AMIR TEMUR VA TEMURIYLAR DAVRI TARIXIY GEOGRAFIYASI

584

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 3

AMIR TEMUR VA TEMURIYLAR DAVRI TARIXIY GEOGRAFIYASI

Mehriddin Yunusovich Haqqulov

Osiyo Xalqaro Universiteti

“Tarix va filiologiya” kafedrasi o‘qituvchisi.

mexriddinhaqqulov@gmail.com

https://doi.org/10.5281/zenodo.15027130

Annotatsiya.

Ushbu maqolada XIV asrda Movarounnahrda Chig‘atoy ulusi davrida

Movarounnahrdagi o‘zaro nizolar va tarqoqlikni tugatish maqsadida Amir Temur kurash

boshlayili. 1365-yilda Movarounnahr hukmdori deb tayinlangan Ilyosxoja qo‘shinlari bilan

Temur va Husaynning ittifoqchi qo‘shinlari o‘rtasida Chirchiq daryosi bo‘ylarida bo‘lib o‘tgan

jangda Ilyosxoja qo‘shinlarining qo‘li baland keladi va u Xo‘jand, Jizzax shaharlarini egallab,

Samarqandga yurish qiladi. Samarqandda bu paytda sarbadorlar harakati mayilonga chiqib,

mo‘g‘ullarning qo‘shiniga qarshi qaqshatqich zarba beradi.

Tayanch so‘zlar:

Amir Husayn, Balx, Amir Temur, Amudaryo, Sirdaryo, Samarqand,

Xorazm, Kat, Mo‘g‘ullar, Oltin O‘rda, Hirot, Saraxs, Jom, Eron, Iroqi Ajam, Kavkaz, Xalab,

Damashq, Bag‘dod, Boyazid Yildirim, Kichik Osiyo, Ulug‘bek.

HISTORICAL GEOGRAPHY OF THE ERA OF AMIR TEMUR AND THE TIMURIDS

Abstract.

In this article, in the 14th century, during the reign of the Chigatai Ulus in

Movarounnahr, Amir Temur launched a campaign to end the internal conflicts and disunity in

Movarounnahr. In 1365, in the battle between the troops of Ilyas-Khoja, who was appointed the

ruler of Movarounnahr, and the allied troops of Temur and Hussein on the banks of the Chirchik

River, Ilyas-Khoja's troops came out on top and he captured the cities of Khujand and Jizzakh

and marched on Samarkand. In Samarkand, at this time, the movement of the Sarbadars was

gaining momentum and dealt a crushing blow to the Mongol army.

Keywords:

Amir Husayn, Balkh, Amir Temur, Amu Darya, Syrdarya, Samarkand,

Khorezm, Kat, Mongols, Golden Horde, Herat, Sarakhs, Jam, Iran, Iraq, Caucasus, Aleppo,

Damascus, Baghdad, Bayezid Yildirim, Asia Minor, Ulugbek.

ИСТОРИЧЕСКАЯ ГЕОГРАФИЯ ЭПОХИ АМИРА ТЕМУРА И ТИМУРИДОВ

Аннотация.

В данной статье в четырнадцатом веке в Мовароуннахре в период

Чигатойского улуса Амир Темур начал борьбу за прекращение взаимных споров и

разобщенности в Мовароуннахре. В 1365 году в битве между войсками Ильяшоджи,

назначенного правителем Моваруннахра, и союзными войсками Темура и Хусейна войска

Ильяшоджи одержали верх и двинулись на Самарканд, заняв города Ходжент и Джизак.

В это время в Самарканде движение полководцев вышло на поле боя и нанесло

сильный удар по монгольской армии.

585

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 3

Ключевые слова:

Амир Хусейн, Балх, Амир Темур, Амударья, Сырдарья,

Самарканд, Хорезм, Кат, монголы, Золотая Орда, Герат, Сарахс, Джам, Иран, Иракский

Аджам, Кавказ, Алеппо, Дамаск, Багдад, Баязид Йылдырым, Малая Азия, Улугбек.

