Jild 2 № 4 (2025)

Ushbu maqolada buyuk alloma Abu Nasr Forobiyning Sharq musiqa nazariyasiga qo‘shgan hissasi yoritilgan. Musiqa haqidagi ilmiy va falsafiy qarashlari, "Musika haqida katta kitob" asarining mazmuni, shuningdek, Forobiyning musiqa ilmi tarixidagi o‘rni tahlil qilinadi. Maqola orqali Forobiyning nafaqat o‘z davrida, balki keyingi asrlarda ham musiqa ilmining rivojiga ta’siri ochib beriladi

Ushbu maqolada pedagoglar orasida eng keng tarqalgan dolzarb masalalardan biri haqida so‘z yuritilgan. Ya’ni, pedagoglarning ish va shaxsiy hayotidagi o‘zaro muvozanatni saqlab, ham ishda, ham oilada ideal obrazda  faoliyat olib borishga harakat qilishi va ba’zi bir to‘siqlar sababli stressga berilishi haqida qisqacha yortilgan

Maqola ixtisoslashtirilgan maktablarda kimyo fanini o‘qitishda murakkab masala va mashqlar ishlash metodlarini takomillashtirishga bag‘ishlangan. Unda o‘quvchilarning muammolarni hal qilish ko‘nikmalarini rivojlantirish uchun zamonaviy pedagogik yondashuvlar, raqamli vositalar va interfaol usullar tahlil qilinadi. O‘zbekiston ta’lim tizimi kontekstida o‘qituvchilarning malakasini oshirish, o‘quv jarayonini shaxsiylashtirish va o‘quvchilarning motivatsiyasini oshirishga qaratilgan strategiyalar ko‘rib chiqiladi. Maqola kimyo o‘qitishda samarali metodlarni joriy etish orqali o‘quvchilarning ilmiy fikrlash va analitik qobiliyatlarini rivojlantirishga yordam beradi

Ushbu maqolada Qoradaryo havzasidagi ayrim gidrobiontlarning bioekologik xususiyatlari tahlil qilingan. Tadqiqotda asosiy fokus baliqlar va umurtqasizlarning ekologik holati, antropogen ta’sirga sezgirligi va bioindikator sifatidagi ahamiyatiga qaratildi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra Qoradaryoning turli oqimlarida uchrovchi karpsimonlar (Cyprinidae) va dog‘li yalangbaliq (Triplophysa strauchi) turlarining morfologik xususiyatlarini ochib berishga qaratilgan

Mazkur maqolada o‘quv mashg‘ulot guruhi futbolchilarining jismoniy tayyorgarlik darajasini oshirish bo‘yicha samarali usullar tahlil etilgan. Futbol o‘zida yuqori darajadagi texnik, taktik, psixologik va ayniqsa, jismoniy tayyorgarlikni talab etuvchi sport turi bo‘lib, sportchilarning musobaqaviy faoliyatida yuqori natijalar ko‘rsatishida aynan jismoniy holatning roli beqiyosdir. Shu sababli mashg‘ulot jarayonlarini ilmiy asoslangan, bosqichma-bosqich va individual yondashuv asosida tashkil etish futbolchilarning umumiy salohiyatini oshiradi. Tadqiqotda zamonaviy jismoniy tayyorgarlik metodlari, yuklama nazorati, tiklanish jarayonlari va sportchilar harakat faoliyatining tahliliga asoslangan yondashuvlar o‘rganildi. O‘quv mashg‘ulot jarayonida kuch, chidamlilik, tezlik, koordinatsiya va moslashuvchanlikni rivojlantirishga yo‘naltirilgan mashqlar tizimi sinovdan o‘tkazildi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, murakkab jismoniy tayyorgarlik dasturlarining individuallashtirilgan qo‘llanilishi sportchilarning funksional holatiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi va ularning sport natijalarini oshirishga xizmat qiladi. Maqolada ilgari surilgan metodologik yondashuvlar amaliy mashg‘ulot tizimiga tatbiq etilishi mumkin.

maqolada transport-logistika tizimini eksport-import salohiyatini diversifikasiya qilish uchun raqamli texnologiyalar va sun'iy intellektga asoslangan boshqaruvga oʻtish boʻyicha masalalar muhokama qilinadi.

Ushbu maqola maktabgacha yoshdagi (6 yoshli) bolalarning tashabbuskorligini oshirishga qaratilgan psixologik-pedagogik yondashuvlarni chuqur tahlil qiladi. Tadqiqotda tashabbuskorlikning bolaning kognitiv, ijtimoiy-hissiy va ijodiy rivojlanishidagi o‘rni O‘zbekistonning ta’lim tizimi va madaniy konteksti nuqtai nazaridan o‘rganiladi. L.S. Vygotskiyning sotsiokultural nazariyasi, J. Piagetning kognitiv rivojlanish nazariyasi hamda O‘zbek olimlari (D.R. Babayeva, N.U. Bikbayeva, O.U. Xasanboyeva, M.A. Norbosheva, G.N. Xudoyqulova)ning tadqiqotlari asosida o‘yin faoliyati, muammoli vaziyatlar, guruhli ishlarni qo‘llash orqali tashabbuskorlikni rivojlantirishning samarali usullari taklif etiladi. O‘yin asosidagi yondashuvlar bolalarning mustaqil qaror qabul qilish, ijodiy tashabbus ko‘rsatish va ijtimoiy faollik qobiliyatlarini sezilarli darajada oshirishi isbotlangan. Tadqiqot natijalari O‘zbekiston maktabgacha ta’lim tizimida pedagoglar uchun amaliy yo‘l-yo‘riq sifatida xizmat qilishi mumkin.

Ushbu ilmiy maqolada muallifning o'quvchilarda o'quv motivatsiyasining o'ziga xos xususiyatlariga bag'ishlangan tadqiqotlari haqida ma'lumot berilgan

Ushbu maqolada sanoat korxonalarining barqaror rivojlanishining nazariy-uslubiy asoslari, iqtisodiy mazmun- mohiyati, korxonalarning barqaror iqtisodiy o‘sishi va xorijiy olimlarning nazariy qarashlari yoritilgan

Ushbu maqolada sun’iy intellekt texnologiyalarining ilmiy tadqiqotchilik kompetensiyalarini rivojlantirishdagi roli, ahamiyati va imkoniyatlari tahlil qilinadi. Unda zamonaviy ilmiy faoliyatda sun’iy intellektdan foydalanish yo‘llari, data-tahlil, ilmiy gipozalarni sinovdan o‘tkazish, maqola yozish va ilmiy axborotni boshqarish kabi jarayonlardagi samaradorlik holatlari yoritilgan. Shuningdek, ilmiy salohiyatni oshirishda sun’iy intellektning integratsiyasini cheklayotgan omillar va ularni bartaraf etish bo‘yicha tavsiyalar keltirilgan

Ushbu maqolada boshlang'ich sinf o‘qituvchilarining art-pedagogikani fanlararo integratsiyada qo‘llashning ahamiyati o‘rganilgan. Maqolada art-pedagogikaning zamonaviy ta'lim tizimida qanday o‘rin tutishi, o‘qituvchilar uchun metodologik yondashuvlar va fanlararo integratsiyaning pedagogik faoliyatdagi roli ko‘rib chiqilgan. Tadqiqotda boshlang'ich sinf o‘qituvchilari tomonidan san'at va ta'limning integratsiyalashuvi orqali o‘quvchilarning kognitiv va emotsional rivojlanishiga qanday ta'sir ko‘rsatishi tahlil qilingan. Tadqiqotda o‘quvchilarning ijodiy fikrlash, emotsional ko‘nikmalar va akademik muvaffaqiyatlarini oshirishda art-pedagogikaning ahamiyati belgilangan

