FAYZULLA XO‘JAYEVNING DAVLATCHILIK QARASHLARI

498

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6

FAYZULLA XO‘JAYEVNING DAVLATCHILIK QARASHLARI

Haqqulov Mehriddin Yunusovich

Osiyo xalqaro universiteti

“Tarix va filologiya” kafedrasi o‘qituvchisi

mexriddinhaqqulov@gmail.com

https://doi.org/10.5281/zenodo.15661647

Annotatsiya.

Mazkur maqolada Fayzulla Xo‘jayevning hayoti va ijodini o‘rganish, Buxro

amirligi davrida yaratilgan ilm fan sohasidagi ulkan o‘zgarishlarni ilmiy tahlil qilishga
bag’ishlangan. Buxoro Sovet Respublikasi tashkil topishida Fayzulla Xo‘jayevning qarashlar

ini

hamda davlat boshqaruvi faoliyatini o‘rganishga О‘rta Osiyo xalqlari tarixini har tomonlama
о‘rganishda Buxoro amirligi davrini tadqiq etish bilan bog‘liq ma’lumotlar keltirilgan.

Kalit so‘zlar.

Fayzulla Xo‘jayev, О‘rta Osiyo, SSR hukumati, “Yosh buxoroliklar”,

Buxoro Xalq Sovet Respublikasi,

O‘zSSR MIK, Eron, Turkiya, Afg‘oniston, Germaniya, BXSR,

Buxoro jumhuriyati, O‘zbekiston SSR, Moskva

Kirish.

Sobiq sovet ittifoqi davrida bir qator o‘zbek ma’rifatparvarlari va

taraqqiyparvarlari milliy davlatchilikni barpo etish yo‘lidagi xatti

-

harakatlari uchun qatag‘on

qurboniga aylandi. Ular qatori

da 13 yil O‘zbekis

ton SSR hukumatini boshqargan Fayzulla

Xo‘jayev ham millat taraqqiyoti yo‘lidagi harakatlari sabab tazyiqqa uchradi. “Xalq dushmani”
tamg‘asini olgan bu kabi fidoyilarning nafaqat o‘zi, balki oilasi, farzandlari ham azob

-uqubatga

giriftor qilingan, qora otliqqa, aybsiz aybdorga chiqarilgan.

Fayzulla Xo‘jayev otasidan qolgan

boylikni yangi usul maktablari ochish va “Yosh buxoroliklar” partiyasining siyo

siy faoliyatini

moddiy qo‘llab

-quvvatlashga sarfladi. Buxoro Xalq Sovet Respublikasi tashkil qilinganidan

so‘ng barcha sohalarda o‘zgarishlar yuz bera boshladi. Qisqa muddat ichida Buxoroda
demokratik islohotlar joriy qilindi. Hukumat siyosatining muhim yo‘nalishi bo‘lgan aholi
maishiy turmushini yaxshilash bilan bog‘liq ishlar shaharsozlik madaniyatining rivojlanishiga
ham turtki bo‘ldi.

Hukumat Buxoro ko‘chalariga tosh yotqizish, transport yo‘llarini tartibga keltirish

borasida bir qator tadbirlarni amalga oshirdi.

Fayzulla Xo‘jayevning yangi usul mak

tablari

ochish uchun qilgan ishlari uning ma’rifatparvarlik va ilm

-fan taraqqiyotiga qaratilgan asosiy

faoliyatlaridan biridir. O‘sha davrning jadidlik harakati tarafdorlari sifatida Xo‘jayev va uning

hamfikr

lari an’anaviy ta’lim tizimini za

mon bilan hamnafas etish, yosh avlodni yangi ilmiy va

madaniy bilimlar bilan qurollantirish maqsadida jiddiy ishlar olib bordi. Fayzulla Xo‘jayev asos
solgan yangi maktablar an’anaviy madrasalar bilan ta’lim metodlari va yo‘nalishlari jihatidan
farqlanar edi. Jumladan, ularda zamonaviy fanlar, xorijiy tillar hamda fanlarni o‘qitishning yangi

pedagogik usullari joriy etilgandi.

