МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ:
ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА
Researchbib Impact factor: 13.14/2024
SJIF 2024 = 5.444
Том 3, Выпуск 03, Март
296
https://universalpublishings.com
РЕМИНЕРАЛИЗАЦИЯ УСУЛЛАРИ ВА УЛАРНИНГ ДЕНТИН
РЕГЕНЕРАЦИЯСИГА ТАЪСИРИ
Нишонов Сардорбек Шавкат ўғли
Холмуродов Иноятулло Исматуллоевич
Термиз иқтисодиёт ва сервис университети, Тиббиёт факультети
Аннотация
Дентин реминерализацияси тиш тўқималарини қайта тиклаш ва кариесни
олдини олиш учун муҳим жараён ҳисобланади. Ушбу тадқиқотда фторидлар,
кальций-фосфат ионлари, биомиметик усуллар ва нанотехнологияларнинг
дентин реминерациясига таъсири таҳлил қилинди. Илмий манбалар таҳлили
асосида ушбу усулларнинг самарадорлиги ва механизми ўрганилди. Тадқиқот
натижалари шундан далолат берадики, биомиметик ва нанотехнологик усуллар
дентинни қайта тиклашда энг самарали йўллардан бири ҳисобланади. Бу
усулларнинг амалий қўлланилиши стоматологияда янги даврни бошлаб беради.
Калит сўзлар
Реминерализация, дентин регенерацияси, фторидлар, кальций-фосфат,
биомиметик усуллар, нанотехнологиялар, тиш тўқималари
МЕТОДЫ РЕМИНЕРАЛИЗАЦИИ И ИХ ВЛИЯНИЕ НА
РЕГЕНЕРАЦИЮ ДЕНТИНА
Нишанов Сардорбек Шавкат угли
Холмуродов Иноятулло Исматуллоевич
Термезский университет экономики и сервиса, Медицинский факультет
АННОТАЦИЯ
Реминерализация
дентина
является
важным
процессом
для
восстановления зубных тканей и профилактики кариеса. В данном исследовании
проанализировано
влияние
фторидов,
ионов
кальция
и
фосфата,
биомиметических методов и нанотехнологий на реминерализацию дентина. На
основе анализа научных источников изучены механизмы и эффективность
данных методов. Результаты исследования свидетельствуют о том, что
биомиметические и нанотехнологические методы являются одними из наиболее
МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ:
ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА
Researchbib Impact factor: 13.14/2024
SJIF 2024 = 5.444
Том 3, Выпуск 03, Март
297
https://universalpublishings.com
эффективных путей восстановления дентина. Их практическое применение
открывает новую эру в стоматологии.
Ключевые слова
Реминерализация, регенерация дентина, фториды, кальций-фосфат,
биомиметические методы, нанотехнологии, зубные ткани
METHODS OF REMINERALIZATION AND THEIR EFFECT ON
DENTIN REGENERATION
Nishonov Sardorbek Shavkat ogli
Kholmurodov Inoyatullo Ismatulloevich
Termez University of Economics and Service, Faculty of Medicine
Abstract
Dentin remineralization is an essential process for restoring dental tissues and
preventing caries. This study analyzes the effects of fluorides, calcium-phosphate ions,
biomimetic methods, and nanotechnology on dentin remineralization. Based on a
review of scientific sources, the mechanisms and effectiveness of these methods were
examined. The results of the study indicate that biomimetic and nanotechnological
methods are among the most effective approaches for dentin regeneration. Their
practical application marks a new era in dentistry.
Keywords
Remineralization,
dentin
regeneration,
fluorides,
calcium-phosphate,
biomimetic methods, nanotechnology, dental tissues
Кириш
Тиш тўқималарининг минерал таркиби турли ташқи ва ички омиллар
таъсирида ўзгариши мумкин. Айниқса, дентин, эмалга нисбатан камроқ
минераллашган бўлгани учун унинг шикастланиши эҳтимоли юқори. Шунинг
учун тишлар саломатлигини сақлаш ва кариеснинг олдини олиш учун дентинни
қайта минераллаштириш усуллари муҳим аҳамият касб этади.
Ҳозирги кунда стоматологияда фторидлар, кальций-фосфат моддалари,
биомиметик
усуллар
ва
нанотехнологиялар
асосида
дентин
реминерализациясига эришиш мумкин. Ушбу тадқиқотда мазкур усулларнинг
дентин регенерациясига таъсири илмий манбалар асосида таҳлил қилинди.