Mazkur maqolada XIX romantik  musiqa san`atining yirik vakili Frans Peter Shubertning qo`shiqchilik lirikasi, ya`ni Lied janridagi ijodi har tomonlama tahlil etilgan.  Shuningdek, tadqiqotlarda bastakorning  Lied janriga oid asarlari poetik matn va musiqiy tuzilma o`zaro munosabatlarni nuqtayi nazaridan ko`rib chiqiladi. Ayniqsa, Frans Peter Shubertning fortepiano partiyasiga bergan sematik yuklamasi, vokal ifoda bilan musiqaviy dramaturgiyadagi uyg`unlik, tonal va tematik kontrastlar orqali yaratgan musiqiy semiosferasi atroflicha tahlil qilinadi

Mazkur maqolada qadimgi cherkov ladlarning kelib chiqishi, strukturasi, asosiy turlari hamda ularning Yevropa musiqasi tarixidagi o‘rni ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Ushbu ladlar o‘rta asr katolik cherkovi diniy kuylari asosida shakllangan bo‘lib, bugungi tonallik tizimining rivojlanishida muhim rol o‘ynagan. Har bir ladning o‘ziga xos interval tuzilmasi va ifodaviy imkoniyatlari yoritiladi. Maqola musiqashunoslik sohasidagi tadqiqotchilar, bastakorlar va talabalarga mo‘ljallangan

Xorazm – O`zekistonning qadimiy va madaniy jihatdan yuksak taraqqiy etgan hududi sifatida nafaqat tarixiy obidalar va yozma manbalar, balki og`zaki ijod va sahna san`atining boy an`analariga ega. Mazkur maqolada Xorazm raqs san`atining shakllanishi jarayoni qadimgi marosimlar, xalq urf-odatlar va diniy e`tiqodlar bilan bog`liq holda tahlil qilinadi. Raqsning o`ziga xosligi,  jumladan, qo`l harakatlari harakatlari, kaft ishoralari, ko`rinarli his tuyg`ular va tana ritmining bir  butun dramatik  kompozitsiyaga bo`ysundirilganligi raqs ijrosining shu bilan birga jismoniy, balki ruhiy-psixologik jihatlarni ham ochib beradi.  Har bir  element xalqning asrlar davomida shakllangan dunyoqarashi, axloqiy qadriyatlari va ichki ruhiy kechinmalari bilan bevosita bog`liq

Ushbu maqolada boshlangʻich sinflarda ona tili oʻqitishda interfaol metodlardan foydalanishning samarali usullari va ularga xos xususiyatlar tahlil etilgan. Maqolada boshlangʻich sinf oʻquvchilarining yosh xususiyatlari va ona tili fanining oʻziga xos tomonlari hisobga olingan holda, interfaol metodlarning qoʻllanilishi, afzalliklari hamda amaliy ahamiyati yoritilgan

Mazkur maqolada zamonaviy  ijtimoiy taraqqiyot  sharoitida shaxs erkinligi va ijtimoiy mas’uliyat o’rtasidagi muvozanat masalasi falsafiy huquqiy axloqiy nuqtai nazardan chuqur tahlil qilindi. Maqolada shaxsning ijtimoiy ong va fuqarolik pozitsiyasini shakillantirishda ma’naviy qadryatlar va ijtimoiy institutlarning o’rni ochib berildi

Maqolada  tukli  erva  (aerva  lanata  Juss)    pol-pola  o‘simligining o‘ziga  xos  dorivorlik  xususiyatlari  va O‘zbekiston  hududida madaniylashtirilganligi, bu o‘simlikda turli guruhga mansub biologik faol moddalar mavjudligi  haqida ma’lumotlar keltirilgan. O‘simlikning suvli ekstrakti tarkibidagi suvda eruvchan vitaminlar miqdori yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi usulida aniqlanib ular tahlili haqida bayon qilingan

Ushbu maqolada sun’iy intellekt texnologiyalarining jahon mamlakatlari madaniyatlariga ta’siri, milliy qadriyatlar va madaniy identitetga olib kelayotgan o‘zgarishlar tahlil qilingan. Sun’iy intellektning san’at, til, urf-odatlar, axloqiy qadriyatlar va axborot maydoniga ko‘rsatayotgan ijobiy hamda salbiy ta’siri, madaniyatlararo muloqotdagi o‘rni hamda raqamli madaniyat rivojiga qo‘shayotgan hissasi keng yoritilgan. Maqolada sun’iy intellekt orqali madaniy merosni saqlash va targ‘ib qilishning innovatsion usullari, shuningdek, AI vositalarining madaniy siyosatga ta’siri ham ko‘rib chiqilgan.

Ushbu maqolada turli rivojlanish darajasiga ega bo‘lgan bolalar o‘rtasida tengdoshlararo muloqotni rivojlantirishga qaratilgan pedagogika doirasida bolalar tomonidan bildirilgan tashabbuslar hamda ularga maktabgacha ta’lim mutaxassislari tomonidan berilgan javoblar tahlil qilinadi. Tadqiqot davlat maktabgacha ta’lim tashkilotlari qoshidagi to‘rt nafar integratsiyalashgan maxsus guruhda olib borilgan. Bunday guruhlarda odatiy rivojlanayotgan bolalar va maxsus ehtiyojli bolalar (ME bolalar) har kuni birgalikda faoliyat yuritadilar. Tadqiqot doirasida 3 yoshdan 6 yoshgacha bo‘lgan 33 nafar bola va 10 nafar pedagog ishtirokida o‘tkazilgan 12 ta videoga olingan o‘yin mashg‘ulotlari tahlil qilindi. Unda bolalarning tashabbuslari, kattalarning javoblari va yuzaga kelgan oqibatlar ko‘rib chiqildi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, bolalarning verbal va noverbal tashabbuslariga turli pedagogik javoblar orqali muloqot va ishtirokni qo‘llab-quvvatlash mumkin. Biroq ayniqsa ME bolalar tomonidan bildirgan sust yoki noverbal tashabbuslar e’tibordan chetda qolish yoki inkor qilinish xavfi ostida bo‘ladi. Ushbu topilmalar maktabgacha ta’lim mutaxassislarining pedagogik sezgirlik darajasini qayta ko‘rib chiqish, bolalar tashabbuslarini anglash va ularga munosib javob berish zaruratini ko‘rsatadi.