Amir Temurning nufuzi ortib borayotganidan xavfsiragan Amir Husayn Balxga qaytib,

uning qal'a devorlari va istehkomlarini mustahkamlashga kirishadi. 1370-yilda Amir Temur

Balxga yurish qdib, Amir Husaynni taslim qiladi. 1370-yilning 10-aprelida Amir Temur

Movarounnahr hukmdori deb e’lon qilinadi. Amir Temur Movarounnahrning yagona hukmdori

bo‘hb olgach, o‘z davlatini siyosiy va iqtisodiy jihatdan mustahkamlashga kirishadi. Avvalo

1370-yilning may oyida Samarqandga qaytib shaharni tiklayili. Maxsus qo‘shin tuzib, davlat

chegaralarini kengaytirishga kirishadi. Avval u Amudaryo va Sirdaryo oralig‘idagi yerlarni

birlashtirib, o‘ziga bo‘ysundiradi.

Mo‘g‘ullar davrida Xorazm ikki qismga ajralib, markazi Urganch shahri bo‘lgan shimohy

Xorazm Oltin O‘rdaga, markazi Kat bo‘lgan janubiy Xorazm esa Chig‘atoy ulusiga bo‘ysungan.

1371-yilda Amir Temur Xorazmga yurish qilib, uni egallaydi. Shunday qilib, Amir Temur

Movarounnahr va Xorazmda feodal tarqoqlik hamda o‘zaro nizolarga barham berib, Shdaryo

vohasidan to Orol dengizigacha bo‘lgan yerlarda yashovchi xalqlarni yagona davlat tasarrufida

birlashtiradi. Keyinroq Shibirg‘on vdoyati, Balx va Toshkent vdoyatlari ham Amir Temur

hokimiyatini tan oladdar.Yigirma yil (1371-1390 yillar) mobaynida Amir Temur Mo‘g‘ulistonga

yetti marta yurish qdib, mo‘g‘ul hukmdorlari ustidan g‘alaba qozondi. 1395-yilda Shimoliy

Kavkazning Tarak daryosi bo‘yida Amir Temur va Oltin O‘rda xoni To‘xtamishxon qo‘shini

o‘rtasidagi jangda Amir Temur g‘alaba qozonadi va Oltin O‘rda hokimiyatiga chek qo‘yiladi.

1381-yilda Hirot, Saraxs, Jom shaharlari, keyinroq esa Eronning katta qismi Amir Temur

hokimiyatiga bo‘ysundirdadi. Uch yillik (1386-1388-yillar) harbiy yurishlar natijasida Janubiy

Ozarbayjon, Iroqning shimohy qismi, Gurjiston va Armanistondagi yerlar egallanadi. 1392-

1396-yillardagi besh yillik urush davomida Amir Temur G‘arbiy Eron, Iroqi Ajam va Kavkazni

egahayili. 1398-1399-yillarda Amir Temur Hindistonga yurish qdib, bu hududni ham o‘z

tasarrufiga kiritadi. 1399-1404-yillardagi yetti yillik urush davrida esa Shomning Xalab, Kumis,

Baalbek, Damashq kabi shaharlari, Bag‘dod hamda Turkiyaning katta qismi egallanadi. 1402-

yilda Anqara yaqinidagi jangda Boyazid Yildirim qo‘shini yakson qilingach, Kichik Osiyo ham

Temur hokimiyatini tan oladi.

1405-yili Amir Temur vafotidan keyin temuriy shahzodalar o‘rtasida taxt uchun kurash

ayj oidi. Amir Temurning bu kurashda g‘ohb chiqqan o‘g‘h Shohruh Samarqand taxtini egadadi

va 1409-yilda o‘g‘li Ulug‘bekni Samarqand taxtiga o‘tqazib, Movarounnahr hukmdori etib

tayinladi.

586

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 3

Ulug‘bek davrida (1409-1449-yillar) mamlakatda hunarmandchdik, savdo-sotiq

rivojlandi. Ammo Mirzo Ulug‘bek o‘ldirilganidan keyin taxt uchun kurashlar yana ayj oidi.

1451-yili Samarqand taxtini Mironshohning nabirasi Abu Said Mirzo egalladi. Uning vafotidan

(1469-yil) keyin hokimiyat uchun kurashlar yana avj oidi, feodal tarqoqlik kuchayili.

Dashti Qipchoqda yashagan Shayboniyxon qo‘shinlari Movarounnahrga yurish

boshladdar.