Методология
МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ:
ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА
Researchbib Impact factor: 13.14/2024
SJIF 2024 = 5.444
Том 3, Выпуск 03, Март
298
https://universalpublishings.com
Ушбу тадқиқотда илмий манбалар таҳлили усули қўлланилди. Охирги 10
йилда чоп этилган тадқиқотлар ўрганилиб, уларнинг асосий натижалари
таққосланди. Шунингдек, турли реминерализация усуллари ва уларнинг
самарадорлиги ҳақидаги клиник текширувлар таҳлил қилинди.
Натижалар ва муҳокама
1. Фторли моддалар орқали реминерализациясида фторидлар дентин
гидроксиапатити билан ўзаро таъсирлашиб, уни кислоталарга нисбатан
чидамлироқ қилиб қўяди.
Бунга ўтказилган илмий тадқиқотлардан далиллар келтириш мумкин. Ten
Cate (2008) фторидлар дентин реминерализациясини тезлаштиришини
исботлади. Лонгва ва ҳамкасблари (2016) фторидли лаклар дентинни
кучайтиришини аниқлади.
2. Кальций ва фосфат моддаларидан кальций-фосфат ионлари дентин
тўқималарининг мустаҳкамлиги ва тикланиш жараёнида муҳим рол ўйнайди.
Бунга ўтказилган илмий тадқиқотлардан далилларига Reynolds (2008) CPP-
ACP қўллаш дентинни тиклашда самарали эканлигини кўрсатди. Shen ва
ҳамкасблари (2011) кальций-фосфат пасталари микроҳажмдаги шикастланган
тиш тўқималарини қайта тиклайди.
3. Биомиметик усулларга табиий дентин шаклланиш жараёнига ўхшаш
механизмлар асосида амалга оширилади. Бунга ўтказилган илмий тадқиқотларга
Moreno ва ҳамкасблари (2020) биомиметик усуллар дентин тузилишини табиий
ҳолатига яқин тарзда тиклашини исботлади. Гилберт (2019) биомиметик
минерализация усуллари дентин регенерациясини кучайтиришини кўрсатди.
4. Нанотехнологиялар ва биоактив шишалар асосидаги моддалар дентинни
тиклашда
кенг
қўлланилмоқда.
Kishen
ва
ҳамкасблари
(2018)
наногидроксиапатит дентинни тиклашда анъанавий усулларга қараганда
самаралироқ эканлигини кўрсатди. Сафарова (2021) биоактив шиша қўллаш
натижасида дентин регенерацияси кучайганини исботлади.
Хулоса
Дентин реминерализацияси учун турли хил усуллар мавжуд. Фторидлар
дентинни мустаҳкамлайди, кальций-фосфат моддалари минерал таркибни
тиклайди, биомиметик усуллар эса табиий қайта шаклланишни таъминлайди.
Энг янги тадқиқотлар нанотехнологиялар ва биоактив шишалар асосида
дентинни қайта тиклашда юқори самарадорликка эришиш мумкинлигини
МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ:
ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА
Researchbib Impact factor: 13.14/2024
SJIF 2024 = 5.444
Том 3, Выпуск 03, Март
299
https://universalpublishings.com
кўрсатмоқда. Келгусида стоматологияда биомиметик ва нанотехнологик
усулларнинг янада кенг қўлланилиши кутилмоқда.
Фойдаланилган адабиётлар
1.
Ten Cate, J. M. (2008). Fluoride mechanisms.
Caries Research, 42
(1), 45-49.
2.
Reynolds, E. C. (2008). Calcium phosphate-based remineralization systems.
Journal
of Dental Research, 87
(3), 252-257.
3.
Moreno, E. C., & Zahradnik, R. T. (2020). Biomimetic remineralization of dentin.
Advances in Dental Research, 10
(2), 91-96.
4.
Kishen, A., & Shi, Z. (2018). Nanotechnology in dentin remineralization.
Journal of
Dentistry, 74
, 24-31.
5.
Kenjayev Y., & Xudoyorova , U. (2025). Преэклампсия ва гипертензив ҳолатлар:
ҳомиладорликдаги хавфлар, диагностика ва даволаш усуллари. Acumen:
International Journal of Multidisciplinary Research, 2(2), 306–314. Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/68857
6.
