Authors

  • Ibragimov Gayratjon Artikovich

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.wsrj.129643

Keywords:

Kalit so’zlar: biznes jarayonlar ma'lumotlar oqimi ishning davriy ketma-ketligi jarayonlar tarmog'i biznes jarayonlar chizmasi biznes jarayonni optimallashtirish

Abstract

Annotatsiya. Biznes jarayonlarni tavsiflash turli yondashuvlar va standartlarni o’z ichiga oladi. Yuqori darajadagi biznes jarayonlardagi ma'lumotlar oqimi hamda quyi darajadagi biznes jarayonlardagi ish oqimi chizmalari ikkita standartdan iborat. Biznes jarayonning chizmasi moddiy va axborot oqimlarini ko'rsatadi. Korxonalarda biznes-jarayonlar “daraxti” va turli xil jarayonlarning o'zaro ta'sirini ko'rsatadigan jarayonlar tarmog'i mavjud. Jarayonlar tarmog'i tashkilot faoliyati haqida nisbatan to'liqroq tizimli tasavvur beradi. Biznes jarayonni optimallashtirish maqsadiga erishish uchun uni tashkil etuvchi ishni tarkibiy qismlarga bo’lish kerak. Qaror qabul qilish bloklari deb ataladigan mantiqiy operatorlar yordami bilan jarayonda yuzaga keladigan muqobil variantlar ko'rsatiladi. Biznes jarayonlarni modellashtirish ularni optimallashtirishning zaruriy sharti deb qabul qilish mumkin.


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024

239

BIZNES JARAYONLARNI OPTIMALLASHTIRISH YO’NALISHLARI

Ibragimov Gayratjon Artikovich, -

i.f.n., dotsent

TMI, “Iqtisodiy tahlil” kafedrasi

Annotatsiya.

Biznes jarayonlarni tavsiflash turli yondashuvlar va

standartlarni o’z ichiga oladi. Yuqori darajadagi biznes jarayonlardagi
ma'lumotlar oqimi hamda quyi darajadagi biznes jarayonlardagi ish oqimi
chizmalari ikkita standartdan iborat. Biznes jarayonning chizmasi moddiy va
axborot oqimlarini ko'rsatadi. Korxonalarda biznes-jarayonlar “daraxti” va turli
xil jarayonlarning o'zaro ta'sirini ko'rsatadigan jarayonlar tarmog'i mavjud.
Jarayonlar tarmog'i tashkilot faoliyati haqida nisbatan to'liqroq tizimli tasavvur
beradi. Biznes jarayonni optimallashtirish maqsadiga erishish uchun uni tashkil
etuvchi ishni tarkibiy qismlarga bo’lish kerak. Qaror qabul qilish bloklari deb
ataladigan mantiqiy operatorlar yordami bilan jarayonda yuzaga keladigan
muqobil variantlar ko'rsatiladi. Biznes jarayonlarni modellashtirish ularni
optimallashtirishning zaruriy sharti deb qabul qilish mumkin.

Kalit so’zlar:

biznes jarayonlar, ma'lumotlar oqimi, ishning davriy

ketma-ketligi, jarayonlar tarmog'i, biznes jarayonlar chizmasi, biznes jarayonni
optimallashtirish.


Hozirgi vaqtda biznes jarayonlarni tavsiflashni ko'plab yondashuvlari yoki

standartlari mavjud. Biroq, amalda, ularni tavsiflashning klassik texnologiyasi
faqat

ikkita

standart

-

DFD

(DataFlowDiagram)

va

WFD

(WorkFlowDiagram)dan iborat. Birinchisi, yuqori darajadagi biznes jarayonlarni
tavsiflash uchun ishlatiladigan ma'lumotlar oqimining ifodalovchi chizmani;
ikkinchisi - quyi darajadagi biznes jarayonlarni tavsiflash uchun ishlatiladigan ish
oqimining chizmasini ifodalaydi. Boshqa zamonaviy standartlarning aksariyati
yuqoridagi ikkita klassik yondashuvning turli ko’rinishi va qo'shimchalarini aks
ettiradi. Ilgari ko’rib o’tilganidek, standartlarga rioya qilishni boshqarishning
ishlab chiqilgan yondashuvlarini qo'llash (xavfga asoslangan muvofiqlikni
boshqarish yondashuvi) risklarni boshqarish bo'yicha bojxona organlarida,
shuningdek, boshqa nazorat qiluvchi organlarda qo'llaniladigan tartiblarning
asosiy tarkibiy qismiga aylandi (Ibragimov G. (2022)).

Ma'lumotlar oqimi chizmasi(diagrammasi)da tavsiflanayotgan biznes

jarayon tarkibiga kiruvchi ishlar, shuningdek har bir ishga kirish va undan chiqish
ko'rsatiladi. Ushbu kirish va chiqishlar axborotlar yoki moddiy bo’lgan oqimlarni
ifodalaydi. Bunda, bir ishning chiqishi boshqalariga kirish bo'lishi mumkin.

Masalan, biznes jarayonni o’rab turuvchi muhitni tavsiflashda ko'rsatilgan

kirish va chiqishlar tashqi hisoblanadi. DFD chizmasi(diagrammasi)ga tashqi
kirishlar tashqi tomondan jarayon yetkazib beruvchilardan kelib tushadi, tashqi
chiqishlar esa tashqariga, jarayon mijoziga chiqib ketadi. Biznes jarayonning
DFD chizmasini tuzishda ularni DFD chizma(diagramma)si jarayonini o’rab


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024

240

turuvchi muhit chizmasidan o'tkazish kerak. Biznes jarayonni uzil-kesil tavsiflash
uchun faqat ichki axborotlar va moddiy bo’lgan oqimlarini tavsiflash qoladi.
Ularning har biri ishlardan birining chiqishi va shu vaqtning o’zida boshqasining
kirishi bo’ladi.

