Vol. 16 No. 1 (2023)
Articles
ҲAЛҚAРO ТИЖOРAТ БAНКЛAРИНИНГ ТРAНCФOРМAЦИЯ ЙЎЛИДAГИ ТAЖРИБAЛAРИ
Анотация. Тижoрaт бaнклaрини трacфoрмaция қилишдa зaмoнaвий ҳaлқaрo тaжрибaлaр acocидa бaнклaрнинг иннoвaциoн мoлиявий мaҳcулoтлaрини ишлaб чиқиш, мoлиявий oммaбoблигини oшириш, кредитлaшнинг янги мехaнизмлaрини жoрий қилиш бўйичa тaклифлaр ишлaб чиқишдaн ибoрaт. Зaмoнaвий жaмиятдa мoлиявий бaрқaрoрликни caқлaб қoлиш вa мocлaшувчaнликни oшириш учун пухтa ўйлaнгaн вa caмaлaри трacфoрмaция cтрaтегияcини ишлaб чиқиш зaрур. Cтрaтегик мaқcaдлaр бaнк фaoлиятидaги турли йўнaлишлaрдa мухим қaрoрлaрни қaбул қилиш учун қўллaнмa cифaтидa ҳизмaт қилaди.
МИКРОМОЛИЯ ТАШКИЛОТЛАРИНИНГ ИҚТИСОДИЙ ФАОЛИЯТ САМАРАДОРЛИГИНИ ОШИРИШ ЙЎЛЛАРИ
Аннотация: Нобанк кредит ташкилотлари таркибида муҳим аҳамиятга эга бўлган микромолия ташкилотлари икки функцияни амалга оширади. Улар мамлакатда аҳоли фаровонлигини ошириш бўлса, иккинчи мақсади ўзларининг иқтисодий самарадорлигини ҳам ошириш ҳисобланади. Бу икки мақсад ўртасида баланснинг сақлаш муҳимдир. Биз илмий мақоламизда Ўзбекистонда микромолия ташкилотларининг иқтисодий самарадорлигини таҳлил қилганмиз. Таҳлилда Ўзбекистонда фаолият олиб бораётган 85 та микромолия ташкилотларининг 2017-2022 йиллардаги статистик кўрсаткичларидан фойдаланганмиз.
ДАВЛАТ ХАРИДЛАРИ ЖАРАЁНЛАРИНИ ТАШКИЛ ЭТИШ ВА БОШҚАРИШДА АХБОРОТ КОММУНИКАЦИЯ ТЕХНОЛОГИЯЛАРНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ
“MILKSERVICE” – СУТ ИШЛАБ ЧИҚАРУВЧИ ДЕҲҚОН ХЎЖАЛИКЛАРИНИНГ ИННОВАЦИОН ҲАМКОРИ
Аннотация: Дунёда аксарият давлатларнинг стратегик мақсадларидан бири - ишлаб чиқариш самарадорлигини ошириш, нархлар барқарорлигини ва озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлаш ҳисобланади. Бугунги кунда сайёрамизда тобора сезилиб бораётган глобал ҳарорат кўтарилиши ҳодисаси, COVID-19 пандемияси фонида дунё ҳамжамиятида кузатилаётган глобал молиявий-иқтисодий инқироз, турли давлатларда намоён бўлаётган демографик вазият иқтисодиётнинг барча тармоқларига, айниқса қишлоқ хўжалигига ўзининг сезиларли таъсирини кўрсатмоқда.
Сўнгги йилларда Ўзбекистонда қишлоқ хўжалигини ривожлантириш, қишлоқ хўжалигига замонавий инновацион технологияларни жорий этиш бўйича тизимли ислоҳотлар олиб борилмоқда. Ушбу йўналишдаги ютуқлар аграр секторнинг рақобатбардошлигини оширади ва мавжуд муаммоларни янги имкониятларга айлантиради. Бунда “smart” ёки “ақлли қишлоқ хўжалиги”нинг кенг имкониятларидан фойдаланиш, уни алоҳида самарали тармоқ сифатида шакллантириш аграр соҳа ривожи билан боғлиқ кўплаб муаммоларнинг ечими сифатида хизмат қилади.
ЎЗБЕКИСТОНДА БУХГАЛТЕРИЯ ҲИСОБИ ТИЗИМИНИ ШАКЛЛАНИШ ТЕНДЕНЦИЯЛАРИ
Аннотация: Ушбу мақолада бухгалтерия ҳисоби тизимини шаклланиш тенденциялари ва ривожлантириш истиқболларига биз кенгроқ ёндашдик. Молиявий ҳисоботнинг халқаро стандартларига ўтиш тартиблари ўрганиб чиқилган ва айнан молиявий ҳисоботнинг халқаро стандартларига ўтиши лозим бўлган субъектлар таҳлил қилинган ҳамда уларни оптималлаштириш бўйича амалий тавсиялар берилиб асосий маълумотлар кўрсатиб ўтилган.