Fayzulla Xo‘jayevning ushbu faoliyati nafaqat ta’lim sohasiga

yangi

lik kiritish, balki milliy uyg‘onish va siyosiy mustaqillikni qo‘llab

-quvvatlashga ham

xizmat qilgan.

U o‘z faoliyati orqali O‘zbekistonning ijtimoiy

-madaniy hayotidagi muhim

o‘zgarishlarga turtki berib, bu boradagi tashabbuslari bilan yanada taniladi. Yirik siyosatchi va

davlat arbobi nomini abadiylashtirish uchun u istiqomat qilgan uyga Vazirlar Mahkamasining

“2017

-2027-

yillarda qayta tashkil etiladigan davlat muzeylari to‘g‘risida”gi qarori asosida bu

go‘sha “Boy savdogar xonadoni uy

-

muzeyi” nomi bilan faoliyat yurita boshladi. Keyinchalik

hukumatning tegishli qaroriga muvofiq, majmua “Fayzulla Xo‘jayev uy

-

muzeyi” deb qay

ta

nomlandi. Ayni paytda u yerda besh yuzdan ziyod eksponat bor.

499

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6

Ta’kidlash joizki, Fayzulla Xo‘jayevning siyosiy va ma’rifatparvarlik faoliyati o‘tgan asr

-

ning boshlarida O‘zbekistonning siyosiy maydonida sodir bo‘lgan murakkab va keskin
o‘zgarishlar davriga to‘g‘ri keladi. Fayzulla Xo‘jayev g‘oyat og‘ir sharoitlarda ishlab, millatning
ma’naviyatini yuksaltirish, uning qadr

-

qimmatini e’zozlash borasida katta ishlarni amalga

oshirgan edi.

Bugungi Yangi O‘zbekiston sharoitida Fayzulla Xo‘jayev kabi insonlarning tari

xiy

xizmatlarini yodga olish har jihatdan foydali bo‘ladi. Jadidlarning bizga meros bo‘lib qolgan ilm

-

u ma’rifatga undovchi asarlari va g‘oyalari hozirgi davr manfaatlariga hamohang bo‘lsa, ularning
hayoti va ijodi bilan chuqurroq tanishish yosh avlodning millatparvar bo‘lib ulg‘ayi

shiga xizmat

qilishi bilan ahamiyatlidir.

Keyinchalik Qirgʻizistonga majburan koʻchirilgan. Fayzulla Xoʻjayev davlat arbobi,

tarixchi va iqtisodchi olim, publitsist, jurnalist sifatida samarali ijod qilgan. Oʻzbek va rus
tillarida oʻzidan boy ilmiy meros qoldirgan. 1925—

1937-yillarda uning 16 ta kitobi va 200 dan

ortiq maqolalari nashr qilingan. Xoʻjayevning „Buxoro inqilobining tarixiga materiallar“ (1926),
„Buxorodagi revolyutsiya va Oʻrta Osiyoning milliy chegaralanishi tarixiga doir“ (1932)
kitoblari, „BXSRdagi iqtisodiy ahvol“ (1924), „Yosh buxoroliklar toʻgʻrisida“ (1926), „Jadidlar“
(1926), „Bosmachilik“ (1930) maqolalarida Oʻzbekiston tarixining XX asr 1

-choragidagi jiddiy

muammolar koʻrsatilgan Fayzulla Xo‘jayev XX asr birinchi yarmida xalqimizning eng mashhur
davlat va jamoat arbobi sifatida tarix sahifalaridan o‘rin egallagan. Ammo uning hayoti ham

faoliyati singari ziddiyatli va murakkabli kechgan.