Biznes jarayonning DFD chizmasini tuzishda, ushbu chizma moddiy va

axborot oqimlarini ko'rsatishini va hech qanday tarzda ishning davriy ketma-
ketligi haqida ma’lumot berrmasligini yodda tutish kerak. Ko'p hollarda ishlarning
davriy ketma-ketligi biznes jarayondagi oqimlar harakati yo'nalishi bilan mos
bo’ladi. Umuman olganda, bu to'g'ri emas, chunki 1-rasmda ko'rsatilgan misolga
o'xshash holatlar bo'lishi mumkin.

1–rasm. Ishning davriy ketma-ketligi va hujjat harakati yo'nalishi

o'rtasidagi nomuvofiqlikka misol

Ushbu misolda ikkinchi ish birinchi ishdan erta boshlangan, ammo hujjat

birinchi ishdan ikkinchisi tomon harakatlanadi. Shuning uchun, DFD standarti
yuqori darajadagi biznes jarayonlarni tavsiflash uchun qulay, sababi umuman
olganda ularni tavsiflashda ishlarning davriy ketma-ketligini ko'rsatib bo'lmaydi,
chunki barcha ishlar bir vaqtning o'zida amalga oshiriladi yoki turli ketma-
ketliklar uchun bir nechta variant mavjud , bu, shuningdek, turli xil nuqtai nazarga
bog'liq bo'lishi mumkin. Mahsulotni sotish biznes jarayoni namunasini ko'rib
chiqamiz.

Mahsulot yetkazib beruvchidan mahsulotni sotib olish, sotib olingan

mahsulotni saqlash, mahsulotni sotish, mahsulotni jo’natishga tayyorlash,
mahsulotni ortib jo’natish jarayonida "Avval qaysi jarayon amalga oshiriladi:
mahsulotlarni sotib olishmi yoki ularni sotishmi?" degan savolga ikki xil
vaziyatga qarab ikki xil javob berilishi mumkin. Agar ma'lum bir mahsulot
omborda bo'lsa, vaqt bo’yicha uni sotib olish sotishdan oldinroq bo'ladi. Agar
xaridor murojaat qilgan vaqtda omborda mahsulot yo'q bo'lsa, u holda sotish
jarayoni sotib olishdan oldin boshlanadi va keyinroq tugaydi. Shuning uchun,
ushbu va shunga o'xshash biznes jarayonlarni tavsiflashda vaqti bo’yicha ishlar
ketma-ketligiga urg’u berilmaydigan DFD standartidan foydalanish maqsadga
muvofiq bo’ladi.

Korxonaning biznes-jarayonlarini yaqqol va ko’rgazmali namoyishiga

misol - bu biznes-jarayonlar “daraxti”ni tashkil etadigan va turli xil jarayonlarning
o'zaro ta'sirini ko'rsatadigan biznes jarayonlar asosida tuzilgan DFD-
chizma(sxema)sini aks ettiradigan jarayonlar tarmog'i bo’ladi.

Jarayonlar tarmog’idagi biznes-jarayonlarning ierarxik aloqalari va tasnifi


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024

241

modelni ortiqcha kattalashtirib yubormaslik uchun ko'rsatilmaydi. Biznes-
jarayonlar “daraxti”dan farqli o'laroq, jarayonlar tarmog'i tashkilot faoliyati
haqida nisbatan to'liqroq tizimli tasavvur beradi, chunki u nafaqat tashkilot
elementlarini, balki ular o'rtasidagi o'zaro aloqa ta'sirlarini ham ko'rsatishga
imkon beradi. Bundan tashqari, jarayonlar tarmog'i tashkilot faoliyatining ishlab
chiqilgan modelini yaxlitligi, biznes jarayonlarni tanlashning to'g'riligi va
ularning atrofini o’rab turgan muhitni tavsiflashni tekshirilishini ta'minlaydi.

Mablag'larni investitsiya qilish yo'nalishlari ro'yxati kengayishi, jamoaviy

investitsiya institutlarining paydo bo'lishi, yuridik va jismoniy shaxslarning bo'sh
pul mablag'larini ishonchli boshqarish bilan bog'liq holda, ayniqsa investitsiya
sohasida qarorlar qabul qilishda boshqa muammolarga javob izlash zarurati
tug'iladi (Ibragimov G. (2023)). Usbu holatlarni biznes jarayon sifatida
modellashtirish yo’li bilan muammolarga yechim topish mumkin.

Biznes-jarayonning DFD-chizma(sxema)sini tuzishda "yettilik qoidasi"dan

foydalanish kerak, unga ko'ra abstraktsiya va tafsilotlar darajasi shunday
tanlanishi kerakki, bunda biznes-jarayon chizma(sxema)si o'rtacha yetti ishdan
iborat bo'ladi. Batafsil tafsilotlardan va shunga mos ravishda katta ish hajmdan
foydalanish chizma(sxema)ning juda murakkablashishiga va biznes-jarayonni
sifatli tahlil qilish imkoniyatining pasayishiga olib keladi. Biznes jarayonlar
chizma(sxema)sida o’ta batafsil tafsilotlardan va kam miqdordagi ishlardan
foydalanish ishlarning haddan tashqari yiriklashtirilgan bo'lishiga olib keladi va
bu holat ham ularni sifatli tahlil qilish va optimallashtirish imkoniyatlarini
kamaytiradi.

Agar biznes jarayonni optimallashtirish maqsadiga erishish uchun uning

batafsil tafsilotlari talab qilinadigan bo'lsa, unda 4-bandda ko’rsatilgandek,
jarayonni tashkil etuvchi ishni maydalashni amalga oshirish kerak.