Bu vaqtda, ya’ni 1500-yili Andijon hokimi Zahiriddin Muhammad Bobur Samarqand

taxtini egallab, uni mustahkamlay boshladi. Biroq 1501-yili Shayboniyxon bdan to‘qnashuvda

yengdib, Hindistonga ketishga majbur bo‘ldi. Shunday qdib qudratli temuriylar saltanati

inqirozga uchradi.

Amur Temur davlatining siyosiy tuzumi haqida gapiradigan bo‘lsak, u o‘z davlatini barpo

qihshda o‘tmishda mavjud siyosiy boshqaruv tajribalaridan keng foyilalandi. Mazkur davlat o‘z

tarkibiy tuzdishiga ko‘ra ko‘pincha harbiy-siyosiy tartiblarga asoslangan edi. Qudrath hukmdor

tarix faniga ixlos qo‘yganidan bo‘lsa kerak, qadimgi va o‘rta asr Sharq mamlakatlaridagi turh

davlatlar va ularning siyosiy hamda ma'muriy usuli, boshqaruv tizimlari haqida keng tasavvurga

ega edi. Bhoq uning davlat boshqaruv tizimi qo‘l ostidagi butun hududda yagona markaz lashgan

siyosiy tartib asosiga qurilgan bo‘lib, bu sohadagi tajribalar o‘rta asrlardagi O‘rta Osiyo

davlatlarida keng qo‘llanadigan idora usullari tajribasi bilan boyitilgan edi. Boshqaruv ikki

idoradan: dargoh va vazirlik (devon)dan iborat bo‘lgan. Dargohni oliy hukmdor boshqargan.

Dargoh faoliyatini boshqarish, uning devonlar, mahalliy hokimiyat idoralari bilan

bog‘lanib turish ishlari Oliy devon zimmasida bo‘lgan.

Oliy devonda — ijroiya hokimiyatida bosh vazir, mulkchilik va soliq ishlari vaziri,

moliya vaziri turgan. Sarhadlar va tobe mamlakatlarning boshqaruvi bilan shug‘udanuvchi yana

uch vazir bo‘lgan va devonbegiga hisobot berib turgan. Markaziy hokimiyat tizimida

shayxulislom, qozikalon, qoziyi axdos (odat bo‘yicha hukm chiqaruvchi qozi), qozi askar, sadri

a'zam (vaqf yerlari mulklari mutasaddisi), dodxoh (shikoyatlarni ko‘ruvchi), eshikog‘a, saroy

vaziri, yasovul (hukmdorning shaxsiy buyrug‘ini bajaruvchi), qalaqchi (xiroj miqdorini

aniqlovchi), muhassil (soliq undiruvchi), tavochi (asosiy qo‘shinlarni to‘plash ishiga mutasaddi

amaldor), qorovulbegi, qutvol (qal'abon), muhtasib (shariat qoidalari ijrosini, bozor tartiblarini

nazorat qduvchi) va boshqalar bo‘lgan.Shuningdek, dargohda bosh hojib, hojiblar, xazinabon,

xonsolarjibachi, qushchi, bakovul, kotiblar, bitikchilar, tabiblar, sozandalar, dorixonachilar

bo‘lgan. Amir Temur davrida Movarounnahrda aholining yashash darajasi va sharoiti

yaxshdangan. Yagona markazlashgan davlatning shakllanishi va rivoj topishi bdan oddiy

aholining tinch va osuda yashab, mehnat qilishiga shart-sharoitlar yaratddi.

587

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 3

Amir Temur hokimiyat tepasiga kelgach, u mamlakatda qayta tiklash ishlari,

obodonchilik, sug‘orish tarmoqlarini ta'mirlash ishlariga katta e'tibor qaratdi. Turli toifaga

mansub mulk sohiblarini bir qo‘l ostida birlashtirdi. Qattiq intizom har qanday zodagonni o‘z

hukmdori oldida bosh egishga majbur qdar edi. Mehnatkash xalq, jumladan hunarmand

qatlamiga mansub kishdarning yashash darajasi ancha yaxshdandi. Shaharlarda, madaniyat

markazlarida yaratuvchdik, obodonchdik ishlari nihoyatda kuchayib ketdi. Amir Temur

davlatining sarhadlari keng edi. U nafaqat hozirgi O‘rta Osiyo balki, Eron, Afg‘oniston,

Hindiston, Kavkaz, Qozog‘iston, Iroq singari mamlakat va hududlarni o‘z tarkibiga olgan edi.