Torondoshlar turkumi vakili hisoblangan qushtaron o’simligini yer yuzida hamma mintaqalarda uchratishimiz mumkin. Ularning barchasi o’zining morfologik tuzilishi dorivorlik xususiyati va amaliy ahamiyati turlicha ekanligi bilan farq qiladi. Qushtaron (Polygonum aviculare L) o’simligi daryolar, yo’l yoqalari, asosan zich tuproqlarda tarqalgan bo’lib, begona o’t sifatida o’sadi. Iyuldan kech kuzgacha gullab meva tugadi. Ushbu maqolada o’simlikning o’ziga xos dorivorlik xususiyatlari, kimyoviy tarkibi biologik faol moddalar haqida keltirilgan

О’zbeklar tо’y marosimlarini, gap-gashtaklarni, sayillarni, turli bayramlarni o’tkazishda o’ta tashkilotchi va ijodkor xalq sifatida shuhrat topgan. Dam olish, hordiq chiqarishni о’rniga qo’ygan xalq. O’zbek xalqining qadim-qadim zamonlarga borib taqaladigan musiqa merosi, xalq qo’shiqlari, xilma-xil janrlari hamda boy tasviriy vositalari bilan bizning kunlarimizda ham yangramoqda. Qo’shiqlarda xalqqa xos bo’lgan chechanlik, chapanilik, topqirlik, qaytmaslik kabi sifatlar ham aks etadi

Ushbu maqolada buyuk alloma Abu Nasr Forobiyning Sharq musiqa nazariyasiga qo‘shgan hissasi yoritilgan. Musiqa haqidagi ilmiy va falsafiy qarashlari, "Musika haqida katta kitob" asarining mazmuni, shuningdek, Forobiyning musiqa ilmi tarixidagi o‘rni tahlil qilinadi. Maqola orqali Forobiyning nafaqat o‘z davrida, balki keyingi asrlarda ham musiqa ilmining rivojiga ta’siri ochib beriladi

Torondoshlar turkumi vakili hisoblangan qushtaron o’simligini yer yuzida hamma mintaqalarda uchratishimiz mumkin. Ularning barchasi o’zining morfologik tuzilishi dorivorlik xususiyati va amaliy ahamiyati turlicha ekanligi bilan farq qiladi. Qushtaron (Polygonum aviculare L) o’simligi daryolar, yo’l yoqalari, asosan zich tuproqlarda tarqalgan bo’lib, begona o’t sifatida o’sadi. Iyuldan kech kuzgacha gullab meva tugadi. Ushbu maqolada o’simlikning o’ziga xos dorivorlik xususiyatlari, kimyoviy tarkibi biologik faol moddalar haqida keltirilgan

Boshlangʻich taʼlim bosqichi – bu nafaqat taʼlim jarayoni, balki shaxsning jamiyatga kirib borishida muhim poydevor bo‘ladigan davrdir. Ushbu maqolada boshlangʻich sinf oʻquvchilarini ijtimoiy shakllantirishning mazmuni, uning pedagogik jihatdan asoslangan tamoyillari va taʼlim-tarbiyada qo‘llaniladigan samarali metodlari tahlil etiladi. Muallif o‘quvchining ijtimoiy rivojlanishida o‘qituvchining tutgan o‘rniga alohida to‘xtaladi, o‘quvchilarda ijtimoiy ko‘nikmalarni shakllantirishda rolli o‘yinlar, guruhiy ishlar va tarbiyaviy suhbatlarning ahamiyatini yoritadi. Maqola boshlang‘ich taʼlim tizimida ijtimoiy tarbiya jarayonini chuqurroq o‘rganishga qaratilgan bo‘lib, amaliy tavsiyalar bilan boyitilgan.

Mazkur maqolada o‘rta asr musiqa ilmining buyuk namoyandasi — Guido d’Arezzo faoliyati va u tomonidan yaratilgan nota yozuvi tizimi haqida so‘z yuritiladi. Maqolada uning nota nomlarini yaratish jarayoni, hexachord tizimi, va musiqani yozib olishni soddalashtirgan "Guidoning qo‘li" usuli haqida batafsil ma’lumot beriladi. Ushbu yondashuvlar nafaqat o‘z davrida, balki keyingi asrlar davomida ham musiqa nazariyasining asosi bo‘lib xizmat qilgan

Ushbu maqolada turli rivojlanish darajasiga ega bo‘lgan bolalar o‘rtasida tengdoshlararo muloqotni rivojlantirishga qaratilgan pedagogika doirasida bolalar tomonidan bildirilgan tashabbuslar hamda ularga maktabgacha ta’lim mutaxassislari tomonidan berilgan javoblar tahlil qilinadi. Tadqiqot davlat maktabgacha ta’lim tashkilotlari qoshidagi to‘rt nafar integratsiyalashgan maxsus guruhda olib borilgan. Bunday guruhlarda odatiy rivojlanayotgan bolalar va maxsus ehtiyojli bolalar (ME bolalar) har kuni birgalikda faoliyat yuritadilar. Tadqiqot doirasida 3 yoshdan 6 yoshgacha bo‘lgan 33 nafar bola va 10 nafar pedagog ishtirokida o‘tkazilgan 12 ta videoga olingan o‘yin mashg‘ulotlari tahlil qilindi. Unda bolalarning tashabbuslari, kattalarning javoblari va yuzaga kelgan oqibatlar ko‘rib chiqildi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, bolalarning verbal va noverbal tashabbuslariga turli pedagogik javoblar orqali muloqot va ishtirokni qo‘llab-quvvatlash mumkin. Biroq ayniqsa ME bolalar tomonidan bildirgan sust yoki noverbal tashabbuslar e’tibordan chetda qolish yoki inkor qilinish xavfi ostida bo‘ladi. Ushbu topilmalar maktabgacha ta’lim mutaxassislarining pedagogik sezgirlik darajasini qayta ko‘rib chiqish, bolalar tashabbuslarini anglash va ularga munosib javob berish zaruratini ko‘rsatadi.

Mazkur  maqolada O`zbek musiqa san`atining uch  muhim yo`nalishi – Qo`shiq , Romans va Okopella janri, asosan , lirika va emotsional ifodaning kuchi bilan ajralib turadigan vokal musiqiy shakl bo`lib, cholg`u asboblari jo`rligida ijro etiladi. Bu janr O`z      bek musiqasiga XX asrda kirib kelib, milliy kuylar va G`arb musiqa an`analari  uyg`unlashuvi orqali rivoj topgan. Kompozitorlar va honandalar ushbu janr orqali muhabbat, sog`inch, hayotiy kechinmalari kabi , mavzularini poetik uslubda yoritib kelmoqda . Shuningdek, maqolada Okopella ( acapella ) janri haqida batafsil ma`lumot beriladi. Bu janr cholg`usiz , faqat inson ovozlari yordamida musiqiy asarni ijro etishga asoslangan bo`lib, Yevropa diniy musiqa an`analaridan kelib chiqqan. O`zbek okopella san`ati hali yangi bo`lsa-da , ayniqsa yosh ijodkorlar va voakl guruhlar tomonidan faol tadbiq etilmoqda . Ushbu janrda milliy kuylar, xalq ashulalari va zamonaviy musiqa o`ziga xos ovozli uyg`unlik orqali ijro etilib , yangicha talqinda sahnaga olib chiqilmoqda.