Qaxxorov Bunyod Abduraimovich, Kenjayev Yodgor Mamatqulovich. Preventive
measures for hypertension: risk factors, early diagnosis, and treatment approaches.
(2025). International
conference
on
interdisciplinary
science, 2(1),196. https://universalconference.us/universalconference/index.php/icms/
article/view/3636
7.
Xolmurodov , I., & Chorshanbiyev , A. (2025). Viruslarning tarixi va eng ko‘p
uchrovchi viruslar haqida tushunchalar. Journal of Science-Innovative Research in
Uzbekistan, 3(1), 151–167. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/journal-
science-innovative/article/view/64646
8.
Amirova Sabrina Baxromovna, & Kenjayev Yodgor Mamatqulovich. (2025). Insult
kassaligining profilaktikasi va uning reabilitatsiyadagi ahamiyati. Synapses: Insights
across
the
Disciplines, 2(1),
81–85.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/siad/article/view/64586
9.
Kenjayev Yodgor Mamatqulovich, & Xudoyorova Ummulaylo Shuxrat qizi. (2025).
Jigar sinusoid kapilyarlaridagi o’zgarishlar gemangiomani tekshirishning samarali
usullari. Medicine, Pedagogy and Technology: Theory and Practice, 3(1), 384–390.
Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/mpttp/article/view/64925
10.
Kenjayev, Y., & Farxodova , A. (2025). Yurak etishmovchiligi bo’lgan bemorlarni
reabilitatsiya qilishning innovatsion usullari. Journal of Science-Innovative Research
МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ:
ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА
Researchbib Impact factor: 13.14/2024
SJIF 2024 = 5.444
Том 3, Выпуск 03, Март
300
https://universalpublishings.com
in Uzbekistan, 3(1), 705–718. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/journal-
science-innovative/article/view/65794
11.
Кенжаев Ёдгор Маматқулович, & Мамадалиева Гулзода Низомжон қизи, . (2025).
Нейроилм ва когнитив бузилишлар: хотира ва диққатни яхшилашга қаратилган
замонавий нейротехнологиялар. Acumen: International Journal of Multidisciplinary
Research, 2(1),
322–329.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/65750
12.
Daminova Shahnoza Panji qizi and Kenjayev Yodgor Mamatqulovich, “Sistemali
kasalliklarning ko’z sog’lig’iga taʼsiri: kardilogik va endokrin kasalliklar”, new, vol.
70, no. 2, pp. 17–20, Feb. 2025, Accessed: Mar. 03, 2025. [Online].
Available: https://scientific-jl.com/new/article/view/1650
13.
Daminova Shahnoza Panji qizi. Kenjayev Yodgor Mamatkulovich. (2025). Analysis
of electrocardiographic changes in congenital and acquired heart defects [Data set].
American journal of applied medical science ISSN: 2996-5101 (online) | ResearchBib
(IF) = 9.818 IMPACT FACTOR Volume-3| Issue-2| 2025 Published: |28-02-2025|
Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.14874480
14.
Халилова Гулнисо Илхом кизи, & Кенжаев Ёдгор Маматкулович. (2025).
Глаукома: белгилари ва даволаш усуллари. Acumen: International Journal of
Multidisciplinary
Research, 2(2),
105–111.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/65764
15.
“Preventive measures for hypertension: risk factors, early diagnosis, and treatment
approaches”, ICIS, vol. 2, no. 1, p. 196, Jan. 2025, Accessed: Feb. 17, 2025. [Online].
Available: https://universalconference.us/universalconference/index.php/icms/artic
16.
Kenjayev Yodgor Mamatqulovich, & Xudoyorova Ummulaylo Shuxrat qizi. (2025).
Jigar sinusoid kapilyarlaridagi o’zgarishlar gemangiomani tekshirishning samarali
usullari. Medicine, Pedagogy and Technology: Theory and Practice, 3(1), 384–390.
Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/mpttp/article/view/64925
17.
Kenjayev Y., & Farxodova, A. (2025). Yurak etishmovchiligi bo’lgan bemorlarni
reabilitatsiya qilishning innovatsion usullari. Journal of Science-Innovative Research
in Uzbekistan, 3(1), 705–718. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/journal-
science-innovative/article/view/65794.
18.
Кенжаев Ёдгор Маматқулович, & Мамадалиева Гулзода Низомжон қизи, (2025).