Natijada,

biznes

jarayonning

tavsiflanishi

yuqori

darajadagi

chizma(sxema)lar quyi darajadagi chizma(sxema)lar asoslanadigan DFD va WFD
chizma(sxema)larining ierarxik tartiblangan to'plamini aks ettiradi. Bunda, yuqori
darajalarda foydalaniladigan DFD chizma(sxema)lari DFD va WFD
chizma(sxema)lariga bo’linadi yoki ularga asoslanadi. Quyi darajalarda
foydalaniladigan WFD chizma(sxema)lari faqat WFD chizma(sxema)lariga
bo’linadi yoki ularga asoslanadi.

Quyi darajadagi biznes jarayonlarni tavsiflashda ma'lumotlar oqimining

jarayonli chizma(diagramma)lari - WFD (WorkFlowDiagram – Ish Oqimlari
Chizma(Diagramma)lari) ishlatiladi. Ushbu chizma(diagramma)da jarayonni
tasvirlashga yordam beradigan qo'shimcha ob'ektlar: mantiqiy operatorlar,
jarayonning boshlanishi va oxiridagi voqealar, shuningdek, davriy (vaqt bo’yicha)
kechikishni ko'rsatadigan elementlar paydo bo'ladi (2-rasmga qarang).

Qaror qabul qilish bloklari deb ham ataladigan mantiqiy operatorlar

yordami bilan jarayonda yuzaga keladigan muqobil variant (alternativa)lar
ko'rsatiladi, ya'ni qaysi hollarda jarayon ma’lum bir texnologiya bo'yicha, qaysi
hollarda boshqasiga ko'ra o’tishi ko'rsatib beriladi. Masalan, ushbu elementlardan
foydalangan holda, qiymati ma'lum miqdordan kam bo'lgan shartnoma bir guruh
xodimlar tomonidan kelishilishi, undan yuqori qiymatga ega bo'lgan shartnoma
esa ko'proq xodimlar ishtirok etadigan, murakkabroq texnologiyaga muvofiq


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024

242

kelishiladigan vaziyatni tavsiflash mumkin.

Jarayonning boshlanishi va oxiridagi voqealar yordaqmida jarayonning

qachon boshlanishi va qachon tugashi ko'rsatiladi. Masalan, byudjetni tuzish kabi
qat'iy belgilangan biznes jarayonlar uchun vaqt voqea sifatida chiqishi mumkin.
Biznes jarayonning tavsiflanishi uni vaqt bo’yicha optimallashtirish maqsadida
amalga oshirilgan hollarda, uzviy bajariladigan ishlar orasida vaqt bo’shlig'i
bo'lgan joylarni ko'rsatadigan vaqtni cho’zish elementlaridan foydalaniladi.

2 – rasm. Ish oqimlari chizma(diagramma)si – IOD (WFD)

Bunday holda, keyingi ish avvalgisi tugagandan keyin ma’lum bir vaqt o'tgandan

so’nggina boshlanadi.

WFD chizma(diagramma)sining o'ziga xos xususiyati shundaki, biznes

jarayonning amaliyotlari oralig’idagi yoy(strelka)lar ob'ektlar (axborot va moddiy)
oqimini emas, balki ishlarning bajarilishi oqimlari yoki davriy ketma-ketligini
ko'rsatadi.

Foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati

1.

Ibragimov G. (2022).

Keeping records of imported goods while improving customs

administration in Uzbekistan

.

International Journal of Research in Finance and Marketing

(IJRFM)

, 12(11), 30-34. Retrieved from

https://euroasiapub.org/wp-

content/uploads/IJRFM3Nov22-Uzb.pdf

2.

Ibragimov G. (2023).

Problems of training financial analysts in the republic of Uzbekistan

.

International Journal of Research in Economics and Social Sciences (IJRESS)

, 13(06), 108-

115. Retrieved from

https://euroasiapub.org/wp-content/uploads/IJRESS11June23-Uzb.pdf


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024

243

3.

Ibragimov G. (2022).

Introduction of digital solutions to the economy of Uzbekistan:

problems and solutions

.

International Journal of Research in IT and Management (IJRIM)

,

12(9), 34-39. Retrieved from

https://euroasiapub.org/wp-content/uploads/IJRIM2Sep22-

Uzb-1.pdf

4.

Ибрагимов, Г. А. (2023). ЦИФРОВИЗАЦИЯ ЭКОНОМИКИ И ВОПРОСЫ
БЕЗОПАСНОСТИ.

Gospodarka i Innowacje.

, 68-73.

5.

Ibragimov, G. A. (2021). Business Analysis In The Digital Economy. Turkish Online
Journal of Qualitative Inquiry, 12(7), 4543–4549.

6.

Ibragimov, G., & Yakubov, U. (2015). Agricultural Development in
Uzbekistan.

SCIENTIFIC ENQUIRY IN THE CONTEMPORARY WORLD: THEORETICAL

BASIСS AND INNOVATIVE APPROACH

, 74.

Retrieved from

https://bmpublgroup.com/assets/l_26_4_1.pdf#page=75

7.

Ibragimov G. (2022).

Digitalization of the economy of Uzbekistan: experience and

prospects

.

International Journal of Research in Economics and Social Sciences (IJRESS)

,

12(05), 102-109. Retrieved from

https://euroasiapub.org/wp-content/uploads/IJRESS10-

May2022.pdf

8.

Gayratjon Ibragimov Artikovich

. (2022).

GLOBAL DIGITALIZATION AND THE PLACE

OF UZBEKISTAN

. IV ФОРУМ «ЭКОНОМИКА В МЕНЯЮЩЕМСЯ МИРЕ» 2022 май

КАЗАНЬ-ТАШКЕНТ), Казань-Ташкент.

https://doi.org/10.5281/zenodo.6627529

9.