ХЎЖАЛИК ЮРИТУВЧИ СУБЪЕКТЛАРДА ОПЕРАЦИОН ЦИКЛ ТАҲЛИЛИНИ ТАШКИЛ ЭТИШ МАСАЛАЛАРИ
Аннотация. Мазкур мақолада корхоналарда операцион фаолиятида маҳсулотнинг операцион цикли бўйича таҳлилий ишларнинг амалга ошириш масалаларини қамраб олган. Операцион циклни аниқлаш ва уни қисқартиришда амалга оширилган ҳисоб-китобларда нисбий кўрсаткичлар, маълумотларни гуруҳлаш, мантиқий таҳлил усулларидан фойдаланилган, ҳисоб-китоблар амалга оширилган ҳамда таҳлилий ечимлар берилган.
ЎЗБЕКИСТОНДА ДАВЛАТ ХАРИДЛАРИ ТИЗИМИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ
Аннотация: Иқтисодиётнинг ажралмас таркибий қисмларидан бири бўлган давлат харидлари тизимига эътибор бериш, уни такомиллаштириш бўйича илмий изланишларни олиб бориш ва зарурий чора-тадбирларни амалга ошириш муҳимдир. Мазкур тадқиқот ишида Ўзбекистон Республикаси давлат харидлари тизимини ривожлантириш ҳамда тартибга солишнинг зарурати, унинг ҳуқуқий асослари, шунингдек давлат харидлари соҳасига оид халқаро тажриба ўрганилиб, мамлакатимизда бу борадаги мавжуд муаммо ва камчиликларни бартараф этиш юзасидан илмий-амалий таклифлар ишлаб чиқилди.
ЖИНОИЙ ФАОЛИЯТИДАН ОЛИНГАН ДАРОМАДЛАРНИ ЛЕГАЛЛАШТИРИШГА ҚАРШИ КУРАШИШ УСУЛЛАРИНИ ЯНАДА ТАКОМИЛЛАШТИРИШ
Aннoтaция: Мазкур тадқиқотда қонун устуворлиги ва қонунийликни мустаҳкамлаш, шахс ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини ишончли ва самарали ҳимоя қилишга қаратилган суд-ҳуқуқ тизимини изчил демократлаштириш ва либераллаштиришдан иборатдир. Зеро, Президентимиз таъкидлаганларидек, “ҳар бир давлат тарихида янги ижтимоий сифат ҳолатига ўтиш афсуски, коррупция ва жиноятчилик каби жирканч ҳодиса билан бирга юз берган. Амалга оширилган тадқиқотлар натижасида хулосалар шакллантирилиб, тегишли илмий таклиф ва амалий тавсиялар ишлаб чиқилган.
МЕСТО ЦИФРОВОГО БАНКИНГА В СОВРЕМЕННОЙ БАНКОВСКОЙ СИСТЕМЕ И УСЛОВИЯ ФОРМИРОВАНИЯ В РЕСПУБЛИКЕ УЗБЕКИСТАН
На сегодняшний день невозможно представить банковскую индустрию без цифровизации данных. Мы все меньше и меньше посещаем здания банков, а банки со своей стороны стараются всячески этому способствовать. Мы можем в онлайн режиме разместить средства во вклад, провести он-лайн конвертацию без дополнительной бюрократии. Все эти моменты способствуют сокращению затрат со стороны банков и клиентов, а также способствуют снижению уровня коррупции. Целью нашей статьи является изучить важность исследований в области цифровизации экономики, в нашем случае мы будем говорить о банках, и показать состояние нормативно-правовой базы Узбекистана, необходимой для эффективности данного процесса.
ИНВЕСТИЦИЯ ФОНДЛАРИДА ДИВИДЕНД СИЁСАТИ ВА УНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎЛЛАРИ
Аннотация. Тезисда инвестиция фондларида дивиденд сиёсатини такомиллаштиришни давр талаби эканлигини асосланган. Шунингдек, инвестиция фондларида дивиденд тўлаш тартиби таҳлил қилишга эътибор қаратилган.
SOLIQ-BUDJET SIYOSATIDA QO’SHILGAN QIYMAT SOLIG’INING TUSHUMINI TAKOMILLASHTIRISH
Annotatsiya: Muhtaram Prezidentimizning 2022 yil 28 yanvardagi “2022-2026 yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi PF-60-sonli farmoniga ko‘ra tasdiqlangan 2022-2026 yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi dasturida soliq solish tizimini soddalashtirish va soliq ma’muriyatchiligini takomillashtirish, QQS soliq to’lovchilar va xo’jalik sub’yektlar uchun soliq yukini optimallashtirish va mexanizmlari yoritilgan.
