этом были приведены лучшие
практики и результаты научных исследований по улучшению физической подготовки.
Ключевые слова:
технические действия, юный игрок, навыки и умения, физическая
подготовка, тренировка, загрузить.
Abstract:
The article provides detailed information on the technical and tactical preparation of
football players, and also describes in detail the methods of increasing the level of physical fitness.
Attention is paid to special training methods for developing the endurance, speed, strength and coordination
of movements of football players. The impact of modern sports science and technology on physical fitness
is also studied, and training programs suitable for football players of different ages and levels are proposed.
The article highlights the importance of aerobic and anaerobic training, rehabilitation methods and nutrition
in the preparation of football players. At the same time, best practices and scientific research results on
increasing physical fitness are presented.
Keywords:
technical actions, young player, skills and abilities, physical training, training, upload.
Language:
Uzbek
Citation:
Ergashev , A. (2025). METHODS OF INCREASING THE PHYSICAL FITNESS OF
FOOTBALL PLAYERS. Universal International Scientific Journal, 2(2), 45–48. Retrieved from
https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/1436
Doi:
https://doi.org/10.5281/zenodo.14874983
KIRISH
Bugungi kunda futbol sohasini
rivojlantirishda
futbolchilarning
tayyorgarlik tizimida jismoniy tayyorgarlik
eng
muhim
va
ahamiyatli
tayyorgarliklardan biri sifatida qaraladi.
Aniq maqsadga yonaltirilgan o quv-
mashgulot ishi natijasida jismoniy sifatlar
rivojlanib, oyin faoliyati uchun zarur
bolgan konikmalar egallab boriladi. Kuch,
tezkorlik, chaqqonlik va chidamlilik yetarli
darajada rivojlanmas ekan, qisqa vaqt
kesmalarida va butun oyin davomida
texnik priyomlarni muvaffaqiyatli qollash
hamda oylagan taktik harakatlarni amalga
oshirish
mumkin
emas.
futbol
har
tomonlama tayyorgarlikni talab qiladi, bu
oyindagi vaziyatni tez-tez ozgartirib
turadigan
individual
va
jamoaviy
faoliyatlar bilan belgilanadi. Futbolchilar
asosan o zgaruvchan shiddatli dinamik
ishni bajaradilar - uzoq muddat davomida
xilma-xil
harakatlarni
qollab,
katta
zo'riqish
bilan
top
uchun
uzluksiz
yakkama-yakka kurash olib boradilar.
Futbolchilarning jismoniy tayyorgarligi
Universal International Scientific Journal
4
7
umumiy va maxsus tayyorgarlikni oz
ichiga oladi, ular har tomonlama jism oniy
rivojlanish va talimni taminlashlari kerak.
Tayyorgarlikning bu turlari bir-biri bilan
uzviy boglangan bolib, yagona jarayonni
tashkil
qiladi.
Umumiy
jismoniy
tayyorgarlikning maqsadi organizmning
funksional
imkoniyatlarini
takomillashtirish, uning qobiliyatlarini
rivojlantirish hamda oyindagi priyom va
harakatlarni egallashdan iboratdir.
Oquv
mashgulot
guruhi
futbolchilarini
jismoniy
tayyorgarlik
darajasini
oshirish
usullarini
takomillashtirish.
Oquv
mashgulot
guruhi
futbolchilarini kuchni oshirish: Ogirliklar
bilan mashq qilish (squat, deadlift, bench
press va boshqalar) futbolchilarning kuch
va
chidamliligini
oshirish
orqali
rivojlantirildi.
Oquv
mashgulot
guruhi
futbolchilarini tezlik va chaqqonlikni
oshirish:
Sprintlar,
tezkor
yonalish
ozgarishlari (shuttle run) va plyometrik
mashqlarni
bajarish
tezligini
rivojlantirildi.
Oquv
mashgulot
guruhi
futbolchilarini chidamlilik: Uzluksiz
yugurish (510 km) yoki intervalli yugurish
mashqlari
yurak-qon
tomir
tizimini
rivojlantirildi.
Oquv
mashgulot
guruhi
futbolchilarini
moslashuvchanlik
va
chaqqonlikni yaxshilash. Stretching va
yoga:
Mashqlar
mushaklar
moslashuvchanligini
oshirib,
jarohatlarning oldini oladi. Koordinatsiya
mashqlari: Top bilan va topsiz harakatlarni
sinxronlashtirish uchun konus va boshqalar
bilan drill otkazish oraqli rivojlantirildi.