Қличев, Б. (2021). Хўжалик юритувчи субъектларда ишбилармонлик фаоллиги
таҳлили

.

Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби, 1 (3)-сон, 1-9. Retrieved from

https://finance.tsue.uz/wp-content/uploads/2021/06/4.-Қличев-Б.pdf

10.

Қличев, Б. (2021, ноябрь 19). Ички аудит хизмати фаолиятида иқтисодий таҳлилни
такомиллаштириш

масалалари.

Рақамли

иқтисодиёт

шароитида

солиқ

маъмуриятчилиги ва халқаро солиққа тортиш механизмини такомиллаштириш.
Халқаро

конференция

материаллари

тўплами.

Тошкент,

Ўзбекистон.

https://doi.org/10.5281/zenodo.10531234

11.

Султанов Махмуд Ахмедович. (2023). ИНВЕСТИЦИЯ ФОНДЛАРИДА ДИВИДЕНД
СИЁСАТИ ВА УНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎЛЛАРИ. World Scientific Research
Journal, 16(1), 163–169. Retrieved from

http://wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2714

12.

Қличев, Б. (2021). Инновацион фаолиятда асосий воситалар таҳлилини ташкил этиш
масалалари. Инновацион иқтисодиёт: муаммолар, таҳлил ва ривожланиш
истиқболлари. Қарши, Ўзбекистон.

https://doi.org/10.5281/zenodo.10531216

13.

Sultanov, M. (2023). Features of Dividend Allocation and Taxation in Investment Funds of
Uzbekistan.

Asian Journal of Technology & Management Research (AJTMR)

ISSN

,

2249

(0892).

14.

Қличев, Б. (2021, сентябрь 30). Меҳнат мотивациясида моддий рағбатлантириш
таҳлили. Молия-банк тизимида илм-фан,таълимнинг инновацион инфратузилмасини
шакллантириш ва ривожлантиришда тошкент молия институтининг ўрни.
Конференция

материаллари

тўплами,

Тошкент,

Ўзбекистон.

https://doi.org/10.5281/zenodo.10531256

15.

Yuldasheva Umida Asanaliyevna. (2023). TAX POTENTIAL AS AN INDICATOR OF
SUSTAINABLE DEVELOPMENT OF THE REGION.

European Journal of Emerging

Technology

and

Discoveries

,

1

(8),

41–45.

Retrieved

from

https://europeanscience.org/index.php/1/article/view/305

16.

Пардаевич, Қ. Б. (2023). Хўжалик юритувчи субъектларда операцион фаолиятида
ишлаб чиқариш ҳажмини ифодаловчи кўрсаткичлар таҳлили.

Scientific Journal of

“International Finance & Accounting

, (2), 2181-1016.

17.

Yuldasheva Umida Asanaliyevna. (2023). THEORETICAL APPROACHES TO THE
CONCEPT OF "TAX POTENTIAL" AND METHODS OF ITS ASSESSMENT.

European


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024

244

Journal of Emerging Technology and Discoveries

,

1

(8), 21–25. Retrieved from

https://europeanscience.org/index.php/1/article/view/302

18.

Tulaev, M. (2021). МҲХС БЎЙИЧА МОЛИЯВИЙ ҲИСОБОТ: ТАЙЁРЛАШ ВА
АВТОМАТЛАШТИРИШ.

Архив научных исследований

.

19.

Tulaev, M. (2019). Финансовая отчетность: на пути соответствия национальным и
международным стандартам.

Архив научных исследований

,

1

(1). извлечено от

https://ejournal.tsue.uz/index.php/archive/article/view/723

20.

Tulayev M., Axmedov A. (2023). Balansning tarkibiy tuzilishi va unga taʼsir etuvchi omillar.
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT, 8, 71-77

21.

Тулаев Мирзакул Саламович. (2023). КОРХОНАЛАРНИНГ

МОЛИЯВИЙ

ФАОЛИЯТИНИ

ТАШҚИ

АУДИТОРЛАР

ТОМОНИДАН

ТЕКШИРИШ

МАСАЛАЛАРИ . World Scientific Research Journal, 16(1), 252–258. Retrieved from

http://wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2724

22.

Tulayev M. (2023). Moliyaviy hisobotning halqaro standartlari bo‘yicha moliyaviy hisobot:
tayyorlash va avtomatlashtirish. YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT, 6, 134 -

23.

Klichev, B. (2014). Бошқарув ҳисобида баҳо шакллантиришни такомиллаштириш
масалалари. Молия, 2014(5), 10–15.

https://doi.org/10.5281/zenodo.10522860

24.

Қличев, Б. (2022). Истеъмолчи манфаатлари асосида маҳсулотга баҳо шакллантириш
масалалари таҳлили

.

Iqtisodiyot: tahlillar va prognozlar, 4 (20)-сон, 170-175.

25.

Қличев Бахтиёр Пардаевич. (2023). ОПЕРАЦИОН ФАОЛИЯТ НАТИЖАЛАРИНИ
ИФОДАЛОВЧИ

КЎРСАТКИЧЛАР

ТАҲЛИЛИ. World

Scientific

Research

Journal, 21(1),

182–188.

Retrieved

from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2876

26.

Файзиев, Ф. А. (2023). ЎЗБЕКИСТОНДА ЎЗИНИ ЎЗИ БАНД ҚИЛИШ:
РИВОЖЛАНИШ ИСТИҚБОЛЛАРИ ВА СОЛИҚ ТИЗИМИДАГИ ЎРНИ. Gospodarka i
Innowacje., 42, 426-434.

https://gospodarkainnowacje.pl/index.php/issue_view_32/article/view/2099

27.