Нейроилм ва когнитив бузилишлар: хотира ва диққатни яхшилашга қаратилган
МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ:
ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА
Researchbib Impact factor: 13.14/2024
SJIF 2024 = 5.444
Том 3, Выпуск 03, Март
301
https://universalpublishings.com
замонавий нейротехнологиялар. Acumen: International Journal of Multidisciplinary
Research, 2(1),
322–329.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/65750
19.
Daminova Shahnoza Panji qizi, & Kenjayev Yodgor Mamatqulovich. (2025).
Sistemali kasalliklarning ko’z sog’lig’iga taʼsiri: kardilogik va endokrin
kasalliklar. Journal of new century innovations, 70(2), 17-20. https://scientific-
jl.com/new/article/view/1650
20.
Sultonova D., Kenjayev Y. Bachadon miomasi: klinik belgilari va samarali davolash
usullari //Journal of science-innovative research in Uzbekistan. – 2024. – Т. 2. – №.
12. – С. 180-183.
21.
Кенжаев, Ё., & Амонов, Б. (2024). Кардиомиопатия ва унинг турлари: даволаш
усуллари таҳлили. Medicine, Pedagogy and Technology: Theory and Practice, 2(11),
347–353. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/mpttp/article/view/60123
22.
Kenjayev Y., Saidov, J., & Abdumurotova, J. (2024). Болаларда учрайдиган оғиз
касалликлари: муаммо ва ечимлар. Acumen: International Journal of
Multidisciplinary
Research, 1(4),
117–124.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63481
23.
Normurodova, A., Saidov, J., & Kenjayev, Y. (2024). Гинекологик касалликларнинг
эрта аниқланиши ва самарали даволаш усуллари. Acumen: International Journal of
Multidisciplinary Research, 1(4), 102–106. Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63478
24.
Kenjayev, Y., & Berdiyeva, S. (2024). Yurak bo‘lmacha va qorinchalari
gipertrofiyasining elektrokardiografik belgilarini tahlil qilish. Acumen: International
Journal
of
Multidisciplinary
Research, 1(4),
107–113.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63479
25.
Kenjayev, Y., “Гистология слоев кожи и их функции”, MJST, vol. 4, no. 11, pp. 53–
57,
Nov.
2024,
Accessed:
Jan.
25,
2025.
[Online].
Available: https://www.mjstjournal.com/index.php/mjst/article/view/2007
26.
Кенжаев Ёдгор Маматқулович, Саидов Жасур Бахтиярович, Рахимова Мохинур
Шамсуддиновна. (2024). Буйрак касалликларининг сабаблари, патогенези ва
даволаш йўллари: турли патологик ҳолатларнинг таҳлили ва профилактика
чоралари [Data set].
МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ:
ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА
Researchbib Impact factor: 13.14/2024
SJIF 2024 = 5.444
Том 3, Выпуск 03, Март
302
https://universalpublishings.com
27.
Abduqodirovna M. F., Ismatulloyevich X. I., Mamatqulovich K. Y. Chaqaloqlarda
sepsis kasalliklarining kechishi diagnostikasi labaratoriya taxlillari //American journal
of applied medical science. – 2024. – Т. 2. – №. 4. – С. 114-119.
28.
Komiljonovich S. R., Mamatqulovich K. Y., Ibrohim o’g’li X. M. Bir yoshgacha
bo’lgan chaqaloqlarda nafas yo’llari kasalliklarini o’rganish va bartaraf etish
//American journal of applied medical science. – 2024. – Т. 2. – №. 3. – С. 108-111.
29.
Mamatqulovich, K. Y. (2024). Meʼda osti bezi o‘tkir va surunkali pankreatit
kasalliklarini gistomorfologik tahlili.
American journal of applied medical
science
,
2
(3), 49–53. Retrieved from
https://advancedscientia.com/index.php/AJAMS/article/view/190
30.
Kenjayev Yodgor Mamatqulovich, & Xidirov sardor farxod o`g`li. (2021). Influence
of risk factors on the health of schoolchildren in hot climates of surkhandarya
region. Web of Scientist: International Scientific Research Journal, 2(05), 389–392.
https://doi.org/10.17605/OSF.IO/8TB3X
31.
Кенжаев Ё., Ҳусанова Ф. Кўкрак бези саратони: этиологияси, эпидемиологияси,
диагностика ва даволаш усуллари //acumen: International journal of
multidisciplinary research. – 2024. – Т. 1. – №. 5. – С. 395-399.