Mazkur maqolada XX asrning eng yirik sovet bastakori  Dmitriy Shostakovich hayoti, ijodi, asarlari va siyosiy davr bilan munosabati yoritilgan. Maqola bastakorning musiqiy merosi -15 simfoniya,kamer musiqasi , operalar va kino musiqalari orqali insoniy ruh, siyosiy bosim va ijtimoiy haqiqatlar qanday ifodalanganini tahlil qiladi. Shostakovich ijodi uning ichki kurashi va san’at orqali o`z fikrini bildirishga uringan jasoratli shaxs sifatidagi holatini aks ettiradi. Maqolada bastakorning tarixiy – biografik yo`li , ijodiy shakllanishi, svet davridagi siyosiy bosimlar ostidagi hayoti, uning shaxsiyati va ijodi orasidagi . Xususan, 5 , 7, va 10  - simfoniyalarining siyosiy va falsafiy mazmuni, ‘’Ledi Makbet Mtsensk uezdidan ‘’ operasining sezura bilan to`qnashuvi ,torli kvartetlardagi ichki kechinmalar musiqiy tahlil orqali ochib beriladi. Uning ijodida mavjud bo`lgan ‘’ ikki qatlamlilik’’ -  ya`ni rasmiy ramzlar va yashirin norozilik , ironik – parodik uslublar,musiqiy kodlar orqali berilgan tanqidiy qarashlar tushuntiriladi. Maqolada ,shuningdek ,Shostakovichning Sovet ideologiyasi bilan ziddiyatlik munosabati , rasmiy tanqid va e`tirof otrasidagi qarama- qarshiliklar, ijtimoiy ruh va insoniy fojialarining musiqadagi ifodasi alohida tahlil qilinadi. Bastakorning shaxsiy hayoti va tarixiy davr voqealari  bilan ijod qanday uyg`unlashgani ochib beriladi.

Mazkur  maqolada O`zbek musiqa san`atining uch  muhim yo`nalishi – Qo`shiq , Romans va Okopella janri, asosan , lirika va emotsional ifodaning kuchi bilan ajralib turadigan vokal musiqiy shakl bo`lib, cholg`u asboblari jo`rligida ijro etiladi. Bu janr O`z      bek musiqasiga XX asrda kirib kelib, milliy kuylar va G`arb musiqa an`analari  uyg`unlashuvi orqali rivoj topgan. Kompozitorlar va honandalar ushbu janr orqali muhabbat, sog`inch, hayotiy kechinmalari kabi , mavzularini poetik uslubda yoritib kelmoqda . Shuningdek, maqolada Okopella ( acapella ) janri haqida batafsil ma`lumot beriladi. Bu janr cholg`usiz , faqat inson ovozlari yordamida musiqiy asarni ijro etishga asoslangan bo`lib, Yevropa diniy musiqa an`analaridan kelib chiqqan. O`zbek okopella san`ati hali yangi bo`lsa-da , ayniqsa yosh ijodkorlar va voakl guruhlar tomonidan faol tadbiq etilmoqda . Ushbu janrda milliy kuylar, xalq ashulalari va zamonaviy musiqa o`ziga xos ovozli uyg`unlik orqali ijro etilib , yangicha talqinda sahnaga olib chiqilmoqda.

Ushbu maqolada sun’iy intellekt texnologiyalarining jahon mamlakatlari madaniyatlariga ta’siri, milliy qadriyatlar va madaniy identitetga olib kelayotgan o‘zgarishlar tahlil qilingan. Sun’iy intellektning san’at, til, urf-odatlar, axloqiy qadriyatlar va axborot maydoniga ko‘rsatayotgan ijobiy hamda salbiy ta’siri, madaniyatlararo muloqotdagi o‘rni hamda raqamli madaniyat rivojiga qo‘shayotgan hissasi keng yoritilgan. Maqolada sun’iy intellekt orqali madaniy merosni saqlash va targ‘ib qilishning innovatsion usullari, shuningdek, AI vositalarining madaniy siyosatga ta’siri ham ko‘rib chiqilgan.

Maqolada  tukli  erva  (aerva  lanata  Juss)    pol-pola  o‘simligining o‘ziga  xos  dorivorlik  xususiyatlari  va O‘zbekiston  hududida madaniylashtirilganligi, bu o‘simlikda turli guruhga mansub biologik faol moddalar mavjudligi  haqida ma’lumotlar keltirilgan. O‘simlikning suvli ekstrakti tarkibidagi suvda eruvchan vitaminlar miqdori yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi usulida aniqlanib ular tahlili haqida bayon qilingan

Mazkur maqolada XIX romantik  musiqa san`atining yirik vakili Frans Peter Shubertning qo`shiqchilik lirikasi, ya`ni Lied janridagi ijodi har tomonlama tahlil etilgan.  Shuningdek, tadqiqotlarda bastakorning  Lied janriga oid asarlari poetik matn va musiqiy tuzilma o`zaro munosabatlarni nuqtayi nazaridan ko`rib chiqiladi. Ayniqsa, Frans Peter Shubertning fortepiano partiyasiga bergan sematik yuklamasi, vokal ifoda bilan musiqaviy dramaturgiyadagi uyg`unlik, tonal va tematik kontrastlar orqali yaratgan musiqiy semiosferasi atroflicha tahlil qilinadi

Mazkur maqolada qadimgi cherkov ladlarning kelib chiqishi, strukturasi, asosiy turlari hamda ularning Yevropa musiqasi tarixidagi o‘rni ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Ushbu ladlar o‘rta asr katolik cherkovi diniy kuylari asosida shakllangan bo‘lib, bugungi tonallik tizimining rivojlanishida muhim rol o‘ynagan. Har bir ladning o‘ziga xos interval tuzilmasi va ifodaviy imkoniyatlari yoritiladi. Maqola musiqashunoslik sohasidagi tadqiqotchilar, bastakorlar va talabalarga mo‘ljallangan

Xorazm – O`zekistonning qadimiy va madaniy jihatdan yuksak taraqqiy etgan hududi sifatida nafaqat tarixiy obidalar va yozma manbalar, balki og`zaki ijod va sahna san`atining boy an`analariga ega. Mazkur maqolada Xorazm raqs san`atining shakllanishi jarayoni qadimgi marosimlar, xalq urf-odatlar va diniy e`tiqodlar bilan bog`liq holda tahlil qilinadi. Raqsning o`ziga xosligi,  jumladan, qo`l harakatlari harakatlari, kaft ishoralari, ko`rinarli his tuyg`ular va tana ritmining bir  butun dramatik  kompozitsiyaga bo`ysundirilganligi raqs ijrosining shu bilan birga jismoniy, balki ruhiy-psixologik jihatlarni ham ochib beradi.  Har bir  element xalqning asrlar davomida shakllangan dunyoqarashi, axloqiy qadriyatlari va ichki ruhiy kechinmalari bilan bevosita bog`liq

Ushbu maqolada boshlangʻich sinflarda ona tili oʻqitishda interfaol metodlardan foydalanishning samarali usullari va ularga xos xususiyatlar tahlil etilgan. Maqolada boshlangʻich sinf oʻquvchilarining yosh xususiyatlari va ona tili fanining oʻziga xos tomonlari hisobga olingan holda, interfaol metodlarning qoʻllanilishi, afzalliklari hamda amaliy ahamiyati yoritilgan

Mazkur maqolada zamonaviy  ijtimoiy taraqqiyot  sharoitida shaxs erkinligi va ijtimoiy mas’uliyat o’rtasidagi muvozanat masalasi falsafiy huquqiy axloqiy nuqtai nazardan chuqur tahlil qilindi. Maqolada shaxsning ijtimoiy ong va fuqarolik pozitsiyasini shakillantirishda ma’naviy qadryatlar va ijtimoiy institutlarning o’rni ochib berildi