М.Ю.Рахимов. (2023). МОЛИЯВИЙ ҲИСОБОТ ТАҲЛИЛИ: МУАММО ВА
ЕЧИМЛАР. World Scientific Research Journal, 21(1), 211–220. Retrieved from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2879

28.

Файзиев Фаррух Абдуллахожаевич. (2023). КЎЧМАС МУЛКНИ СОЛИҚҚА
ТОРТИШНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ. World Scientific Research Journal,
21(1), 232–247. Retrieved from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2881

29.

Rahimov M.Yu. (2013). An analysis of the financial condition of economic entities.
Educational manual. -T .: Finance.

30.

Асаналиевна, С. З. (2022). Факторы Устойчивого Развития Предприятий.

Central Asian

Journal of Innovations on Tourism Management and Finance

,

3

(4), 65-70.

https://doi.org/10.17605/OSF.IO/QSMX8

31.

Qlichev Baxtiyor Pardayevich. (2023). Xoʻjalik yurituvchi subyektlarda ishlab chiqarishning
maksimal hajmi tahlili. YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT, 5 (2023), 187–192.

32.

Курбонов, М. (2020). Зарубежный опыт эффективного использования финансовых
ресурсов государственных целевых фондов. Экономика И Образование, 1(5), 163–166.
извлечено от

https://inlibrary.uz/index.php/economy_education/article/view/4823

33.

Pardayevich, K. B. (2023). Analysis of the Maximum Volume of Production in Cement
Production Enterprises in Uzbekistan. International Journal on Economics, Finance and
Sustainable Development, 5(6), 1-8. Retrieved
from

https://journals.researchparks.org/index.php/IJEFSD/article/view/4460

34.

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТДА ЭКСПОРТ-
ИМПОРТНИ СОЛИҚҚА ТОРТИШ ТАРТИБИ. World Scientific Research Journal,


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024

245

21(1), 176–181. Retrieved from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2875

35.

Нурманов, У. А. (2022). ИҚТИСОДИЁТНИ ГЛОБАЛЛАШУ ШАРОИТИДА ЖОРИЙ
АКТИВЛАР

ТАҲЛИЛИНИНГ

НАЗАРИЙ-УСЛУБИЙ

АСОСЛАРИНИ

ТАКОМИЛЛАШТИРИШ.

"Экономика

и

туризм"

международный

научно-

инновационной

журнал

,

4

(6).

Retrieved

from

http://interjournal.uz/index.php/journals/article/view/82

36.

Нурманов, У. А. (2022). ХЎЖАЛИК СУБЪЕКТЛАРИДА ЖОРИЙ АКТИВЛАР ВА
УЛАРНИНГ ТАҲЛИЛИЙ КЎРСАТКИЧЛАРИ.

Журнал Инновации в Экономике

,

5

(2).

Retrieved from

https://tadqiqot.uz/index.php/economy/article/view/4757

37.

Рахимов М.Ю. Иқтисодиёт субъектлари молиявий ҳолатининг таҳлили. Ўқув
қўлланма.-Т.;“Iqtisod-Moliya”, 2013. -390 б.

38.

Пардаев Файзулла Ғаффарович, & Мухиддин Абдуллаевич Қурбонов. (2023).
ИСТИҚБОЛДА ҚЎШИЛГАН ҚИЙМАТ СОЛИҒИ ХИСОБИНИ ЮРИТИШДА
АВТОМАТЛАШТИРИЛГАН ДАШБОРДЛАРДАН САМАРАЛИ ФОЙДАЛАНИШ.
World Scientific Research Journal, 21(1), 189–196. Retrieved from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2877

39.

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТ
ШАРОИТИДА БЮДЖЕТ НАЗОРАТИНИНГ ТИЗИМЛИ ТАҲЛИЛИ. World Scientific
Research Journal, 21(1), 197–210. Retrieved from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2878

40.

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТ
ШАРОИТИДА НАЗОРАТ ОРГАНЛАРИ ФАОЛИЯТИНИ ЯНАДА
ТАКОМИЛЛАШТИРИШ. World Scientific Research Journal, 21(1), 221–231. Retrieved
from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2880

41.

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТ
ШАРОИТИДА ДАВЛАТ МОЛИЯВИЙ НАЗОРАТИ ВА УНИ
ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎНАЛИШЛАРИ. World Scientific Research Journal, 21(1),
248–259. Retrieved from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2882

42.

Мухиддин Абдуллаевич Қурбонов, & Эргашев Уйғун Жабборович. (2023). КАМЕРАЛ
СОЛИҚ ТЕКШИРУВИДА ИНСОН ОМИЛИНИ КАМАЙТИРИШДА СМАРТ
ТЕХНОЛОГИЯЛАРДАН ФОЙДАЛАНИШ ИСТИҚБОЛЛАРИ. World Scientific
Research Journal, 21(1), 260–268. Retrieved from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2883

43.

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТНИ
КАМАЙТИРИШДА ЭКСПОРТ-ИМПОРТ ОПЕРАЦИЯЛАРИНИ
ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎЛЛАРИ. World Scientific Research Journal, 21(1), 269–
275. Retrieved from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2884

44.

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТГА
КУРАШИШ ЖАРАЁНИДА БЮДЖЕТ ИНТИЗОМИНИ МУСТАҲКАМЛАШНИНГ
ЗАРУРЛИГИ. World Scientific Research Journal, 21(1), 153–165. Retrieved from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2873

45.

Nargiza Samadova. (2023). INFORMATION SOURCES OF ECONOMIC COMPETENCE
ANALYSIS OF ECONOMIC SUBJECTS AND THEIR CLASSIFICATION.

Academia

Repository

,

4

(12),

278–283.

Retrieved

from

https://academiarepo.org/index.php/1/article/view/290

46.