DAVLAT BUDJETINING DAROMADLARINI SHAKLLANTIRISHDA FOYDA SOLIG’INING SALMOG’I
Annotatsiya: Hozirda davlat tomonidan xo’jalik sub’ektlarini rag’batlantirish uchun imtiyozlar berilishiga qaramay bevosita soliqlar budjetni daromadlarini shakllantirishda muhim o’rin egallamoqda. Ya’ni, bunda foyda solig’ining salmog’i soliq tushumlarining asosiy qismini tashkil qilmoqda. Foyda solig’ining budjetdagi salmog’ida o’sishida olib borilayotgan soliq siyosati muhim ahamiyat kasb etmoqda.
SELECTIONS ON LEASING AND RENT AGREEMENTS IN UZBEKISTAN IN 2021
Annatation: In this article, based on the shortcomings of the field and the innovations in the formation of leasing and rental relations, we have taken a broader approach to this topic. The accounting of leasing transactions and the procedures for its audit were studied, and the structure and dynamics of leasing transactions and the bank's credit portfolio were analyzed, and practical recommendations for their optimization were given and basic information was shown.
In order to improve leasing and rental transactions in Uzbekistan, we approached this topic in a broader way, based on its shortcomings in this field and the news that will be given to it. But before we look at this issue, we will touch on these concepts to have a little idea about leasing and renting. The Law "On Leasing" was adopted on April 14, 1999 in order to establish leasing relations in Uzbekistan. Later, in order to improve leasing and rental relations, in our republic, based on the order of the Ministry of Finance No. 54 dated May 11, 2009, the Regulation "On the Procedure for Reflecting Lease Operations in Accounting" and the National Accounting Standard No. 6 on Lease Accounting were developed.
ЎЗБЕКИСТОНДА ЛИЗИНГ ВА ИЖАРА БИТИМЛАРИ ВА ПОРТФЕЛЛАРИНИНГ ТАНЛИЛИ
Аннотация: Ушбу мақолада лизинг ва ижара муносабатларини шакллантиришда соҳадаги камчиликлари ва унга бериладиган янгиликлардан келиб чиққан ҳолда бу мавзуга биз кенгроқ ѐндашдик. Лизинг муомалалари ҳисоби ва унинг аудитини ўтказилиш тартиблари ўрганиб чиқилган ва лизинг операциялари ҳамда банк кредит портфелининг таркиби ва динамикаси таҳлил қилинган ҳамда уларни оптималлаштириш бўйича амалий тавсиялар берилиб асосий маълумотлар кўрсатиб ўтилган.
ТАДБИРКОРЛИК ФАОЛИЯТИНИ МОЛИЯВИЙ ҚЎЛЛАБ ҚУВВАТЛАШ ХАЛҚ ФАРОВОНЛИГИНИ ОШИРИШ ОМИЛИ
Аннотатция: Ушбу тезисда ахолини бандлигини таъминлаш ва ахоли турмуш даражасини ошириш учун давлат томонидан олиб борилаётган тадбирлар тўғрисида сўз юритилган. Ахолини иши билан таъминлаш мақсадида нодавлат ташкилотлари “Мономарказлар” томонидан, касбга тайёрлаш ишлари олиб борилаётганлиги баён қилинган.
АҲОЛИ ТУРМУШ ТАРЗИ ВА ФАРОВОНЛИГИНИ ОШИРИШДА КИЧИК ТАДБИРКОРЛИК СУБЪЕКТЛАРИ ФАОЛИЯТИДАН ФОЙДАЛАНИШНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ
Аннотация: Мақолада Мамлакатимизда амалга оширилаётган изчил ислоҳотларнинг устувор йўналишлари, кичик ва бизнес, хусусий тадбиркорликни ривожлантиришда инвестицион лойиҳаларни йўлга қўйиш ҳамда ишбилармонлик муҳитини яратишда кафолатли жамғармалар ташкил этиш орқали инвестицион муҳитни янада такомиллаштириш ҳақида таклиф ва хуласалар келтирилган.
SINGAPURNING XALQARO SAVDODAGI SOLIQ NAZORATI TAJRIBASI
Annotatsiya. Ushbu maqolada tez sur’atlarda rivojlanayotgan davlatlardan biri Singapurning xalqaro savdo operatsiyalaridagi soliqqa tortish mexanizmi ko’rib chiqiladi. Undagi o’ziga xos jihatlari, soliqqa tortish tamoyillariga batfasil to’xtalib o’tilgan.