Ushbu maqolada buyuk alloma Abu Nasr Forobiyning Sharq musiqa nazariyasiga qo‘shgan hissasi yoritilgan. Musiqa haqidagi ilmiy va falsafiy qarashlari, "Musika haqida katta kitob" asarining mazmuni, shuningdek, Forobiyning musiqa ilmi tarixidagi o‘rni tahlil qilinadi. Maqola orqali Forobiyning nafaqat o‘z davrida, balki keyingi asrlarda ham musiqa ilmining rivojiga ta’siri ochib beriladi

Ushbu maqolada muhandislik psixologiyasi fani vazifalari, muhandislik psixologiyasining texnika universitetlarida o’qitilish maqsadi haqida so’z yuritiladi. Muhandislik psixologiyasining an’anaviy, tadqiqot metodlari bo’yicha qisqacha ma’lumotlar ham mavjud. Hozirda ta’limda qo’llaniladigan ba’zi ta’lim metodlarning texnika universitetlarida tadbiq qilishdagi bir necha misollar keltirilgan. Zamonaviy metodlardan interaktiv va sun’iy intellekt yordamidagi ta’limning afzalliklari talabalarning kasbiy qobiliyatlarini namoyon qilish, rivojlantirishda muhim rol o’ynaydi. Inson-texnika tizimi texnika talabalariga kelajakda o’z kasbga egallashi va faol olib borishga yordam beradi.Chunki texnika universitetlarning aksariyat soha yo’nalishlari texnika bilan ishlashni talab qiladi. Bu esa o’z navbatida har bir xodim yoki mutaxassis texnika bilan ishlay olishi, ya’ni texnika bilan inson o’rtasidagi munosabatlarni, har ikkala subyektning funksiyalari, o’rnini bilish muhimdir. Ushbu fan ana shunday muammolarni, ya’ni, inson-texnika tizimini o’rgatadi.

Sun’iy intellektning muhandislik psixologiyasi fanini o’qitishda qo’llash, ushbu fanni o’zlashtirish samarasi yuqori bo’lishini, talabalarning mavzularni tez tushunishga yordam beradi. Ko’plab sohalarda sun’iy intellektda ishlash oson,ma’lumotlarni tahlil qilib ko’rsatish foydalanish qulay, natijasi yuqoriligi bilan ajralib turadi. Shunga yarasha talablar ham oshgan.

Ushbu maqolada xalqaro iqtisodiy integratsiya jarayonlaridagi ishtirokini kuchaytirish va tartibga solish muammolari, valyuta kurslari va O’zbekiston valyuta siyosatining o’ziga xos xususiyatlari tahlil qilingan va Valyutamoliya munosabatlarining rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiyotiga ta’sirini samarali foydalanish bo’yicha takliflar berilgan

Bu maqolada mahalliy budjetni ularning daromadlari istiqbolini prognozlash va rejalashtirish hududlarni rivojlantirishning ijtimoiy-iqtisodiy ko‘rsatkichlarini mahalliy byudjetlar ta’siridan kelib chiqqan holda daromadlar bazasini oshirish, ularni shakllantirishning samarali yo‘llarini izlanishda topish, shuningdek, bu muammoni hal etish byudjeti ularning daromadlarini shakllantirish va daromadlar ritmini ta’minlashda, samarali tartibga solish usullaridan amaliyotda keng qo‘llash va mahalliy byudjetlar daromadlarini ro‘yxatga olish, keyingi davrda ularning daromadlarini ko‘paytirishning oldini olish. olib, mahalliy byudjetning moliyaviy barqarorligini ta'minlasa, ikkinchi o'rinda viloyatdan ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishda muhim ahamiyatga ega bo'lgan kasb-hunar o'sishi muammolari va yechimlari keltiriladi.

Ma’lumki, 2030 yilga qadar Xalq ta’limini rivojlantirish konsepsiyasi tasdiqlangan. Mazkur hujjatning birinchi bandida PISA xalqaro tadqiqotida O‘zbekistonning ishtirokini ta’minlash va 2030 yilga borib, kuchli 30 talikka kirishga erishish maqsadli yo‘nalishda belgilangan. Ya’ni,  ta’lim tizimi uchun strategik vazifa belgilab berilgan.

Bugungi kunda dunyodagi rivojlangan mamlakatlarda  ta’lim sifatini oshirish, xalqaro baholash jarayonlarida munosib qatnashish masalasiga alohida e’tibor qaratilmoqda. O‘zbekiston Respublikasi ham xalqaro tadqiqotlarga tayyorgarlik ko‘rishga yo‘naltirilgan PISA, TIMSS, PIRLS xalqaro baholash dasturlari doirasidagi topshiriqlar bilan ishlash ko‘nikmasini shakllantirish borasida qator ijobiy ishlar amalga oshirilmoqda.

Ushbu maqolada qadimgi Yunon-Rim falsafiy maktablarining shakllanishi, asosiy vakillari va g‘oyalari tahlil qilinadi. Har bir maktabning tarixiy-ijtimoiy sharoiti, o‘ziga xos yondashuvlari va zamonaviy falsafaga ta’siri ko‘rib chiqiladi. Qadimgi davr falsafasi bugungi fikrlash madaniyatiga asos bo‘lib xizmat qilgan muhim intellektual meros sifatida talqin etiladi

Maqolaning maqsadi g’o’zaning mahalliy navlarini (oq tolali) tabiiy rangli tola navlari bilan chatishtirganda F1 duragaylarida tola uzunligi va tola chiqimining irsiylanishi aniqlashdan iborat. Tola uzunligining irsiylanishi oraliq irsiylanish mexanizmi orqali amalga oshishi aniqlandi. Birinchi avlod duragaylari tolasining chiqimi va uzunligi bu belgining to'liq tabiati haqida hali tasavvur bermaydi. Umuman olganda, deyarli barcha duragay kombinatsiyalar belgilar uchun o'rtacha ko'rsatkichlarga ega edi. Ammo har ikki jihatdan navlar va duragaylar o'zgaruvchanlikni namoyon qildi. Geterogenlik, ayniqsa, tola uzunligi bo'yicha sezilarli. Shuni ta'kidlash kerakki, rangli tolali navlarning tola uzunligi yuqori qiymatga ega emas. Ammo, shunga qaramay, olingan duragaylar ijobiy ko'rsatkichlarga ega bo’ldi va bu xususiyat kamdan-kam hollarda oraliq irsiylanishini ko'rsatadi, asosan birinchi avlod uchun belgi ko’rsatkichi bir xil emas.