Ijtimoiy tuzum masalasida to‘xtalganimizda, aynan shu joylardagi aholining turh qatlamlari,

ularning o‘zaro nisbati, bir-biriga aloqadorligini nazarda tutishimiz mumkin. Ijtimoiy tuzumni

biz mulk egaligisiz tasavvur qila olmaymiz. XV asrda ziroatchilik bilan mashg‘ul qishloqahli

orasidan ma’lum qismi imtiyozh haq-huquqlar egasi bo‘lgan. Ular davlatga juda oz miqdorda

soliq to‘lashgan. Aholining juda katta qismini ijarachi-chorikorlar va jamoatchi dehqonlar tashkd

qilgan.

Qishloqlar jamoa yoki qariya deb nomlangan. Uning mulki butun jamoa ahliga qarashli

edi. Hunarmandchilik sohasida asosiy ishlab chiqaruvchi ijtimoiy toifa vakih erkin hunarmandlar

bo‘lgan. Ular shaharda yashovchi savdogarlar bdan bh qatorda madaniy markazning o‘rta hol

toifalari vakdlari sanalganlar. Bular jumlasiga amaldorlar va o‘rta hoi islom peshvolarini ham

kiritish mumkin. Amir Temur o‘ziga tobe mamlakatlarning sipohu raiyat kayfiyatini, turmushini

biror kishi ularga jabr sitam qdsa, ularni jazolash tadbirlarini o‘z qonunlarida qayil etib o‘tgan.

Har bir shaxs o‘z qobiliyati va o‘z xohish hodasiga ko‘ra, shuningdek, bilim va

tajribasiga muvofiq muayyan vazifani egallay olar edi. Albatta, u o‘sha ishni va amalni uddalay

olsa, o‘z harakatiga muvofiq ijtimoiy qatlamning yuqoriroq darajasiga ko‘tarilardi. Temuriylar

davrida esa mamlakatda tez-tez sodir bo‘lib turadigan ichki urushlarga qaramasdan XV asrda

ham Movarounnahr va Xuroson shahar hamda qishloqlarida birmuncha obodonchilik ishlari

amalga oshirdadi. Bu davrda temuriylar va ularning vdoyat hokimlari tomonidan Samarqand,

Buxoro, Qashqadaryo, Marv vohalarida, Tus vodiysida hamda Hirot va uning uning atrofida

yirik sug‘orish inshootlari barpo etdib, ayrim dehqonchilik vdoyatlarining suv ta'minoti tubdan

yaxshdandi. Temuriylar hukmronlik qilgan davrda amalga oshirilgan eng yirik sug‘orish

ishlaridan biri Samarqand vohasida Zarafshon daryosidan bosh olgan, Darg‘om anhoridan

chiqarilgan qadimgi Angor kanalining qayta tiklanishi bo‘ldi. Bu kanal orqali Zarafshon daryosi

oqimining bir qismi bu davrda kam suvli Qashqadaryo vohasiga tashlanib, uning adog‘ida

joylashgan dehqonchdik yerlari suv bdan ta'minlanadi. Buxoroning qadimgi sug‘orilgan yerlari

bo‘ylab olib bordgan arxeologik tadqiqotlardan ma'lum bo‘lishicha, mo‘g‘uUar bosqini oqibatida

butunlay vayron etilgan voha suv xo‘jaligi XV asrga kelib to‘la tiklanadi.

588

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 3

Uning dehqonchilik yer mayiloni bh muncha kengayili. Ulug‘bek hukmronlik qilgan

davrda Buxoro vohasining janubi-sharqiy chegarasiga yondoshgan Somonjuq dashtiga suv

chiqardib, yangi yerlar o‘zlashtiriladi.Butun asr davomida Movarounnahr va Xurosonda

avvalgidek yer va mulkchdikning asosan to‘rt shakldagi “mulki devoniy” — davlat yerlari,

“mulk” — xususiy yerlar; “mulki vaqf” - madrasa va ibodatxonalar tasarrufidagi yerlar va

nihoyat “jamoa yerlari” bo‘lgan. Dehqonchdik yerlarining eng katta qismi davlat mulki

hisoblangan. Bu yerlarda avvalgidek mamlakat hukmdori Sulton yoki amirlar egalik qdardi.