Fayzulla Xo‘jayev haqida ko‘pchilik biladi,

faqat uning tarjimai holiga doir muhim bir dalilni keltirib o‘tmoqchiman: O‘zbekiston

Respublikasi

Markaziy davlat arxivida 1925 yilda Fayzulla Xo‘jayev shaxsan o‘z qo‘li bilan rus

tilida to‘ldirilgan bir qancha anketalardan iborat hujjat saqlanib kelgan. Ushbu nodir hujjat
muqovasida “O‘zSSR MIK a’zosi Fayzulla Ubaydullayevich Xo‘jayevning shaxsiy ishi” deb
yozilgan. Fayzulla Xo‘jayev yashil siyohda to‘ldirilgan anketalarining birida u 1912 yil 16
yoshdan boshlab Buxorodagi siyosiy jarayonlarda faol qatnashganligi va inqilobiy “Yosh
buxoroliklar” firqasi a’zosi ekanligi qayd etadi.

Fayzulla Xo‘jayev davlat va jamoat arbobi bo‘lish bilan birga mohir diplomat edi. U

Eron, Turkiya, Afg‘oniston, Ozarbayjon kabi sharq davlatlaridan tashqari G‘arb mamlakatlari
Angliya, Germaniya, shuningdek, Yaponiya bilan diplomatik aloqalar o‘rnatishga katta kuch

-

g‘ayrat sarfladi. Buxoro bilan Germaniya o‘rtasida madaniy va iqtisodiy hamkorlik yo‘lga
qo‘yilib, savdo

-

sotiq avj oldirilgan. Fayzulla Xo‘jayev 1922 yil oktyabr

-noyabr oylarida

Germaniyada bo‘lib, turli banklar va kompaniyalar bilan shartnomalar tuzgan. Shu vaqtga kelib
u nemis tilini juda puxta bilgan. U talabalarni xorijga jo‘natib, o‘qitishning tashabbuskorlaridan
biri bo‘lgan. Fayzulla Xo‘jayev, Fitrat, Mukammil Burhonovning tashabbusi bilan 100 ga yaqin
turkistonlik talaba BXSR hukumati hisobidan Germaniyada, o‘nlab talabalar Turkiya va boshqa
davlatlarda o‘qishgan. Tarixdan ma’lumki, 1924 yil oxiri va 1925 yil boshlarida O‘rta Osiyoda

milliy-

hududiy chegaralanish o‘tkazilib, O‘zbekiston SSR tashkil topdi. Fayzulla Xo‘jayev bu

murakkab davrda O‘zbekiston SSR inqilobiy qo‘mitasi (Revkom) –

Muvaqqat ishchi-dehqon

hukumati raisi bo‘lib ishladi. 1925

-

1937 yillarda O‘zbekiston SSR Xalq Kommissarlari Soveti

raisi bo‘lib faoliyat yuritdi.Fayzulla Xo‘jayev o‘z faoliyati davomida o‘zbek xalqining iqtisodiy
va madaniy ravnaqiga xizmat qiluvchi tadbirlarni amalga oshirdi. U Markaziy Qo‘mitaning O‘rta
Osiyo byurosi va O‘zbekiston kompartiyasiga nisbatan muxolifat mavqeida turgan o‘n sakkizlar

guruhi (1925 yil, noyabr)ning quloqlarni sinf sifatida tugatish siyosatini yoqlamagan,

O‘zbekistonda yoppasiga chigit ekilishi paxta yakka hokimligiga olib keladi, deb hisoblagan.
F.Xo‘jayev O‘zbekistonning ishlab chiqarish kuchlarini rivojlantirgan.

500

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6

Sport inshootlari qurilishida tashabbuskor bo‘lgan.Fayzulla Xo‘jayev 42 yil umr ko‘rgan

bo‘lsa, shundan 17 yil davomida Buxoro jumhuriyati va O‘zbekiston SSR hukumatlarini
boshqardi. Afsuski, F.Xo‘jayev 40 yoshida qatag‘on qilindi. U o‘zi xizmat qilgan mafkura
tomonidan o‘limga hukm qilinib, bu hukm kommunistik e’tiqod o‘chog‘i

- qizil Moskvada

amalga oshirilgan. Ehtimol, Fayzulla Xo‘jayevning ulkan baxti ham, mislsiz fojiasi ham

shundadir.

Xulosa.