Ushbu maqolada boshlang'ich sinf o‘qituvchilarining art-pedagogikani fanlararo integratsiyada qo‘llashning ahamiyati o‘rganilgan. Maqolada art-pedagogikaning zamonaviy ta'lim tizimida qanday o‘rin tutishi, o‘qituvchilar uchun metodologik yondashuvlar va fanlararo integratsiyaning pedagogik faoliyatdagi roli ko‘rib chiqilgan. Tadqiqotda boshlang'ich sinf o‘qituvchilari tomonidan san'at va ta'limning integratsiyalashuvi orqali o‘quvchilarning kognitiv va emotsional rivojlanishiga qanday ta'sir ko‘rsatishi tahlil qilingan. Tadqiqotda o‘quvchilarning ijodiy fikrlash, emotsional ko‘nikmalar va akademik muvaffaqiyatlarini oshirishda art-pedagogikaning ahamiyati belgilangan

Ushbu maqolada pedagoglar orasida eng keng tarqalgan dolzarb masalalardan biri haqida so‘z yuritilgan. Ya’ni, pedagoglarning ish va shaxsiy hayotidagi o‘zaro muvozanatni saqlab, ham ishda, ham oilada ideal obrazda  faoliyat olib borishga harakat qilishi va ba’zi bir to‘siqlar sababli stressga berilishi haqida qisqacha yortilgan

Harakat qobiliyatlari-insonning har qanday mushak faoliyatining talablariga javob beradigan psixofizik va morfologik xususiyatlarning kombinatsiyasidir. Insonning harakat qobiliyatini jismoniy fazilatlar, namoyon bo'lish shaklini e’sa  harakat ko'nikmalari tashkil e’tadi. Biomekekanikada 5 ta asosiy jismoniy fazilatlar farqlanadi: chaqqonlik, tezlik, chidamlilik, e’giluvchanlik va kuch

Maqola ixtisoslashtirilgan maktablarda kimyo fanini o‘qitishda murakkab masala va mashqlar ishlash metodlarini takomillashtirishga bag‘ishlangan. Unda o‘quvchilarning muammolarni hal qilish ko‘nikmalarini rivojlantirish uchun zamonaviy pedagogik yondashuvlar, raqamli vositalar va interfaol usullar tahlil qilinadi. O‘zbekiston ta’lim tizimi kontekstida o‘qituvchilarning malakasini oshirish, o‘quv jarayonini shaxsiylashtirish va o‘quvchilarning motivatsiyasini oshirishga qaratilgan strategiyalar ko‘rib chiqiladi. Maqola kimyo o‘qitishda samarali metodlarni joriy etish orqali o‘quvchilarning ilmiy fikrlash va analitik qobiliyatlarini rivojlantirishga yordam beradi

Ushbu maqola nok daraxtiga zarar yetkazuvchi hasharotlarning turlari, ularning biologik xususiyatlari va agrosenozga ta’sirini o‘rganadi. Asosiy e’tibor O‘zbekiston sharoitida nok plantatsiyalarida keng tarqalgan zararkunandalarga, jumladan, nok yemg‘ich (Cydia pomonella), nok qurtlari (Phyllonorycter blancardella) va shira turlari (Aphididae) kabi hasharotlarga qaratilgan. Maqolada zararkunandalar tomonidan yetkazilgan iqtisodiy yo‘qotishlar tahlil qilinadi va ularning tarqalishiga ta’sir qiluvchi ekologik omillar ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, zararkunandalarga qarshi integratsiyalashgan kurash chorolari, xususan, biologik (foydali hasharotlardan foydalanish), kimyoviy (pestisidlarning maqbul dozalari) va agroteknik (ekin aylanishi, sanitariya choraları) usullar batafsil muhokama qilinadi. Tadqiqotda zararkunandalarga qarshi samarali kurash strategiyalarini ishlab chiqish uchun zamonaviy monitoring texnologiyalari va ekologik jihatdan xavfsiz usullarni qo‘llashning ahamiyati ta’kidlanadi. Maqola O‘zbekistonning meva yetishtirish sohasidagi mutaxassislar, fermerlar va tadqiqotchilar uchun amaliy ahamiyatga ega bo‘lib, barqaror qishloq xo‘jaligi amaliyotlarini rivojlantirishga xizmat qiladi.

Ushbu maqolada Oʻzbekistonda faoliyat ko’rsatayotgan nobank kredit tashkilotlari, ularning o’ziga xos xususiyatlari hamda bugungi kunda respublikamizda faoliyat olib borayotgan nobank kredit tashkilotlarining statistik ma’lumotlari tahlil qilingan

This article aims to shed light on current issues in leadership psychology and find solutions to them. It also analyzes the characteristics of successful leaders and their responsibilities.

Ushbu maqola o‘smirlarda axborot olish madaniyatini rivojlantirishda interfaol ta’lim resurslari va multimedia vositalarining pedagogik-psixologik jihatlarini tahlil qiladi. Tadqiqotda multimedia vositalari va interfaol metodlarning o‘quvchilarning motivatsiyasi, axborot olish madaniyati va kreativ fikrlash ko‘nikmalariga ta’siri o‘rganilib, ularning ta’lim jarayonidagi samaradorligi asosli ravishda ko‘rsatilgan. Tadqiqot natijalari o‘quvchilarning axborotni qayta ishlash va mustaqil fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirishda multimedia va interfaol metodlarning ahamiyatini tasdiqlaydi

Mazkur maqola kichik maktab yoshidagi inklyuziv bolalarning motivlarini shakllantirishda zamonaviy pedagogik texnologiyalar va psixologik yondashuvlarning ahamiyatini o‘rganadi. Maktabda inkluziv ta’limni amalga oshirishda, o‘quvchilarning motivatsiyasi va ehtiyojlarini inobatga olgan holda pedagogik metodlarning ahamiyati yoritilgan. Maqolada inklyuziv ta’limning asosiy tamoyillari, zamonaviy pedagogik texnologiyalar va psixologik yondashuvlarning motivatsion jarayonlardagi roli tahlil qilinadi. Tadqiqotlar natijalariga asoslanib, inklyuziv ta’limda motivatsiyani shakllantirish uchun samarali uslublar va takliflar keltirilgan

Mazkur maqola kichik maktab yoshidagi inklyuziv bolalarning motivlarini shakllantirishda zamonaviy pedagogik texnologiyalar va psixologik yondashuvlarning ahamiyatini o‘rganadi. Maktabda inkluziv ta’limni amalga oshirishda, o‘quvchilarning motivatsiyasi va ehtiyojlarini inobatga olgan holda pedagogik metodlarning ahamiyati yoritilgan. Maqolada inklyuziv ta’limning asosiy tamoyillari, zamonaviy pedagogik texnologiyalar va psixologik yondashuvlarning motivatsion jarayonlardagi roli tahlil qilinadi. Tadqiqotlar natijalariga asoslanib, inklyuziv ta’limda motivatsiyani shakllantirish uchun samarali uslublar va takliflar keltirilgan

maqolada ijtimoiy kapitalni jamiyatning barqaror rivojlanishiga ta'siri va uning oʻsish manbalari koʻrib chiqiladi. Uning resurs sifatida dualistik tabiati va jamiyatning institusional muhiti, shuningdek, inson kapitali bilan aloqasi koʻrib chiqiladi

Toshkentning ta'lim xizmatlari bozori soʻnggi yillarda jadal sur'atlar bilan oʻsib bormoqda va mintaqaning inson kapitalini shakllantirishda muhim rol oʻynamoqda

korporativ boshqaruv ta'rifini tartibga soluvchi konsolidasiya qilish zarurati ta'kidlangan. "Korporativ menejment" tushunchasini tashkil etuvchi muhim elementlarning mazmuni toʻgʻrisida koʻplab fikrlar tahlil qilindi. Ta'kidlanishicha, "korporativ boshqaruv" konsepsiyasining mazmuniga yagona yondashuvni qabul qilish Rossiya korporativ amaliyotining hozirgi rivojlanish bosqichida zarurdir. Oʻrganilayotgan konsepsiyaning yangi ta'rifi berilgan boʻlib, unga koʻra korporativ boshqaruv - bu kompaniya egalari, menejment va boshqa shaxslar oʻrtasidagi quyidagi masalalar boʻyicha munosabatlar tizimi: biznes natijalarini adolatli va adolatli taqsimlash orqali ularning manfaatlarini ta'minlash; mulkdorlarning kompaniya boshqaruvi ustidan nazorati; kompaniyaning rivojlanish samaradorligini oshirish va uning foydasini oshirish; ijtimoiy manfaatlarga rioya qilish taklif etiladi.

maqolada transport-logistika tizimini eksport-import salohiyatini diversifikasiya qilish uchun raqamli texnologiyalar va sun'iy intellektga asoslangan boshqaruvga oʻtish boʻyicha masalalar muhokama qilinadi.