Xulosa

Temuriylar davrida mamlakat shaharlarida, xususan Samarqand va Hirotda zargarlik rivoj

topadi. Shahar zargarlari orasida oltin, kumush, va jez qotish-malaridan turli xil zeb-ziynatlar va

qimmatbaho buyumlar yasayiligan va ularga nozik did bilan nafis badiiy ishlov beruvchi mohir

ustalar soni ko‘payadi. Odatda naqshinkor badiiy buyumlar boylik hashamlari hisoblanib, ular

faqat mulkdor tabaqalargagina mansub edi. Bunday qimmatbaho jihozlarni yasayiligan

hunarmand-zargarlar mutlaq mulkdorlarga xizmat qilishar va ular bilan yaqindan aloqada

bo‘lardi. Samarqand hunarmandchiligida, ayniqsa, qog‘oz ishlab chiqarish alohida o‘rin tutadi.

Shahar yaqinida, Obirahmat anhori sohilida qog‘oz ishlab chiqaradigan maxsus

objuvozlar va korxonalar bo‘lgan.

Samarqand qog‘ozi o‘rta asr sharqi hattotligida g‘oyat mashhur bo‘lib, uning ma’lum bir

qismi chet o‘lkalarga chiqarilgan. Odatda shahar yoki viloyatlardan tortib, to alohida

qishloqqacha suyurg‘ol shaklida in’om etilgan. Temuriylar davrida Movarourmahrning

Samarqand, Buxoro, Toshkent, Shohruhiya, Termiz, Shahrisabz, Qarshi va boshqa ko‘pgina

shaharlari aholisining kasb-kori, ichki va tashqi aloqalari bdan o‘rta asr Sharqining namunali

hunarmandchilik va gavjum savdo markaziga aylanadi.

REFERENCES

1.

Haqqulov, M. Y. O. G. L. (2022). Markaziy Osiyoda ilk diplomatik munosabatlar tarixi.

Science and Education, 3(10), 385-389.

2.

Yunusovich, H. M. (2024). Experiences Related to the Fine Fiber Cotton of Uzbekistan

during the Years of Soviet Authority. EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN

NONFORMAL EDUCATION, 4(9), 129-132.

3.

Yunusovich, H. M. (2024). The Formation, Development and Role of the High Seljuk

Empire Founded by the Turkic Peoples in the Islamic World. Miasto Przyszłości, 53, 956-

959.

4.

Haqqulov, M. (2024). O ‘RTA OSIYO XALQLARINING OZODLIK ORZUSI BO‘LGAN

“TURKISTON MUXTORIYATI”. Modern Science and Research, 3(12), 609-613.

589

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 3

5.

Haqqulov, M. (2025). USMONIYLAR IMPERIYASINING TASHKIL TOPISH TARIXI.

Modern Science and Research, 4(1), 663-672.

6.

Haqqulov, M. (2024). TURKISTON OZODLIGINING JARCHILARI. Medicine,

pedagogy and technology: theory and practice, 2(11), 154-159.

7.

Gulyamov, A., Srojeva, G., & Haqqulov, M. (2025). O ‘RTA OSIYO OLIMLARINING

KARTOGRAFIK MEROSI. Modern Science and Research, 4(1), 221-227.

8.

Xakkulov, M., & Kosimov, U. (2025). HISTORY OF MILITARY WORK IN THE

EMIRATE OF BUKHARA.

Journal of universal science research

,

3

(1 (Special issue)),

319-325.

9.

Gulyamov, A., Srojeva, G., & Haqqulov, M. (2025). BUXORO OCHILGAN

MUZEYLARNING TASHKIL TOPISH TARIXI. Modern Science and Research, 4(1),

248-256.

10.

Srojeva, G., Gulyamov, A., & Haqqulov, M. (2025). XVII ASRDA BUXORODA

ABDULAZIZXON

MADRASASINING

QURILISHI

VA

UNING

TARIXIY

AHAMIYATI. Modern Science and Research, 4(1), 471-478.

11.

Haqqulov, M., & Sadulloyeva, M. (2025). IMOM BUXORIYNING “AL-JOME’AS

SAHIH” ILMIY AHAMIYATI.

Modern Science and Research

,

4

(2), 472-476.

12.