Xo‘jayevning iqtisodiy va madaniy islohotlardagi roli

Fayzulla Xo‘jayevning

faoliyatining yana bir muhim jihati uning iqtisodiy va madaniy islohotlarida ishtirok etishidir. U

Sovetlar davrida O‘zbekistonning iqtisodiy rivojlanishini rag‘batlantirishga harakat qildi. Bu
borada uning siyosiy faoliyatidagi eng muhim yo‘nalishlardan biri qishloq xo‘jaligi va sanoatni
rivojlantirishga qaratilgan islohotlar edi. Xo‘jayev, shuningdek, O‘zbekistonning madaniy
rivojlanishiga katta hissa qo‘shdi va ilmiy, madaniy tashkilotlarning faoliyatini tashkil etishda

ishtirok etdi.

Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

1.

Haqqulov, M. Y. O. G. L. (2022). Markaziy Osiyoda ilk diplomatik munosabatlar tarixi.
Science and Education, 3(10), 385-389.

2.

Yunusovich, H. M. (2024). Experiences Related to the Fine Fiber Cotton of Uzbekistan
during the Years of Soviet Authority. EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN
NONFORMAL EDUCATION, 4(9), 129-132.

3.

Yunusovich, H. M. (2024). The Formation, Development and Role of the High Seljuk

Empire Founded by the Turkic Peoples in the Islamic World. Miasto Przyszłości, 53, 956

-

959.

4.

Haqqulov, M. (2024). O ‘RTA OSIYO XALQLARINING OZODLIK ORZUSI BO‘LGAN
“TURKISTON MUXTORIYATI”. Modern Science and Research, 3(12), 609

-613.

5.

Haqqulov, M. (2025). USMONIYLAR IMPERIYASINING TASHKIL TOPISH TARIXI.
Modern Science and Research, 4(1), 663-672.

6.

Haqqulov, M. (2024). TURKISTON OZODLIGINING JARCHILARI. Medicine,
pedagogy and technology: theory and practice, 2(11), 154-159.

7.

Gulyamov, A., Srojeva, G., & Haqqulov, M. (2025). O ‘RTA OSIYO OLIMLARINING

KARTOGRAFIK MEROSI. Modern Science and Research, 4(1), 221-227.

8.

Xakkulov, M., & Kosimov, U. (2025). HISTORY OF MILITARY WORK IN THE
EMIRATE OF BUKHARA. Journal of universal science research, 3(1 (Special issue)),
319-325.

9.

Gulyamov, A., Srojeva, G., & Haqqulov, M. (2025). BUXORO OCHILGAN
MUZEYLARNING TASHKIL TOPISH TARIXI. Modern Science and Research, 4(1),
248-256.

10.

Srojeva, G., Gulyamov, A., & Haqqulov, M. (2025). XVII ASRDA BUXORODA
ABDULAZIZXON

MADRASASINING

QURILISHI

VA

UNING

TARIXIY

AHAMIYATI. Modern Science and Research, 4(1), 471-478.

11.

Haqqulov, M., & Sadulloyeva, M. (2025). IMOM BUXORIYNING “AL

-

JOME’AS

SAHIH” ILMIY AHAMIYATI. Modern Science and Research, 4(2), 472

-476.

12.

Haqqulov,

M.

(2025).

YANGI

DAVRDA

AVSTRIYA

(GABSBURGLAR)

IMPERIYASINING IJTIMOIY-SIYOSIY HAYOTI (XVI-XVIII ASRLAR). Modern
Science and Research, 4(2), 834-842.

501

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6

13.

Xakkulov, M., & Kosimov, U. (2025). HISTORY OF MILITARY WORK IN THE
EMIRATE OF BUKHARA. Journal of universal science research, 3(1 (Special issue)),
319-325.

14.

Haqqulov, M., & Sadulloyeva, M. (2025). IMOM BUXORIYNING “AL

-

JOME’AS

SAHIH” ILMIY AHAMIYATI. Modern Science and Research, 4(2), 472

-476.

15.

Haqqulov,

M.

(2025).