Tulaev, M. (2020). Учет корпоративных облигаций.

Архив научных

исследований

,

1

(25). извлечено от

https://ejournal.tsue.uz/index.php/archive/article/view/2783


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024

246

47.

Samadova Nargiza Rasulovna. (2022). ANALYSIS OF INDICATORS REPRESENTING
THE ECONOMIC POTENTIAL OF ECONOMIC ENTITIES AND ITS DISTINCTIVE
FEATURES.

European Journal of Research Development and Sustainability

,

3

(11), 108-

111. Retrieved from

https://www.scholarzest.com/index.php/ejrds/article/view/2960

48.

Sagdillayeva, Z. A. (2023). BUSINESS ANALYSIS IS A NEW DIRECTION OF
ANALYTICAL WORK.

Intent Research Scientific Journal

,

2

(6), 93-104.

49.

Asanalievna, S. Z. (2022). ASSESSMENT OF THE FINANCIAL STABILITY OF THE

ENTERPRISE.

湖南大学学

(

自然科学版

)

,

49

(10).

Retrieved

from

https://johuns.net/index.php/publishing/454.pdf

50.

Yakubov U. (2021). IMPROVEMENT OF ACCOUNTING AND METHODOLOGY IN
ORGANIZATION OF JOINT VENTURES. Эконмока и бизнес: теория и практика.. 4-2
(74). ISSN 2411 0450.

51.

Yakubov U. (2022). MODELING THE ANALYSIS OF FOREIGN ECONOMIC
ACTIVITY. Web of scientist: Inernational scientific research journal ISSN: 2776-0979,
Volume 3, Issue 2

52.

Yakubov Ulugbek. (2023). ISSUES OF ASSESSING THE JOINT ACTIVITY OF
BUSINESS

ENTITIES.

American

Journal

of

Interdisciplinary

Research

and

Development

,

14

,

57–61.

Retrieved

from

https://ajird.journalspark.org/index.php/ajird/article/view/557

.

53.

Якубов, У. (2023). КОРХОНАНИНГ ТАШҚИ ИҚТИСОДИЙ ФАОЛИЯТИНИ
КОМПЛЕКС ТАҲЛИЛИ.

Евразийский журнал права, финансов и прикладных

наук

,

3

(4),

132–139.

извлечено

от

https://in-

academy.uz/index.php/EJLFAS/article/view/12603

.

References

Ibragimov G. (2022). Keeping records of imported goods while improving customs administration in Uzbekistan. International Journal of Research in Finance and Marketing (IJRFM), 12(11), 30-34. Retrieved from https://euroasiapub.org/wp-content/uploads/IJRFM3Nov22-Uzb.pdf

Ibragimov G. (2023). Problems of training financial analysts in the republic of Uzbekistan. International Journal of Research in Economics and Social Sciences (IJRESS), 13(06), 108-115. Retrieved from https://euroasiapub.org/wp-content/uploads/IJRESS11June23-Uzb.pdf

Ibragimov G. (2022). Introduction of digital solutions to the economy of Uzbekistan: problems and solutions. International Journal of Research in IT and Management (IJRIM), 12(9), 34-39. Retrieved from https://euroasiapub.org/wp-content/uploads/IJRIM2Sep22-Uzb-1.pdf

Ибрагимов, Г. А. (2023). ЦИФРОВИЗАЦИЯ ЭКОНОМИКИ И ВОПРОСЫ БЕЗОПАСНОСТИ. Gospodarka i Innowacje., 68-73.

Ibragimov, G. A. (2021). Business Analysis In The Digital Economy. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry, 12(7), 4543–4549.

Ibragimov, G., & Yakubov, U. (2015). Agricultural Development in Uzbekistan. SCIENTIFIC ENQUIRY IN THE CONTEMPORARY WORLD: THEORETICAL BASIСS AND INNOVATIVE APPROACH, 74. Retrieved from https://bmpublgroup.com/assets/l_26_4_1.pdf#page=75

Ibragimov G. (2022). Digitalization of the economy of Uzbekistan: experience and prospects. International Journal of Research in Economics and Social Sciences (IJRESS), 12(05), 102-109. Retrieved from https://euroasiapub.org/wp-content/uploads/IJRESS10-May2022.pdf

Gayratjon Ibragimov Artikovich. (2022). GLOBAL DIGITALIZATION AND THE PLACE OF UZBEKISTAN. IV ФОРУМ «ЭКОНОМИКА В МЕНЯЮЩЕМСЯ МИРЕ» 2022 май КАЗАНЬ-ТАШКЕНТ), Казань-Ташкент. https://doi.org/10.5281/zenodo.6627529

Қличев, Б. (2021). Хўжалик юритувчи субъектларда ишбилармонлик фаоллиги таҳлили. Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби, 1 (3)-сон, 1-9. Retrieved from https://finance.tsue.uz/wp-content/uploads/2021/06/4.-Қличев-Б.pdf

Қличев, Б. (2021, ноябрь 19). Ички аудит хизмати фаолиятида иқтисодий таҳлилни такомиллаштириш масалалари. Рақамли иқтисодиёт шароитида солиқ маъмуриятчилиги ва халқаро солиққа тортиш механизмини такомиллаштириш. Халқаро конференция материаллари тўплами. Тошкент, Ўзбекистон. https://doi.org/10.5281/zenodo.10531234

Султанов Махмуд Ахмедович. (2023). ИНВЕСТИЦИЯ ФОНДЛАРИДА ДИВИДЕНД СИЁСАТИ ВА УНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎЛЛАРИ. World Scientific Research Journal, 16(1), 163–169. Retrieved from http://wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2714

Қличев, Б. (2021). Инновацион фаолиятда асосий воситалар таҳлилини ташкил этиш масалалари. Инновацион иқтисодиёт: муаммолар, таҳлил ва ривожланиш истиқболлари. Қарши, Ўзбекистон. https://doi.org/10.5281/zenodo.10531216

Sultanov, M. (2023). Features of Dividend Allocation and Taxation in Investment Funds of Uzbekistan. Asian Journal of Technology & Management Research (AJTMR) ISSN, 2249(0892).