12.Haqqulov,

M.

(2025).

YANGI

DAVRDA

AVSTRIYA

(GABSBURGLAR)

IMPERIYASINING IJTIMOIY-SIYOSIY HAYOTI (XVI-XVIII ASRLAR).

Modern

Science and Research

,

4

(2), 834-842.

13.

Xakkulov, M., & Kosimov, U. (2025). HISTORY OF MILITARY WORK IN THE

EMIRATE OF BUKHARA.

Journal of universal science research

,

3

(1 (Special issue)),

319-325.

14.

Ярашова, М. (2024). ЖАҲОН ЭТНОЛОГИЯСИ ФАНИ ВА УНИ ЎҚИТИШНИНГ

ЗАМОНАВИЙ МЕТОДОЛОГИЯСИ.

Modern Science and Research

,

3

(10), 362–368.

Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/44901

15.

Ярашова, М. (2024). БУХОРО ВОҲАСИДА МАТО ВА МАТО ТАЙЁРЛАШ

УСУЛЛАРИ.

Modern

Science

and

Research

,

3

(11),

782–787.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/48057

16.

Yarashova Mohlaroyim Shuhratovna. (2024). Muyiddin Ibn Arabiyning Tasavvuf

Ta’limotida Tahsil Olgan Ayol Ustozlari Va Ta’lim Bergan Ayol Shogirdlari.

Miasto

Przyszłości

,

52

,

622–625.

Retrieved

from

https://miastoprzyszlosci.com.pl/index.php/mp/article/view/4679

590

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 3

17.

Yarashova, M. (2024). ILK O’RTA ASR MANBALARIDA KIYIM-KECHAKLAR VA

ULAR BILAN BOG’LIQ ATAMALAR TAVSIFI.

Modern Science and Research

,

3

(12),

621–632. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/58456

18.

Ярашова, М. (2025). ПАРАНЖИ ВА УНИНГ ЎРГАНИЛИШ ТАРИХИ.

Modern

Science

and

Research

,

4

(1),

160–168.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/60323

19.

Haqqulov, M., & Sadulloyeva, M. (2025). IMOM BUXORIYNING “AL-JOME’AS

SAHIH” ILMIY AHAMIYATI.

Modern Science and Research

,

4

(2), 472-476.

20.

Haqqulov,

M.

(2025).

YANGI

DAVRDA

AVSTRIYA

(GABSBURGLAR)

IMPERIYASINING IJTIMOIY-SIYOSIY HAYOTI (XVI-XVIII ASRLAR).

Modern

Science and Research

,

4

(2), 834-842.

21.

Srojeva, G., Haqqulov, M., & Gulyamov, A. (2025). KUDZULA KADFIZ

BOSHCHILIGIDA

KUSHON

IMPERIYASIGA

ASOS

SOLINISHI

VA

BU

IMPERIYANING RAVNAQI.

Modern Science and Research

,

4

(2), 109-117.

22.

Yuldosheva, F. (2024). MIRZO ULUG’BEK KUTUBXONASI VA BUGUNGI

TAQDIRI.

Modern

Science

and

Research

,

3

(12),

741–749.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/-research/article/view/58564

23.

Yuldosheva , F. . (2024). BOLA TUG’ILISHI BILAN BOG’LIQ MAROSIMLAR

O’ZBEK XALQI HAYOTINING AJRALMAS QISMI SIFATIDA.

Modern Science and

Research

,

3

(11),

788–791.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/48058

24.

Yuldosheva , F. Y. qizi. (2023). LEV NIKOLAYEVICH GUMILYOVNING “QADIMGI

TURKLAR” ASARIDA KOʻKTURKLAR YODGORLIKLARI XUSUSIDA.

GOLDEN

BRAIN

,

1

(16),

338–342.

Retrieved

from

https://researchedu.org/index.php//article/view/3908

25.

Yuldosheva , F. . (2025). MAHMUDXO‘JA BEHBUDIY – MILLATNING O‘Z

TAQDIRINI ANGLASHIDA YORQIN YULDUZ VA MILLIY UYG‘ONISH

DAVRINING RAMZI.

Modern Science and Research

,

4

(1), 420–427. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/60832

26.

Yuldosheva, F. & Abdihamidova F. (2025). BEHBUDIYNI KIM O’LDIRGAN?.