O‘quv yuklamasining kattaligi va
yo‘nalishi aniq vazifalarga, maxsus
fazilatlarning rivojlanish darajasiga va
mashg‘ulotning ob’ektiv shartlariga mos
kelishi kerak. Shuni esda tutish kerakki,
ortiqcha
yuklamalar
mashg‘ulotlarga
qiziqishni
kamaytiradi,
jismoniy
tayyorgarlikka
va
pirovardida
sport
natijalariga yomon ta'sir ko'rsatadi. Biroq,
harakatni bo‘laklarga ajratish bilan
o‘rgatish va o‘qitishni individuallashtirish
tamoyili maksimal jismoniy va irodaviy
kuchlarni talab qiladigan va sezilarli
charchoqni
keltirib
chiqaradigan
mashqlarni bajarish zarurligini istisno
etmaydi. Talablarni asta-sekinlk bilan
oshirish
tamoyili
bosqichma-bosqich
murakkab vazifalarni shakllantirish va hal
qilishni, tegishli yuklarning hajmi va
intensivligini
oshirishni
ta'minlaydi.
Amaldagi
mashg‘ulotlar
vositalarini
maqsadga muvofiq ravishda kengaytirish,
yanada murakkab yangi vazifalarni amalga
oshirish zarur texnika va taktik harakatlarni
rivojlantirish
va
takomillashtirishga
yordam beradi. Sport mashg‘ulotlari
jarayoni, ayniqsa yosh sportchilar bilan
yoshni, jismoniy sifatlarning rivojlanish
darajasini hisobga olgan holda tuzilishi
kerak.
Ushbu
bosqichning
asosiy
vazifalaridan biri bu texnik va taktik
tayyorgarlik
darajasini
oshirishdir.
Yoshdagi
yosh
davriyligi
ikkinchi
Universal International Scientific Journal
4
8
bolalikni anglatadi. Bu tayyorlanish davr,
rivojlanishda
keskin
o‘zgarishlar
bo‘lmaydi.
Jismoniy
sifatlarning
rivojlanish xususiyatlarini inobatga olgan
holda, ularning rivojlanishi notekis va
geteroxron tarzda sodir bo'lishini ta'kidlash
lozim. Turli xil sifatlar turli davrlarda
rivojlanadi.
XULOSA
qilib
aytganda
futbolchilarda
aniqlik,
tezkorlik
va
sezgirlik,
shuningdek
o'rgatish
texnikasidagi maxsus epchillik, operativ
fikrlash tezligi, e’tiborni almashtirish va
taqsimlash tez rivojlanadi. Sekin o'sish
sur'atlari kuch, chidamlilik va kineztetik
sezgirliklarda
namoyon
bo‘ladi.
Futbolchilarni
tayyorgarlik
jarayonini
rejalashtirishda nazariy, umumiy jismoniy,
maxsus jismoniy, texnik, taktik va intégral
tayyorgarliklarga taqsimlash qo‘llaniladi.
Futbolchilarning sport tayyorgarligi - bu
barcha zarur vositalar, usullar, shart-
sharoitlar to‘plamidan foydalanish bilan
bog'liq.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO'YXATI
1.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Futbolni yanada rivojlantirish chora-tadbirlari
to‘g‘risidall gi qarori.Toshkent.16 mart 2018 yil.PQ-3610.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining O‘zbekistonda futbolni rivojlantirishni mutlaqo yangi
bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari to‘g‘risidall gi farmoni.Toshkent. 4 dekabr 2019 yil. PF-5887-son.
3. R.I.Nurimov. Futbol nazariyasi va uslubiyatil. Darslik. ITA-PRESS.Toshkent 2015 yil. 342 b.
4. R.I.Nurimov, Abidov Sh.U, Nurimov Z.R, S.R.Davletmuradov. Sport va milliy o‘yinlarl
(Futbol).Darslik.ITA-PRESS. Toshkent. 2015 yil. 211-248 b.
Akhmedova, V. T. (2024). LIFE STRATEGY OF UZBEK WOMEN: FAMILY AND LABOR
RELATIONS. Confrencea, 2, 66-69.
5. Maxmudova, M., & Vaziraxon, A. (2022, November). TAYANCH–HARAKATI A’ZOLARI
FALAJLANGAN BOLALAR LUG’ATINI RIVOJLANTIRISH YO’LLARI. In Conference Zone (pp.
259-263).
6. Tursunboyevna, A. V. (2023, December). METHODS OF SPEECH SKILLS FORMATION IN
THE DEVELOPMENT OF CHILDREN'S SPEECH. In INTERNATIONAL SCIENTIFIC-PRACTICAL
CONFERENCE ON" MODERN EDUCATION: PROBLEMS AND SOLUTIONS" (Vol. 2, No. 12, pp.
472-479).
7. Vazira, A. (2023). Methodical recommendations for bartending speech defects in children with
paralysis of the members of the base movement. Confrencea, 3(03), 26-27.
8. Sobirkhanovna, M. M., & Vazirakhan, A. (2023). EFFECTIVE ORGANIZATION OF
CORRECTIONAL-LOGOPEDIC WORK IN CHILDREN WITH CEREBRAL PALSY. Open Access
Repository, 4(3), 134-141.