YANGI

DAVRDA

AVSTRIYA

(GABSBURGLAR)

IMPERIYASINING IJTIMOIY-SIYOSIY HAYOTI (XVI-XVIII ASRLAR). Modern
Science and Research, 4(2), 834-842.

16.

Srojeva, G., Haqqulov, M., & Gulyamov, A. (2025). KUDZULA KADFIZ
BOSHCHILIGIDA KUSHON IMPERIYASIGA ASOS SOLINISHI VA BU
IMPERIYANING RAVNAQI. Modern Science and Research, 4(2), 109-117.

17.

Yarashova, M., Yuldosheva, F., & Haqqulov, M. (2025). TA’LIM OLISH TARTIBI:
YANGILANISH VA O’ZGARISHLAR. MASOFAVIY, DUAL VA INKLYUZIV TA’LIM.

Modern Science and Research, 4(2), 73-80.

18.

Haqqulov, M., Gulyamov, A., & Srojeva, G. (2025). JADIDLARNING 1916 YILDAGI

XALQ QO’ZG’OLONIDA TUTGAN O’RNI. MILLIY HUKUMAT

-TURKISTON

MUXTORIYATI VA UNING FAOLIYATI. Modern Science and Research, 4(2), 100-108.

19.

Haqqulov,

M.,

Yarashova,

M.,

&

Yuldosheva,

F.

(2025).

ТARIXIY

KARTOGRAFIYANING

ASOSIY

YO‘NALISHLARI,

SHAKLLANISHI

VA

TARAQQIYOTI. Modern Science and Research, 4(2), 81-91.

20.

Gulyamov, A., Srojeva, G., & Haqqulov, M. (2025). BUXORO MUZEYINING II JAHON

URUSHIGACHA BO ‘LGAN DAVRDAGI FAOLIYATI. Mode

rn Science and Research,

4(2), 92-99.

21.

Haqqulov, M., & Sadulloyeva, M. (2025). THE TEACHER-STUDENT RELATIONSHIP
BETWEEN IMAM AL-BUKHARI AND IMAM AT-TIRMIDHI.

Modern Science and

Research

,

4

(3), 440-447.

22.

Haqqulov, M. (2025). AMIR TEMUR VA TEMURIYLAR DAVRI TARIXIY
GEOGRAFIYASI.

Modern Science and Research

,

4

(3), 584-593.

23.

Haqqulov,

M.

(2025).

NARSHAXIYNING"

BUXORO

TARIXI"

ASARI

TAHLILI.

Modern Science and Research

,

4

(4), 1036-1045.

24.

Yarashova, M., Haqqulov, M., & Muyiddinov, B. (2025). BUXORO QO’RBOSHILAR
TARIXIDA

O’CHMAS

NOM

QOLDIRGAN,

BUXORO

QAHRAMONI

IBROHIMBEK.

Modern Science and Research

,

4

(4), 388-397.

25.

Haqqulov, M., Yarashova, M., & Muyiddinov, B. (2025). SHARAFIDDIN ALI

YAZDINING “ZAFARNOMA” ASARI TAHLILI.

Modern Science and Research

,

4

(4),

398-408.

26.

Haqqulov, M. (2025). THE DEVELOPMENT OF THE SCIENCE OF HADITH IN
HISTORICAL ANALYSIS.

Modern Science and Research

,

4

(4), 467-474.

27.

Haqqulov, M., & Sadulloyeva, M. (2025). THE DOCTRINE OF SUFISM IN THE EYES
OF THE SCHOLARS OF THE EAST.

Modern Science and Research

,

4

(5).

28.

Azizovich, G. A. (2024). Trade Relations of Population in Bukhara Emirate, Shariah Rules
and Regulations in Commercial Affairs, Partnership Relations.

EUROPEAN JOURNAL OF

INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION

,

4

(9), 189-194.

29.

Azizovich, G. A. (2024). Family-Marriage and Inheritance Relations of the Population in
the Bukhara Emirate.

Miasto

Przyszłości

,

53

, 964-969.

502

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6

30.