Қличев, Б. (2021, сентябрь 30). Меҳнат мотивациясида моддий рағбатлантириш таҳлили. Молия-банк тизимида илм-фан,таълимнинг инновацион инфратузилмасини шакллантириш ва ривожлантиришда тошкент молия институтининг ўрни. Конференция материаллари тўплами, Тошкент, Ўзбекистон. https://doi.org/10.5281/zenodo.10531256

Yuldasheva Umida Asanaliyevna. (2023). TAX POTENTIAL AS AN INDICATOR OF SUSTAINABLE DEVELOPMENT OF THE REGION. European Journal of Emerging Technology and Discoveries, 1(8), 41–45. Retrieved from https://europeanscience.org/index.php/1/article/view/305

Пардаевич, Қ. Б. (2023). Хўжалик юритувчи субъектларда операцион фаолиятида ишлаб чиқариш ҳажмини ифодаловчи кўрсаткичлар таҳлили. Scientific Journal of “International Finance & Accounting, (2), 2181-1016.

Yuldasheva Umida Asanaliyevna. (2023). THEORETICAL APPROACHES TO THE CONCEPT OF "TAX POTENTIAL" AND METHODS OF ITS ASSESSMENT. European Journal of Emerging Technology and Discoveries, 1(8), 21–25. Retrieved from https://europeanscience.org/index.php/1/article/view/302

Tulaev, M. (2021). МҲХС БЎЙИЧА МОЛИЯВИЙ ҲИСОБОТ: ТАЙЁРЛАШ ВА АВТОМАТЛАШТИРИШ. Архив научных исследований.

Tulaev, M. (2019). Финансовая отчетность: на пути соответствия национальным и международным стандартам. Архив научных исследований, 1(1). извлечено от https://ejournal.tsue.uz/index.php/archive/article/view/723

Tulayev M., Axmedov A. (2023). Balansning tarkibiy tuzilishi va unga taʼsir etuvchi omillar. YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT, 8, 71-77

Тулаев Мирзакул Саламович. (2023). КОРХОНАЛАРНИНГ МОЛИЯВИЙ ФАОЛИЯТИНИ ТАШҚИ АУДИТОРЛАР ТОМОНИДАН ТЕКШИРИШ МАСАЛАЛАРИ . World Scientific Research Journal, 16(1), 252–258. Retrieved from http://wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2724

Tulayev M. (2023). Moliyaviy hisobotning halqaro standartlari bo‘yicha moliyaviy hisobot: tayyorlash va avtomatlashtirish. YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT, 6, 134 -

Klichev, B. (2014). Бошқарув ҳисобида баҳо шакллантиришни такомиллаштириш масалалари. Молия, 2014(5), 10–15. https://doi.org/10.5281/zenodo.10522860

Қличев, Б. (2022). Истеъмолчи манфаатлари асосида маҳсулотга баҳо шакллантириш масалалари таҳлили. Iqtisodiyot: tahlillar va prognozlar, 4 (20)-сон, 170-175.

Қличев Бахтиёр Пардаевич. (2023). ОПЕРАЦИОН ФАОЛИЯТ НАТИЖАЛАРИНИ ИФОДАЛОВЧИ КЎРСАТКИЧЛАР ТАҲЛИЛИ. World Scientific Research Journal, 21(1), 182–188. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2876

Файзиев, Ф. А. (2023). ЎЗБЕКИСТОНДА ЎЗИНИ ЎЗИ БАНД ҚИЛИШ: РИВОЖЛАНИШ ИСТИҚБОЛЛАРИ ВА СОЛИҚ ТИЗИМИДАГИ ЎРНИ. Gospodarka i Innowacje., 42, 426-434. https://gospodarkainnowacje.pl/index.php/issue_view_32/article/view/2099

М.Ю.Рахимов. (2023). МОЛИЯВИЙ ҲИСОБОТ ТАҲЛИЛИ: МУАММО ВА ЕЧИМЛАР. World Scientific Research Journal, 21(1), 211–220. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2879

Файзиев Фаррух Абдуллахожаевич. (2023). КЎЧМАС МУЛКНИ СОЛИҚҚА ТОРТИШНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ. World Scientific Research Journal, 21(1), 232–247. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2881

Rahimov M.Yu. (2013). An analysis of the financial condition of economic entities. Educational manual. -T .: Finance.

Асаналиевна, С. З. (2022). Факторы Устойчивого Развития Предприятий. Central Asian Journal of Innovations on Tourism Management and Finance, 3(4), 65-70. https://doi.org/10.17605/OSF.IO/QSMX8

Qlichev Baxtiyor Pardayevich. (2023). Xoʻjalik yurituvchi subyektlarda ishlab chiqarishning maksimal hajmi tahlili. YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT, 5 (2023), 187–192.