Modern

Science

and

Research

,

4

(1),

359–366.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/63681

27.

Yarashova, M., Yuldosheva, F., & Haqqulov, M. (2025). TA’LIM OLISH TARTIBI:

YANGILANISH VA O’ZGARISHLAR. MASOFAVIY, DUAL VA INKLYUZIV

TA’LIM.

Modern Science and Research

,

4

(2), 73-80.

591

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 3

28.

Gulyamov, A. A. (2024). JАMIYАTIMIZNING IJTIMОIY-IQTISОDIY, MА’NАVIY-

MАDАNIY

SОHАLАRIDА

ОILАNING RОLI.

ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И

ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ

,

36

(2), 149-153.

29.

Azizovich, G. A. (2024). Trade Relations of Population in Bukhara Emirate, Shariah Rules

and Regulations in Commercial Affairs, Partnership Relations.

EUROPEAN JOURNAL OF

INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION

,

4

(9), 189-194.

30.

Azizovich, G. A. (2024). Family-Marriage and Inheritance Relations of the Population in

the Bukhara Emirate.

Miasto Przyszłości

,

53

, 964-969.

31.

Gulyamov, A. (2024). BUXORO MUZEYNING TASHKIL TOPISHI TARIXI.

Modern

Science and Research

,

3

(12), 659-667.

32.

Muyiddinov Bekali. (2023). THE ROLE OF BUKHARA AND OTHER CITIES IN THE

MILITARY ART AND ARMY STRUCTURE OF KHOREZMSHAHS . ОБРАЗОВАНИЕ

НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 35(3), 55–58. Retrieved from

https://www.newjournal.org/index.php/01/article/view/10035

33.

Нозимов Ж. Т. и др. Социально-психологические особенности формирования

духовных потребностей в профессиональном развитии студентов //Science and

Education. – 2024. – Т. 5. – №. 5. – С. 455-459.

34.

Nozimov, J. (2019). The use of the trainings in developing intercultural competence in

students. In Психология образования будущего: От традиций к инновациям (pp. 112-

114).

35.

Nozimov, J. T., & Usmanova, M. N. (2022). SOCİO-PSYCHOLOGİCAL ASPECTS OF

INTERNET ADDİCTİON AMONG STUDENTS. Педагогика и психология в

современном мире: теоретические и практические исследования, 1(10), 49-51.

36.

Muyiddinov, B. (2023). XII-XIII ASRLAR DAVRIDA BUXORODA ILM – FANNING

RIVOJLANISHI. SCHOLAR, 1(28), 341–345. https://doi.org/10.5281/zenodo.10027071

37.

Muyiddinov Bekali. (2023). MO’G’ULLAR BOSQINI DAVRIDA BUXORONING

AYANCHLI

TAQDIRI. TADQIQOTLAR.UZ, 25(2),

212–215.

Retrieved

from

http://tadqiqotlar.uz/index.php/new/article/view/308

38.

Muyiddinov, B. (2024). BARTHOLD'S "СОЧИНЕНИЯ. ТОМ I. ТУРКЕСТАН В

ЭПОХУ МОНГОЛЬСКОГО НАШЕСТВИЯ" THE HISTORY OF THE CREATION OF

THE

WORK.

MODERN

SCIENCE

AND

RESEARCH,

3(1),

699–

702. https://doi.org/10.5281/zenodo.10552555

39.

Muyiddinov, B. (2024). THE ROLE OF MILITARY REFORMS IN THE BUKHARA

KHANATE IN THE LIFE OF THE STATE UNDER THE SHAYBANIDS. MODERN

SCIENCE AND RESEARCH, 3(2), 646–648. https://doi.org/10.5281/zenodo.10668887

592

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 3

40.

Gulyamov, A., & Ashurov, D. (2025). CHANGES IN THE LIFE OF THE WORLD'S

COUNTRIES AFTER WORLD WAR II.

Journal of universal science research

,

3

(1

(Special issue)), 333-341.

41.

Gulyamov, A. (2025). MANG ‘ITLAR SULOLASI DAVRIDA DAVLAT BOSHQARUVI,

TUZUMI VA ICHKI SIYOSATI.

Modern Science and Research

,

4

(1), 790-798.

42.

Gulyamov, A., & Xamidova, R. (2025). ABU RAYHON BERUNIY BUYUK QOMUSIY

OLIM.