Gulyamov, A. (2024). BUXORO MUZEYNING TASHKIL TOPISHI TARIXI.

Modern

Science and Research

,

3

(12), 659-667.

31.

Haqqulov, M. (2025). ZAHIRIDDIN MUHAMMAD BOBURNING HAYOT VA IJOD

YO ‘LI.

Modern Science and Research

,

4

(5).

32.

Нозимов Ж. Т. и др. Социально

-

психологические особенности формирования

духовных потребностей в профессиональном развитии студентов //Science and

Education.

–

2024.

–

Т. 5. –

№.

5.

–

С

. 455-459.

33.

Nozimov, J. (2019). The use of the trainings in developing intercultural competence in
students.

In Психология образования будущего: От традиций к инновациям (pp. 112

-

114).

34.

Nozimov, J. T., & Usmanova, M. N. (2022). SOCİO

-

PSYCHOLOGİCAL ASPECTS OF

INTERNET ADDİCTİON AMONG STUDENTS. Педагогика и психология в
современном мире: теоретические и практические исследования, 1(10), 49

-51.

35.

Muyiddinov, B. (2023). XII-XIII ASRLAR DAVRIDA BUXORODA ILM

–

FANNING

RIVOJLANISHI. SCHOLAR, 1(28), 341

–

345. https://doi.org/10.5281/zenodo.10027071

36.

Muyiddinov Bekali. (2023). MO’G’ULLAR BOSQINI DAVRIDA BUXORONING

AYANCHLI

TAQDIRI. TADQIQOTLAR.UZ, 25(2),

212

–

215.

Retrieved

from

http://tadqiqotlar.uz/index.php/new/article/view/308

37.

Muyiddinov, B. (2024). BARTHOLD'S "

СОЧИНЕНИЯ

.

ТОМ

I.

ТУРКЕСТАН

В

ЭПОХУ

МОНГОЛЬСКОГО

НАШЕСТВИЯ

" THE HISTORY OF THE CREATION OF

THE

WORK.

MODERN

SCIENCE

AND

RESEARCH,

3(1),

699

–

702. https://doi.org/10.5281/zenodo.10552555

38.

Muyiddinov, B. (2024). THE ROLE OF MILITARY REFORMS IN THE BUKHARA
KHANATE IN THE LIFE OF THE STATE UNDER THE SHAYBANIDS. MODERN
SCIENCE AND RESEARCH, 3(2), 646

–

648. https://doi.org/10.5281/zenodo.10668887

39.

Gulyamov, A., & Ashurov, D. (2025). CHANGES IN THE LIFE OF THE WORLD'S
COUNTRIES AFTER WORLD WAR II.

Journal of universal science research

,

3

(1

(Special issue)), 333-341.

40.

Gulyamov, A. (2025). MANG ‘ITLAR SULOLASI DAVRIDA DAVLAT BOSHQARUVI,

TUZUMI VA ICHKI SIYOSATI.

Modern Science and Research

,

4

(1), 790-798.

41.

Gulyamov, A., & Xamidova, R. (2025). ABU RAYHON BERUNIY BUYUK QOMUSIY
OLIM.

Modern Science and Research

,

4

(2), 758-766.

42.

Vahobovna, S. G. (2024). YANGI O’ZBEKISTONDA MAKTABGACHA TA’LIM–
TARBIYA MUASSASALARIGA QARATILAYATGAN E’TIBOR.

43.

Ilniyoz o'g'li, S. F. (2023). ETNOGRAFIK TADQIQOTLARDA QORAQALPOQ
XALQINING YORITILISHI.

44.

Ilniyazovich, S. F. (2024). The Formation of Preliminary Knowledge about the People of
Karakalpak.

EUROPEAN

JOURNAL

OF

INNOVATION

IN

NONFORMAL

EDUCATION

,

4

(3), 149-155.

45.

Sayfutdinov, F. (2024). BUXORO AMIRLIGINING QURILISH TARIXI: MADANIY VA
ARXITEKTURA TARAQQIYOTI MEROSI.

Modern Science and Research

,

3

(12), 852-

858.