Курбонов, М. (2020). Зарубежный опыт эффективного использования финансовых ресурсов государственных целевых фондов. Экономика И Образование, 1(5), 163–166. извлечено от https://inlibrary.uz/index.php/economy_education/article/view/4823

Pardayevich, K. B. (2023). Analysis of the Maximum Volume of Production in Cement Production Enterprises in Uzbekistan. International Journal on Economics, Finance and Sustainable Development, 5(6), 1-8. Retrieved from https://journals.researchparks.org/index.php/IJEFSD/article/view/4460

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТДА ЭКСПОРТ-ИМПОРТНИ СОЛИҚҚА ТОРТИШ ТАРТИБИ. World Scientific Research Journal, 21(1), 176–181. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2875

Нурманов, У. А. (2022). ИҚТИСОДИЁТНИ ГЛОБАЛЛАШУ ШАРОИТИДА ЖОРИЙ АКТИВЛАР ТАҲЛИЛИНИНГ НАЗАРИЙ-УСЛУБИЙ АСОСЛАРИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ. "Экономика и туризм" международный научно-инновационной журнал, 4(6). Retrieved from http://interjournal.uz/index.php/journals/article/view/82

Нурманов, У. А. (2022). ХЎЖАЛИК СУБЪЕКТЛАРИДА ЖОРИЙ АКТИВЛАР ВА УЛАРНИНГ ТАҲЛИЛИЙ КЎРСАТКИЧЛАРИ. Журнал Инновации в Экономике, 5(2). Retrieved from https://tadqiqot.uz/index.php/economy/article/view/4757

Рахимов М.Ю. Иқтисодиёт субъектлари молиявий ҳолатининг таҳлили. Ўқув қўлланма.-Т.;“Iqtisod-Moliya”, 2013. -390 б.

Пардаев Файзулла Ғаффарович, & Мухиддин Абдуллаевич Қурбонов. (2023). ИСТИҚБОЛДА ҚЎШИЛГАН ҚИЙМАТ СОЛИҒИ ХИСОБИНИ ЮРИТИШДА АВТОМАТЛАШТИРИЛГАН ДАШБОРДЛАРДАН САМАРАЛИ ФОЙДАЛАНИШ. World Scientific Research Journal, 21(1), 189–196. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2877

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТ ШАРОИТИДА БЮДЖЕТ НАЗОРАТИНИНГ ТИЗИМЛИ ТАҲЛИЛИ. World Scientific Research Journal, 21(1), 197–210. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2878

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТ ШАРОИТИДА НАЗОРАТ ОРГАНЛАРИ ФАОЛИЯТИНИ ЯНАДА ТАКОМИЛЛАШТИРИШ. World Scientific Research Journal, 21(1), 221–231. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2880

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТ ШАРОИТИДА ДАВЛАТ МОЛИЯВИЙ НАЗОРАТИ ВА УНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎНАЛИШЛАРИ. World Scientific Research Journal, 21(1), 248–259. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2882

Мухиддин Абдуллаевич Қурбонов, & Эргашев Уйғун Жабборович. (2023). КАМЕРАЛ СОЛИҚ ТЕКШИРУВИДА ИНСОН ОМИЛИНИ КАМАЙТИРИШДА СМАРТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДАН ФОЙДАЛАНИШ ИСТИҚБОЛЛАРИ. World Scientific Research Journal, 21(1), 260–268. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2883

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТНИ КАМАЙТИРИШДА ЭКСПОРТ-ИМПОРТ ОПЕРАЦИЯЛАРИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎЛЛАРИ. World Scientific Research Journal, 21(1), 269–275. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2884

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТГА КУРАШИШ ЖАРАЁНИДА БЮДЖЕТ ИНТИЗОМИНИ МУСТАҲКАМЛАШНИНГ ЗАРУРЛИГИ. World Scientific Research Journal, 21(1), 153–165. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2873

Nargiza Samadova. (2023). INFORMATION SOURCES OF ECONOMIC COMPETENCE ANALYSIS OF ECONOMIC SUBJECTS AND THEIR CLASSIFICATION. Academia Repository, 4(12), 278–283. Retrieved from https://academiarepo.org/index.php/1/article/view/290

Tulaev, M. (2020). Учет корпоративных облигаций. Архив научных исследований, 1(25). извлечено от https://ejournal.tsue.uz/index.php/archive/article/view/2783

Samadova Nargiza Rasulovna. (2022). ANALYSIS OF INDICATORS REPRESENTING THE ECONOMIC POTENTIAL OF ECONOMIC ENTITIES AND ITS DISTINCTIVE FEATURES. European Journal of Research Development and Sustainability, 3(11), 108-111. Retrieved from https://www.scholarzest.com/index.php/ejrds/article/view/2960

Sagdillayeva, Z. A. (2023). BUSINESS ANALYSIS IS A NEW DIRECTION OF ANALYTICAL WORK. Intent Research Scientific Journal, 2(6), 93-104.

Asanalievna, S. Z. (2022). ASSESSMENT OF THE FINANCIAL STABILITY OF THE ENTERPRISE. 湖南大学学报 (自然科学版), 49(10). Retrieved from https://johuns.net/index.php/publishing/454.pdf

Yakubov U. (2021). IMPROVEMENT OF ACCOUNTING AND METHODOLOGY IN ORGANIZATION OF JOINT VENTURES. Эконмока и бизнес: теория и практика.. 4-2 (74). ISSN 2411 0450.

Yakubov U. (2022). MODELING THE ANALYSIS OF FOREIGN ECONOMIC ACTIVITY. Web of scientist: Inernational scientific research journal ISSN: 2776-0979, Volume 3, Issue 2

Yakubov Ulugbek. (2023). ISSUES OF ASSESSING THE JOINT ACTIVITY OF BUSINESS ENTITIES. American Journal of Interdisciplinary Research and Development, 14, 57–61. Retrieved from https://ajird.journalspark.org/index.php/ajird/article/view/557.

Якубов, У. (2023). КОРХОНАНИНГ ТАШҚИ ИҚТИСОДИЙ ФАОЛИЯТИНИ КОМПЛЕКС ТАҲЛИЛИ. Евразийский журнал права, финансов и прикладных наук, 3(4), 132–139. извлечено от https://in-academy.uz/index.php/EJLFAS/article/view/12603.