Modern Science and Research

,

4

(2), 758-766.

43.

Vahobovna, S. G. (2024). YANGI O’ZBEKISTONDA MAKTABGACHA TA’LIM–

TARBIYA MUASSASALARIGA QARATILAYATGAN E’TIBOR.

44.

Ilniyoz o'g'li, S. F. (2023). ETNOGRAFIK TADQIQOTLARDA QORAQALPOQ

XALQINING YORITILISHI.

45.

Ilniyazovich, S. F. (2024). The Formation of Preliminary Knowledge about the People of

Karakalpak.

EUROPEAN

JOURNAL

OF

INNOVATION

IN

NONFORMAL

EDUCATION

,

4

(3), 149-155.

46.

Sayfutdinov, F. (2024). BUXORO AMIRLIGINING QURILISH TARIXI: MADANIY VA

ARXITEKTURA TARAQQIYOTI MEROSI.

Modern Science and Research

,

3

(12), 852-

858.

47.

Sayfutdinov Feruz Ilniyoz o’g’li. (2023). XX ASR 2-YARMI XXI ASR BOSHLARI

ZARAFSHON

VOHASIDA

ETNOSLARARO

MUNOSABATLAR.

TA’LIM VA

RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI

,

3

(9), 1–5. Retrieved from

https://sciencebox.uz/index.php/ajed/article/view/7941

48.

Vahobovna, S. G. (2024). Canada during the world economic crisis of 1929-1933.

Ta'Lim

Va Rivojlanish Tahlili Onlayn Ilmiy Jurnali

,

4

(4), 48-54.

49.

Boltayev, O. (2024). QO’QON XONLIGINING XVIII ASR SO’NGI CHORAGIDA

BUXORO,

XIVA

VA

KO’CHMANCHILAR

BILAN

OLIB

BORGAN

DIPLOMATIYASI.

Modern Science and Research

,

3

(10), 64-68.

50.

Gulbahor, S. (2023). Continuity In Education-Chief Mezon.

Modern Science and

Research

,

2

, 834-839.

51.

Sadullayev , U. . (2024). MAHALLA: UNDERSTANDING THE CONCEPT. Medicine,

Pedagogy and Technology: Theory and Practice, 2(4), 376–385.

52.

Gulyamov, A., Srojeva, G., & Haqqulov, M. (2025). BUXORO MUZEYINING II JAHON

URUSHIGACHA BO ‘LGAN DAVRDAGI FAOLIYATI.

Modern Science and

Research

,

4

(2), 92-99.

53.

Srojeva, G. (2024). Attention Paid To Preschool Educational Institutions In New

Uzbekistan.

Modern Science and Research

,

3

(2), 258-266.

593

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 3

54.

Shokir o’g’li, S. U. (2024). Media literacy is a requirement of the modern world.

EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(3), 276-

280.

55.

Shokir o’g’li, S. U. (2024). Media literacy is a requirement of the modern world.

EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(3), 276-

280.

56.

Рахмонова, С. (2024). HARMONY OF EDUCATION AND TRAINING. Журнал

универсальных научных исследований, 2(5), 366-375.

57.

Haqqulov,

M.,

Yarashova,

M.,

&

Yuldosheva,

F.

(2025).

ТARIXIY

KARTOGRAFIYANING ASOSIY YO ‘NALISHLARI, SHAKLLANISHI VA

TARAQQIYOTI.

Modern Science and Research

,

4

(2), 81-91.

58.

Srojeva, G. (2024). International Cooperation In The Field Of Education.

Modern Science

and Research

,

3

(2), 1041-1050.

59.

Rahmonova Sanoat Shuhrat qizi. (2024). SPIRITUAL AND EDUCATIONAL REFORMS

ARE

THE

FOUNDATION

OF

A

NEW

UZBEKISTAN.

https://doi.org/10.5281/zenodo.14503228

60.

Haqqulov, M., Gulyamov, A., & Srojeva, G. (2025). JADIDLARNING 1916 YILDAGI

XALQ QO’ZG’OLONIDA TUTGAN O’RNI. MILLIY HUKUMAT-TURKISTON

MUXTORIYATI VA UNING FAOLIYATI.

Modern Science and Research

,

4

(2), 100-108.