Mazkur maqolada XX asrning eng yirik sovet bastakori  Dmitriy Shostakovich hayoti, ijodi, asarlari va siyosiy davr bilan munosabati yoritilgan. Maqola bastakorning musiqiy merosi -15 simfoniya,kamer musiqasi , operalar va kino musiqalari orqali insoniy ruh, siyosiy bosim va ijtimoiy haqiqatlar qanday ifodalanganini tahlil qiladi. Shostakovich ijodi uning ichki kurashi va san’at orqali o`z fikrini bildirishga uringan jasoratli shaxs sifatidagi holatini aks ettiradi. Maqolada bastakorning tarixiy – biografik yo`li , ijodiy shakllanishi, svet davridagi siyosiy bosimlar ostidagi hayoti, uning shaxsiyati va ijodi orasidagi . Xususan, 5 , 7, va 10  - simfoniyalarining siyosiy va falsafiy mazmuni, ‘’Ledi Makbet Mtsensk uezdidan ‘’ operasining sezura bilan to`qnashuvi ,torli kvartetlardagi ichki kechinmalar musiqiy tahlil orqali ochib beriladi. Uning ijodida mavjud bo`lgan ‘’ ikki qatlamlilik’’ -  ya`ni rasmiy ramzlar va yashirin norozilik , ironik – parodik uslublar,musiqiy kodlar orqali berilgan tanqidiy qarashlar tushuntiriladi. Maqolada ,shuningdek ,Shostakovichning Sovet ideologiyasi bilan ziddiyatlik munosabati , rasmiy tanqid va e`tirof otrasidagi qarama- qarshiliklar, ijtimoiy ruh va insoniy fojialarining musiqadagi ifodasi alohida tahlil qilinadi. Bastakorning shaxsiy hayoti va tarixiy davr voqealari  bilan ijod qanday uyg`unlashgani ochib beriladi.

Mazkur maqolada o‘rta asr musiqa ilmining buyuk namoyandasi — Guido d’Arezzo faoliyati va u tomonidan yaratilgan nota yozuvi tizimi haqida so‘z yuritiladi. Maqolada uning nota nomlarini yaratish jarayoni, hexachord tizimi, va musiqani yozib olishni soddalashtirgan "Guidoning qo‘li" usuli haqida batafsil ma’lumot beriladi. Ushbu yondashuvlar nafaqat o‘z davrida, balki keyingi asrlar davomida ham musiqa nazariyasining asosi bo‘lib xizmat qilgan

Torondoshlar turkumi vakili hisoblangan qushtaron o’simligini yer yuzida hamma mintaqalarda uchratishimiz mumkin. Ularning barchasi o’zining morfologik tuzilishi dorivorlik xususiyati va amaliy ahamiyati turlicha ekanligi bilan farq qiladi. Qushtaron (Polygonum aviculare L) o’simligi daryolar, yo’l yoqalari, asosan zich tuproqlarda tarqalgan bo’lib, begona o’t sifatida o’sadi. Iyuldan kech kuzgacha gullab meva tugadi. Ushbu maqolada o’simlikning o’ziga xos dorivorlik xususiyatlari, kimyoviy tarkibi biologik faol moddalar haqida keltirilgan

Boshlangʻich taʼlim bosqichi – bu nafaqat taʼlim jarayoni, balki shaxsning jamiyatga kirib borishida muhim poydevor bo‘ladigan davrdir. Ushbu maqolada boshlangʻich sinf oʻquvchilarini ijtimoiy shakllantirishning mazmuni, uning pedagogik jihatdan asoslangan tamoyillari va taʼlim-tarbiyada qo‘llaniladigan samarali metodlari tahlil etiladi. Muallif o‘quvchining ijtimoiy rivojlanishida o‘qituvchining tutgan o‘rniga alohida to‘xtaladi, o‘quvchilarda ijtimoiy ko‘nikmalarni shakllantirishda rolli o‘yinlar, guruhiy ishlar va tarbiyaviy suhbatlarning ahamiyatini yoritadi. Maqola boshlang‘ich taʼlim tizimida ijtimoiy tarbiya jarayonini chuqurroq o‘rganishga qaratilgan bo‘lib, amaliy tavsiyalar bilan boyitilgan.

Ushbu maqolada sanoat korxonalarining barqaror rivojlanishining nazariy-uslubiy asoslari, iqtisodiy mazmun- mohiyati, korxonalarning barqaror iqtisodiy o‘sishi va xorijiy olimlarning nazariy qarashlari yoritilgan

Ushbu ilmiy maqolada muallifning o'quvchilarda o'quv motivatsiyasining o'ziga xos xususiyatlariga bag'ishlangan tadqiqotlari haqida ma'lumot berilgan

Ushbu maqolada Qoradaryo havzasidagi ayrim gidrobiontlarning bioekologik xususiyatlari tahlil qilingan. Tadqiqotda asosiy fokus baliqlar va umurtqasizlarning ekologik holati, antropogen ta’sirga sezgirligi va bioindikator sifatidagi ahamiyatiga qaratildi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra Qoradaryoning turli oqimlarida uchrovchi karpsimonlar (Cyprinidae) va dog‘li yalangbaliq (Triplophysa strauchi) turlarining morfologik xususiyatlarini ochib berishga qaratilgan

Mazkur maqolada o‘quv mashg‘ulot guruhi futbolchilarining jismoniy tayyorgarlik darajasini oshirish bo‘yicha samarali usullar tahlil etilgan. Futbol o‘zida yuqori darajadagi texnik, taktik, psixologik va ayniqsa, jismoniy tayyorgarlikni talab etuvchi sport turi bo‘lib, sportchilarning musobaqaviy faoliyatida yuqori natijalar ko‘rsatishida aynan jismoniy holatning roli beqiyosdir. Shu sababli mashg‘ulot jarayonlarini ilmiy asoslangan, bosqichma-bosqich va individual yondashuv asosida tashkil etish futbolchilarning umumiy salohiyatini oshiradi. Tadqiqotda zamonaviy jismoniy tayyorgarlik metodlari, yuklama nazorati, tiklanish jarayonlari va sportchilar harakat faoliyatining tahliliga asoslangan yondashuvlar o‘rganildi. O‘quv mashg‘ulot jarayonida kuch, chidamlilik, tezlik, koordinatsiya va moslashuvchanlikni rivojlantirishga yo‘naltirilgan mashqlar tizimi sinovdan o‘tkazildi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, murakkab jismoniy tayyorgarlik dasturlarining individuallashtirilgan qo‘llanilishi sportchilarning funksional holatiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi va ularning sport natijalarini oshirishga xizmat qiladi. Maqolada ilgari surilgan metodologik yondashuvlar amaliy mashg‘ulot tizimiga tatbiq etilishi mumkin.