46.

Sayfutdinov Feruz Ilniyoz o’g’li. (2023). XX ASR 2

-YARMI XXI ASR BOSHLARI

ZARAFSHON VOHASIDA ETNOSLARARO MUNOSABATLAR.

TA’LIM VA

503

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6

RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI

,

3

(9), 1

–

5. Retrieved from

https://sciencebox.uz/index.php/ajed/article/view/7941

47.

Shokir o’g’li, S. U. (2024). Media literacy is a requirement of the modern world.

EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(3), 276-
280.

48.

Shokir o’g’li, S. U. (2024). Media literacy is a requirement of the modern world.

EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(3), 276-
280.

49.

Xayrullayev, U. (2024). THE IDEA THAT MADE THE OTTOMAN STATE GREAT
(RED APPLE II).

Modern Science and Research

,

3

(2), 1071

–

1073. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/29533

50.

Xayrullayev, U. (2024). BRIEFLY ABOUT THE "RED APPLE" MYTHOLOGY OF THE
TURKS.

Modern

Science

and

Research

,

3

(1),

568

–

572.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/28329

51.

Umidjon, X. (2024). Literacy and Information Exchange in the Ancient East and
West.

EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION

,

4

(3),

179

–

183. Retrieved from

http://www.inovatus.es/index.php/ejine/article/view/2698

52.

Umidjon, X. (2023). 1918-1939-

yillarda Polshaning ichki siyosatidagi o’zgarishlar.

Центр

Научных

Публикаций

(buxdu.Uz)

,

42

(42).

извлечено

от

https://journal.buxdu.uz/index.php/journals_buxdu/article/view/10963

53.

Umidjon

Xayrullayev.

(2024).

THE

POSITION

OF

CENTRAL

ASIAN

GOVERNORSHIPS DURING THE PERIOD OF THE TURKISH KHANATE AND THE
ARAB INVASION.

https://doi.org/10.5281/zenodo.13958464

54.

С. Ю. Каримов. (2025). РОЛЬ ФАЙЗУЛЛЫ ХОДЖАЕВА В ИСТОРИИ
УЗБЕКИСТАНА.

https://doi.org/10.5281/zenodo.14741491

55.

Каримов Сухроб Юсупович. (2024). ОРДЕН НАКШБАНДИЯ: ИСТОРИЯ, УЧЕНИЕ
И ВЛИЯНИЕ.

https://doi.org/10.5281/zenodo.14509878

56.

Yusupovich, K. S. (2024). Abu Hafs Kabir and the Spread of the Hanafi Madhhab in
Transoxiana.

EUROPEAN

JOURNAL

OF

INNOVATION

IN

NONFORMAL

EDUCATION

,

4

(9),

204

–

207.

Retrieved

from

https://inovatus.es/index.php/ejine/article/view/4079

57.

Юсупович, К. С. (2024). КРАТКИЙ ОБЗОР НА ВЗАИМООТНОШЕНИЯ
УЗБЕКИСТАНА И ДВИЖЕНИЯ “ТАЛИБАН”, НА ФОНЕ ЗАХВАТА ТАЛИБАМИ
ВЛАСТИ В АФГАНИСТАНЕ В 2021 ГОДУ.

TA’LIM VA RIVOJLANISH TAHLILI

ONLAYN

ILMIY

JURNALI

,

4

(11),

227

–

229.

Retrieved

from

https://sciencebox.uz/index.php/ajed/article/view/12432

58.

Xayrullayev , U., Sayfutdinov , F., & Rahmonova , S. (2025). SHAYBONIYLAR

DAVLATI VA USMONLI TURKLAR DAVLATI O’RTASIDAGI DASTLABKI

ALOQALAR TAVSIFI. Modern Science and Research, 4(1), 147

–

154. Retrieved from

59.

Каримов Сухроббек Юсупович. (2025). ТАРИКАТ ЯССАВИЯ: ИСТОРИЯ, УЧЕНИЕ
И ВЛИЯНИЕ.

https://doi.org/10.5281/zenodo.14872554