Ushbu maqolada biznes jarayonlarini tashkil etish dolzarb masalalari, loyiha boshqaruvida biznes jarayonlarining o‘rni, biznes jarayonlarini o‘ziga xos xususiyatlari va ularning bosqichlari hamda loyiha boshqaruvining bosqichlarining o‘ziga xos xususiyatlarini haqida to‘xtalib o‘tgan.

Ushbu maqola maktabgacha yoshdagi (6 yoshli) bolalarning tashabbuskorligini oshirishga qaratilgan psixologik-pedagogik yondashuvlarni chuqur tahlil qiladi. Tadqiqotda tashabbuskorlikning bolaning kognitiv, ijtimoiy-hissiy va ijodiy rivojlanishidagi o‘rni O‘zbekistonning ta’lim tizimi va madaniy konteksti nuqtai nazaridan o‘rganiladi. L.S. Vygotskiyning sotsiokultural nazariyasi, J. Piagetning kognitiv rivojlanish nazariyasi hamda O‘zbek olimlari (D.R. Babayeva, N.U. Bikbayeva, O.U. Xasanboyeva, M.A. Norbosheva, G.N. Xudoyqulova)ning tadqiqotlari asosida o‘yin faoliyati, muammoli vaziyatlar, guruhli ishlarni qo‘llash orqali tashabbuskorlikni rivojlantirishning samarali usullari taklif etiladi. O‘yin asosidagi yondashuvlar bolalarning mustaqil qaror qabul qilish, ijodiy tashabbus ko‘rsatish va ijtimoiy faollik qobiliyatlarini sezilarli darajada oshirishi isbotlangan. Tadqiqot natijalari O‘zbekiston maktabgacha ta’lim tizimida pedagoglar uchun amaliy yo‘l-yo‘riq sifatida xizmat qilishi mumkin.

Ushbu tezisda hasharotlarning tabiatdagi ahamiyati, ularning faunasidagi foydali hashorotlarning qishloq xoʻjaligi ekinlariga keltiradigan foydali tomonlari oʻrganildi. Keyingi yillarda entomofoglarni xona sharoitida sunʻiy ozuqa jihatida koʻpaytirib, keyin daladagi zararkunandaga qarshi qoʻyib yuborish usuli keng qoʻllanilmoqda. Hozirgi kunda qishloq xoʻjaligi ekinlarini biologik himoya qilishda keng qoʻllanilayotgan entomofoglardan: toʻr qanotlilar (Neuroptera) turkumiga mansub oltinkoʻzlar Chrysopidae oilasi vakillaridan oddiy oltinkoʻz (Chrysopa carnea Stephens, 1836), trixogramma avlodiga mansub hashoratlar va gabrobrakonlar kiradi. Ularning qulay tomoni shundan iboratki, ularni yil davomida maxsus laboratoriya sharoitida koʻpaytirish mumkin

Ushbu tezisda hasharotlarning iqtisodiyotdagi va tabiatdagi ahamiyati hamda tuproq hosil boʻlish jarayonidagi o‘ni va hasharotlardan olinadigan mahsulotlar toʻgʻrisida maʼlumotlar keltirilgan

Ushbu maqolada nok bargining xalq tabobatidagi ahamiyati hamda  O’zbekistonda yetishtirilgan Nashvati navli  nok barglari  tarkibidagi suvda eruvchan vitaminlar miqdorini Yaponiyaning Shimadzu kompaniyasida ishlab chiqarilgan LC-40 Nexera Lite yuqori samarali suyuqlik xromatografida aniqlash natijalari keltirilgan

Bu tadqiqotlar mavrak o’simligini farmasevtika va oziq-ovqat sanoatida innovatsion va effektiv tabiiy dori vositalari sifatida ishlatish imkoniyatlarini kengaytirishga xizmat qiladi

Ushbu maqolada tibbiyotning eng nozik sohalaridan biri bo’lgan pediatriya sohasida dori dozalash masalasini ekspert tizimi yordamida avtomatlashtirish masalasi muhokama qilingan. Sohada mavjud formulalar, dori dozalash turlari o’rganilib, produksion model asosida qurilgan algoritmlar orqali turli hisoblash usullari bo’yicha yechimlar taklif etadigan ekspert tizimi yaratilgan

Ushbu tadqiqot olma bog‘lariga ta’sir qiluvchi asosiy zararkunandalarni, ularning biologik xususiyatlari, rivojlanish tsikllari va ekologik ta’sirini keng qamrovli tahlil qiladi. Asosiy zararkunandalar, jumladan, olma qurti (Cydia pomonella), olma meva yemiri (Hoplocampa testudinea), yaproq yemiri (Phyllonorycter blancardella), olma shira (Aphis pomi) va olma kanasi (Tetranychus urticae) o‘rganiladi. Har bir zararkunandaning hayotiy tsikli, ko‘payish xususiyatlari va ekologik afzalliklari batafsil bayon etiladi, ularning mavsumiy faolligi va olma daraxtlariga yetkazadigan zarari ta’kidlanadi. Masalan, olma qurti yiliga 2-3 avlod beradi, lichinkalari tuproqda yoki po‘stloqda qishlaydi, olma shira esa issiq va nam sharoitda tez ko‘payadi. Tadqiqot biologik, kimyoviy va agrotehnik usullarni birlashtirgan integratsiyalashgan zararkunandalarga qarshi kurash strategiyalariga e’tibor qaratadi, bu olma yetishtirishdagi iqtisodiy yo‘qotishlarni kamaytirishga xizmat qiladi. Ushbu ish mo‘tadil agroekotizimlarda zararkunandalar dinamikasini tushunishga hissa qo‘shadi va barqaror bog‘dorchilik amaliyotlarini qo‘llab-quvvatlaydi.

Ushbu tadqiqot olma bog‘lariga ta’sir qiluvchi asosiy zararkunandalarni, ularning biologik xususiyatlari, rivojlanish tsikllari va ekologik ta’sirini keng qamrovli tahlil qiladi. Asosiy zararkunandalar, jumladan, olma qurti (Cydia pomonella), olma meva yemiri (Hoplocampa testudinea), yaproq yemiri (Phyllonorycter blancardella), olma shira (Aphis pomi) va olma kanasi (Tetranychus urticae) o‘rganiladi. Har bir zararkunandaning hayotiy tsikli, ko‘payish xususiyatlari va ekologik afzalliklari batafsil bayon etiladi, ularning mavsumiy faolligi va olma daraxtlariga yetkazadigan zarari ta’kidlanadi. Masalan, olma qurti yiliga 2-3 avlod beradi, lichinkalari tuproqda yoki po‘stloqda qishlaydi, olma shira esa issiq va nam sharoitda tez ko‘payadi. Tadqiqot biologik, kimyoviy va agrotehnik usullarni birlashtirgan integratsiyalashgan zararkunandalarga qarshi kurash strategiyalariga e’tibor qaratadi, bu olma yetishtirishdagi iqtisodiy yo‘qotishlarni kamaytirishga xizmat qiladi. Ushbu ish mo‘tadil agroekotizimlarda zararkunandalar dinamikasini tushunishga hissa qo‘shadi va barqaror bog‘dorchilik amaliyotlarini qo‘llab-quvvatlaydi.